Αναλύσεις
Έξι χρόνια μετά: Τι μαθήματα πήρε η Ελλάδα από την αρμενική τραγωδία;
Η αλληλεγγύη προς την Αρμενία δεν είναι απλώς ζήτημα ιστορικής μνήμης, συναισθηματικής εγγύτητας ή κοινών πολιτιστικών δεσμών.
Άρθρο του Αρντασές Γιαγουπιάν
Έξι χρόνια πέρασαν από την τριμερή διακήρυξη της 9ης Νοεμβρίου 2020, που σηματοδότησε την ήττα της Αρμενίας και την κατάρρευση της αποτροπής στο Αρτσάχ. Έξι χρόνια κατά τα οποία η κατάσταση όχι απλώς δεν βελτιώθηκε, αλλά σε πολλά επίπεδα χειροτέρεψε.
Η στρατιωτική επίθεση του Σεπτεμβρίου 2023, η βίαιη εκκένωση του Αρτσάχ, ο εκτοπισμός περισσότερων από 120.000 γηγενών Αρμενίων από την ιστορική τους πατρίδα και η σύλληψη της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του Αρτσάχ αποτελούν μία από τις πιο δραματικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών στον Νότιο Καύκασο.
Κι όμως, παρά το μέγεθος αυτής της τραγωδίας, τα ελληνικά ΜΜΕ εξακολουθούν να καλύπτουν το αρμενικό ζήτημα αποσπασματικά, άχρωμα και απολιτικά, σαν να μην υπάρχουν ευθύνες ή θύτες. Η συζήτηση έχει μετατραπεί σε μια τεχνοκρατική ουδετεροποίηση, όπου η εθνοκάθαρση, μια πράξη που πρέπει να εξεταστεί και υπό το πρίσμα της Σύμβασης του ΟΗΕ για τη Γενοκτονία, ιδίως ως προς την πρόθεση εξάλειψης της αρμενικής παρουσίας στην περιοχή, παρουσιάζεται ως ακόμη μία περιφερειακή κρίση ενώ ο επιτιθέμενος και εκείνος που αμύνεται αντιμετωπίζονται ως ισότιμα υπεύθυνοι για τη σύγκρουση.
Η πολιτική ορθότητα λειτουργεί συχνά ως φίλτρο αποσιώπησης, εξομοίωσης και αποδυνάμωσης των εθνικών αντανακλαστικών. Το πρόβλημα δεν είναι οι Βρυξέλλες. Είναι ότι η Ελλάδα φαίνεται να υιοθετεί ευρωπαϊκές προτεραιότητες χωρίς να διαθέτει ή να εφαρμόζει ένα δικό της, ανεξάρτητο στρατηγικό φίλτρο.
Και ενώ η Αρμενία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της καταστροφής, η Αθήνα προχωρά σε μια όλο και στενότερη προσέγγιση με το Αζερμπαϊτζάν.
Στις 12 Νοεμβρίου 2026, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ, στο περιθώριο της Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ενεργειακή συνεργασία, οι σχέσεις Αζερμπαϊτζάν – Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι περιφερειακές εξελίξεις. Ο Έλληνας πρωθυπουργός χαιρέτισε, μάλιστα, την πρόοδο στις σχέσεις Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, η υφυπουργός Εσωτερικών Βιβή Χαραλαμπογιάννη επισκέφθηκε το Μπακού, συμμετέχοντας σε διεθνή διοργάνωση και πραγματοποιώντας επαφές με Αζέρους αξιωματούχους.
Είχε προηγηθεί, την 1η Οκτωβρίου 2026, η 6η Σύνοδος της Μικτής Διυπουργικής Επιτροπής Ελλάδας – Αζερμπαϊτζάν στην Αθήνα, η πρώτη από το 2013, καθώς και επιχειρηματικό φόρουμ με περισσότερες από εκατό επιχειρηματικές συναντήσεις. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ενέργεια, οι επενδύσεις, οι μεταφορές, η διασυνδεσιμότητα και ο τουρισμός.
Ασφαλώς, η Ελλάδα έχει κάθε δικαίωμα να αναπτύσσει οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις με κράτη της περιοχής. Το ερώτημα, όμως, είναι με ποιους όρους το κάνει και αν υπερασπίζεται ταυτόχρονα τις αρχές που υποτίθεται ότι αποτελούν τη βάση της εξωτερικής της πολιτικής.
Η περίπτωση της Σύρου είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική αντίφαση.
Η Σύρος δεν αποτελεί έναν τυχαίο τουριστικό προορισμό για τον αρμενικό λαό. Είναι ένας τόπος με ιδιαίτερη ιστορική και ανθρωπιστική σημασία. Εκεί λειτούργησε το ορφανοτροφείο της Near East Relief, όπου βρήκαν καταφύγιο χιλιάδες παιδιά που επέζησαν από τη Γενοκτονία και τη Μικρασιατική Καταστροφή, μεταξύ των οποίων και Αρμένιοι πρόσφυγες.
Περίπου έναν αιώνα αργότερα, η Σύρος άνοιξε ξανά την αγκαλιά της στα παιδιά του Αρτσάχ. Πάνω από 500 παιδιά από τις οικογένειες που εκτοπίστηκαν φιλοξενήθηκαν στο νησί, σε μια συγκινητική πράξη αλληλεγγύης και ανθρωπισμού.
Κι όμως, στο πλαίσιο της νέας τουριστικής συνεργασίας Ελλάδας – Αζερμπαϊτζάν, η Σύρος εμφανίστηκε ως πιθανός προορισμός για την προσέλκυση Αζέρων επισκεπτών.
