Αναλύσεις
Η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο ισχύος – Κύπρος, Άρθρο 42.7 και αμυντική αφύπνιση
Ο Σάββας Καλεντερίδης αναλύει τη νέα αμυντική πραγματικότητα για Ελλάδα και Κύπρο, εξηγώντας γιατί το Άρθρο 42.7 της ΕΕ, η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και η στρατηγική αναβάθμιση της Λευκωσίας δημιουργούν νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο και προκαλούν ανησυχία στην Τουρκία.
Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης
Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα. Και αυτή η πραγματικότητα δεν περιμένει. Όποιος καθυστερεί, όποιος μένει στα παλιά σχήματα, όποιος νομίζει ότι η άμυνα και η εθνική στρατηγική είναι υπόθεση ρουτίνας, απλώς δεν έχει καταλάβει τι συμβαίνει γύρω μας.
Το πρώτο ζήτημα που πρέπει να δούμε σοβαρά είναι ο Ελληνισμός της διασποράς. Δεν είναι δυνατόν Ελληνόπουλα που γεννήθηκαν στο εξωτερικό, από Έλληνες γονείς, που μεγάλωσαν με ελληνική συνείδηση, να ταλαιπωρούνται για να αποκτήσουν ελληνική ιθαγένεια. Είναι ντροπή να χρειάζονται δικηγόρους, χρήματα, διαδικασίες και χρόνια αναμονής για κάτι που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο.
Η Ελλάδα πρέπει να κοιτάξει ξανά τα παιδιά της διασποράς. Αυτοί οι άνθρωποι είναι δύναμη για το έθνος. Είναι μορφωμένοι, έχουν δεσμούς με την πατρίδα, θέλουν να κρατήσουν την ελληνική ταυτότητα. Αν τους απομακρύνουμε με γραφειοκρατία, τότε εμείς οι ίδιοι κόβουμε τις ρίζες μας.
Το δεύτερο ζήτημα είναι η ιστορική μνήμη. Δεν μπορούμε να παίζουμε με σύμβολα, με ονόματα και με πρόσωπα που προκαλούν πόνο σε κομμάτια του Ελληνισμού. Η μνήμη δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο. Είναι ευθύνη. Ειδικά όταν μιλάμε για τον Ποντιακό Ελληνισμό, για τη Γενοκτονία, για τους ανθρώπους που χάθηκαν, για τις οικογένειες που ξεριζώθηκαν. Δεν μπορεί η πολιτεία ή η τοπική αυτοδιοίκηση να προχωρεί σε κινήσεις που διχάζουν και προσβάλλουν.
Στα μεγάλα γεωπολιτικά, όμως, βλέπουμε ότι κάτι αλλάζει. Η Ελλάδα δεν είναι πια η χώρα που απλώς παρακολουθεί. Η αλλαγή του αμερικανικού στρατηγικού δόγματος, η μείωση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή, η άνοδος της Κίνας, η αντιπαλότητα Τουρκίας – Ισραήλ και η ανάγκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να σταθεί στα πόδια της δημιουργούν νέο πεδίο.
Σε αυτό το πεδίο, η Ελλάδα και η Κύπρος αποκτούν ρόλο.
Η Πολεμική Αεροπορία κινείται σε τρεις άξονες: Viper, Rafale και F-35. Το Πολεμικό Ναυτικό επίσης μπαίνει σε νέα φάση, με Belharra, εκσυγχρονισμό φρεγατών και πιθανή απόκτηση ιταλικών Bergamini/FREMM. Αυτές οι κινήσεις δεν είναι απλώς εξοπλισμοί. Είναι αλλαγή επιπέδου.
Με αυτά τα μέσα, η Ελλάδα μπορεί να προστατεύσει την επικράτειά της, να στηρίξει την Κύπρο και να συμμετάσχει σε αποστολές ευρύτερης ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν μιλάμε πλέον μόνο για άμυνα στα σύνορα. Μιλάμε για προβολή ισχύος εκεί όπου διακυβεύονται ζωτικά συμφέροντα του Ελληνισμού.
Και εδώ έρχεται το κρίσιμο θέμα: το Άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό το άρθρο είναι τεράστιας σημασίας. Είναι η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και για χώρες όπως η Κύπρος, που δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, μπορεί να αποδειχθεί πιο κρίσιμο ακόμη και από το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Η Γαλλία το ενεργοποίησε μετά την τρομοκρατική επίθεση του 2015. Δεν πήγε στο ΝΑΤΟ. Πήγε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό κάτι δείχνει. Δείχνει ότι το 42.7 δεν είναι θεωρία. Είναι εργαλείο.
