Αναλύσεις
Η Κάσος υποθηκεύει το μέλλον μας! Η Τουρκία επιβάλλει τους όρους της
Στο νέο podcast του Geopolitico, ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επιστρέφει και σχολιάζει τις σημαντικότερες γεωπολιτικές εξελίξεις, με επίκεντρο το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου και τις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο επίκεντρο του νέου podcast του Geopolitico βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, οι χειρισμοί της ελληνικής κυβέρνησης και η προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει ρόλο στις έρευνες για το Great Sea Interconnector. Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επιστρέφει με μια εκτενή παρέμβαση για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ασκώντας έντονη κριτική στην Αθήνα και θέτοντας το ερώτημα εάν η διαδικασία ενημέρωσης της Άγκυρας δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Μετά από ένα διάστημα απουσίας, εξαιτίας πολυήμερου ταξιδιού στο εξωτερικό και προβλήματος υγείας, ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επιστρέφει με νέο podcast, στο οποίο επιχειρεί να συνδέσει τις σημαντικότερες εξελίξεις της γεωπολιτικής επικαιρότητας.
Κυρίαρχο θέμα αποτελεί η υπόθεση του υποθαλάσσιου καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου και η στάση της Τουρκίας απέναντι στις ερευνητικές δραστηριότητες.
«Η συνεννόηση και η ενημέρωση κινδυνεύουν να μετατραπούν σε άδεια»
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επικεντρώνεται στις πληροφορίες για τη γαλλική ενημέρωση προς την Τουρκία σχετικά με τις έρευνες για το Great Sea Interconnector.
Σχολιάζοντας την ικανοποίηση που εκφράζεται από τουρκικής πλευράς, αμφισβητεί την κυβερνητική επιχειρηματολογία ότι πρόκειται για μια διαδικασία χωρίς πολιτικές συνέπειες.
«Στο θέμα του καλωδίου, η κυβέρνηση μας κοροϊδεύει. Δεν είναι Γιάννης, είναι Γιαννάκης», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως υποστηρίζει, η ουσία του ζητήματος δεν περιορίζεται στη νομική διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση και στην άδεια. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Άγκυρα αποκτά στην πράξη τη δυνατότητα να εμφανίζεται ως απαραίτητος συνομιλητής για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει μονομερείς διεκδικήσεις.
Στην ανάλυσή του ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει αποδειχθεί πως η Ελλάδα ή η Γαλλία ζήτησαν επισήμως τουρκική άδεια. Εκτιμά, ωστόσο, ότι η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει ακριβώς αυτή την πολιτική ερμηνεία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Κάσο και στην ελληνοτουρκική κρίση του καλοκαιριού του 2024.
Ο δημοσιογράφος προειδοποιεί ότι η επανάληψη συγκεκριμένων διαδικασιών μπορεί να δημιουργήσει μια προβληματική πρακτική, ακόμη και εάν αυτή δεν συνεπάγεται αυτομάτως μεταβολή του νομικού καθεστώτος των θαλάσσιων ζωνών.
«Εδώ υποθηκεύουμε το μέλλον μας», σημειώνει, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η διαχείριση του έργου μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή εξοικείωση με τις τουρκικές αξιώσεις.
Η έκθεση της Κομισιόν και η πραγματικότητα των ελληνοτουρκικών σχέσεων
Στο podcast εξετάζεται επίσης η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, η οποία καταγράφει τις σοβαρές εκκρεμότητες στις σχέσεις της Άγκυρας με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η διατήρηση του casus belli, το τουρκολιβυκό μνημόνιο, οι αμφισβητήσεις ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και τα προβλήματα στην υλοποίηση του καλωδίου αποτελούν βασικά σημεία της συζήτησης.
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης υπογραμμίζει ότι η βελτίωση του κλίματος και η διατήρηση διπλωματικού διαλόγου δεν σημαίνουν αυτομάτως αλλαγή της τουρκικής πολιτικής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην ανάγκη η ελληνική εξωτερική πολιτική να μην περιορίζεται στη διεθνή νομική τεκμηρίωση των θέσεών της, αλλά να εξασφαλίζει και την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων της.
Τουρκολιβυκό, Chevron και οι κινήσεις της Αιγύπτου
Η συζήτηση επεκτείνεται στις εξελίξεις στη Λιβύη και στις ενεργειακές έρευνες νοτίως της Κρήτης.
