Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Θεοδωράτος στο BlueSky: Ώρα για 12 μίλια – Η Τουρκία μπροστά στην «παγίδα του Θουκυδίδη»

Την επέκταση των χωρικών υδάτων με αιχμή το Καστελλόριζο, την Κρήτη, την Κάσο και την Κάρπαθο προτάσσει ο Γιάννης Θεοδωράτος, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον ισχυρότερα μέσα αποτροπής και σημαντικά στηρίγματα. Η ηλεκτρική διασύνδεση, η συνεργασία με το Ισραήλ και το μέτωπο ανταγωνισμού στο Κέρας της Αφρικής.

Δημοσιεύτηκε στις

Την ανάγκη η Ελλάδα να μετατρέψει την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και τις διεθνείς συνεργασίες της σε συγκεκριμένες στρατηγικές πρωτοβουλίες υπογράμμισε ο Γιάννης Θεοδωράτος στην εκπομπή «Με το κλειδί της Ιστορίας» στο BlueSky. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκαν η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, η αντιμετώπιση της «Γαλάζιας Πατρίδας» και η στενότερη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

«Είναι η εποχή της τόλμης, όχι της ατολμίας», τόνισε, διατυπώνοντας την εκτίμηση ότι η ενίσχυση της ελληνικής ισχύος δημιουργεί νέα δεδομένα, αλλά συγχρόνως μπορεί να οδηγήσει την τουρκική ηγεσία σε επικίνδυνους υπολογισμούς.

Τα 12 μίλια και το μήνυμα προς την Άγκυρα

Ο αναλυτής τάχθηκε υπέρ της επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης σε επιλεγμένες περιοχές, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στο σύμπλεγμα της Μεγίστης. Επικαλέστηκε σχετική αρθρογραφία του καθηγητή Πέτρου Λιάκουρα και υποστήριξε ότι το Καστελλόριζο πρέπει να αποτελέσει κεντρικό σημείο της ελληνικής πρωτοβουλίας.

Παράλληλα, επέμεινε ότι μια αντίστοιχη κίνηση γύρω από την Κρήτη δεν θα πρέπει, κατά την άποψή του, να αφήσει εκτός σχεδιασμού την Κάσο και την Κάρπαθο. Συνέδεσε την πρότασή του με την ανάσχεση των τουρκικών διεκδικήσεων και με τη δυνατότητα να δοθεί νέα ώθηση στη συζήτηση με την Αίγυπτο για την ολοκλήρωση της οριοθέτησης ΑΟΖ.

Αναφέρθηκε επίσης στη θέσπιση συνορεύουσας ζώνης έως τα 24 ναυτικά μίλια, εντάσσοντάς την στη δική του προσέγγιση για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών και την ασφάλεια.

Μεταφέροντας όσα, όπως είπε, άκουσε σε βιβλιοπαρουσίαση του Άγγελου Συρίγου, εκτίμησε ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη βρίσκεται στους σχεδιασμούς. Η αναφορά του αποτελεί προσωπική αποτίμηση της συζήτησης, καθώς στην εκπομπή δεν παρουσιάστηκε επίσημη κυβερνητική εξαγγελία ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Το διεθνές δίκαιο χρειάζεται στήριγμα ισχύος

Βασική θέση της παρέμβασής του ήταν ότι η ελληνική διπλωματία πρέπει να στηρίζεται σε αξιόπιστη ισχύ. Όπως υποστήριξε, η επίκληση του διεθνούς δικαίου από μόνη της δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση ενός αντιπάλου που επιχειρεί να επιβάλει τις θέσεις του μέσω στρατιωτικής πίεσης.

Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε τη «Γαλάζια Πατρίδα» προσπάθεια μεταφοράς μιας λογικής εδαφικού ελέγχου στον θαλάσσιο χώρο. Παρομοίασε την τουρκική προσέγγιση με κινεζικές πρακτικές στη Νότια Σινική Θάλασσα, προβάλλοντας την ανάγκη συνδυασμού διπλωματικών κινήσεων και αποτροπής.

Για τον ίδιο, το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να εκπέμπει σταθερότητα, αποφασιστικότητα και αξιοπιστία απέναντι τόσο στους αντιπάλους όσο και στους εταίρους της.

