Η Κύπρος ως αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και η περαιτέρω αναβάθμιση του σχήματος 3+1 βρέθηκαν μεταξύ των βασικών ζητημάτων που ανέδειξε ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στις κοινές δηλώσεις του με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας και ΗΠΑ, που γίνεται στην Αθήνα.

Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ιδιαίτερα τη σημασία της Κύπρου για την περιφερειακή ασφάλεια, τονίζοντας την ανάγκη επανένωσης της νήσου με πυξίδα το Διεθνές Δίκαιο, προκειμένου να αποκατασταθούν η ειρήνη και η ευημερία και να αποτρέπεται κάθε αναθεωρητική απειλή. «Είναι αναγκαία η εξεύρεση λύσης επανένωσης της Κύπρου με βάση τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αποτρέποντας σταθερά οποιαδήποτε αναθεωρητική απειλή», τόνισε ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών.

Παράλληλα, ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στην κρίσιμη συμμετοχή της Ελλάδας σε πολυμερή σχήματα περιφερειακής συνεργασίας και ειδικότερα στο 3+1, τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως σημείωσε, το σχήμα έχει πλέον αναβαθμιστεί σε έναν ιδιαίτερα ισχυρό γεωπολιτικό και πολυμερή μηχανισμό, κάνοντας ειδική αναφορά στη συμβολή του Μάρκο Ρούμπιο στην εξέλιξή του.

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσαν οι δύο Υπουργοί, διευρύνεται περαιτέρω η συνεργασία ΗΠΑ και Ελλάδας στους τομείς της ασφάλειας, της άμυνας, της ενέργειας και της ανταλλαγής πληροφοριών. Οι δύο χώρες προχώρησαν, επίσης, στην υπογραφή νέου μνημονίου για την ανταλλαγή πληροφοριών, ενώ συμφώνησαν στην περαιτέρω εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας, με επέκταση της παροχής αμερικανικού LNG, καθώς και στην ενίσχυση της αμυντικής τους σχέσης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

«Σε συνθήκες εντεινόμενου ανταγωνισμού, ο Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας και ΗΠΑ αποτελεί μια σταθερά που αποτυπώνει το υψηλό επίπεδο των σχέσεών μας και την προώθηση της διεθνούς και περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας», τόνισε ο κ. Γεραπετρίτης.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενέργεια και στον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «ραχοκοκαλιά» της μεταφοράς αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο ελληνόκτητος στόλος μεταφέρει περίπου το ένα τέταρτο του αμερικανικού LNG.

Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε τη δέσμευση της Ουάσιγκτον στην ενεργειακή συνεργασία με την Αθήνα, συνδέοντας άμεσα την ενεργειακή με την εθνική ασφάλεια. Όπως ανέφερε, οι διεθνείς εξελίξεις καταδεικνύουν την ανάγκη διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών. Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι ορισμένα ενεργειακά έργα συνδέονται με «λεπτές καταστάσεις» στις οποίες εμπλέκονται και άλλες χώρες, προσθέτοντας ότι τέτοια ζητήματα ενδέχεται να είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται μέσω ιδιωτικής πρωτοβουλίας και σε συγκεκριμένα φόρα. «Έχουμε απόλυτη αφοσίωση στην ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα, γιατί είναι προς το συμφέρον της παγκόσμιας ασφάλειας», τόνισε.

Στον αμυντικό τομέα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επισήμανε τον στρατηγικό ρόλο της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης για την αμερικανική παρουσία στην περιοχή. Αναφέρθηκε επίσης στην ανάπτυξη των F-16 Viper και στην ένταξη των F-35, υπογραμμίζοντας ότι αποτυπώνουν τη σταθερή αμυντική συνεργασία των δύο χωρών και ενισχύουν τις αμυντικές δυνατότητες της Ελλάδας.

Ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «ασφαλή και σταθερό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ», σημειώνοντας ότι Αθήνα και Ουάσιγκτον συνδέονται με μια ιστορική συμμαχία, η σημασία της οποίας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω των διεθνών αναταράξεων, από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ έως την Υεμένη και την Ουκρανία.

«Πρόκειται για μια συμμαχία ιστορικής φύσης με γερά θεμέλια, που αποτελεί πηγή σταθερότητας. Είμαστε ευγνώμονες που η Ελλάδα είναι ένας σπουδαίος σύμμαχος», ανέφερε.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Ελλάδα στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ερωτηθείς εάν η Αθήνα μπορεί να υποστηρίξει τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω της βάσης της Σούδας, ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική ακολουθεί σταθερά την αρχή του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και της στήριξης του αμυνόμενου έναντι του επιτιθέμενου.

Υπενθύμισε τον ηγετικό ρόλο της Ελλάδας στην επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και σημείωσε ότι, εφόσον καταστεί αναγκαίο, η χώρα είναι σε θέση να συνδράμει ναυτικά τις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο μιας επιχείρησης που θα αποσκοπεί στην ασφαλή διέλευση και εφόσον υπάρχει βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία.

Η Ελλάδα, όπως τόνισε, έχει άμεσο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, καθώς από αυτήν εξαρτώνται τόσο η ενεργειακή ασφάλεια όσο και η ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ο Έλληνας Υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στη Μέση Ανατολή, στην Ουκρανία και στην κατάσταση στην υποσαχάρια Αφρική, η οποία επηρεάζει και τις μεταναστευτικές ροές. Έθεσε επίσης ως προτεραιότητα την ασφάλεια των χριστιανικών πληθυσμών της Μέσης Ανατολής και την αντιμετώπιση του εθνικισμού στα Βαλκάνια.

Υπογράμμισε, τέλος, ότι η Ελλάδα διατηρεί τις αμυντικές δαπάνες της πάνω από το καθορισμένο όριο και λειτουργεί ως πάροχος ασφάλειας, με ηγετική παρουσία σε ναυτικές επιχειρήσεις όπως οι ASPIDES και ATALANTA, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά προς αμερικανικές πρωτοβουλίες.

Κλείνοντας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η σχέση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών εδράζεται και σε κοινές αξίες με ιστορικό βάθος, παραπέμποντας στις Επαναστάσεις των δύο χωρών και στην ιστορική επιστολή του Τόμας Τζέφερσον προς τον Αδαμάντιο Κοραή κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Απαραίτητο και σημαντικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ, καθώς και πυλώνα σταθερότητας, αλλά και διασφάλισης της παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή, χαρακτήρισε την Ελλάδα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, κατά τις κοινές δηλώσεις με τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη.

Ο κ.Ρούμπιο δεν θέλησε, πάντως, να πάρει δημοσίως θέση όσον αφορά στις απαιτήσεις της Τουρκίας να της ζητηθεί άδεια για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου.

Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ ρωτήθηκε ειδικότερα κατά πόσον η Ελλάδα μπορεί να υπολογίζει στη στήριξη των ΗΠΑ σε σημαντικά για την ενεργειακή ασφάλεια έργα εκτός από τον Κάθετο Διάδρομο, όπως οι γεωτρήσεις της Exxon Mobil και της Chevron, καθώς και η ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδας με την Αίγυπτο, αλλά και με την Κύπρο και το Ισραήλ.

“Λεπτές καταστάσεις που συμπεριλαμβάνουν και άλλες χώρες”

Αφού τόνισε τη “μεγάλη αφοσίωση” των ΗΠΑ σε όλα τα έργα ενεργειακής ασφάλειας και επισήμανε ότι “τα γεγονότα μας υπενθυμίζουν πόσο σημαντική είναι η διαφοροποίηση των οδών ενέργειας”, ο κ.Ρούμπιο σχολίασε:

“Κάποια από αυτά τα έργα σχετίζονται με λεπτές καταστάσεις που συμπεριλαμβάνουν και άλλες χώρες. Δε θα αναφερθώ σε ονόματα. Τόσο ευαίσθητα ζητήματα είναι ίσως καλύτερο να αντιμετωπιστούν μέσω ιδιωτικής πρωτοβουλίας και διπλωματίας, όχι σε μία συνέντευξη τύπου”.