Αφορμή αποτελούν οι επισημάνσεις του πρώην Αμερικανού διπλωμάτη Φίλιπ Ρίκερ για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το τουρκολιβυκό μνημόνιο στις δραστηριότητες της Chevron.
Παράλληλα, αναλύεται η επαναλειτουργία της αιγυπτιακής πρεσβείας στην Τρίπολη, έπειτα από δώδεκα χρόνια, και η προσπάθεια του Καΐρου να ενισχύσει την παρουσία του σε διαφορετικά κέντρα εξουσίας της Λιβύης.
Ο Κωνσταντινίδης επισημαίνει ότι οι καλές σχέσεις Ελλάδας και Αιγύπτου δεν πρέπει να οδηγούν σε εφησυχασμό, καθώς το Κάιρο διαμορφώνει την πολιτική του σύμφωνα με τα δικά του εθνικά συμφέροντα.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζονται και οι προειδοποιήσεις Αιγύπτιου απόστρατου αξιωματικού για τον κίνδυνο ενός περιορισμένου ελληνοτουρκικού στρατιωτικού επεισοδίου, χωρίς να παρουσιάζεται μια τέτοια εξέλιξη ως αναπόφευκτη.
Η τουρκική στρατηγική, το ΝΑΤΟ και η Μέση Ανατολή
Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώνεται στην ευρύτερη στρατηγική της Άγκυρας, πέρα από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Κωνσταντινίδης εξετάζει την αμυντική συνεργασία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο διαφορετικές στρατιωτικές δεσμεύσεις μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα συμβατότητας με τις υποχρεώσεις της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, αναφέρεται στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις εξελίξεις στο τουρκικό εκπαιδευτικό σύστημα, στον ρόλο θρησκευτικών οργανώσεων και στους μηχανισμούς ήπιας ισχύος που χρησιμοποιεί η Άγκυρα για να ενισχύσει τη διεθνή επιρροή της.
Στην ίδια θεματική ενότητα εντάσσεται η συζήτηση για τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και την αντιμετώπισή της από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην υποψηφιότητα του Φεριντούν Σινιρλίογλου για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, στα αποτελέσματα της άτυπης ψηφοφορίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας και στην προηγούμενη ελληνική υποστήριξη προς τον Τούρκο διπλωμάτη για την ηγεσία του ΟΑΣΕ.
Ελληνική αμυντική βιομηχανία: Οι συμφωνίες με τη Naval Group
Πέρα από τις προκλήσεις της εξωτερικής πολιτικής, ο δημοσιογράφος αναδεικνύει και θετικές εξελίξεις για την ελληνική οικονομία και την αμυντική βιομηχανία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις νέες συνεργασίες της Naval Group με ελληνικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων η METLEN και τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας.
Η νέα ανάθεση στη METLEN αφορά την κατασκευή τορπιλοθυρών υψηλής τεχνολογίας για διεθνή ναυτικά προγράμματα, με αξιοποίηση των παραγωγικών εγκαταστάσεων της εταιρείας στον Βόλο.
Ο Κωνσταντινίδης επισημαίνει τη σημασία της συμμετοχής της εγχώριας βιομηχανίας σε διεθνείς αλυσίδες αμυντικής παραγωγής, τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιορίζεται στον ρόλο του αγοραστή εξοπλιστικών συστημάτων.
Από την κινεζική τεχνολογία στην ευρωπαϊκή ασφάλεια
Στο podcast εξετάζονται ακόμη οι ανησυχίες που έχουν εκφραστεί στην Ευρώπη για τη δυνατότητα συλλογής ευαίσθητων δεδομένων από σύγχρονα κινεζικά αυτοκίνητα, με επίκεντρο την BYD.
Η συζήτηση συνδέεται με τη γενικότερη σημασία της τεχνολογικής ασφάλειας, της προστασίας κρίσιμων υποδομών και της αντιμετώπισης νέων μορφών κατασκοπείας.
Παράλληλα, ο δημοσιογράφος αναφέρεται στην ευρωπαϊκή πολιτική ετοιμότητας για κρίσεις 72 ωρών, καθώς και στις επισημάνσεις πρώην δικαστή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σχετικά με τη διαφάνεια και τη λειτουργία του θεσμού.
Ιστορική μνήμη, Θράκη, Μακεδονία και ελληνική ταυτότητα
Το τελευταίο μέρος της εκπομπής είναι αφιερωμένο σε ζητήματα ιστορίας, πολιτισμού και εθνικής ταυτότητας.