Σήμερα πρέπει να γίνει επιχειρησιακά λειτουργικό. Δεν αρκεί να υπάρχει στα χαρτιά. Πρέπει να ξέρουμε τι σημαίνει στην πράξη αν δεχθεί επίθεση κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τι κάνουν οι άλλοι; Ποιος κινητοποιείται; Με ποια μέσα; Με ποια διαδικασία; Με ποιον χρόνο αντίδρασης;
Η Κύπρος είναι στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης. Και δεν είναι τυχαίο ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης αποκτά ρόλο σε ευρωπαϊκά φόρα για την ασφάλεια. Αυτό ενοχλεί την Τουρκία. Δεν είναι μόνο τα όπλα που την ανησυχούν. Είναι και η θεσμική αναβάθμιση της Κύπρου μέσα στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας.
Όταν η Κύπρος συντονίζει συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια με ηγέτες όπως της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και με την πρόεδρο της Κομισιόν, αυτό δεν είναι μικρό πράγμα. Είναι στρατηγική αναβάθμιση.
Και καλά θα κάνει η Λευκωσία να το αξιοποιήσει. Στην επόμενη πρόκληση στη νεκρή ζώνη, στην επόμενη τουρκική ενέργεια, πρέπει να μπει το θέμα ευθέως στους Ευρωπαίους. Να δούμε τότε ποιος στηρίζει πραγματικά την Κυπριακή Δημοκρατία και ποιος κρύβεται πίσω από γενικόλογες διατυπώσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στη συνάντησή του με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Άμυνας Andrius Kubilius, έθεσε σωστά το ζήτημα: πρέπει να συζητάμε δημόσια για το Άρθρο 42.7 και να το καταστήσουμε επιχειρησιακά λειτουργικό. Είπε επίσης ότι η Ελλάδα απέδειξε στην πράξη τη δέσμευσή της στην Κύπρο, έστω και ad hoc, χωρίς επίσημη ενεργοποίηση του άρθρου.
Αυτό είναι το σωστό πλαίσιο.
Η Ευρώπη πρέπει να καταλάβει ότι η άμυνα είναι ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό. Δεν γίνεται να μιλάμε για στρατηγική αυτονομία χωρίς κοινή χρηματοδότηση, χωρίς κοινά εργαλεία, χωρίς θεσμική ετοιμότητα. Ο κοινός ευρωπαϊκός δανεισμός για την άμυνα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ανάγκη.
Το συμπέρασμα είναι απλό: η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν μπροστά τους μια ιστορική ευκαιρία. Να πάψουν να λειτουργούν αμυντικά και αποσπασματικά. Να κινηθούν με σχέδιο, με συμμαχίες, με εξοπλιστική σοβαρότητα και με ευρωπαϊκό θεσμικό βάθος.
Η Τουρκία έχει λόγους να ανησυχεί. Όχι επειδή η Ελλάδα ή η Κύπρος την απειλούν. Αλλά επειδή ο Ελληνισμός αρχίζει να αξιοποιεί εργαλεία που μέχρι τώρα έμεναν αδρανή.
Και αυτό είναι που πρέπει να συνεχιστεί. Με ψυχραιμία, με αποφασιστικότητα και με εθνική στρατηγική.
GEOPOLITICO
Καραϊτίδης: Προσοχή στην τουρκική παγίδα! Το καλώδιο και το μήνυμα Ρούμπιο
Ο πρέσβης ε.τ. Δημήτρης Καραϊτίδης παρεμβαίνει στη «Ναυτεμπορική» και αναλύει τις εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Σαφή προειδοποίηση για τους κινδύνους που κρύβει η διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ιδιαίτερα ενόψει της πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, απηύθυνε ο πρέσβης επί τιμή Δημήτρης Καραϊτίδης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική».
Ο έμπειρος διπλωμάτης ανέλυσε τα μηνύματα της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, τις πιθανές αντιδράσεις της Άγκυρας, τη σημασία της έκδοσης NAVTEX, καθώς και το ζήτημα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει στην άσκηση των δικαιωμάτων της χωρίς να επιτρέψει στην Τουρκία να δημιουργήσει την εντύπωση ότι απαιτείται η άδειά της.