Το καλώδιο και οι ισχυρισμοί περί αλλαγής πορείας

Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και στα δημοσιεύματα που αποδίδουν στην τουρκική πίεση ενδεχόμενη αλλαγή της διαδρομής της.

Παρουσιάζοντας χαρτογραφική αντιπαραβολή, ο Θεοδωράτος υποστήριξε ότι η απεικονιζόμενη χάραξη δεν διέρχεται από την περιοχή του τουρκικού θαλάσσιου πάρκου που συζητείται. Με βάση αυτή την ανάγνωση, απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η Άγκυρα υποχρέωσε τους εμπλεκομένους να μεταβάλουν την πορεία του έργου.

«Δεν υπάρχει περίπτωση το καλώδιο να αλλάξει πορεία», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας τη δική του εκτίμηση. Συνέδεσε, μάλιστα, την εξέλιξη του έργου με την ανάγκη η Αθήνα να ασκεί έμπρακτα τα δικαιώματά της και να έχει προετοιμάσει τις αναγκαίες κινήσεις αποτροπής.

Η Τουρκία και η «παγίδα του Θουκυδίδη»

Ο κεντρικός ιστορικός παραλληλισμός της ανάλυσης αφορούσε τον φόβο που μπορεί να προκαλέσει σε μια δύναμη η άνοδος ενός ανταγωνιστή της.

Κατά τον Θεοδωράτο, η Τουρκία παρακολουθεί την αναβάθμιση των ελληνικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και των διεθνών στηριγμάτων της Αθήνας και ενδέχεται να θεωρήσει ότι πρέπει να δράσει προτού η ισορροπία μεταβληθεί περαιτέρω. Σε αυτό το ενδεχόμενο εντόπισε την «παγίδα του Θουκυδίδη», διευκρινίζοντας ότι η αναλογία με την Αθήνα και τη Σπάρτη δεν αποτελεί πλήρη ταύτιση των ιστορικών συνθηκών.

Συνέκρινε τη σημερινή κατάσταση με την κρίση του 2020 και αναφέρθηκε στα Rafale και τους Meteor, στα αντιαρματικά Spike, στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας και στα ναυτικά προγράμματα Belharra και Bergamini. Συνολικά, εκτίμησε ότι η Ελλάδα διαθέτει διαφορετικές δυνατότητες από εκείνες της περιόδου των μνημονίων.

Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ: Συνεργασία με ευθύνη για την άμυνα

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στη συνεργασία με το Ισραήλ, τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Κυπριακή Δημοκρατία. Αναφέρθηκε στην κυπριακή αντιαεροπορική ενίσχυση και σε συζητήσεις, όπως τις περιέγραψε, για άρματα Merkava, ως ενδείξεις εμβάθυνσης της αμυντικής σχέσης.

Επανέφερε επίσης τη δική του ερμηνεία για ένα νέο τουρκικό σχήμα «δυόμισι πολέμων», με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ στο επίκεντρο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο υποστήριξε ότι οι τρεις χώρες έχουν λόγους να ενισχύσουν τον συντονισμό τους.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η ύπαρξη συμμάχων δεν απαλλάσσει την Ελλάδα από την ευθύνη της άμυνάς της. Όπως τόνισε, δεν αναμένει Ευρωπαίους ή Ισραηλινούς στρατιώτες να πολεμήσουν δίπλα στους Έλληνες, αλλά υποστήριξη με άλλους, αποτελεσματικούς τρόπους.

Το Κέρας της Αφρικής ως πεδίο ανταγωνισμού

Πέρα από την Ανατολική Μεσόγειο, ο Θεοδωράτος στράφηκε στην Ερυθρά Θάλασσα, στη Σομαλία και στα στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Συνέδεσε την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας με τη δράση των Χούθι και της Αλ Σαμπάμπ, προειδοποιώντας για την προοπτική διεύρυνσης των απειλών στις θαλάσσιες διόδους.

Αναφέρθηκε στην τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Σομαλία και στα σχέδια που περιέγραψε για διαστημικές και πυραυλικές υποδομές. Διατύπωσε την εκτίμηση ότι η περιοχή εξελίσσεται σε πεδίο αντιπαράθεσης Τουρκίας–Ισραήλ, αποδίδοντας στο Ισραήλ επιδίωξη περιορισμού της τουρκικής παρουσίας.