Δεν υπάρχει ασφαλώς αντίρρηση στην υποδοχή τουριστών από το Αζερμπαϊτζάν. Το ερώτημα είναι γιατί η Ελλάδα δεν επιδεικνύει αντίστοιχη διάθεση να αναπτύξει τις τουριστικές και πολιτιστικές σχέσεις με την Αρμενία. Γιατί δεν αξιοποιεί την ιστορική σχέση της Σύρου με τον αρμενικό λαό ως γέφυρα συνεργασίας; Γιατί η οικονομική και τουριστική διπλωματία προς το Μπακού προχωρά με συγκεκριμένα σχέδια, ενώ η αντίστοιχη προσέγγιση προς την Αρμενία παραμένει περιορισμένη;
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν θυμηθούμε την τοποθέτηση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια στην εκδήλωση για την 111η επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων, στις 26 Απριλίου 2026, στο Ωδείο Αθηνών.
Εκπροσωπώντας τον πρωθυπουργό, ο κ. Δένδιας αναφέρθηκε στη Γενοκτονία, στην ιστορική ευθύνη και στη σημασία της διατήρησης της μνήμης, διατυπώνοντας μια σαφή θέση: η Ελλάδα θα βρίσκεται πάντα στο πλευρό της Αρμενίας.
Μια σημαντική δήλωση, που αξίζει να αναγνωριστεί. Αλλά ακριβώς γι’ αυτό δημιουργείται ένα εύλογο πολιτικό ερώτημα: Πώς συμβιβάζεται η διακηρυγμένη ελληνική συμπαράσταση προς την Αρμενία με την ολοένα στενότερη συνεργασία με το Αζερμπαϊτζάν, χωρίς αντίστοιχη πολιτική πίεση για τις εκκρεμότητες που εξακολουθούν να βαραίνουν τις σχέσεις των δύο χωρών;
Η Ελλάδα δεν μπορεί να βρίσκεται στα λόγια στο πλευρό της Αρμενίας και στην πράξη να αντιμετωπίζει το Μπακού σαν να μην υπάρχει το Αρτσάχ, σαν να μην υπάρχουν εκτοπισμένοι, σαν να μην υπάρχουν αιχμάλωτοι.
Και εδώ δεν μιλάμε για μια απλή διμερή διαφορά.
Μιλάμε για τους Αρμένιους πολιτικούς και στρατιωτικούς εκπροσώπους του Αρτσάχ που βρίσκονται φυλακισμένοι στο Μπακού. Για ανθρώπους όπως οι πρώην πρόεδροι Αραΐκ Χαρουτιουνιάν, Πακό Σαχακιάν και Αρκάντι Γουγκασιάν, ο πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης Ταβίτ Ισχανιάν, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Ταβίτ Μπαμπαγιάν και ο πρώην κρατικός υπουργός Ρουμπέν Βαρτανιάν.
Κατά τη διάρκεια της επίθεσης του Σεπτεμβρίου 2023 και της μαζικής φυγής του πληθυσμού, οι εκπρόσωποι του Αρτσάχ βρέθηκαν μπροστά σε μια δραματική επιλογή. Ορισμένοι παρέμειναν στον τόπο τους, παρά τον κίνδυνο σύλληψης, προκειμένου να συμβάλουν στην προστασία όσων είχαν απομείνει, στην αναζήτηση αγνοουμένων και στην ασφαλή αποχώρηση των κατοίκων. Άλλοι συνελήφθησαν κατά την προσπάθειά τους να εγκαταλείψουν την περιοχή ή παραδόθηκαν στις αζερικές αρχές.
Δεν πρόκειται απλώς για πολιτικούς που έχασαν την εξουσία τους. Πρόκειται για εκπροσώπους ενός λαού (και υπήρχαν μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα που τους ονόμαζαν αυτονομιστές) ο οποίος εκδιώχθηκε από την ιστορική του πατρίδα, όπου οι Αρμένιοι έχουν παρουσία χιλιάδων ετών και σήμερα βλέπει τους ηγέτες του να αντιμετωπίζουν βαριές ποινές και ισόβια κάθειρξη σε διαδικασίες που έχουν προκαλέσει σοβαρές διεθνείς ανησυχίες για την τήρηση των εγγυήσεων μιας δίκαιης δίκης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη τοποθετηθεί. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με το ψήφισμά του της 13ης Μαρτίου 2025, καταδίκασε τις παράνομες κρατήσεις και τις δίκες των Αρμενίων αιχμαλώτων, ζητώντας την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωσή τους.
Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει επανειλημμένα ασχοληθεί με παραβιάσεις που αποδίδονται στο Αζερμπαϊτζάν. Η υπόθεση Μακουτσιάν και Μινασιάν κατά Αζερμπαϊτζάν και Ουγγαρίας, σχετικά με την υπόθεση του δολοφόνου του Αρμένιου αξιωματικού Γκούργκεν Μαργκαριάν και την απονομή χάριτος στον Ραμίλ Σαφάροφ, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι δικαστικές παρεμβάσεις για τον διάδρομο του Λατσίν, όπως και οι αποφάσεις που αφορούν άλλες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποτελούν επίσης μέρος ενός ευρύτερου ιστορικού που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση του Αρμένιου ταγματάρχη Χάικ Τορογιάν, ο οποίος βασανίστηκε και αποκεφαλίστηκε κατά τον Πόλεμο των Τεσσάρων Ημερών, τον Απρίλιο του 2016. Το ΕΔΑΔ διαπίστωσε παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή και της απαγόρευσης των βασανιστηρίων, καθώς και την οδύνη που υπέστη η οικογένειά του. Η απόφαση κατέστη οριστική στις 2 Νοεμβρίου 2026.
Και υπάρχει μια ακόμη κρίσιμη λεπτομέρεια: από τις 22 σχετικές προσφυγές κατά του Αζερμπαϊτζάν, οι 21 εξακολουθούν να εκκρεμούν. Δεν πρόκειται, επομένως, για μεμονωμένες καταγγελίες που μπορούν να παραμεριστούν ως ισχυρισμοί της μιας πλευράς, αλλά για μια υπόθεση στην οποία το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει ήδη διαπιστώσει συγκεκριμένες παραβιάσεις. Η Ελλάδα οφείλει να λαμβάνει υπόψη αυτές τις αποφάσεις στις σχέσεις της με το Μπακού.