Το μήνυμα Ρούμπιο που δυσκολεύει την Άγκυρα
Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο, ο Δημήτρης Καραϊτίδης εκτίμησε ότι η αμερικανική πλευρά έστειλε ένα αποτρεπτικό μήνυμα προς την Τουρκία.
Όπως επισήμανε, οι τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, ιδιαίτερα στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά, δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται να παραμείνει αδιάφορη μπροστά στο ενδεχόμενο μιας σοβαρής ελληνοτουρκικής κρίσης.
«Η δήλωση θα σας έλεγα ότι είναι αποθαρρυντική για την τουρκική πλευρά», τόνισε ο πρέσβης, υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα αντιλαμβάνεται πως μια απόπειρα παρεμπόδισης του έργου δεν θα ήταν απλή υπόθεση.
Ωστόσο, απέφυγε να εμφανιστεί καθησυχαστικός.
Η Τουρκία, σύμφωνα με την εκτίμησή του, ενδέχεται να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί μια προσπάθεια παρεμπόδισης της πόντισης του καλωδίου.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι, εφόσον εκδηλωνόταν μια σοβαρή κρίση, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα θα παρενέβαιναν, χωρίς όμως να είναι δυνατόν να προβλεφθούν ο χρόνος και ο τρόπος μιας τέτοιας παρέμβασης.
Η μεγάλη παγίδα: Να θεωρηθεί η επικοινωνία με την Τουρκία αίτημα άδειας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Δημήτρης Καραϊτίδης στις ενδεχόμενες διπλωματικές επαφές Αθήνας και Άγκυρας μετά την έκδοση NAVTEX για τις εργασίες ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Ο πρέσβης δεν τάχθηκε κατά της επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών. Αντιθέτως, αναγνώρισε την ανάγκη ύπαρξης διαύλων συνεννόησης, ιδιαίτερα σε περιόδους έντασης.
Έθεσε, όμως, έναν κρίσιμο όρο: καμία επικοινωνία δεν πρέπει να μπορεί να ερμηνευτεί ή να παρουσιαστεί ως άτυπο αίτημα αδειοδότησης από την Τουρκία.
Προειδοποίησε ότι ακόμη και η επιλογή της διπλωματικής φρασεολογίας έχει μεγάλη σημασία, καθώς η τουρκική πλευρά θα μπορούσε να αξιοποιήσει μια ασάφεια για να υποστηρίξει ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει εμμέσως δικαιώματα της Άγκυρας στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή.
«Η επικοινωνία με τον αντίπαλο δεν είναι κάτι κακό», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι πρέπει να μεταφέρει τα κατάλληλα μηνύματα και να μην προσφέρεται για παρερμηνείες.
Μάλιστα, εκτίμησε ότι η Τουρκία πιθανότατα θα απαντήσει στην ελληνική NAVTEX με αντι-NAVTEX, προβάλλοντας εκ νέου τις διεκδικήσεις της.
Κατά τον ίδιο, η ουσία βρίσκεται στο να προχωρήσει η Ελλάδα στην υλοποίηση του έργου, χωρίς να επιτρέψει στην Άγκυρα να εμφανίσει οποιαδήποτε ελληνική κίνηση ως υποχώρηση.
«Η σωφροσύνη δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως δειλία»
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός ήταν ο Δημήτρης Καραϊτίδης όταν η συζήτηση στράφηκε στο ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Ο πρέσβης υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αφήνει τις τουρκικές απειλές να καθορίζουν την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
«Δεν πρέπει να υποχωρούμε σε τέτοιο σημείο ώστε η σωφροσύνη να εκλαμβάνεται ως δειλία ή ως αδυναμία», υπογράμμισε.
Τάχθηκε θετικά υπέρ μιας επέκτασης στην περιοχή της Κρήτης, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι υπάρχει προβληματισμός για τις συνέπειες της τμηματικής επέκτασης των χωρικών υδάτων.
Όπως εξήγησε, μια μερίδα της ελληνικής πλευράς θεωρεί ότι η επέκταση σε περιοχές εκτός Αιγαίου μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση πως η Ελλάδα αποδέχεται την τουρκική επιχειρηματολογία περί ιδιαίτερου καθεστώτος στο Αιγαίο.