Στο ευρύτερο διεθνές σκέλος, σχολίασε ακόμη την αμερικανική στρατηγική στη Γροιλανδία και στον Περσικό Κόλπο, εντάσσοντάς την στη διαχρονική σημασία του ελέγχου των θαλασσίων οδών.

Από τη Σαλαμίνα στην ιστορική μνήμη

Αφετηρία της εκπομπής αποτέλεσε η αναφορά στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας και στη σημασία της θάλασσας για την επιβίωση, την ισχύ και τον πολιτισμό του Ελληνισμού.

Στο ιστορικό μέρος, ο αναλυτής στάθηκε στη συμπλήρωση 200 ετών από τη Μάχη του Πολυαράβου, αναδεικνύοντας την αντίσταση των Μανιατών στον Ιμπραήμ και τη συμβολή της στην πορεία της Επανάστασης. Αναφέρθηκε επίσης στα 1.400 χρόνια από την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 626 και στη σύνδεσή της με την παράδοση του Ακαθίστου Ύμνου, ασκώντας κριτική για την ανεπαρκή, κατά την κρίση του, ανάδειξη της επετείου.

Η εκπομπή ολοκληρώθηκε με προσωπικό αποχαιρετισμό στον Γιώργο «Σπάρτακο» Πατεράκη, τον άνθρωπο πίσω από τις «Φρυκτωρίες». Ο Θεοδωράτος εξήρε την προσφορά του στη διάδοση της γνώσης και στη διατήρηση της ελληνικής ιστορικής και πολιτιστικής μνήμης.

Αναλύσεις

Η Τουρκία χτίζει «ισλαμικό ΝΑΤΟ»: Μετά τη Συμφωνία της Μέκκας, νέα αμυντική συμμαχία με Κατάρ, Πακιστάν και Ινδονησία!

Η Άγκυρα επιταχύνει τις κινήσεις της για τη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου αμυντικής συνεργασίας μεταξύ ισχυρών μουσουλμανικών κρατών. Μετά την τριμερή Συμφωνία της Μέκκας, που συνδέει αμυντικά την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το πυρηνικό Πακιστάν, ακολούθησε στις 21 Οκτωβρίου 2026 νέα τετραμερής συμφωνία με τη συμμετοχή του Κατάρ και της Ινδονησίας. Οι δύο πρωτοβουλίες ενισχύουν τον ρόλο της Τουρκίας στη διαμόρφωση νέων περιφερειακών στρατιωτικών συνεργασιών, προκαλώντας ερωτήματα για το κατά πόσον η Άγκυρα επιχειρεί σταδιακά να συγκροτήσει έναν αμυντικό συνασπισμό στα πρότυπα ενός «ισλαμικού ΝΑΤΟ».

Δημοσιεύτηκε

στις

Στις 21 Οκτωβρίου 2026, στην Ντόχα του Κατάρ, η Τουρκία, το Πακιστάν, το Κατάρ και η Ινδονησία υπέγραψαν συμφωνία για την ενίσχυση της συνεργασίας τους στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.

Του Χρήστου Κωνσταντινίδη, International Institute of Strategy

Η συμφωνία, με την ονομασία «Badr Memorandum of Understanding», προβλέπει ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων παραγωγής στρατιωτικού υλικού, τεχνολογικής συνεργασίας, εκπαίδευσης και έρευνας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην αξιοποίηση των ιδιαίτερων παραγωγικών δυνατοτήτων των τεσσάρων χωρών, ώστε να δημιουργηθούν κοινά αμυντικά προγράμματα και να ενισχυθούν οι εγχώριες στρατιωτικές βιομηχανίες.

Στο επίκεντρο βρίσκονται:

  • Η από κοινού ανάπτυξη και παραγωγή αμυντικών συστημάτων.

  • Η ανταλλαγή στρατιωτικής τεχνογνωσίας.

  • Η συνεργασία στην έρευνα και ανάπτυξη.

  • Η τεχνική και στρατιωτική εκπαίδευση.

  • Η ενίσχυση των παραγωγικών δυνατοτήτων των συμμετεχόντων κρατών.

  • Η κάλυψη αμυντικών αναγκών φίλων και συμμαχικών χωρών.

Ο επικεφαλής της τουρκικής Προεδρίας Αμυντικών Βιομηχανιών, Χαλούκ Γκιοργκιούν, υπογράμμισε ότι η συμφωνία δημιουργεί τη βάση για στρατηγική συνεργασία στους τομείς της τεχνολογίας και της κοινής παραγωγής.