Η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης, δεν μπορεί να αντιμετωπίζει αυτά τα ζητήματα ως κάτι που αφορά αποκλειστικά το Γερεβάν και το Μπακού. Έχει υποχρέωση να υπερασπίζεται την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανεξάρτητα από τις οικονομικές ή ενεργειακές της σχέσεις.
Η απελευθέρωση των Αρμενίων κρατουμένων, η προστασία της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του Αρτσάχ και το δικαίωμα των εκτοπισμένων να επιστρέψουν με ασφάλεια και αξιοπρέπεια δεν είναι διαπραγματευτικές λεπτομέρειες. Είναι ζητήματα δικαιοσύνης και διεθνούς νομιμότητας.
Η κατάρρευση της αρμενικής αποτροπής θα έπρεπε να είχε λειτουργήσει ως συναγερμός για την Ελλάδα. Έδειξε τι μπορεί να συμβεί όταν οι συμμαχίες αποδεικνύονται ασταθείς, όταν οι μεγάλες δυνάμεις προτάσσουν τα ενεργειακά και γεωπολιτικά τους συμφέροντα και όταν ένα αναθεωρητικό κράτος διαπιστώνει ότι μπορεί να επιβάλλει διά της ισχύος τα τετελεσμένα του χωρίς ουσιαστικό κόστος.
Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν δεν αποτελούν δύο άσχετους μεταξύ τους παράγοντες. Η στρατηγική, πολιτική και στρατιωτική τους σύμπλευση είναι δεδομένη. Η Αθήνα οφείλει να κατανοήσει ότι η προσέγγιση προς το Μπακού δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με εμπορικά και ενεργειακά κριτήρια.
Η πίστη ότι οι διεθνείς θεσμοί και οι διπλωματικές διακηρύξεις θα προστατεύσουν αυτομάτως ένα μικρό κράτος αποτελεί επικίνδυνη αυταπάτη. Οι θεσμοί έχουν σημασία, αλλά χωρίς αποτρεπτική ισχύ, στρατηγικές συμμαχίες και πολιτική βούληση, η αποτελεσματικότητά τους έχει συγκεκριμένα όρια.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό στρατηγικό μάθημα για την Ελλάδα.
Η χώρα μας βρίσκεται σε μια περιοχή όπου ο τουρκικός αναθεωρητισμός δεν αποτελεί θεωρητική απειλή. Η εμπειρία της Αρμενίας θα έπρεπε να έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερη εγρήγορση, σε ουσιαστικότερη συνεργασία με χώρες που αντιμετωπίζουν ανάλογες προκλήσεις και σε μια εξωτερική πολιτική που δεν θα περιορίζεται στην παρακολούθηση των εξελίξεων.
Αντί γι’ αυτό, παρακολουθούμε μια σταδιακή αποδυνάμωση των στρατηγικών αντανακλαστικών, μια δημόσια συζήτηση που αποφεύγει τις δύσκολες αλήθειες και μια διπλωματία που δείχνει να αντιμετωπίζει τις σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν κυρίως μέσα από το πρίσμα της ενέργειας και των οικονομικών ευκαιριών.
Πέντε χρόνια μετά, η Αρμενία είναι πιο ευάλωτη, το Αρτσάχ έχει εκκενωθεί, χιλιάδες άνθρωποι ζουν μακριά από τις εστίες τους, οι εκπρόσωποί τους παραμένουν φυλακισμένοι και η Τουρκία με το Αζερμπαϊτζάν έχουν ενισχύσει τη γεωπολιτική τους θέση.
Το βασικό δίδαγμα παραμένει αμείλικτο:
Αν η Ελλάδα δεν ενδιαφερθεί έμπρακτα για την τύχη των Αρμενίων, αν δεν αντιληφθεί ότι η ασφάλεια και τα δικαιώματα ενός μικρού λαού δεν μπορούν να θυσιάζονται στον βωμό των γεωπολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, δεν πρέπει να περιμένει ότι κάποιος άλλος θα ενδιαφερθεί για τη δική της τύχη όταν βρεθεί αντιμέτωπη με ανάλογες συνθήκες.
Η αλληλεγγύη προς την Αρμενία δεν είναι απλώς ζήτημα ιστορικής μνήμης, συναισθηματικής εγγύτητας ή κοινών πολιτιστικών δεσμών.
Είναι ζήτημα αρχών, αξιοπιστίας και, πάνω απ’ όλα, ελληνικού εθνικού συμφέροντος.
Αναλύσεις
Περικυκλώνει την Άγκυρα η Ιερουσαλήμ: Ο άξονας Ισραήλ – Μαρόκου, οι επενδύσεις στην Ευρώπη και η «Ασπίδα» σε Ελλάδα και Κύπρο
Παράλληλα, μια σειρά συμφωνιών με ευρωπαϊκές χώρες αναδεικνύει μια σημαντική διάσταση της ισραηλινής πολιτικής: το Ισραήλ δεν περιορίζεται στην πώληση οπλικών συστημάτων, αλλά επενδύει ολοένα περισσότερο στη δημιουργία παραγωγικών εγκαταστάσεων, στη μεταφορά τεχνολογίας και στη συμμετοχή του στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Την περασμένη Τρίτη το πρωί, υψηλόβαθμη στρατιωτική αντιπροσωπεία του Ισραήλ προσγειώθηκε στη Ραμπάτ του Μαρόκου για συνομιλίες τόσο με τη στρατιωτική ηγεσία της χώρας όσο και με τους επικεφαλής των μαροκινών μυστικών υπηρεσιών.
Η επίσκεψη δεν κρατήθηκε μυστική. Τουναντίον, δημοσιοποιήθηκε με αρκετές λεπτομέρειες, ενώ ακόμη βρισκόταν σε εξέλιξη, κάτι που ερμηνεύθηκε ως μήνυμα από πλευράς Ισραήλ με πολλούς αποδέκτες. Ανάμεσά τους και η Άγκυρα.