Ο Κωνσταντινίδης σχολιάζει το δημοσίευμα για το λογότυπο της αυτοαποκαλούμενης «Εκλεγμένης Μουφτείας Κομοτηνής», επισημαίνοντας τη σημασία των συμβολισμών και την ανάγκη προσεκτικής αντιμετώπισης κάθε προσπάθειας πολιτικής εργαλειοποίησης της μουσουλμανικής μειονότητας.
Αναφέρεται επίσης στην πρωτοβουλία του Μεγάλου Αλεξάνδρου Φλώρινας να τιμήσει την ιστορική ταυτότητα της Μακεδονίας μέσα από τη νέα ποδοσφαιρική του εμφάνιση.
Ιδιαίτερη θέση έχουν οι δημοσιογραφικές ανταποκρίσεις του Έρνεστ Χέμινγουεϊ από τη Μικρασιατική Καταστροφή και η συμβολή τους στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Η εκπομπή περιλαμβάνει ακόμη αναφορά στον εορτασμό των εκατό χρόνων του ΑΠΟΕΛ, με το εντυπωσιακό πανό του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, καθώς και στη μνήμη του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως.
«Η Ελλάδα έχει ανάγκη από στρατηγική, συνέχεια και αποτελεσματικότητα»
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Χρήστος Κωνσταντινίδης επιστρέφει στην υπόθεση του καλωδίου και στη γενικότερη πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Υποστηρίζει ότι η διατήρηση του διαλόγου με την Τουρκία είναι απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Όπως επισημαίνει, η υπόθεση της Κάσου δεν αποτελεί αποκλειστικά ένα τεχνικό ή ενεργειακό ζήτημα, αλλά μια δοκιμασία για την αξιοπιστία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και την αποτελεσματική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
«Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από εύκολα συνθήματα. Έχει ανάγκη από στρατηγική, συνέχεια και αποτελεσματικότητα», τονίζει, συνοψίζοντας το βασικό μήνυμα της εκπομπής.
GEOPOLITICO
Μπαλτζώης: «Υποχωρήσαμε ξανά με το καλώδιο – Δίνουμε στην Τουρκία επιχειρήματα για να αμφισβητεί τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»
Σοβαρά ερωτήματα για τους ελληνικούς χειρισμούς στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector) θέτει ο αντιστράτηγος ε.α. Γιάννης Μπαλτζώης.
Σοβαρές ενστάσεις για τους χειρισμούς της ελληνικής πλευράς στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector) διατύπωσε ο αντιστράτηγος ε.α. Γιάννης Μπαλτζώης, υποστηρίζοντας ότι η ενημέρωση της Άγκυρας μέσω της Γαλλίας ενδέχεται να δημιουργήσει επικίνδυνα προηγούμενα για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις διαφορές μεταξύ δύο ελληνικών NAVTEX, θέτοντας το ερώτημα γιατί στη μία γίνεται αναφορά στην ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, ενώ στην άλλη απουσιάζει αντίστοιχη διατύπωση.
«Όταν ενημερώνεις την Τουρκία, αναγνωρίζεις εμμέσως ότι έχει δικαιώματα»
Ο Γιάννης Μπαλτζώης άσκησε έντονη κριτική στην επιλογή να ενημερωθεί η Τουρκία για τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου, ακόμη και εάν η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε μέσω της γαλλικής πλευράς.
Κατά την εκτίμησή του, η πρακτική αυτή δεν αποτελεί μια απλή διπλωματική διαδικασία, αλλά μπορεί να αποκτήσει ευρύτερες νομικές και πολιτικές προεκτάσεις.
Όπως εξήγησε, όταν ένα κράτος ενημερώνει τρίτη χώρα για δραστηριότητες σε θαλάσσια περιοχή όπου θεωρεί ότι διαθέτει αποκλειστικά κυριαρχικά δικαιώματα, δημιουργείται ο κίνδυνος η άλλη πλευρά να επικαλεστεί μελλοντικά αυτή την πρακτική ως ένδειξη αναγνώρισης των αξιώσεών της.
Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε επίσης σε δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Yeni Şafak, σύμφωνα με το οποίο η Άγκυρα διαθέτει έγγραφο σχετικό με την ενημέρωση που έλαβε.