Ο ίδιος, ωστόσο, προέκρινε την τμηματική άσκηση του δικαιώματος έναντι της αδράνειας, με τη σαφή επισήμανση ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα να προχωρήσει σε ανάλογες κινήσεις και στο Αιγαίο.
Η Λιβύη και ο ρόλος της Τουρκίας
Σημαντική θέση στην παρέμβαση κατείχε και η διαπραγμάτευση Ελλάδας–Λιβύης για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Ο Δημήτρης Καραϊτίδης εκτίμησε ότι η τουρκική επιρροή αποτελεί βασικό παράγοντα που εξηγεί τη διστακτικότητα της λιβυκής πλευράς απέναντι σε μια ουσιαστική συμφωνία με την Αθήνα.
Παρά τις δυσκολίες, κάλεσε την ελληνική διπλωματία να συνεχίσει τις προσπάθειες.
Υπογράμμισε ότι η ύπαρξη δύο ανταγωνιστικών κέντρων εξουσίας στη Λιβύη και η επιρροή της Άγκυρας δεν πρέπει να οδηγήσουν σε εγκατάλειψη των επαφών.
Η Ελλάδα, σημείωσε, οφείλει να επιδιώξει μια συμφωνία που θα είναι αποδεκτή και θα προστατεύει τα ελληνικά δικαιώματα.
Η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας πρέπει να αποκτήσει αντίκρισμα
Σχολιάζοντας την ανάδειξη της στρατηγικής σημασίας της Ελλάδας από τον Μάρκο Ρούμπιο, ο πρέσβης αναγνώρισε ότι πρόκειται για θετική εξέλιξη.
Επισήμανε, όμως, ότι η Αθήνα δεν πρέπει να περιορίζεται στην ικανοποίηση από τις ευνοϊκές αμερικανικές δηλώσεις.
Αντίθετα, πρέπει να αξιοποιεί τη γεωγραφική, γεωπολιτική και γεωοικονομική θέση της χώρας, προκειμένου να εξασφαλίζει συγκεκριμένα ανταλλάγματα και ουσιαστικά οφέλη.
Όπως εξήγησε, αυτό απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό και προσεκτικά διαμορφωμένα αιτήματα προς την αμερικανική πλευρά.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι συζητήσεις υψηλού επιπέδου περιλαμβάνουν και κλειστές συναντήσεις, το περιεχόμενο των οποίων δεν δημοσιοποιείται πάντοτε.
Επομένως, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι κατά την επίσκεψη Ρούμπιο συζητήθηκαν ζητήματα ή ενδεχόμενα ανταλλάγματα που δεν έγιναν γνωστά.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Δημήτρης Καραϊτίδης εκτίμησε ότι ο ασυνήθιστα ήπιος τόνος που είχε υιοθετήσει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην ομιλία του στα Ηνωμένα Έθνη θα μπορούσε να συνδέεται με παρασκηνιακές συστάσεις για αποφυγή κλιμάκωσης.
Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του πρέσβη και όχι για επιβεβαιωμένη πληροφορία σχετικά με αμερικανικές παρεμβάσεις.
Το συμπέρασμα της παρέμβασης
Η βασική θέση του Δημήτρη Καραϊτίδη συνοψίζεται στην ανάγκη μιας ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που θα συνδυάζει τη διπλωματική ψυχραιμία με την αποφασιστική υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Οι δηλώσεις Ρούμπιο, κατά την εκτίμησή του, δημιουργούν ένα ευνοϊκότερο διπλωματικό περιβάλλον. Δεν συνιστούν όμως εγγύηση ότι η Τουρκία θα αποφύγει κάθε πρόκληση.
Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα καλείται να αξιοποιήσει τη συγκυρία, να προχωρήσει στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης και να μην εγκλωβιστεί σε διαδικασίες που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε έμμεση αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων.
GEOPOLITICO
Εγκολφόπουλος: «Το καλώδιο θα προχωρήσει κανονικότατα» – Καμία ενημέρωση στην Τουρκία
Την εκτίμηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει με τη σχεδιασμένη όδευση, χωρίς ενημέρωση ή άδεια της Τουρκίας, διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την πρόβλεψή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα», υποστήριξε ο Γιάννης Εγκολφόπουλος, απαντώντας στην ερώτηση για το μέλλον του καλωδίου. Κατά την ανάλυσή του, η διπλωματική προσοχή στις δημόσιες τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών δεν αναιρεί τη στήριξη σε ενεργειακές διαδρομές που εξυπηρετούν έναν ευρύτερο σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» ενημέρωση προς την Άγκυρα
Ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι το έργο θα προχωρήσει με τη διαδρομή που παρουσιάστηκε στον χάρτη της εκπομπής. Όπως ανέφερε, θα εκδοθούν οι προβλεπόμενες NAVTEX από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά.