Δεν ήταν κάτι μεμονωμένο. Η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με το Μαρόκο, η γεωπολιτική αντιπαράθεση στη Μεσόγειο και η επέκταση των ισραηλινών αμυντικών βιομηχανιών στην Ευρώπη συνθέτουν μια ευρύτερη στρατηγική που υπερβαίνει πλέον τις παραδοσιακές εξαγωγές οπλικών συστημάτων.
Μια ολότελα νέα γεωστρατηγική πραγματικότητα διαμορφώνεται στη Μεσόγειο, με το Ισραήλ να διευρύνει συστηματικά το δίκτυο των αμυντικών του συνεργασιών, από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι τις ακτές της Βόρειας Αφρικής και τα βιομηχανικά κέντρα της Ευρώπης.

Η επίσημη επίσκεψη υψηλόβαθμης ισραηλινής στρατιωτικής αντιπροσωπείας στο Μαρόκο, λοιπόν, ήταν η τελευταία σε μια σειρά ανάλογων εξελίξεων και είχε πρόσθετη σημασία λόγω του ανταγωνισμού με την Τουρκία και της προσπάθειας της Άγκυρας να ενισχύσει την επιρροή της στη Μεσόγειο μέσω της Λιβύης.
Γιατί το Μαρόκο και πώς;
Η επίσκεψη στη Ραμπάτ του γενικού διευθυντή του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, υποστρατήγου ε.α. Αμίρ Μπαράμ, ο οποίος συνοδευόταν από υψηλόβαθμο κλιμάκιο από ολόκληρο τον μηχανισμό ασφαλείας του Ισραήλ, δεν περιορίστηκε στην επιβεβαίωση των ήδη στενών διμερών σχέσεων. Στη Ραμπάτ, η αντιπροσωπεία εγκαινίασε τη μόνιμη έδρα του ισραηλινού γραφείου αμυντικού ακολούθου, υπό τον συνταγματάρχη Σαρόν Ιτάχ, τον πρώτο μόνιμο Ισραηλινό αμυντικό ακόλουθο στη χώρα.
«Το Μαρόκο δεν είναι απλώς ακόμη ένας αμυντικός εταίρος. Είναι πολύ περισσότερα», δήλωσε ο Μπαράμ, επικαλούμενος την αμοιβαία εμπιστοσύνη, την κοινή ιστορική κληρονομιά και τους μακραίωνους δεσμούς μεταξύ των δύο λαών.

Οι σχέσεις των δύο χωρών αναπτύσσονται ταχύτατα, ειδικά μετά την αποκατάσταση των διπλωματικών τους σχέσεων το 2020, στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ, και την υπογραφή μνημονίου αμυντικής συνεργασίας τον Νοέμβριο του 2021. Έκτοτε, έχουν επεκταθεί στην ανταλλαγή πληροφοριών, στην εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού, στην κυβερνοασφάλεια και στις διακρατικές προμήθειες οπλικών συστημάτων. Σημαντικό ρόλο στην πολιτική προσέγγιση διαδραμάτισε και η ισραηλινή αναγνώριση της μαροκινής κυριαρχίας επί της Δυτικής Σαχάρας το 2023.
Τουρκία, Λιβύη και Μεσόγειος
Η στρατηγική γεωγραφική θέση του Μαρόκου, στη δυτική Μεσόγειο αλλά και στον Ατλαντικό, προσφέρει στο Ισραήλ τη δυνατότητα ανάπτυξης στρατηγικών σχέσεων σε μια περιοχή πέραν του άμεσου περιβάλλοντός του.
Αναλυτές στο Ισραήλ επισημαίνουν ότι η εμβάθυνση αυτής της συνεργασίας αποκτά πρόσθετη σημασία έναντι της τουρκικής στρατηγικής στη Μεσόγειο και ιδιαίτερα της προσπάθειας της Άγκυρας να εδραιώσει την έκνομη συνεργασία της με τη Λιβύη στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, του οποίου η πλήρης επικύρωση από τους Λίβυους στις 20 Οκτωβρίου προκάλεσε νέες αντιδράσεις, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αντιπαράθεσης για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην περιοχή. Έχοντας την στήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ, η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ το απορρίπτουν, υποδεικνύοντας ότι παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες εις βάρος τους.
Το Μαρόκο δεν συμμετέχει σε αυτή την τριμερή συνεργασία ούτε έχει διακηρύξει κάποια κοινή στρατηγική εναντίον της Τουρκίας. Άλλωστε, διατηρεί καλές σχέσεις και με την Άγκυρα. Παρά ταύτα, η ισραηλινή παρουσία στη βορειοαφρικανική ακτή διευρύνει σημαντικά το γεωγραφικό πεδίο των αμυντικών και διπλωματικών επαφών του Ισραήλ.

Η σημασία της βρίσκεται κυρίως στις νέες δυνατότητες στρατηγικής πληροφόρησης, συντονισμού και παρακολούθησης των εξελίξεων στη Βόρεια Αφρική, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της Μεσογείου συνδέεται ολοένα περισσότερο με τον έλεγχο θαλάσσιων οδών, τις ενεργειακές υποδομές και τις περιφερειακές ισορροπίες.
Από τις αγορές όπλων στη δημιουργία βιομηχανίας
Πέραν της γεωπολιτικής διάστασης, η συνεργασία Ισραήλ-Μαρόκου συνιστά μια σημαντική μεταβολή στο περιεχόμενο των αμυντικών συμφωνιών. Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας επιβεβαιώνει ότι οι ισραηλινές εταιρείες συμβάλλουν στη δημιουργία ανεξάρτητης μαροκινής αμυντικής βιομηχανίας, μέσω κοινών επιχειρήσεων, μεταφοράς τεχνογνωσίας και συμφωνιών αντισταθμιστικών ωφελημάτων.
Η συνεργασία αφορά πλέον όχι μόνο την απόκτηση ισραηλινών συστημάτων, αλλά και την ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων.