Η συγκεκριμένη αναφορά παρουσιάστηκε από τον ίδιο ως πρόσθετος λόγος ανησυχίας, καθώς εκτιμά ότι η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει κάθε διπλωματική κίνηση για να ενισχύσει τις θέσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι δύο NAVTEX και το κρίσιμο ερώτημα για την ελληνική ΑΟΖ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Γιάννη Μπαλτζώη σε δύο ελληνικές NAVTEX, τις 1404 και 1411, που αφορούν διαφορετικές υποθαλάσσιες καλωδιακές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, η πρώτη NAVTEX, που σχετίζεται με καλώδιο οπτικών ινών, περιλαμβάνει ρητή αναφορά σε περιοχή εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Αντίθετα, όπως επισήμανε, η δεύτερη NAVTEX, που συνδέεται με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI, περιγράφει γεωγραφικά τη θαλάσσια περιοχή και τις ερευνητικές δραστηριότητες χωρίς να χρησιμοποιεί αντίστοιχη διατύπωση περί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο ίδιος αναρωτήθηκε γιατί υπάρχει αυτή η διαφοροποίηση μεταξύ δύο αναγγελιών που αφορούν δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Για τον Γιάννη Μπαλτζώη, το ζήτημα δεν περιορίζεται στη διατύπωση ενός τεχνικού εγγράφου. Συνδέεται με τη συνολική στάση της Αθήνας απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις και ειδικότερα στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
«Μήπως αποδεχόμαστε σιωπηρά το τουρκολιβυκό μνημόνιο;»
Ο αντιστράτηγος ε.α. προχώρησε σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή εκτίμηση, υποστηρίζοντας ότι οι ελληνικοί χειρισμοί ενδέχεται να εκληφθούν ως σιωπηρή αποδοχή των τουρκικών αξιώσεων που αποτυπώνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Διευκρίνισε, πάντως, ότι πρόκειται για τη δική του ανάγνωση των εξελίξεων και εξέφρασε την ελπίδα να αποδειχθεί λανθασμένη.
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα αμφισβητεί τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου και διαθέτει συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο.
Στο πλαίσιο αυτό, επέκρινε την ελληνική πλευρά επειδή, κατά την άποψή του, δεν αξιοποιεί επαρκώς τα επιχειρήματα που της παρέχει το διεθνές δίκαιο.
Συνέδεσε μάλιστα το συγκεκριμένο ζήτημα με το ευρύτερο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποστηρίζοντας ότι οι παραχωρήσεις σε επίπεδο διαδικασιών μπορούν να αξιοποιηθούν από την Άγκυρα σε επόμενες διεκδικήσεις.
Η παρέμβαση Παυλόπουλου και το διεθνές δίκαιο
Ο Γιάννης Μπαλτζώης επικαλέστηκε και δημόσια παρέμβαση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ο κ. Παυλόπουλος είχε επισημάνει ότι η προφορική ενημέρωση της Άγκυρας από τη Γαλλία εγείρει ζήτημα προστασίας των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο αντιστράτηγος ε.α. υπογράμμισε ότι η πόντιση του καλωδίου πρέπει να προχωρήσει με πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του διεθνούς δικαίου.
Παράλληλα, επέκρινε την απόσταση που, κατά την εκτίμησή του, υπάρχει ανάμεσα στη διαρκή επίκληση του διεθνούς δικαίου από την ελληνική πλευρά και στην πρακτική εφαρμογή του.
Το κεντρικό του επιχείρημα ήταν ότι η Ελλάδα δεν αρκεί να επικαλείται τη νομιμότητα των θέσεών της, αλλά οφείλει να τις υπερασπίζεται έμπρακτα.
Το μήνυμα των ΗΠΑ και η στάση της Άγκυρας
Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε και στις αμερικανικές τοποθετήσεις για το Great Sea Interconnector.
Επικαλέστηκε προηγούμενη δήλωση του Μάρκο Ρούμπιο για την αμερικανική υποστήριξη στο έργο, καθώς και την ανάγκη διπλωματικής αντιμετώπισης ευαίσθητων ζητημάτων που αφορούν τρίτες χώρες.
Στάθηκε επίσης σε τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σύμφωνα με την οποία δεν δικαιολογείται η προβολή αντιρρήσεων ή ενστάσεων απέναντι σε έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης όπως το GSI.
Κατά την ερμηνεία του, οι αμερικανικές επισημάνσεις καταδεικνύουν ότι η Αθήνα θα μπορούσε να ακολουθήσει διαφορετική προσέγγιση.