Όπως προκύπτει από τις επίσημες ανακοινώσεις, η συμφωνία Badr αφορά κυρίως την αμυντική βιομηχανία. Δεν περιλαμβάνει δημοσιοποιημένη ρήτρα συλλογικής άμυνας αντίστοιχη με εκείνη του ΝΑΤΟ.

Η Συμφωνία της Μέκκας: Η συλλογική άμυνα στο επίκεντρο

Η νέα τετραμερής συμφωνία έρχεται μόλις δύο μήνες μετά την υπογραφή της Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας, στις 7 Αυγούστου 2026, μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.

Πρόκειται για μια συμφωνία διαφορετικού χαρακτήρα, καθώς περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής.

Σύμφωνα με το κείμενό της, επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη παρουσιάζει ομοιότητες με το άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης:

  • Συνεργασία στον τομέα των στρατιωτικών πληροφοριών.

  • Αμοιβαία υποστήριξη σε περίπτωση εξωτερικής επίθεσης.

  • Κοινές αμυντικές δραστηριότητες.

  • Συνεργασία σε εξοπλιστικά προγράμματα.

  • Συντονισμό στον τομέα της αντιτρομοκρατίας.

  • Δυνατότητα ταχείας ανάπτυξης στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων.

Στις 20 Οκτωβρίου έγινε γνωστό ότι η τουρκική κυβέρνηση διαβίβασε τη συμφωνία στο Κοινοβούλιο προς επικύρωση.

Η κοινοβουλευτική διαδικασία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της επίσημης έγκρισής της από την Τουρκία.

Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχει υποστηρίξει ότι πρόκειται για αμυντική συμφωνία και όχι για μηχανισμό διεξαγωγής επιθετικών επιχειρήσεων.

Η Άγκυρα έχει επίσης επισημάνει ότι ενδεχόμενη αποστολή τουρκικών στρατευμάτων στο εξωτερικό υπόκειται στις προβλεπόμενες συνταγματικές διαδικασίες.

Τουρκία, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία: Τρεις διαφορετικές στρατιωτικές δυνατότητες

Η Συμφωνία της Μέκκας συνδέει τρία κράτη με διαφορετικά στρατιωτικά, οικονομικά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά.

Η Τουρκία διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στρατούς του ΝΑΤΟ και έχει αναπτύξει σημαντική εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Επενδύει στην κατασκευή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, πολεμικών πλοίων, τεθωρακισμένων οχημάτων, πυραυλικών συστημάτων και μαχητικών αεροσκαφών.

Το Πακιστάν αποτελεί τη μοναδική μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα. Παράλληλα, έχει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και μακρόχρονη συνεργασία με την Κίνα στην ανάπτυξη στρατιωτικών τεχνολογιών.

Η Σαουδική Αραβία διαθέτει σημαντικούς οικονομικούς πόρους, υψηλές αμυντικές δαπάνες και στρατηγική θέση στην Αραβική Χερσόνησο.

Η τριμερής συμφωνία συνδυάζει αυτές τις διαφορετικές δυνατότητες σε ένα θεσμικό πλαίσιο αμυντικής συνεργασίας.

Οι τρεις χώρες έχουν ήδη προχωρήσει στη δημιουργία μηχανισμών συντονισμού για την εφαρμογή της συμφωνίας, ενώ η ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας βρίσκεται στο επίκεντρο των πρόσφατων διαβουλεύσεων λόγω των επιθέσεων των Χούθι.

Κατάρ και Ινδονησία διευρύνουν το δίκτυο συνεργασιών

Η συμμετοχή του Κατάρ και της Ινδονησίας στη συμφωνία Badr προσθέτει δύο ακόμη σημαντικές χώρες στο αναπτυσσόμενο δίκτυο αμυντικών συνεργασιών της Άγκυρας.

Το Κατάρ διατηρεί στενές στρατιωτικές σχέσεις με την Τουρκία, η οποία διαθέτει στρατιωτική παρουσία στο έδαφός του.

Παράλληλα, η Ντόχα έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους σε στρατιωτικό εξοπλισμό και αμυντικές υποδομές.