Είχε προηγηθεί, τον Οκτώβριο, η πρώτη επίσημη συμμετοχή του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας στην αμυντική έκθεση του Μαρακές, η οποία προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση, με την παρουσία οκτώ ισραηλινών εταιρειών και τη λειτουργία εθνικού περιπτέρου του υπουργείου Άμυνας. Ήταν μια κίνηση με ιδιαίτερο συμβολισμό, που ανέδειξε τη ραγδαία εμβάθυνση των αμυντικών σχέσεων των δύο χωρών. Το 1/4 των εισαγωγών όπλων του Μαρόκου προέρχεται από το Ισραήλ.
Πρόκειται για μια πολιτική που ενισχύει τις δυνατότητες των χωρών που συνεργάζονται με το Ισραήλ, ενώ παράλληλα δημιουργεί μακροχρόνιους τεχνολογικούς, οικονομικούς και στρατιωτικούς δεσμούς.
Η επέκταση στην Ευρώπη
Η ίδια στρατηγική αποτυπώνεται πλέον και στην ευρωπαϊκή αγορά, όπου ισραηλινές βιομηχανίες όπλων προχωρούν σε συμφωνίες που συνδυάζουν την τεχνολογική τους εμπειρία με την παραγωγική υποδομή ευρωπαϊκών χωρών.
Στις 9 Νοεμβρίου, η Israel Weapon Industries και η ολλανδική Artillerie Inrichtingen Armaments ανακοίνωσαν σχέδιο για τη δημιουργία εγκατάστασης παραγωγής και συναρμολόγησης ισραηλινών φορητών όπλων στην Ολλανδία. Η συμφωνία αφορά τα τυφέκια ARAD 5 και τα πολυβόλα NEGEV UX, με προορισμό την ευρωπαϊκή αγορά και τις χώρες του ΝΑΤΟ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η συμφωνία προχωρεί παρά τις πολιτικές διαφωνίες μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο χωρών. Η ζήτηση για σύγχρονα αμυντικά συστήματα φαίνεται να δημιουργεί περιθώρια βιομηχανικής συνεργασίας ακόμη και σε ένα περιβάλλον διπλωματικών εντάσεων.
Ανάλογη είναι η εικόνα στη Γερμανία, όπου η Volkswagen, το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας και η Aurelius Capital συμφώνησαν στους βασικούς όρους για τη σχεδιαζόμενη μεταβίβαση του εργοστασίου του Όσναμπρικ.
Στόχος είναι η σταδιακή μετατροπή του σε κέντρο ανάπτυξης και παραγωγής αμυντικών συστημάτων, με τη συμμετοχή της ισραηλινής Rafael Advanced Defense Systems σε αρχικό πρόγραμμα που αφορά την αντιαεροπορική άμυνα.
Η σχεδιαζόμενη επένδυση έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία: μια ιστορική εγκατάσταση της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας προορίζεται να αξιοποιηθεί για τις ανάγκες της ευρωπαϊκής άμυνας, με ισραηλινή τεχνολογική συμμετοχή.
Επιπλέον, η ισραηλινή Elbit Systems συνεργάζεται με τη γερμανική Diehl Defence για την προώθηση του συστήματος περιφερόμενων πυρομαχικών SkyStriker στις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις, με πρόβλεψη για τοπική παραγωγή και συναρμολόγηση, εφόσον υπάρξει σχετική ανάθεση.
Στη Σουηδία, η Elbit ανακοίνωσε τον Οκτώβριο σχέδιο για τη δημιουργία ευρωπαϊκού κέντρου παραγωγής, συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης συστημάτων προειδοποίησης λέιζερ, το οποίο προβλέπεται να λειτουργήσει το 2027.
Στη Ρουμανία, η Rafael έχει συμφωνήσει την προμήθεια αντιαεροπορικών συστημάτων SPYDER, στο πλαίσιο συμφωνίας συνολικής αξίας περίπου δύο δισεκατομμυρίων ευρώ, η οποία περιλαμβάνει εκτεταμένη βιομηχανική συνεργασία και εγχώρια παραγωγική συμμετοχή.
Τα παραδείγματα αφορούν διαφορετικά στάδια υλοποίησης, από υπογεγραμμένες συμβάσεις μέχρι σχεδιαζόμενες επενδύσεις. Συνθέτουν, ωστόσο, μια σαφή τάση διεύρυνσης της ισραηλινής συμμετοχής στην ευρωπαϊκή αμυντική παραγωγή.
Ποια η σημασία για Λευκωσία και Αθήνα
Η τριμερής της Αθήνας, η κοινή θέση απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι προοπτικές ανάπτυξης αμυντικής βιομηχανίας στην Κύπρο δημιουργούν νέα δεδομένα για την περιφερειακή ασφάλεια και τον ρόλο της Λευκωσίας. Η διεύρυνση των αμυντικών συνεργασιών του Ισραήλ στη Μεσόγειο, με τελευταίο παράδειγμα την ενίσχυση των σχέσεων με το Μαρόκο, αποκτά πρόσθετη στρατηγική σημασία για την Κύπρο και την Ελλάδα, καθώς η τριμερής συνεργασία Λευκωσίας, Αθήνας και Ιερουσαλήμ αποκτά ολοένα περισσότερο πρακτικό περιεχόμενο.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη σημαντική τριμερή συνάντηση της 5ης Νοεμβρίου στην Αθήνα, κατά την οποία οι αρμόδιοι για την αμυντική πολιτική αξιωματούχοι των τριών χωρών προχώρησαν σε κοινές τοποθετήσεις για τη θαλάσσια ασφάλεια, την προστασία ενεργειακών υποδομών και την ανάπτυξη κοινών αμυντικών δραστηριοτήτων, τόσο βιομηχανικών όσο και άλλων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η ρητή απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου. Στο κοινό ανακοινωθέν υπογραμμίζεται ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες εις βάρος τους. Παράλληλα, επαναβεβαιώνεται η υποστήριξη στην κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταδεικνύει ότι η ισραηλινή στάση έναντι των τουρκικών επιδιώξεων δεν περιορίζεται σε επιμέρους διμερή ζητήματα, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη αντίληψη για την ασφάλεια και τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συνεργασία του Ισραήλ με το Μαρόκο διευρύνει δυνητικά αυτό το γεωστρατηγικό πεδίο, χωρίς να συνεπάγεται την ύπαρξη συντονισμένου μετώπου με την Αθήνα και τη Λευκωσία. Προσφέρει, ωστόσο, στο Ισραήλ πρόσθετες δυνατότητες παρουσίας και επαφών στη Βόρεια Αφρική, σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της μέσω της Λιβύης. Για την Κύπρο, ακόμη σημαντικότερη είναι η βιομηχανική διάσταση της τριμερούς συνεργασίας.