Αντιπαρέβαλε, μάλιστα, τη στάση της ελληνικής πλευράς με την ικανοποίηση που, όπως υποστήριξε, εξέφρασε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν για τις εξελίξεις.
«Υποχωρήσαμε ξανά»
Στο τέλος της παρέμβασής του, ο αντιστράτηγος ε.α. ρωτήθηκε ευθέως εάν θεωρεί ότι η Ελλάδα υποχώρησε για ακόμη μία φορά.
Η απάντησή του ήταν καταφατική, συνοδευόμενη από την επισήμανση ότι δεν διακρίνει κάποιο συγκεκριμένο ελληνικό όφελος από τους χειρισμούς που περιέγραψε.
Ο Γιάννης Μπαλτζώης επανέλαβε ότι θα επιθυμούσε να διαψευστούν οι εκτιμήσεις του, επιμένοντας ωστόσο ότι οι τοποθετήσεις του Προκόπη Παυλόπουλου, τα μηνύματα της αμερικανικής πλευράς και η τουρκική αντίδραση συνθέτουν μια εικόνα που προκαλεί προβληματισμό.
Η ουσία της παρέμβασής του επικεντρώθηκε στον κίνδυνο να μετατραπούν διαδικαστικοί διπλωματικοί χειρισμοί σε επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσει η Τουρκία σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις ή αντιπαραθέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.
GEOPOLITICO
Μπορούσε να αποφευχθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία; Τι υποστηρίζει ο πρώην επικεφαλής της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, στρατηγός Χάραλντ Κούγιατ
Οι ευθύνες της Δύσης, η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, οι αποτυχημένες διαπραγματεύσεις και ο κίνδυνος μιας γενικευμένης σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Οι ευθύνες της Δύσης, η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, οι αποτυχημένες διαπραγματεύσεις και ο κίνδυνος μιας γενικευμένης σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Του Θεόδωρου Ατματζίδη
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και πολιτικά αιχμηρή συνέντευξη του Γερμανού τετράστερου στρατηγού ε.α. Χάραλντ Κούγιατ (Harald Kujat) επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τις αιτίες του πολέμου στην Ουκρανία, τις επιλογές του ΝΑΤΟ και τον ρόλο των δυτικών κυβερνήσεων στην αποτυχία εξεύρεσης διπλωματικής λύσης.
Ο Κούγιατ δεν είναι ένας ακόμη σχολιαστής διεθνών εξελίξεων. Διετέλεσε Γενικός Επιθεωρητής των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων (Bundeswehr) από το 2000 έως το 2002 και πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ από το 2002 έως το 2005, αποτελώντας τον ανώτατο στρατιωτικό σύμβουλο της Συμμαχίας. [1]
Στη συνέντευξή του στον καθηγητή Glenn Diesen, υποστηρίζει ότι η σημερινή σύγκρουση δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένη από τις εξελίξεις που προηγήθηκαν του 2022. Αναφέρεται στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς και ειδικότερα στη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου το 2008, όταν η Συμμαχία διακήρυξε ότι η Ουκρανία και η Γεωργία θα γίνουν μέλη της. [2]
Κατά την εκτίμησή του, η Δύση δεν έλαβε επαρκώς υπόψη τις ρωσικές ανησυχίες ασφαλείας, με αποτέλεσμα να διαμορφωθούν συνθήκες σταδιακής κλιμάκωσης. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην ουκρανική κρίση του 2014 και στις συμφωνίες του Μινσκ του 2015, οι οποίες είχαν ως στόχο την πολιτική διευθέτηση της σύγκρουσης στο Ντονμπάς. [3]
Το πλέον ενδιαφέρον σημείο της παρέμβασής του αφορά τις διαπραγματεύσεις της Κωνσταντινούπολης την άνοιξη του 2022. Ο Γερμανός στρατηγός θεωρεί ότι τότε υπήρχε πραγματική δυνατότητα πολιτικής διευθέτησης, στη βάση της ουδετερότητας της Ουκρανίας και διεθνών εγγυήσεων ασφαλείας. Αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην παρέμβαση του τότε Βρετανού πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον και στη δυτική στάση που, κατά την άποψή του, συνέβαλε στην εγκατάλειψη της διπλωματικής προοπτικής. [4][5]
Η ερμηνεία αυτή παραμένει αντικείμενο αντιπαράθεσης. Οι διαπραγματεύσεις δεν είχαν καταλήξει σε οριστική συμφωνία, ενώ ο επικεφαλής της ουκρανικής διαπραγματευτικής αντιπροσωπείας, Νταβίντ Αραχαμία, έχει αναφερθεί τόσο στην επίσκεψη Τζόνσον όσο και στις ουκρανικές επιφυλάξεις για τις εγγυήσεις ασφαλείας. [5][6]
Ο Κούγιατ αμφισβητεί επίσης τη στρατηγική αντίληψη ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να επιτύχει ολοκληρωτική στρατιωτική νίκη και να ανακτήσει όλα τα κατεχόμενα εδάφη. Προειδοποιεί ότι η συνεχής στρατιωτική ενίσχυση, χωρίς παράλληλη ουσιαστική διπλωματική πρωτοβουλία, παρατείνει την αιματοχυσία και αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.