Η Ινδονησία, από την πλευρά της, αποτελεί τη μεγαλύτερη μουσουλμανική χώρα στον κόσμο σε πληθυσμό και διαθέτει σημαντική γεωγραφική παρουσία στη Νοτιοανατολική Ασία.

Οι αμυντικές σχέσεις Τουρκίας και Ινδονησίας έχουν ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, με συνεργασίες που αφορούν στρατιωτικό εξοπλισμό και τεχνολογίες.

Η ένταξη της Ινδονησίας στη νέα τετραμερή συνεργασία διευρύνει γεωγραφικά το πλαίσιο από τη Μέση Ανατολή μέχρι τον Ινδοειρηνικό.

Την ίδια στιγμή, το Πακιστάν συμμετέχει και στις δύο συμφωνίες, διαμορφώνοντας έναν κοινό σύνδεσμο μεταξύ των δύο αμυντικών σχημάτων.

Δημιουργείται ένα «ισλαμικό ΝΑΤΟ»;

Οι δύο συμφωνίες επαναφέρουν τη συζήτηση για το ενδεχόμενο συγκρότησης ενός ευρύτερου αμυντικού συνασπισμού μουσουλμανικών κρατών.

Η Συμφωνία της Μέκκας προβλέπει αμοιβαία στρατιωτική συνδρομή, ενώ η συμφωνία Badr δημιουργεί πλαίσιο συνεργασίας στην αμυντική παραγωγή και την τεχνολογική ανάπτυξη.

Η Τουρκία συμμετέχει και στις δύο πρωτοβουλίες, γεγονός που ενισχύει τη θέση της ως βασικού συνδετικού κρίκου μεταξύ διαφορετικών κρατών.

Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί η ίδρυση ενιαίας στρατιωτικής συμμαχίας που να περιλαμβάνει και τις πέντε χώρες.

Δεν υπάρχει επίσης επιβεβαιωμένη κοινή διοίκηση, ενιαίος μηχανισμός στρατιωτικών επιχειρήσεων ή συλλογική ρήτρα άμυνας που να καλύπτει το σύνολο των κρατών των δύο συμφωνιών.

Κατά συνέπεια, ο χαρακτηρισμός «ισλαμικό ΝΑΤΟ» περιγράφει ένα πιθανό μοντέλο μελλοντικής ενοποίησης των συνεργασιών και όχι έναν ήδη συγκροτημένο οργανισμό.

Η υπογραφή των δύο συμφωνιών, πάντως, καταγράφει την ανάπτυξη αμυντικών δεσμών μεταξύ ισχυρών μουσουλμανικών κρατών με τη συμμετοχή της Άγκυρας.

Το Πακιστάν και οι επιπτώσεις για την Ινδία

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι νέες συμφωνίες για την Ινδία, λόγω της παραδοσιακής αντιπαράθεσής της με το Πακιστάν.

Το Ισλαμαμπάντ συμμετέχει τόσο στη Συμφωνία της Μέκκας όσο και στη συμφωνία Badr, αποκτώντας πρόσβαση σε διευρυμένα σχήματα συνεργασίας για στρατιωτική τεχνολογία, παραγωγή και εκπαίδευση.

Η αμυντική συνεργασία με την Τουρκία μπορεί να προσφέρει στο Πακιστάν πρόσθετες δυνατότητες σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα ηλεκτρονικά συστήματα και οι στρατιωτικές πλατφόρμες.

Στην Ινδία έχουν ήδη αναπτυχθεί συζητήσεις για τις επιπτώσεις της συμφωνίας Badr και ιδιαίτερα για τη συμμετοχή της Ινδονησίας.

Το Νέο Δελχί διατηρεί δικές του αμυντικές σχέσεις με την Τζακάρτα, στις οποίες περιλαμβάνεται η συνεργασία για πυραυλικά συστήματα.

Ωστόσο, δεν έχει τεκμηριωθεί ότι η νέα τετραμερής συμφωνία στρέφεται επισήμως κατά της Ινδίας ή ότι συνεπάγεται μεταφορά ευαίσθητης ινδικής τεχνολογίας στο Πακιστάν.

Το εύρος της αμυντικής συνεργασίας θα εξαρτηθεί από τα συγκεκριμένα προγράμματα που θα συμφωνηθούν μεταξύ των τεσσάρων κρατών.