Στη συνάντηση της Αθήνας συμφωνήθηκε να διερευνηθεί η συγκρότηση κοινής ομάδας εργασίας για την αμυντική βιομηχανία, με στόχο τη συμπαραγωγή, την τεχνολογική συνεργασία και την ανάπτυξη κοινών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η πρωτοβουλία συμπίπτει χρονικά με το ενδιαφέρον ισραηλινών αμυντικών εταιρειών για εγκατάσταση παραγωγικών μονάδων και διοικητικών κέντρων στην Κύπρο, θέμα που συζητήθηκε κατά την επίσκεψη του Ισραηλινού Προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ στη Λευκωσία τον Σεπτέμβριο.
Η προοπτική αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, να ενισχύσει την τεχνογνωσία και να επιτρέψει στην Κύπρο να συμμετάσχει σε ευρωπαϊκές αλυσίδες παραγωγής αμυντικών συστημάτων. Η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το SAFE, προϋποθέτει πάντως την τήρηση συγκεκριμένων κανόνων επιλεξιμότητας.
Από τη διπλωματία στις επιχειρησιακές δυνατότητες
Η συνεργασία έχει ήδη απτά αποτελέσματα. Στις 26 Οκτωβρίου υπογράφηκε συμφωνία για την απόκτηση δεύτερου ισραηλινού περιπολικού ανοικτής θαλάσσης, εξοπλισμένου με συστήματα Rafael, καθώς και για την αναβάθμιση του υφιστάμενου κυπριακού περιπολικού «Ανδρέας Ιωαννίδης».
Στην Ελλάδα, αντίστοιχα, η συμφωνία περίπου τριών δισεκατομμυρίων ευρώ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ενισχύει την ισραηλινή συμμετοχή στη δημιουργία ενός νέου πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας.
Η προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, των ενεργειακών διασυνδέσεων και της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αποτελεί επίσης βασικό πεδίο της τριμερούς, με άμεσο ενδιαφέρον για την Κύπρο και για έργα όπως ο Great Sea Interconnector.
Για τη Λευκωσία, συνεπώς, η σημασία αυτής της συνεργασίας δεν εξαντλείται στις αμυντικές προμήθειες. Το ζητούμενο είναι η μετατροπή της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ σε μακροχρόνιο πλαίσιο ασφάλειας, παραγωγικών επενδύσεων και συμμετοχής στην ευρωπαϊκή αμυντική ανάπτυξη.
Μια προοπτική που μπορεί να ενισχύσει τόσο τις αμυντικές δυνατότητες όσο και τη γεωστρατηγική θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Νέα στρατηγική στην ΕΕ
Η ευρωπαϊκή στροφή προς την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων δημιουργεί πρόσθετες ευκαιρίες για το Ισραήλ. Το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενθαρρύνει την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής παραγωγής και των κοινών προμηθειών.
Η συμμετοχή ισραηλινών επιχειρήσεων σε τέτοια προγράμματα εξαρτάται από συγκεκριμένους ευρωπαϊκούς κανόνες για τον τόπο εγκατάστασης, τον εταιρικό έλεγχο, την προέλευση των εξαρτημάτων και τα δικαιώματα επί της τεχνολογίας. Ωστόσο, οι συμπράξεις με ευρωπαϊκές βιομηχανίες δημιουργούν νέες δυνατότητες συνεργασίας και επενδύσεων.

Για το Ισραήλ, τα οφέλη υπερβαίνουν το εμπορικό αποτέλεσμα των εξαγωγών. Αφορούν τη δημιουργία σταθερών διεθνών συνεργασιών, την ενίσχυση της παραγωγικής του βάσης και τη διασύνδεση της αμυντικής του τεχνολογίας με τις ανάγκες ευρωπαϊκών στρατών. Ανάλογες συνεργασίες αναπτύσσονται ήδη και με άλλα κράτη της ΕΕ.
Από τη Ραμπάτ μέχρι τα τέσσερα άκρα της ΕΕ, αναδεικνύεται έτσι μια ευρύτερη στρατηγική: η ισραηλινή αμυντική βιομηχανία εξελίσσεται σε μέσο οικονομικής συνεργασίας και μακροπρόθεσμης στρατηγικής παρουσίας.
Και στη Μεσόγειο, όπου συναντώνται ο ανταγωνισμός για τη θαλάσσια κυριαρχία, οι ενεργειακές προοπτικές και οι νέες αμυντικές ανάγκες της Ευρώπης, αυτή η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
philenews.gr
Αναλύσεις
Προπαγάνδα για τη Θράκη με «όχημα» το κλίμα: Ο ψευδομουφτής Ξάνθης Μουσταφά Τράμπα εργαλειοποίησε την COP31 στην Αττάλεια
Τη συμμετοχή του σε παράλληλη εκδήλωση της Διάσκεψης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31) στην Αττάλεια της Τουρκίας αξιοποίησε ο παράνομος ψευδομουφτής Ξάνθης και επικεφαλής της αυτοαποκαλούμενης «Συμβουλευτικής Επιτροπής», Μουσταφά Τράμπα, επιχειρώντας να μετατρέψει μια περιβαλλοντική συζήτηση σε βήμα εργαλειοποίησης των ζητημάτων της Θράκης. Μιλώντας στις 10 Νοεμβρίου 2026 σε πάνελ υπό τον τίτλο «Βαλκανικός Κλιματικός Διάλογος», ο κ. Τράμπα απέφυγε την ουσία της κλιματικής κρίσης και επανέλαβε το γνώριμο αφήγημα περί «τουρκικής μειονότητας» και υποτιθέμενης εγκατάλειψης της περιοχής.