Η κριτική του στρέφεται ιδιαίτερα προς την Ευρώπη. Θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν εγκλωβιστεί σε μια στρατηγική στρατιωτικής επικράτησης, χωρίς να διαθέτουν πειστικό πολιτικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Το ουσιαστικό μήνυμα της παρέμβασής του είναι η ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες και τα συμφέροντα ασφαλείας στην ευρωπαϊκή ήπειρο και θα αποτρέπει την επανάληψη μιας τέτοιας σύγκρουσης.
Ανεξάρτητα από το κατά πόσο συμφωνεί κανείς με τις εκτιμήσεις του, υπάρχει ένα ερώτημα που αξίζει να απασχολήσει σοβαρά την ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία: πόσες ακόμη ανθρώπινες ζωές και πόσες οικονομικές και γεωπολιτικές απώλειες πρέπει να καταγραφούν προτού η διπλωματία αποκτήσει ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο;
Για την Ελλάδα, η συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία. Μια χώρα σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή οφείλει να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις με στρατηγική διορατικότητα, να διατηρεί ισχυρές συμμαχίες και ταυτόχρονα να υποστηρίζει κάθε σοβαρή προσπάθεια αποτροπής μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής σύγκρουσης.
Πηγές
[1] NATO, General Harald Kujat – Biography. Επίσημο βιογραφικό και στρατιωτική σταδιοδρομία του στρατηγού.
[2] NATO, Bucharest Summit Declaration, 3 April 2008, παράγραφος 23. Η επίσημη διακήρυξη για τη μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας και της Γεωργίας.
Bucharest Summit Declaration – NATO
[3] OSCE, Package of Measures for the Implementation of the Minsk Agreements, 12 February 2015.
[4] Glenn Diesen, General Harald Kujat: Former Head of German Army Exposes Ukraine War Lies, συνέντευξη στο YouTube, 19 September 2025.
Πρωτογενής πηγή – Η συνέντευξη του στρατηγού Harald Kujat
[5] Samuel Charap & Sergey Radchenko, The Talks That Could Have Ended the War in Ukraine, Foreign Affairs, 16 April 2024. Ανάλυση των διαπραγματευτικών κειμένων και των προσπαθειών επίτευξης συμφωνίας το 2022.
Foreign Affairs – The Talks That Could Have Ended the War in Ukraine
[6] Voice of America, Moscow Twists Zelenskyy Ally’s Words About 2022 Russian ‘Peace Deal’ Offer. Ανάλυση των δηλώσεων του Νταβίντ Αραχαμία σχετικά με τον ρόλο του Μπόρις Τζόνσον και τις διαπραγματεύσεις.
[7] United Nations General Assembly, Resolution A/RES/ES-11/1, Aggression against Ukraine, 2 March 2022. Η απόφαση καταδικάζει τη ρωσική εισβολή ως παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
United Nations – Resolution ES-11/1
Το βίντεο της συνέντευξης στο YouTube
General Harald Kujat: NATO’s Attempt to Defeat Russia Destroys Ukraine
General Harald Kujat: Former Head of German Army Exposes Ukraine War Lies – YouTube
GEOPOLITICO
Σάββας Καλεντερίδης: «Η Τουρκία θα επιχειρήσει να σταματήσει το καλώδιο αν δεν ικανοποιηθεί» – Προειδοποίηση για νέα κρίση τύπου Κάσου
Ο στρατηγικός αναλυτής προειδοποίησε ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να εμποδίσει το έργο εφόσον δεν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της, ενώ συνέδεσε την υπόθεση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα γεγονότα στην Κάσο.