Δήλωσε στη συνέχεια ότι: “Θέλουμε να πετύχουν αυτά τα έργα, γιατί είναι προς το συμφέρον της ενεργειακής ασφάλειας” και πρόσθεσε: “Ευαίσθητα θέματα θέλουμε να αντιμετωπιστούν στα σωστά fora. Θέλουμε να είμαστε διαφανείς, αλλά ορισμένα πράγματα καλύτερα να μην αποτελούν αντικείμενο διαλόγου σε συνεντεύξεις τύπου”, ενώ συνεχάρη τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, γιατί όπως είπε πάντα αναζητά το διάλογο.

Στην Αθήνα κρατούν πάντως το γεγονός ότι ο κ.Ρούμπιο επισκέπτεται μόνο την Ελλάδα, χωρίς να ταξιδέψει και στην Τουρκία, όπως συνήθιζαν διαχρονικά οι Αμερικανοί αξιωματούχοι για λόγους ισορροπίας.

Το κύριο θέμα της επίσκεψης Ρούμπιο πάντως ήταν ο Κάθετος Διάδρομος και η επέκταση του. Τόνισε μεταξύ άλλων ότι το έργο αυτό θα καταστήσει την Ελλάδα ασφαλή ενεργειακό κόμβο και θα διευκολύνει τη μεταφορά (αμερικανικού) LNG στην Ευρώπη, σημειώνοντας πως “είναι κάτι που θα πρέπει να συνεχίσουμε”.

Γεραπετρίτης: Τα F35 ενδυναμώνουν την άμυνα μας

Αλλά και ο κ.Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στον Κάθετο Διάδρομο, καθώς και στις θαλάσσιες έρευνες για υδρογονάνθρακες από αμερικανικές εταιρείες στη χώρα μας. Σημείωσε ότι ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος μεταφέρει πάνω από το 20% του αμερικανικού LNG.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε επίσης στην αμυντική συνεργασία των δύο χωρών, σημειώνοντας ότι Σούδα και Αλεξανδρούπολη αναδεικνύουν τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας στην αρχιτεκτονική ασφαλείας και τη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή.

“Η αναβάθμιση των F16 και η ένταξη των F35 στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία, ενδυναμώνουν την ισχύ της άμυνας μας και αναδεικνύουν τη σταθερή αμυντική συνεργασία των δύο χωρών”, τόνισε επίσης ο κ.Γεραπετρίτης. Σημειωτέον ότι η χώρα μας συζητά για επιπλέον 20 F35 πέραν των 20 που ήδη έχει συμφωνηθεί. Ενώ η Τουρκία παραμένει επί του παρόντος εκτός του προγράμματος για τα αμερικανικά μαχητικά πέμπτης γενιάς.

Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ χαρακτήρισε επίσης την Ελλάδα στενό εταίρο στη μάχη κατά της μαζικής μετανάστευσης και ανακοίνωσε νέο μνημόνιο συνεργασίας στην αντιτρομοκρατία και την ανταλλαγή πληροφορίων.

Η ενόχληση Ρούμπιο με τις ερωτήσεις για WSJ και η στήριξη σε Γκιλφόιλ

Ο κ.Ρουμπιο δέχθηκε και δύο ερωτήσεις από αμερικανικά ΜΜΕ για το δημοσίευμα της Wall Street Journal και τις πιέσεις του Κογκρέσου οσον αφορά στην πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, στις οποιες αντέδρασε με εμφανή ενόχληση. Στήριξε τη Γκιλφόιλ με την οποια είχε άλλωστε θερμο εναγκαλισμό χθες κατά την άφιξη του στο αεροδρόμιο της Αθηνας, δηλώνοντας ότι η πρέσβης κάνει εξαιρετική δουλειά, ενώ επικαλέστηκε οτι “δεν θα τα πουμε αυτά σε μία συνέντευξη τύπου σε μία ξένη χώρα”.