Τη συμμετοχή του σε παράλληλη εκδήλωση της Διάσκεψης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31) στην Αττάλεια της Τουρκίας αξιοποίησε ο παράνομος ψευδομουφτής Ξάνθης και επικεφαλής της αυτοαποκαλούμενης «Συμβουλευτικής Επιτροπής», Μουσταφά Τράμπα, επιχειρώντας να μετατρέψει μια περιβαλλοντική συζήτηση σε βήμα εργαλειοποίησης των ζητημάτων της Θράκης. Μιλώντας στις 10 Νοεμβρίου 2026 σε πάνελ υπό τον τίτλο «Βαλκανικός Κλιματικός Διάλογος», ο κ. Τράμπα απέφυγε την ουσία της κλιματικής κρίσης και επανέλαβε το γνώριμο αφήγημα περί «τουρκικής μειονότητας» και υποτιθέμενης εγκατάλειψης της περιοχής.
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Φαίνεται πως η επιστήμη της κλιματολογίας απέκτησε νέο, λαμπρό εκπρόσωπο. Ο λόγος για τον «ψευδομουφτή» Ξάνθης, Μουσταφά Τράμπα, ο οποίος παράτησε τα «θρησκευτικά» του καθήκοντα στη Θράκη για να παραστήσει τον διεθνή περιβαλλοντολόγο στον «Βαλκανικό Διάλογο για το Κλίμα» στην Αττάλεια. Γιατί, ως γνωστόν, αν θες να σώσεις τον πλανήτη, το καταλληλότερο μέρος είναι ένα τουρκικό θέρετρο.
Παγκόσμιο μανιφέστο με δέκα λέξεις τούρκικα.
Το τι ακριβώς κατάλαβαν οι σύνεδροι από τη βαθυστόχαστη ανάλυση του κ. Τράμπα παραμένει μυστήριο, δεδομένου ότι η ομιλία του στηρίχθηκε στα ελάχιστα, σπασμένα τούρκικα που με το ζόρι γνωρίζει. Προφανώς, οι διεθνείς οργανισμοί υιοθέτησαν ως επίσημη γλώσσα τα φτωχά τούρκικα του Ξανθιώτη προσκεκλημένου. Μόνο στην Τουρκία θα μπορούσε να στηθεί ένα τέτοιο «διεθνές» φόρουμ, όπου όλοι υποκρίνονται ότι καταλαβαίνουν το περιορισμένο λεξιλόγιο του ψευδομουφτή, χειροκροτώντας με ενθουσιασμό το απόλυτο τίποτα.
Από τα καπνά στο θερμοκήπιο.
Ο πολυπράγμων κ. Τράμπα εξήγησε στο κοινό ότι η κλιματική αλλαγή συνδέεται άμεσα με τα καπνά, τις ζωονόσους και τα οθωμανικά μνημεία. Είναι σαφές ότι η τρύπα του όζοντος επηρεάζεται από την υγρασία στις παλιές κρήνες. Το αποκορύφωμα της επιστημονικής του προσφοράς ήρθε στο φινάλε, όπου ψελλίζοντας τις λίγες τουρκικές λέξεις που ξέρει, ανακάλυψε ότι η ανθεκτικότητα μιας πόλης είναι «να κρατά τους ανθρώπους της». Μια συγκλονιστική αλήθεια που σίγουρα θα αφήσει άφωνο τον ΟΗΕ.
Το ταξιδάκι στην Αττάλεια ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον ψευδομουφτή να βγάλει φωτογραφίες και να μας αποδείξει ότι, εκτός από εγκάθετος, διαθέτει πλέον και «εμπεριστατωμένη» άποψη για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Και εις ανώτερα.
Η εμφάνιση του παράνομου ψευδομουφτή Ξάνθης, Μουσταφά Τράμπα, στην Αττάλεια αποτελεί το πιο πρόσφατο δείγμα της συστηματικής τουρκικής τακτικής να προβάλλει ανυπόστατους ισχυρισμούς αναφορικά με την Θράκη,, αξιοποιώντας κάθε πρόσχημα —ακόμη και μια παγκόσμια διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή όπως η COP31.
Την ώρα που στη Θράκη η ελληνική Πολιτεία προχωρά στην πλήρη θεσμική κανονικότητα με την ανάληψη καθηκόντων των νόμιμων Μουφτήδων Κομοτηνής, Ξάνθης και Διδυμοτείχου, οι εγκάθετοι μηχανισμοί της Άγκυρας επιχειρούν να εξάγουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο κ. Τράμπα παρουσίασε κοινά οικονομικά και διαρθρωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το σύνολο του αγροτικού και κτηνοτροφικού κόσμου της Θράκης —χριστιανοί και μουσουλμάνοι εξίσου— ως δήθεν στοχευμένη μειονοτική διάκριση, ενώ την ίδια στιγμή αποσιώπησε επιμελώς το έργο αναστήλωσης και συντήρησης δεκάδων οθωμανικών μνημείων που υλοποιεί το ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού στη Θράκη, σε πλήρη αντίθεση με την τύχη της χριστιανικής και ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς στην Τουρκία.
Η εργαλειοποίηση ενός διεθνούς περιβαλλοντικού θεσμού όπως η COP31 για την αναπαραγωγή του αφηγήματος περί «τουρκικής μειονότητας» εκθέτει πρωτίστως τους διοργανωτές που επέτρεψαν τη μετατροπή ενός επιστημονικού διαλόγου σε βήμα εθνικιστικής προπαγάνδας.
rodopipress.gr
GEOPOLITICO
Ένας ΛΟΚ στα μούτρα του σουλτάνου
Αυτός ο μπερές κουβαλούσε κάτι παραπάνω από σημειολογία. Κρατούσε και την αξιοπρέπεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Γράφει η Πέτρα Αργυρού, Φιλελεύθερος
*** Μερικές φορές οι φωτογραφίες δεν χρειάζονται λεζάντα. Ειδικά αυτές που τραβήχτηκαν μες τη βδομάδα στην Αττάλεια.
*** Ο Ερντογάν περιφρονεί τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παραβιάζει τα διπλωματικά θέσμια και αφήνει τον Γκουτέρες να τον υποδεχθεί. Διά της εθιμοτυπίας, ο Ταγίπ επιχειρεί απαξίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας και αναβάθμιση του ψευδοκράτους.
*** Σ’ αυτήν, λοιπόν, την πιο προσβλητική στιγμή της Συνόδου για το Κλίμα, ένας ΛΟΚ βρέθηκε στα μούτρα του σουλτάνου. Να στέκει παρά τω πλευρώ του Νίκου Χριστοδουλίδη και του υπ. Εξωτερικών.
*** Χάλασαν τα σχέδια Ερντογάν… Μπούμερανγκ οι αυταρχισμοί της τουρκικής προπαγάνδας. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας μετατράπηκε σε πρωταγωνιστή, αφήνοντας τα ψίχουλα του κόκκινου χαλιού και της χειραψίας του σουλτάνου στα πόδια του κατοχικού ηγέτη. Ενός τάχατες ηγέτη, που 192 από τα 193 κράτη-μέλη του ΟΗΕ αρνούνται να αναγνωρίσουν. Το διπλωματικό παρασκήνιο, που προηγήθηκε και η διεθνής δημοσιότητα, αδιάψευστοι μάρτυρες της επικοινωνιακής αποτυχίας της Άγκυρας.
*** Και μέσα σ’ όλη αυτή την προσβολή, που με έκανε να σκέφτομαι τι στο καλό γυρεύαμε να πάμε στην Τουρκία, ένα μπερέ, ένα εθνόσημο κι εκείνο το βλέμμα του παιδικού μου φίλου, Ανδρέα Πεττεμερίδη, μ’ έκανε να το δω αλλιώς. Γιατί, αυτός ο μπερές κουβαλούσε κάτι παραπάνω από σημειολογία. Κρατούσε και την αξιοπρέπεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.
*** Και σήμερα, 15 Νοεμβρίου, που συμπληρώνονται 43 χρόνια από την παράνομη ανακήρυξη του ψευδοκράτους, αποκτά ειδικό βάρος. Ένα μελανό ορόσημο με ρίζες από το 1956, όταν ο Νιχάτ Ερίμ, κατ’ εντολή Μεντερέζ, προδικάζε τη διχοτόμηση της Κύπρου κι έγραφε για μετακίνηση πληθυσμών.
*** Το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε απαντήσει τρεις μέρες αργότερα. Με το ψήφισμα 541 χαρακτήρισε νομικά άκυρη την ανακήρυξη και κάλεσε τα κράτη να μην αναγνωρίσουν την «ΤΔΒΚ».
*** Η Άγκυρα, όμως, δεν παραιτήθηκε. Μετά το 2004 επένδυσε στο αφήγημα της «απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων». Την ίδια χρονιά, στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας εμφανίστηκε ως δήθεν «τ/κ κράτος» και το 2022 έγινε παρατηρητής στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών. Υπομνύω και τις ομιλίες Ερντογάν από το βήμα του ΟΗΕ να ζητεί ανερυθρίαστα την αναγνώρισή του.
*** Μια διαχρονική μεθοδευμένη προσπάθεια να σβήσει λίγο – λίγο η γραμμή και το αίμα που χύθηκε ανάμεσα στην Κυπριακή Δημοκρατία και στο αποτέλεσμα της κατοχής. Και η Αττάλεια ήταν άλλη μια σκηνή αυτού του έργου. Αυτής της μεθοδευμένης προσπάθειας εξάλειψης της Κ.Δ. και της επιβολής νομιμοποίησης σ’ ένα έγκλημα πολέμου.
*** Από το 1983 αλλάζουν οι λέξεις, οι αίθουσες, τα πρωτόκολλα και οι χάρτες. Ο τουρκικός στόχος παραμένει ο ίδιος.
*** Είναι αυτός που υπενθύμισαν, παραμονή της Συνόδου για το Κλίμα, οι Τούρκοι τιμώντας τη μνήμη του Κεμάλ Ατατούρκ, ηγέτη του κεμαλικού κινήματος στη διάρκεια του οποίου συντελέστηκαν οι διωγμοί και οι σφαγές των Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας. «Με κάθε βήμα, δεσμευτήκαμε να συνεχίσουμε αποφασιστικά στο μονοπάτι που μας έδειξε ο Ατατούρκ», είπε ο δήμαρχος της Μπεσίκτας. (Σημειωτέον ότι και στα κατεχόμενα τον τίμησαν την Τρίτη).
*** Αυτά στην ξηρά. Γιατί στη θάλασσα ο Ερντογάν προκαλεί με NAVTEX και επαναφέρει τη «Γαλάζια Πατρίδα». Το τουρκικό δόγμα θαλάσσιας ισχύος, με το οποίο επιχειρεί τετελεσμένα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας τα δικαιώματα Ελλάδος και Κύπρου.
*** Η στρατηγική της Άγκυρας δεν αλλάζει. Με όποια κυβέρνηση και όποιον σουλτάνο.
*** Να, γιατί μου άρεσε ο ΛΟΚ στην Αττάλεια. Γιατί εκείνο το βλέμμα δεν απολογήθηκε για την Κυπριακή Δημοκρατία. Στάθηκε όρθιο εκ μέρους της.
Παρεμπιπτόντως, η Αττάλεια ιδρύθηκε από τον Άτταλο Β΄, βασιλιά της Περγάμου. Αυτόν που χάρισε στην αρχαία Αθήνα τη Στοά του. Σ’ αυτήν την ελληνιστική πόλη πραγματοποιήθηκε η Σύνοδος. Οι συνειρμοί δικοί σας…
Και το άσχετον, φτου ξελευθερία! 😉
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO5 ημέρες πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