Σοβαρές επιφυλάξεις για τους χειρισμούς της ελληνικής κυβέρνησης στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου εξέφρασε ο Σάββας Καλεντερίδης, κατά την παρέμβασή του στη Ναυτεμπορική TV. Ο στρατηγικός αναλυτής προειδοποίησε ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να εμποδίσει το έργο εφόσον δεν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της, ενώ συνέδεσε την υπόθεση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα γεγονότα στην Κάσο. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό και στις πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ.
«Η κυβέρνηση αυτοαναιρείται» – Το ζήτημα των αδειών
Ο Σάββας Καλεντερίδης άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση για τις εξηγήσεις που δίνει σχετικά με τις διαδικασίες πόντισης του ηλεκτρικού καλωδίου, υποστηρίζοντας ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις της δημιουργούν περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντούν.
Αφορμή αποτέλεσαν οι δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη περί χορήγησης αδειών από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο αναλυτής υποστήριξε ότι πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στις εργασίες εντός των χωρικών υδάτων, όπου απαιτούνται συγκεκριμένες άδειες, και στις εργασίες πόντισης καλωδίων πέραν αυτών, όπου ισχύει διαφορετικό νομικό καθεστώς.
Κατά την εκτίμησή του, η επαναλαμβανόμενη αναφορά της κυβέρνησης σε άδειες ενδέχεται να ενισχύσει την τουρκική επιχειρηματολογία.
Το ερώτημα που έθεσε ήταν χαρακτηριστικό: εφόσον η Ελλάδα δηλώνει ότι χορηγεί άδεια, γιατί να μη χρησιμοποιήσει η Τουρκία το ίδιο επιχείρημα για να απαιτήσει αντίστοιχη διαδικασία;
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις NAVTEX και στις τουρκικές ενέργειες αμφισβήτησης των ελληνικών αναγγελιών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου ως επιστημονικές έρευνες, ώστε να επικαλεστεί διατάξεις του διεθνούς δικαίου που προβλέπουν συναίνεση του παράκτιου κράτους υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Γιατί η Τουρκία ζητά ενημέρωση για το καλώδιο;
Ο Σάββας Καλεντερίδης αμφισβήτησε τη σκοπιμότητα της ενημέρωσης της Τουρκίας για τις εργασίες του έργου, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα δεν διαθέτει, κατά την ελληνική θέση, δικαιώματα στις επίμαχες περιοχές.
Χρησιμοποίησε μάλιστα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: εάν επρόκειτο για ηλεκτρικό καλώδιο που θα συνέδεε την Ελλάδα με την Ιταλία, θα υπήρχε λόγος να ζητεί ενημέρωση η Τουρκία;
Κατά την ανάλυσή του, η τουρκική απαίτηση για συντονισμό δεν αποτελεί μια απλή τεχνική διαδικασία, αλλά εντάσσεται σε ευρύτερη προσπάθεια κατοχύρωσης ρόλου της Άγκυρας στις θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει διεκδικήσεις.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι δεν είναι γνωστό το ακριβές περιεχόμενο της αλληλογραφίας μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, γεγονός που δεν επιτρέπει οριστικά συμπεράσματα για τις συνεννοήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί.
Η Κάσος και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε στα γεγονότα της Κάσου, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση της Τουρκίας να στείλει πέντε πολεμικά πλοία δεν ήταν πρωτοβουλία χαμηλόβαθμων αξιωματούχων.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η σχετική απόφαση ελήφθη στο ανώτατο επίπεδο της τουρκικής ηγεσίας, με τη συμμετοχή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και κορυφαίων στελεχών της κυβέρνησης και του μηχανισμού ασφαλείας.
Ο ίδιος συνέδεσε ευθέως την κινητοποίηση με την προσπάθεια της Άγκυρας να προστατεύσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Υπενθύμισε την εκτεταμένη τουρκική στρατιωτική και πολιτική εμπλοκή στη Λιβύη, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους προκειμένου να διασφαλίσει τα γεωπολιτικά οφέλη που επιδιώκει από τη συμφωνία.
Κατά συνέπεια, θεωρεί αβάσιμη την προσδοκία ότι μια απλή διαδικασία ενημέρωσης θα αρκούσε για να αποτρέψει νέες τουρκικές κινήσεις.
«Αν δεν ικανοποιηθεί, θα επιχειρήσει να σταματήσει το έργο»
Η σημαντικότερη προειδοποίηση του Σάββα Καλεντερίδη αφορούσε την πιθανότητα νέας τουρκικής παρέμβασης.