Στην ερώτηση εάν θα χρειαστεί οποιαδήποτε πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτηση προς την Τουρκία, απάντησε κατηγορηματικά: «Καμία».
Χαρακτήρισε τις τουρκικές απαιτήσεις αυθαίρετες, απορρίπτοντας την αντιμετώπισή τους ως βάσιμων αιτημάτων που θα μπορούσαν να ανατρέψουν τον σχεδιασμό. Παράλληλα, υποστήριξε ότι μια Τουρκία προσανατολισμένη στη συνεργασία, αντί στην επιβολή των θέσεών της, θα μπορούσε να συμμετέχει σε περιφερειακά ενεργειακά έργα.
Τα μηνύματα Ρούμπιο και οι παρασκηνιακοί χειρισμοί
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στις αναφορές του Ρούμπιο στην ασφαλή μεταφορά ενέργειας και στην ανάγκη εναλλακτικών ενεργειακών διαδρόμων. Ερμήνευσε αυτές τις τοποθετήσεις ως μήνυμα που αφορά και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed και τη συνεργασία του σχήματος «3+1», αναδεικνύοντας παράλληλα τον ρόλο της Αιγύπτου. Κατά την εκτίμησή του, το καλώδιο αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου πλέγματος ενεργειακών συμφερόντων, το οποίο η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει μονομερώς.
Αναγνώρισε ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών οφείλει να διατηρεί διπλωματικές ισορροπίες. Υποστήριξε, όμως, ότι η αποφυγή μιας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία δεν σημαίνει απουσία παρασκηνιακών χειρισμών.
«Αυτά είναι από αυτά που γίνονται και δεν λέγονται», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προβλέπει ότι η Τουρκία δεν θα στείλει πλοία
Ο αντιναύαρχος ε.α. προχώρησε στην πρόβλεψη ότι η Τουρκία δεν θα επαναλάβει την αποστολή πολεμικών πλοίων για να παρεμποδίσει τις εργασίες. Υποστήριξε ότι η Άγκυρα έχει ήδη λάβει σχετικά μηνύματα από την αμερικανική πλευρά και αντιλαμβάνεται τις συνέπειες μιας αντιπαράθεσης με τον περιφερειακό ενεργειακό σχεδιασμό.
Οι αναφορές αυτές αποτελούν δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές κινήσεις και τη μελλοντική τουρκική στάση. Στην παρέμβαση δεν παρουσιάστηκαν έγγραφα ή επίσημες ανακοινώσεις που να επιβεβαιώνουν σχετική συμφωνία.
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο έναρξης των ερευνών εντός Οκτωβρίου, το αντιμετώπισε θετικά και προέβλεψε ότι το ζήτημα της τουρκικής αντίδρασης θα υποχωρήσει από την επικαιρότητα.
Διατύπωσε επίσης την εκτίμηση ότι, εάν η Τουρκία επέλεγε την αντιπαράθεση, η Ελλάδα θα είχε στο πλευρό της το Ισραήλ και την Αίγυπτο, λόγω κοινών συμφερόντων.
Άλλο η προσωπική φιλία, άλλο τα κρατικά συμφέροντα
Στην ανάλυσή του διαχώρισε την προσωπική σχέση Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά τον ίδιο, η σχέση των δύο ηγετών επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονται τα μηνύματα, χωρίς να ακυρώνει τις αμερικανικές επιδιώξεις.
Ερμήνευσε την ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα ως παρουσίαση μιας μακροπρόθεσμης αντίληψης για τον ρόλο της Δύσης, με ιδιαίτερη αναφορά στην ελληνική ιστορική κληρονομιά. Όπως είπε, η εξέταση μελλοντικών συμμαχιών και πιθανών κρίσεων γίνεται ήδη με ορίζοντα τις δεκαετίες του 2040 και του 2050.
Αιχμές για τις πραγματικές δυνατότητες της Τουρκίας
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του αμφισβήτησε την εικόνα της Τουρκίας ως δύναμης που μπορεί να μετατρέπει κάθε εξαγγελία σε επιχειρησιακή δυνατότητα.