Η γεωπολιτική διάσταση και ο IMEC

Η επέκταση των αμυντικών συνεργασιών της Τουρκίας καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκονται σε εξέλιξη ευρύτερα σχέδια οικονομικής, ενεργειακής και μεταφορικής διασύνδεσης μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Ένα από τα σημαντικότερα είναι ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, γνωστός ως IMEC.

Η πρωτοβουλία ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023, στο περιθώριο της συνόδου της G20 στο Νέο Δελχί.

Το αρχικό μνημόνιο υπέγραψαν η Ινδία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη μεταφορικών, ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών, με στόχο τη σύνδεση της Ινδίας με την ευρωπαϊκή αγορά μέσω της Μέσης Ανατολής.

Στην προτεινόμενη διαδρομή περιλαμβάνεται το Ισραήλ, παρότι δεν συγκαταλέγεται στους αρχικούς υπογράφοντες.

Η Ελλάδα έχει εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για τη συμμετοχή της στον διάδρομο, προβάλλοντας τις δυνατότητες των λιμένων και των υποδομών της ως πύλης εισόδου προς την Ευρώπη.

Η Κύπρος διαθέτει επίσης γεωγραφική θέση και υποδομές που μπορούν να συνδεθούν με ευρύτερα σχέδια ενεργειακής και ψηφιακής διασύνδεσης.

Στο πλαίσιο των σχετικών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών περιλαμβάνονται και έργα τηλεπικοινωνιακής διασύνδεσης, όπως το Blue Raman, στα οποία εμπλέκονται η Ελλάδα και η Κύπρος.

Η Τουρκία δεν συμμετείχε στο αρχικό μνημόνιο του IMEC και έχει προωθήσει εναλλακτικούς σχεδιασμούς διασύνδεσης, μεταξύ των οποίων ο Αναπτυξιακός Δρόμος μέσω Ιράκ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σαουδική Αραβία συμμετέχει τόσο στη Συμφωνία της Μέκκας όσο και στον IMEC, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι περιφερειακές αμυντικές και οικονομικές συνεργασίες δεν συγκροτούν κατ’ ανάγκην δύο απολύτως αντίπαλα στρατόπεδα.

Η απάντηση που απαιτείται από την Ελλάδα

Απέναντι στη διαρκή προσπάθεια της Τουρκίας να διευρύνει το δίκτυο στρατιωτικών και αμυντικών συνεργασιών της, η Ελλάδα πρέπει να αντιδράσει με την περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας της με την Κυπριακή Δημοκρατία, το Ισραήλ και την Ινδία.

Οι τέσσερις χώρες διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας, της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και των μεταφορών.

Η Ινδία αποτελεί ιδρυτικό εταίρο του IMEC, το Ισραήλ βρίσκεται στον βασικό γεωγραφικό σχεδιασμό της διαδρομής, ενώ Ελλάδα και Κύπρος μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή και ανατολικομεσογειακή διάσταση του εγχειρήματος.

Η Αθήνα οφείλει να επιδιώξει στενότερο συντονισμό με τη Λευκωσία, την Ιερουσαλήμ και το Νέο Δελχί, αξιοποιώντας τις υφιστάμενες διμερείς και πολυμερείς σχέσεις.

Η συνεργασία αυτή μπορεί να περιλαμβάνει κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, προστασία κρίσιμων υποδομών και ανάπτυξη ασφαλών ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων.

Η συγκρότηση ενός σταθερού πλαισίου συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ–Ινδίας, με αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει ο IMEC, αποτελεί στρατηγική επιλογή στην οποία η ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει να δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Ελλάδα και Αίγυπτος προσπαθούν να “μαζέψουν” τη διπλωματική ήττα! Συζητούν επέκταση της οριοθέτησης ΑΟΖ προς την Κύπρο

Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, προκαλώντας την αντίδραση της Ελλάδας, της Αιγύπτου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο διαμορφώνουν οι επαφές Αθήνας και Καΐρου για την επέκταση της μεταξύ τους οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης προς τα ανατολικά, στην κατεύθυνση της Κύπρου.

Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, προκαλώντας την αντίδραση της Ελλάδας, της Αιγύπτου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο τραπέζι η επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας

Η Ελλάδα και η Αίγυπτος βρίσκονται σε συζητήσεις για την επέκταση προς ανατολάς της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών που συμφώνησαν το 2020, με κατεύθυνση την Κύπρο.