Όπως εκτίμησε, εάν η Άγκυρα δεν εξασφαλίσει όσα επιδιώκει, θα επιχειρήσει να σταματήσει την υλοποίηση του έργου.
Περιέγραψε μάλιστα μια πάγια, κατά την άποψή του, τουρκική πρακτική: η Άγκυρα ασκεί πιέσεις σε κράτη και εταιρείες, απαιτώντας να ενημερώνεται για τις συντεταγμένες, τη διάρκεια και το είδος των εργασιών, επιδιώκοντας να καθιερώσει στην πράξη διαδικασία έγκρισής τους.
Με αυτόν τον τρόπο, υποστήριξε, επιχειρεί να δημιουργήσει ένα προηγούμενο το οποίο στη συνέχεια αξιοποιεί για να θεμελιώσει νέες απαιτήσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τις αναφορές του Χακάν Φιντάν, σύμφωνα με τις οποίες η Τουρκία επιδιώκει να ενημερώνεται για τα χαρακτηριστικά των εργασιών, χωρίς να θίγονται οι θέσεις της για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τις μονομερείς οριοθετήσεις της.
Ο αναλυτής επισήμανε ότι, εφόσον οι τουρκικές απαιτήσεις ικανοποιηθούν χωρίς την παρουσία πολεμικών πλοίων, η Άγκυρα δεν θα έχει λόγο να επαναλάβει την κινητοποίηση της Κάσου.
Η απουσία στρατιωτικής έντασης, επομένως, δεν θα συνιστούσε από μόνη της απόδειξη ότι η Τουρκία εγκατέλειψε τις διεκδικήσεις της.
Κυπριακό: Προειδοποίηση για παγίδα στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης
Περνώντας στο Κυπριακό, ο Σάββας Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για την προσπάθεια άσκησης πιέσεων στην Κυπριακή Δημοκρατία μέσω των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Κατά την άποψή του, ορισμένα από τα προτεινόμενα μέτρα κινδυνεύουν να συμβάλουν στη διαιώνιση και την έμμεση νομιμοποίηση της κατοχής.
Υποστήριξε ότι υπάρχει μια θεμελιώδης αντίφαση στη διαδικασία: ζητείται από την Κυπριακή Δημοκρατία να προχωρήσει σε κινήσεις αποκατάστασης της εμπιστοσύνης, ενώ η εμπιστοσύνη έχει διαρραγεί εξαιτίας της τουρκικής εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής.
Εξέφρασε επίσης την εκτίμηση ότι επιχειρείται να μεταφερθεί στην ελληνοκυπριακή πλευρά η ευθύνη ενδεχόμενης αποτυχίας της διαδικασίας, ώστε να εμφανιστεί ως υπεύθυνη για τη μη συνέχιση των συνομιλιών.
Ισραήλ: Η ιστορική συμφωνία με τους Παλαιστινίους και η πολιτική επιβίωση Νετανιάχου
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε στο Ισραήλ και στις προοπτικές πολιτικής σταθερότητας στη Μέση Ανατολή.
Διατύπωσε την άποψη ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ασφάλεια του Ισραήλ συνδέονται άμεσα με τον τρόπο αντιμετώπισης του Παλαιστινιακού.
Όπως εξήγησε, μια χώρα της οποίας οι πολίτες ζουν επί δεκαετίες υπό την απειλή επιθέσεων δεν μπορεί να θεωρεί ότι έχει εξασφαλίσει πραγματική και διαρκή σταθερότητα.
Υποστήριξε ότι μια ιστορική συμφωνία ανάμεσα στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους θα μπορούσε να ανοίξει νέα προοπτική για ολόκληρη την περιοχή.
Παράλληλα, αναγνώρισε τις δυσκολίες που δημιουργούν οι δημογραφικές ανησυχίες στο εσωτερικό της ισραηλινής κοινωνίας, ακόμη και μεταξύ όσων επιθυμούν έναν συμβιβασμό.
Αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική πολιτικών συνεργασιών που θα μπορούσαν να περιορίσουν την επιρροή κομμάτων τα οποία υποστηρίζουν την επέκταση των εποικισμών ή την απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τη Γάζα.
Για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου εκτίμησε ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει εύκολα την πολιτική μάχη, συνδέοντας τη στάση του τόσο με την πολιτική του επιβίωση όσο και με τις εκκρεμότητές του με τη Δικαιοσύνη.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