Εξέφρασε επιφυλάξεις για την πρακτική αποτελεσματικότητα της συνεργασίας Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας και υποστήριξε ότι τα συμφέροντα του Ριάντ εξυπηρετούνται από την προσέγγιση με το Ισραήλ.
Παράλληλα, προανήγγειλε αναλυτικότερη συζήτηση για τον συσχετισμό δυνάμεων Ελλάδας–Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη τις περιφερειακές συνεργασίες. Άσκησε κριτική σε στρατιωτικό χάρτη που είχε δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, χαρακτηρίζοντάς τον λανθασμένο και επισημαίνοντας την ανάγκη ουσιαστικού ελέγχου των πληροφοριών από ανοιχτές πηγές.
GEOPOLITICO
Απειλές για τα ελληνικά νησιά! Τι κρύβει η νέα τουρκική επίθεση
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να ανεβάζει τους τόνους για το GSI και να παρακολουθεί με ανησυχία την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο επίκεντρο της νέας εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια βρέθηκαν οι έντονες γεωπολιτικές διεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, η στάση της Τουρκίας απέναντι στην ηλεκτρική διασύνδεση GSI, η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και η αναβάθμιση των σχέσεων της Αθήνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Κοινός παρονομαστής όλων των εξελίξεων είναι η ενέργεια. Ο Great Sea Interconnector, ο οικονομικός διάδρομος IMEC και τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου δεν αποτελούν απλώς μεγάλα οικονομικά έργα. Μετατρέπονται σε πεδία στρατηγικού ανταγωνισμού, με την Ελλάδα να διεκδικεί κεντρικό ρόλο στον νέο ενεργειακό και γεωπολιτικό χάρτη.
Η Άγκυρα ανεβάζει τους τόνους για το GSI
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή από δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, η Άγκυρα επιχειρεί να αποκτήσει λόγο στις έρευνες και στις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Τουρκικές αναλύσεις φέρονται να ζητούν προηγούμενη συνεννόηση με την Τουρκία ακόμη και για τη συμμετοχή γαλλικών πλοίων, προειδοποιώντας για σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο. Στα ίδια δημοσιεύματα διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι η Αθήνα χρησιμοποιεί τη στρατηγική της σχέση με το Παρίσι για να περιορίσει τις τουρκικές κινήσεις στην περιοχή.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν οι αναφορές σε ενδεχόμενη παρέμβαση του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού κατά πλοίων που θα λάβουν μέρος στις εργασίες. Πρόκειται για σενάρια και ισχυρισμούς τουρκικών πηγών, τα οποία αποτυπώνουν το κλίμα έντασης που επιχειρεί να καλλιεργήσει η Άγκυρα γύρω από το έργο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι το καλώδιο πρέπει να προχωρήσει χωρίς νέες καθυστερήσεις, σημειώνοντας ότι η επιτυχής υλοποίησή του θα αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία της ελληνικής αποφασιστικότητας.
Τουρκική ανησυχία για την ελληνική στρατιωτική ενίσχυση
Την ίδια ώρα, ο τουρκικός Τύπος παρακολουθεί στενά την εξοπλιστική αναβάθμιση της Ελλάδας. Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν αναφορές για τα F-16 Viper, τα Rafale, την απόκτηση των F-35, τις φρεγάτες Belharra και τη σχεδιαζόμενη πολυεπίπεδη αεράμυνα «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Ισραηλινά δημοσιεύματα, σύμφωνα με την παρουσίαση, εκτιμούν ότι η Αθήνα «ανοίγει το πορτοφόλι» και στέλνει ισχυρό μήνυμα προς την Άγκυρα. Η αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας και η ενίσχυση της αεράμυνας δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα στην περιοχή, με την Ελλάδα και το Ισραήλ να διαμορφώνουν δύο από τις ισχυρότερες αεροπορικές δυνάμεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο παρουσιαστής επισήμανε, ωστόσο, ότι τα οπλικά συστήματα δεν αρκούν από μόνα τους. Όπως τόνισε, απαιτούνται πολιτική βούληση, εθνική στρατηγική και ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής παραγωγής.