Την εξέλιξη γνωστοποίησε στις 22 Οκτωβρίου ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε επέκταση της υφιστάμενης συμφωνίας θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Οι συνομιλίες συνδέονται χρονικά με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η οποία στις 20 Οκτωβρίου ενέκρινε το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης που είχε υπογραφεί το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Τρίπολης.

Η εξέλιξη στη Λιβύη προκάλεσε νέα διπλωματική κινητικότητα, καθώς η ελληνική και η αιγυπτιακή πλευρά εξακολουθούν να αμφισβητούν τη νομιμότητα της τουρκολιβυκής συμφωνίας.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί νέα οριοθετική συμφωνία ούτε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων.

Η μεταστροφή της ανατολικής Λιβύης

Η απόφαση της λιβυκής Βουλής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το συγκεκριμένο κοινοβουλευτικό όργανο, με έδρα την ανατολική Λιβύη, είχε προηγουμένως αντιταχθεί στη συμφωνία του 2019.

Με την ψηφοφορία της 20ής Οκτωβρίου, η Βουλή αναγνώρισε το μνημόνιο που είχε συνάψει η κυβέρνηση της Τρίπολης με την Άγκυρα, ανατρέποντας την προηγούμενη στάση της.

Η εξέλιξη εντάσσεται στην ευρύτερη προσέγγιση της Τουρκίας με πολιτικούς και θεσμικούς παράγοντες της ανατολικής Λιβύης, ενώ η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές εσωτερικές πολιτικές διαιρέσεις.

Το μνημόνιο του 2019 προβλέπει οριοθέτηση θαλασσίων δικαιοδοσιών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα αντιτίθεται σε αυτήν, υποστηρίζοντας ότι αγνοούνται τα δικαιώματα ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.

Η επίσημη αντίδραση της Αθήνας

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε στις 20 Οκτωβρίου την απόφαση της λιβυκής Βουλής.

Στην ανακοίνωσή του υπογράμμισε ότι η κοινοβουλευτική έγκριση δεν μεταβάλλει, κατά την ελληνική θέση, τον παράνομο και άκυρο χαρακτήρα του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Η Αθήνα επισήμανε ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να θεμελιώνουν τη συγκεκριμένη θαλάσσια οριοθέτηση, ενώ τόνισε ότι το μνημόνιο παραβλέπει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών βάσει του διεθνούς δικαίου.

Το υπουργείο Εξωτερικών υπενθύμισε επίσης τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης που έχει συνάψει η Ελλάδα με την Αίγυπτο και την Ιταλία.

Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι οι εταίροι και σύμμαχοι της χώρας έχουν ενημερωθεί και ότι η Ελλάδα θα προχωρήσει στις κατάλληλες ενέργειες για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.

Κοινό μέτωπο Αθήνας και Καΐρου

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι επαναβεβαίωσαν την αντίθεσή τους στην έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Οι δύο πλευρές διακήρυξαν την προσήλωσή τους στο διεθνές δίκαιο και στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η υφιστάμενη ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία, που υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2020, αφορά μερική οριοθέτηση ΑΟΖ. Δεν καλύπτει το σύνολο των θαλάσσιων περιοχών στις οποίες θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο κρατών.

Η συζήτηση για επέκταση της οριοθέτησης προς ανατολάς αφορά συνεπώς περιοχές που είχαν παραμείνει εκτός της προηγούμενης συμφωνίας.

Παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Στις 21 Οκτωβρίου η Ευρωπαϊκή Ένωση τοποθετήθηκε επισήμως κατά της έγκρισης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή.

Σε δήλωση του Ύπατου Εκπροσώπου εξ ονόματος της ΕΕ, επαναλήφθηκε η ευρωπαϊκή θέση ότι το μνημόνιο του 2019 παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η ΕΕ υποστήριξε ότι η συμφωνία είναι άκυρη και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Η ευρωπαϊκή τοποθέτηση παραπέμπει στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και στην επαναβεβαίωση της σχετικής θέσης τον Ιούνιο του 2025.

Παράλληλα, η Ένωση κάλεσε τα εμπλεκόμενα κράτη να σεβαστούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών και το διεθνές δίκαιο.

Το επόμενο στάδιο

Η προοπτική επέκτασης της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης βρίσκεται πλέον στη διπλωματική ατζέντα των δύο χωρών.

Η ανακοίνωση των συνομιλιών δεν συνεπάγεται ότι έχει ήδη επιτευχθεί συμφωνία ή ότι έχουν καθοριστεί οι συντεταγμένες μιας νέας οριοθετικής γραμμής.

Οι επόμενες επαφές Αθήνας και Καΐρου θα καθορίσουν εάν οι συζητήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε νέα διμερή συμφωνία, στο περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η μεγάλη γεωπολιτική στροφή! Πυρηνικά, φυσικό αέριο και αμερικανικά σχέδια

Στη «Φωνή της Αρμενίας» με τη Λιάνα Μανουκιάν, μέσα από τη Δημόσια Ραδιοφωνία της Αρμενίας, παρουσιάζονται οι σημαντικότερες εξελίξεις γύρω από τις σχέσεις του Ερεβάν με τη Ρωσία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Αζερμπαϊτζάν.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η Αρμενία βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες οικονομικές και γεωπολιτικές αποφάσεις!

Στη «Φωνή της Αρμενίας» με τη Λιάνα Μανουκιάν, μέσα από τη Δημόσια Ραδιοφωνία της Αρμενίας, παρουσιάζονται οι σημαντικότερες εξελίξεις γύρω από τις σχέσεις του Ερεβάν με τη Ρωσία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Αζερμπαϊτζάν.

🔴 Τι θα συμβεί εάν η Αρμενία αποχωρήσει από την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση;

🔴 Πώς επηρεάζει την αρμενική οικονομία η τιμή του φυσικού αερίου;

🔴 Τι προτείνει η Μόσχα για τον νέο πυρηνικό σταθμό;

🔴 Πώς σχεδιάζεται η σύνδεση Αρμενίας, Αζερμπαϊτζάν, Ναχιτσεβάν και Ιράν;

🔴 Τι προβλέπει η στρατηγική συμφωνία με τις ΗΠΑ για το πρόγραμμα TRIPP;

Στο επίκεντρο βρίσκεται η συμφωνία για τις νέες μεταφορικές διαδρομές στον Νότιο Καύκασο, η οποία προβλέπει σημαντική αμερικανική συμμετοχή και προκαλεί αντιδράσεις στην αρμενική αντιπολίτευση.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO11 λεπτά πριν

Ξεκάθαρο μήνυμα της Αιγύπτου στην Τουρκία: Ο Αμπντελάτι απέρριψε κατά πρόσωπο στον Φιντάν το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Την κατηγορηματική αντίθεση της Αιγύπτου στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου επανέλαβε ο υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι κατά τη συνάντησή του...

Άμυνα26 λεπτά πριν

Το Ισραήλ φέρεται να υπέγραψε συμφωνία ύψους 235 εκατ. δολαρίων για την προμήθεια πυραυλικών συστημάτων στο Αζερμπαϊτζάν

Η στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών ενισχύεται περαιτέρω, ενώ εντείνονται οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις των ισραηλινών εξοπλισμών στην περιφερειακή...

Αναλύσεις56 λεπτά πριν

Η Τουρκία χτίζει «ισλαμικό ΝΑΤΟ»: Μετά τη Συμφωνία της Μέκκας, νέα αμυντική συμμαχία με Κατάρ, Πακιστάν και Ινδονησία!

Η Άγκυρα επιταχύνει τις κινήσεις της για τη δημιουργία ενός εκτεταμένου δικτύου αμυντικής συνεργασίας μεταξύ ισχυρών μουσουλμανικών κρατών. Μετά την...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Νέα τουρκική αμφισβήτηση στην Ανατολική Μεσόγειο! Αντι-NAVTEX για υποθαλάσσια καλώδια και έρευνες Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα αμφισβητεί την αρμοδιότητα ελληνικών και κυπριακών αρχών να εκδίδουν ναυτιλιακές αγγελίες σε συγκεκριμένες περιοχές, ενώ η Ελλάδα και...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Ελλάδα και Αίγυπτος προσπαθούν να “μαζέψουν” τη διπλωματική ήττα! Συζητούν επέκταση της οριοθέτησης ΑΟΖ προς την Κύπρο

Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, προκαλώντας...

Δημοφιλή