Στη δεύτερη ερώτηση για το δημοσίευμα της WSJ, ο ΥΠΕΞ της κυβέρνησης Τραμπ αντέδρασε με… τραμπικό τρόπο. “Λένε οι εφημερίδες την αλήθεια;” ρώτησε ειρωνικά και επικαλέστηκε ότι δεν μπορεί να απαντήσει σε μία ερώτηση, η βάση της οποίας δεν αληθεύει.

Την εμβάθυνση της συνεργασίας στην άμυνα, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια έθεσαν στο επίκεντρο ο Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Μάρκο Ρούμπιο, κατά τις εναρκτήριες τοποθετήσεις τους στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ, που πραγματοποιείται σήμερα, Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, στο υπουργείο Εξωτερικών.

Οι δύο υπουργοί ανέδειξαν τη σημασία της διμερούς σχέσης σε μια περίοδο πολεμικών συγκρούσεων και ανακατατάξεων, με την ελληνική πλευρά να τονίζει την αξιοπιστία της χώρας ως συμμάχου και την αμερικανική να δίνει ιδιαίτερο βάρος στις αμυντικές και ενεργειακές υποδομές.

«Η Ελλάδα παραμένει αξιόπιστος σύμμαχος και άγκυρα σταθερότητας στην περιοχή», δήλωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, επισημαίνοντας ότι η αμυντική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται στο καλύτερο επίπεδό της.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στις βαθιές αλλαγές που προκαλούν οι πόλεμοι στην περιοχή και στην ανάγκη συντονισμού απέναντι στις νέες προκλήσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία του Διεθνούς Δικαίου, εντάσσοντας την αναφορά του και στην προοπτική της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η αμερικανική έμφαση σε άμυνα και ενέργεια

Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα απαραίτητο εταίρο και πυλώνα στην περιοχή, τονίζοντας την ισχύ της ελληνοαμερικανικής σχέσης και τη διεύρυνση της συνεργασίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ενεργειακό ρόλο της χώρας, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο και κόμβο για το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο, LNG. Η τοποθέτηση αναδεικνύει τη βαρύτητα που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην ελληνική συμμετοχή στις ενεργειακές διαδρομές και στη διοχέτευση αμερικανικού φυσικού αερίου.

Στο αμυντικό πεδίο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε επίσης στη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα αμυντικής συνεργασίας στη Φλόριντα, εντάσσοντάς την στο ευρύτερο πλαίσιο των διμερών δεσμών.

Οι ιστορικοί δεσμοί και η συνέχεια του διαλόγου

Ο Μάρκο Ρούμπιο στάθηκε και στην ιστορική διάσταση των σχέσεων, αναγνωρίζοντας την επιρροή της αρχαίας Ελλάδας στη διαμόρφωση των Ηνωμένων Πολιτειών και του αμερικανικού πολιτισμού. Χαρακτήρισε αυτή την κληρονομιά θεμέλιο της σχέσης των δύο χωρών.

Στον Στρατηγικό Διάλογο συμμετέχουν συνεργάτες των δύο υπουργών και εκπρόσωποι των υπουργείων Άμυνας, Πολιτισμού και Παιδείας, με την ατζέντα να καλύπτει το σύνολο των πεδίων της διμερούς συνεργασίας.

Οι εναρκτήριες δηλώσεις αποτυπώνουν την κοινή πρόθεση ενίσχυσης των σχέσεων. Το ουσιαστικό ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στα συγκεκριμένα αποτελέσματα των συνομιλιών: στις αποφάσεις και στις δεσμεύσεις που θα συνοδεύσουν τις διακηρύξεις για άμυνα, ενέργεια και ασφάλεια.