Οι προκλητικές δηλώσεις Γιαϊτζί
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στις δηλώσεις του Τζιχάτ Γιαϊτζί, ενός από τους βασικούς θεωρητικούς της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας». Ο Τούρκος απόστρατος επανέφερε απειλές και ακραία σενάρια για ελληνικά νησιά, μεταξύ των οποίων η Χίος, η Σάμος, η Ρόδος και το Καστελλόριζο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας χαρακτήρισε αυτές τις τοποθετήσεις μέρος μιας οργανωμένης επιχείρησης ψυχολογικής πίεσης. Εκτίμησε ότι στόχος είναι η πρόκληση φόβου στην ελληνική κοινωνία και η καλλιέργεια δισταγμών στην πολιτική ηγεσία, ιδιαίτερα μπροστά στην προοπτική υλοποίησης του GSI.
Ρούμπιο, Πνύκα και αμερικανική στήριξη
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στα μηνύματα του Μάρκο Ρούμπιο από την Αθήνα και ειδικότερα στην ομιλία του στην Πνύκα. Ο Αμερικανός αξιωματούχος αναφέρθηκε στην ιστορική συμβολή της αρχαίας Ελλάδας στη δημοκρατία, στη φιλοσοφία, στην πολιτική σκέψη και στον δυτικό πολιτισμό.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία. Τουρκικά μέσα κατηγόρησαν τον Ρούμπιο ότι επιχείρησε να παρουσιάσει την Ελλάδα ως γενέτειρα της Δύσης, ενώ σχολίασαν με ιδιαίτερα επιθετικό τρόπο τις αναφορές του στον Μέγα Αλέξανδρο και στην ελληνική ιστορική κληρονομιά.
Σύμφωνα με την ανάλυση της εκπομπής, η μη επίσκεψη του Ρούμπιο στην Τουρκία, η ανάδειξη της Ελλάδας και η αμερικανική στάση απέναντι στο GSI συνιστούν σαφή πολιτικά μηνύματα προς την Άγκυρα. Ο παρουσιαστής άσκησε, παράλληλα, έντονη κριτική σε όσους υποβαθμίζουν τη σημασία αυτών των εξελίξεων, ζητώντας σοβαρό δημόσιο διάλογο χωρίς προσωπικές επιθέσεις.
Η Ελλάδα ως πύλη του IMEC
Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε και στον IMEC, τον σχεδιαζόμενο διάδρομο που φιλοδοξεί να συνδέσει την Ινδία με τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη. Η προοπτική να αποτελέσει η Ελλάδα βασική ευρωπαϊκή πύλη του έργου θα μπορούσε να ενισχύσει καθοριστικά τη γεωπολιτική και οικονομική θέση της χώρας.
Μαζί με το GSI και τις περιφερειακές ενεργειακές συνεργασίες, ο IMEC σχηματίζει ένα νέο πλέγμα διασυνδέσεων το οποίο περιορίζει την εξάρτηση από παραδοσιακές διαδρομές. Ακριβώς γι’ αυτό, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν, τα έργα συναντούν αντιδράσεις από κράτη και ανταγωνιστικά οικονομικά συμφέροντα.
Κύπρος και Ισραήλ επιστρέφουν στο τραπέζι
Η εκπομπή κατέγραψε επίσης κινητικότητα στις συνομιλίες Κύπρου και Ισραήλ για τα κοιτάσματα «Αφροδίτη» και «Ισάι». Η επίλυση της πολυετούς εκκρεμότητας θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αξιοποίηση σημαντικών ενεργειακών αποθεμάτων και να ενισχύσει τη συνεργασία των δύο χωρών.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη εντάσσεται στη μεγαλύτερη εικόνα: Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιχειρούν να δημιουργήσουν μια νέα αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το μήνυμα της εκπομπής
Το βασικό συμπέρασμα του «Direct News» είναι ότι η περιοχή εισέρχεται σε περίοδο επιταχυνόμενων ανακατατάξεων. Ενέργεια, άμυνα και διπλωματία συνδέονται πλέον άμεσα.
Η Τουρκία ανεβάζει τους τόνους, όμως παράλληλα παρακολουθεί με ανησυχία την ελληνική στρατιωτική ενίσχυση και τις διεθνείς συνεργασίες της Αθήνας. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο στοίχημα είναι να μετατρέψει τη διπλωματική στήριξη και τα νέα εξοπλιστικά μέσα σε συνεκτική εθνική στρατηγική.
Οι χάρτες αλλάζουν. Το ερώτημα είναι εάν η Αθήνα θα κινηθεί με ταχύτητα, αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα, ώστε να αξιοποιήσει τη γεωπολιτική ευκαιρία.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας