Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Ο “ατυχής” Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897

Δημοσιεύτηκε στις

Η μάχη των Φαρσάλων

γράφει ο Κωνσταντίνος Λινάρδος 


Πρόλογος

Η είσοδος του 1897 έβρισκε την Ελλάδα σε εθνικιστικό αναβρασμό. Τα
αιτήματα των Κρητικών για περισσότερα δικαιώματα , αντιμετωπίζονταν με
σκληρότητα από την Οθωμανική κυβέρνηση , που δεν θα διστάσει να
υποκινήσει ακόμη και σφαγές άμαχου πληθυσμού στις μεγάλες πόλεις του
νησιού και ιδιαίτερα στα Χανιά. Ο ερεθισμός στην κοινή γνώμη ήταν μεγάλος και ενισχυόταν ακόμη περισσότερο
από την αντιπολίτευση και την Εθνική εταιρεία που απειλούσαν Κυβέρνηση
και Βασιλιά αν δεν στεκόντουσαν στο ύψος των περιστάσεων… Η
πολιτειακή ηγεσία γνώριζε ότι μια πολεμική σύγκρουση με την Οθωμανική
αυτοκρατορία θα ήταν καταστροφική για τη χώρα , δεν είχε όμως το σθένος
να αντισταθεί στη δημαγωγία και στις κραυγές.  Έτσι αφέθηκαν
να παρασυρθούν από τις δημοκοπικές φωνές , ελπίζοντας όπως και στο
παρελθόν σε παρέμβαση των μεγάλων δυνάμεων που σε καμία περίπτωση δεν
επιθυμούσαν διατάραξη του status quo.

Μάλιστα λίγους μήνες μετά τον πόλεμο ο τότε διάδοχος και αρχιστράτηγος
του ελληνικού στρατού στον πόλεμο,  Κωνσταντίνος θα αποκαλύψει σε
συνέντευξη ότι τελικά δεν πίστευε ότι θα γινόταν
πόλεμος…                                        
                   
  << Δεν έχω ούτε εντροπήν ούτε ενδοιασμόν να σας πω ότι , όταν
μετέβην εις την Θεσσαλίαν , δεν επίστευα ότι θα επολεμούσαμεν πράγματι 
>>.      
     
          (Εκδοτική Αθηνών , Τόμος ΙΔ` 1881-1913, Σελ. 402).

Η στρατιωτική σύγκριση των δύο Χωρών

Ο τουρκικός στρατός υπερτερούσε  λόγω μεγέθους αλλά και γιατί είχε
προμηθευτεί από την Γερμανία αρκετά σύγχρονα για την εποχή όπλα. Έτσι
μπορεί ακόμη να βασιζόταν στον παλαιό τύπο όπλων Μαρτίνι, είχε όμως και
σύγχρονα επαναληπτικά τουφέκια Μάουζερ , καθώς και  πυροβόλα Κρουπ .
Αντίθετα ο ελληνικός στρατός βασιζόταν ακόμη στα παλαιά οπισθογεμή όπλα
Γκρα. Οι  Γερμανοί είχαν βοηθήσει και στην δημιουργία πυρήνα επιτελών
αξιωματικών, στην οργάνωση καθολικής στρατολογίας , στην προπαρασκευή
επιστράτευσης κλπ . Το σύνολο του τουρκικού στρατεύματος υπολογιζόταν σε
125.000 άνδρες, ενώ ο αρχικά συγκεντρωθείς στρατός στο θεσσαλικό
μέτωπο, ανερχόταν σε 62.000 άνδρες, διηρημένος σε έξι μεραρχίες πεζικού
και μία ιππικού με 190 πυροβόλα. Αντίστοιχα στο μέτωπο Ηπείρου ,
βρίσκονταν δύο μεραρχίες συνολικής δύναμης 29.000 αντρών με 25 πυροβόλα.
Τον τουρκικό στρατό πλαισίωναν και μονάδες ατάκτων (κατά βάση Αλβανοί) ,
περίπου 11.000 , που χρησίμευαν κυρίως ως σώματα ανιχνευτών.


Όμως αντίθετα με την ξηρά υστερούσαν στο ναυτικό , αφού τα πλοία τους
παρά την υπεροχή τους σε εκτόπισμα, είχαν παλιότερη θωράκιση και
μικρότερη ταχύτητα. Η Ελλάδα λόγω της ύπαρξης τριών νεώτερων θωρηκτών ,
είχε ένα συγκριτικό πλεονέκτημα στη θάλασσα , που όμως εξαιτίας διαφόρων
προβλημάτων δεν θα αξιοποιηθεί. Από εκεί και πέρα τα προβλήματα στον
ελληνικό στρατό ήταν αρκετά… Τα πυροβόλα Κρουπ κατά βάση 75 και 87
χιλιοστών υστερούσαν του αντίστοιχου τουρκικού , ενώ υπήρχαν ελλείψεις
και στα μεταφορικά μέσα των πυροβόλων.
Ελλείψεις ίππων υπήρχαν και στο ιππικό, τα σημαντικότερα όμως προβλήματα παρουσιάζονταν
στο πεζικό κυρίως λόγω της απουσίας σοβαρού επιχειρησιακού σχεδίου και
την έλλειψη επιστημονικής μόρφωσης των αξιωματικών. Τις
ημέρες πριν τον πόλεμο παρουσιάστηκαν νέα προβλήματα που σχετίζονταν με
την επιστράτευση , την επιμελητεία και την συνεννόηση τόσο μεταξύ των
αρχηγείων των μονάδων όσο και στην επικοινωνία τους με το επιτελείο.
Τελικά συγκροτήθηκε μια στρατιά από 45.000 περίπου άντρες, χωρισμένη σε
δύο μεραρχίες με κάθε μεραρχία να περιλαμβάνει δύο ταξιαρχίες.

Επίσης τελευταία στιγμή δημιουργήθηκε μια ανεξάρτητη ταξιαρχία που
ανέλαβε να καλύψει το άκρο δεξιό του στρατεύματος στη Θεσσαλία . Την
στρατιά ενίσχυαν 600 περίπου ιππείς και 96 πυροβόλα.   Στο μέτωπο
Ηπείρου η Ελλάδα θα παρατάξει μία μεραρχία αποτελούμενη από 12.000
στρατιώτες με 24 πυροβόλα , στην οποία κατά την διάρκεια του πολέμου θα
προστεθούν 3.000 έφεδροι , κυρίως χωροφύλακες. Βέβαια η χώρα μας θα
έπρεπε να αισθάνεται “ ασφαλής “ αφού τα ανταρτικά σώματα της Εθνικής
εταιρείας όχι μόνο θα ξεσήκωναν τον υπόδουλο ελληνισμό , αλλά είχαν
αναλάβει να καλύψουν και το αριστερό του ελληνικού στρατεύματος…
Τα σώματα αυτά είχαν εξοπλιστεί και με τη βοήθεια της Κυβέρνησης , αφού
είχε ενδώσει στις άφρονες φωνές (μεταξύ αυτών και μεγάλη μερίδα του
ημερήσιου τύπου) που νόμιζαν ότι με μερικές ανταρτικές ομάδες  θα
μπορούσε η Ελλάδα να ικανοποιήσει τους εθνικούς της πόθους. Πάντως
τις ημέρες πριν τον πόλεμο οι  συχνές τους παρελάσεις στην Αθήνα εν
μέσω πύρινων λόγων και άκρατων πανηγυρισμών δημιουργούσαν ένα κλίμα
ευφορίας.
Η έναρξη του πολέμου
Ο κωνσταντίνος το 1914

Το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα αν και υπό επιτήρηση από τις μεγάλες
δυνάμεις  παρέμενε στην Κρήτη , ενώ οι ανταρτικές δυνάμεις θα εισβάλλουν
σε Οθωμανικό έδαφος πετυχαίνοντας ήσσονος σημασίας επιτυχίες που όμως
αρκούσαν για την συντήρηση θριαμβικού κλίματος.   Ο Σουλτάνος
Αβδούλ Χαμίτ θεωρώντας τα γεγονότα αυτά εισβολή , κάλεσε στις 4
Απριλίου τον Έλληνα πρεσβευτή για να του ανακοινώσει την διακοπή των
διπλωματικών σχέσεων και την κήρυξη πολέμου. Έχοντας την άδεια του Σουλτάνου , ο Ετέμ Πασάς επικεφαλής του τουρκικού στρατεύματος , έδωσε εντολή στην 1η Μεραρχία να κινηθεί προς τα στενά του Ρεβενίου, στις 5η και 6η Μεραρχία να κινηθούν προς την διάβαση του Νεζερού και το κύριο σώμα στρατού προς την διάβαση της Μελούνας.

Την ίδια στιγμή στο ελληνικό κοινοβούλιο πραγματοποιείται στις 6
Απριλίου , έκτακτη συνεδρίαση κατά την διάρκεια της οποίας εν μέσω
χειροκροτημάτων και πανηγυρικού κλίματος ο Πρωθυπουργός  Θεόδωρος
Δηλιγιάννης ανακοίνωνε ότι η Ελλάδα θέλει την ειρήνη , αλλά αφού η
Τουρκία κηρύσσει τον πόλεμο τον αποδεχόμεθα.   Μάλιστα εν μέσω εκτεταμένων πανηγυρισμών και χειροκροτημάτων θα μιλήσει και για κατάληψη ορισμένων μεθοριακών φυλακίων.
Τις επόμενες ημέρες όμως θα αρχίσει η δραματική προσγείωση , αφού
σύμφωνα με την υπάρχουσα διάταξη ο στρατός ήταν διάσπαρτος σε όλο το
μήκος της μεθορίου , χωρίς εφεδρείες αλλά και συγκέντρωση στρατιωτών στα
ορεινά περάσματα. Έτσι οι ελληνικές δυνάμεις που είχαν
αναλάβει την φύλαξη των κρίσιμων περασμάτων θα βρεθούν αντιμέτωπες με
αρκετά ισχυρότερες δυνάμεις ,γεγονός που θα τις αναγκάσει παρά την
σθεναρή αντίσταση τους σε υποχώρηση.

Ο Αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος (διορίστηκε ένα μήνα πριν τον πόλεμο κατ’
απαίτηση της κυβέρνησης) είχε διατάξει την μεταφορά στρατιωτών στα
κρίσιμα περάσματα , όμως τα πολυποίκιλα προβλήματα που είχε ο στρατός
κατέστησαν ανέφικτη την έγκαιρη εκπλήρωση των εντολών. Η
υποχώρηση αυτή όχι μόνο άνοιγε την δίοδο για την θεσσαλική πεδιάδα ,
αλλά εξαιτίας και της γραμμικής διάταξης , υπήρχε κίνδυνος να
υπερφαλαγγιστεί σημαντικό μέρος του στρατού που παρέμενε στα σύνορα…
Ο Κωνσταντίνος διέταξε την πάση θυσία διατήρηση των θέσεων που
βρίσκονταν στην έξοδο των περασμάτων, όμως οι διοικητές των μονάδων
θεωρώντας την εντολή ανεφάρμοστη , υποχώρησαν μονομερώς προς Δερελί και
Καζακλάρ.

Για το θέμα αυτό στην Εκδοτική Αθηνών (Τόμος ΙΔ’ Σελ. 136) αναφέρεται :
                                                                                                                            
<< Βλέποντας την κρισιμότητα της καταστάσεως ο διάδοχος
προσπάθησε να συγκεντρώσει τμήματα προς την έξοδο της Μελούνας ,
διατάσσοντας τον μεν Μαυρομιχάλη (διοικητή της 2ης Μεραρχίας) να σπεύσει στο Μάτι με όσες δυνάμεις είχε στην Γούνιτσα το δε Σμολένσκη (διοικητή της 3ης Ταξιαρχίας Μαυρομιχάλη) να κρατήσει άμυνα (στο δυτικό τομέα) . Το
βράδυ συναντήθηκε στο Καζακλάρ με το Μαυρομιχάλη διατάσσοντας τον να
αναλάβει την διεύθυνση των επιχειρήσεων επειδή ο Μακρής (διοικητής της 1ης
Μεραρχίας) θεωρούσε ότι το στράτευμα έπρεπε να υποχωρήσει στη Λάρισα. Ο
Μαυρομιχάλης συναντήθηκε με τον Μακρή που μόλις έλαβε γνώση της νέας
διαταγής για επίθεση και αφού συσκέφθηκε με το Μαυρομιχάλη παρόντος και
του Μαστραπά (διοικητή της 2ης Ταξιαρχίας Μακρή) , παρέδωσε
τη διοίκηση στον τελευταίο , αναχωρώντας με το επιτελείο του για τη
Λάρισα. Λίγο αργότερα ανέφερε στον διάδοχο ότι ύστερα από εκείνη την
διαταγή δεν είχε θέση στη διοίκηση της Μεραρχίας , την οποία παρέδωσε
στον Μαστραπά. Αλλά και ο ίδιος ο Μαυρομιχάλης είχε αποθαρρυνθεί.
Προφανώς είχε επηρεασθεί από τον Μακρή και τον Μαστραπά που ήταν
εναντίον κάθε επιθέσεως. Πάντως η πεισματική
επιχειρηματολογία του Μακρή για υποχώρηση του στρατού στη Λάρισα , που
τον οδήγησαν ως την εγκατάλειψη της θέσεως του Μεράρχου έπεισε τον
Μαυρομιχάλη.        

 Το πρωί της 10ης  Απριλίου ο Μαστραπάς υπέβαλε αναφορά ,
δικαιολογώντας την μη εκτέλεση της διαταγής του διαδόχου για την εκδίωξη
του εχθρού. Η αναφορά του βρισκόταν σε αντίθεση με τα όσα είχε εκθέσει
μία ημέρα πριν. Στην αναφορά εκείνη έγραφε ότι ο εχθρός υποχωρούσε και
δεν είχε ανάγκη ενισχύσεων. Ανέφερε επίσης για τις επιθετικές κινήσεις
που διέταξε και τις οποίες ανέστειλε κατόπιν διαταγής του Μακρή. Στις 10
Απριλίου αντίθετα βεβαίωνε ότι ο εχθρός είχε ενισχυθεί τη νύχτα και
οχυρωθεί στο Μάτι και στο Καρατσόλι βρίσκονταν ισχυρές δυνάμεις , οι
οποίες όμως στην πραγματικότητα μόνο αργότερα συγκεντρώθηκαν, αλλά
υποχώρησαν και πάλι  >>.  

Αντίστοιχη στάση κράτησε και ο διοικητής της ανεξάρτητης Ταξιαρχίας Κακλαμάνος που
διαπιστώνοντας μεγάλες ελλείψεις, θα αρνηθεί να εκτελέσει τις εντολές
για επιθετική κίνηση προς Καρυά, αναφέροντας ότι η μεγαλύτερη ισχύς
δυνάμεων του εχθρού καθιστούσε ανέφικτη κάθε σκέψη επίθεσης. Σε μια ύστατη προσπάθεια συγκράτησης του εχθρού αποφασίζεται η 3η
ταξιαρχία Σμολένσκη να αποκρούσει τον εχθρό στο πέρασμα του Ρεβενίου
που βρισκόταν δυτικά και δεν αντιμετώπιζε μεγάλη πίεση και ο υπόλοιπος
στρατός να διευθυνθεί προς Καζακλάρ – Δελέρια …
(Νικολάου  Σπυρόπουλου “ Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 “ Σελ. 14-15).
Όμως η μεταφορά των δυνάμεων δεν έγινε έγκαιρα με αποτέλεσμα οι εκεί
ευρισκόμενες ελληνικές δυνάμεις να αντιμετωπίσουν το πρωί της 11ης Απριλίου την επίθεση σημαντικά ισχυρότερων εχθρικών δυνάμεων.
Παράλληλα δεν έγιναν έγκαιρα και αντίστοιχες μεταφορές δυνάμεων από
κοντινά σημεία που όμως δεν αντιμετώπιζαν την ίδια πίεση με αποτέλεσμα
το απόγευμα της ίδιας ημέρας να γίνεται φανερό ότι η κρίσιμη θέση δεν
μπορούσε να κρατηθεί άλλο. Η υποχώρηση άνοιγε τον δρόμο των
τουρκικών στρατευμάτων προς τον θεσσαλικό κάμπο για αυτό και η κριτική
προς όλες τις κατευθύνσεις ήταν σκληρή.        
                   
Η εγκατάλειψη της Λάρισας

Ο κίνδυνος κύκλωσης θα αναγκάσει τον υποστράτηγο Μακρή να διατάξει το βράδυ της 11ης Απριλίου γενική υποχώρηση προς Λάρισα.
Όμως τα οργανωτικά προβλήματα και η έλλειψη ηθικού θα έχουν ως συνέπεια
σε αρκετές μονάδες η υποχώρηση να μεταβληθεί σε άτακτη φυγή
συμπαρασύροντας και τον ευρισκόμενο σε πανικό πληθυσμό της Λάρισας και των γειτονικών χωριών.
Το ζήτημα της υποχώρησης του ελληνικού στρατού προκάλεσε έντονες
διαφωνίες και εκατέρωθεν κατηγορίες που θα συνεχιστούν και μετά τον
πόλεμο… Όμως η κατάσταση του υποχωρούντος στρατεύματος θα
οδηγήσει σε νέες διαφωνίες και για το αν ο στρατός θα έπρεπε να
υποχωρήσει προς Λάρισα ή Φάρσαλα… Ο διοικητής της 1ης
Μεραρχίας Μακρής θεωρούσε ότι έπρεπε να υπάρξει αντίσταση στη Λάρισα,
όμως ο αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος έκρινε ότι το πεδινό του μέρους και η
κατάσταση του στρατού καθιστούσαν αναγκαία την υποχώρηση στα Φάρσαλα.


Ο Αρχιστράτηγος θα στείλει το πρωί της 12ης Απριλίου
τηλεγράφημα στην Κυβέρνηση πληροφορώντας την για την επικείμενη
υποχώρηση αλλά και προτείνοντας της να ξεκινήσει άμεσα προσπάθειες για
σύναψη ανακωχής …
<< Διετάχθη η υποχώρησις εφ απάσης της γραμμής . Η κατάστασις
του στρατεύματος υπό πάσαν έποψιν είναι τοιαύτη , ώστε η μεν άμυνα εν
Λαρίση αδύνατος , η δε υποχώρησις προς Φάρσαλον αμφίβολος , στρατιωτών
ου μόνο τραπέντων εις φυγήν αλλά και λιποτακτούντων προς Βόλον και άλλας
διευθύνσεις >>.
Η απάντηση της Κυβέρνησης άφηνε στον Κωνσταντίνο την ευθύνη της απόφασης.
<< Εάν ο αρχηγός του εν Θεσσαλία στρατού κρίνει ότι η
κατάστασις των στρατευμάτων είναι τοιαύτη, ώστε δεν είναι δυνατόν να
μείνη εν Λαρίση , παρακαλείται να υποχωρήση εις Φάρσαλον >>.
(Henri Turot  “ Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 “ , Σελ 168) .

Όμως δεν λείπουν και οι επικρίσεις προς τον Αρχιστράτηγο και το
επιτελείο του για παραλείψεις , έλλειψη ενημέρωσης  αλλά και εντολές από
αναρμόδια τμήματα…Χαρακτηριστικό ήταν το έγγραφο που εστάλη
από τον υπουργό στρατιωτικών Ν. Μεταξά (της υπό παραίτηση Κυβέρνησης
Δηλιγιάννη) στο οποίο εκφράζει την απογοήτευση του τόσο για τον τρόπο με
τον οποίο έγινε η υποχώρηση , όσο και γιατί ο ίδιος δεν είχε δώσει
τέτοια εντολή…
Αριθμός εγγράφου 31854
<< Ημέτεροι εκτοπισθέντες εκ κορυφογραμμής από Τυρνάβου μέχρι
Νεζερού και εκ των χωρίων Λυγαριάς και Καρατσόλ ηττήθηκαν εν τη πεδιάδι
από Μάτι μέχρι Δελέρι Φυγή εν αποσυνθέσει εις Λάρισαν , όπου φυγάδες έφθανον από της 11ης
μέχρι 2ας πρωινής .Εν Λαρίση ο στρατός ηδύνατο να ανασυσταθή και ν’
αμυνθή επί καιρόν , αλλά δυστυχώς διετάχθη εγκατάλειψις Λαρίσης και η
άνευ διακοπής εξακολούθησις υποχώρησις εις Φάρσαλα παντός του στρατού
Θεσσαλίας. Εις Λάρισαν εγκατελείφθησαν 14 πυροβόλα φρουρίου όπλα και πολεμικόν υλικόν.
Ετέμ δεν εισήλθεν εις Λάρισαν , παρά μετά δύο ημέρας. Ηττήθημεν και εν
Βελεστίνω. Τούρκοι βαδίζουσι Βόλον. Άπασα Θεσσαλία εκτός Φαρσάλων
κατέχεται υπό εχθρού . Εν Ηπείρω ημέτεροι κύριοι Σαλαώρας , Φιλιππιάδος
και απάσης της πεδιάδος Άρτης , κατέλαβον Πέντε Πηγάδια ανακτηθέντα
πάλιν υπό Τούρκων >>.
Αθήνα 17 Απριλίου 1897  , Ν. Μεταξάς
 (Εφημερίδα Εμπρός , φύλλο 13/03/1900 , Σελίδα 1 , κατά την συζήτηση του
ζητήματος της γενικής διοίκησης του στρατού υπό τον διάδοχο
Κωνσταντίνο).

Πάντως είναι γεγονός ότι οι ελλείψεις και τα προβλήματα μάλλον δεν
άφηναν πολλά περιθώρια. Ωστόσο στρατιωτικοί μελετητές σημειώνουν ότι η
υποχώρηση ήταν μεν η μόνη λύση, μπορούσε όμως να γίνει με περισσότερη
τάξη , ώστε και σημαντικό υλικό να μην χαθεί αλλά και ο άμαχος πληθυσμός
να μην αφεθεί στην τύχη του. Το γεγονός αυτό επισημαίνεται και σε δραματικό άρθρο της εφημερίδας Εμπρός (φύλλο της 14ης
Απριλίου 1897) όπου υπήρχαν καταγγελίες ότι δεν είχε εκπονηθεί σχέδιο
υποχώρησης και ότι αυτή διετάχθη σχεδόν άμεσα με την εκτέλεση της με
αποτέλεσμα να επακολουθήσουν σκηνές πανικού από τον αλλόφρονα πληθυσμό
που έψαχνε την τελευταία στιγμή μέσα διαφυγής… Παράλληλα
επισημαίνεται ότι με τον τρόπο που έγινε η υποχώρηση άφηνε εκτεθειμένα
τμήματα που βρίσκονταν βορειότερα σε Τύρναβο και Ρεβένι.

Ενώ η εφημερίδα Σκριπ (φύλλο της 24ης Μαρτίου 1898) ,
δημοσιεύει έκθεση του στρατιωτικού γαλλικού επιτελείου στην οποία μεταξύ
άλλων αναφέρεται ότι εξαιτίας της άτακτης υποχώρησης εγκαταλείφθηκαν
στη Λάρισα , ολόκληρο το υλικό ενός χειρουργείου , έξι τηλεβόλα Κρουπ ,
δύο πεδινά και δύο ορεινά πυροβόλα , δέκα χιλιάδες όπλα (Γκρα) , δύο
χιλιάδες κιβώτια φυσιγγίων και επίσης πολεμοφόδια πυροβολικού , στολές ,
σκηνές , τρόφιμα και τα τοιαύτα… Ήταν πάντως ευτύχημα ο
αργός ρυθμός με τον οποίο προχωρούσε το τουρκικό στράτευμα , γεγονός που
θα εκνευρίσει και τους γερμανούς επιτελείς του, που γνώριζαν ότι αν
κινούνταν γρηγορότερα θα μπορούσαν να υπερκεράσουν και κατ’ επέκταση να
εγκλωβίσουν σημαντικό τμήμα του ελληνικού στρατού. Ο αξιωματικός της 3ης
Ταξιαρχίας του Σμολένσκη ,  Μαστέλλος θα αναφέρει στα απομνημονεύματα
του ότι είχε δοθεί εντολή για κάθε πέντε τουρκικές βολές το ελληνικό
πυροβολικό να απαντάει με μία…

Ενώ με πολύ γλαφυρό τρόπο περιγράφει την υποχώρηση: << Ημείς
εβαδίζομεν ατάκτως , περίλυποι κεκμηκότες , περίφοβοι , βλασφημούντες ,
ελεεινολογούντες και αναλογιζόμενοι την θέσιν μας , σκότος ψηλαφητόν ,
στρατιώται πλείστον αλλ’ ουδείς είχεν τους ιδικούς του , διότι άλλοι
έμεναν καθ’ οδόν και άλλοι προεχώρουν , εν γένει ήτο πανδαιμόνιον και
ουδέν άλλο ηκούγετο εκ των 11.000 ανδρών ειμή ο κρότος των ποδών. Εν
γένει τοιαύτη υποχώρησις εγένετο ώστε εάν ο εχθρός αντελαμβάνετο το
ελάχιστον των συμβαινόντων και απέστελλε 200 ιππείς , ήθελε μας
κατακόψει >>
. Έτσι στις 13 Απριλίου εγκαταλείφθηκε η Λάρισα και το σύνολο του ελληνικού στρατού υποχώρησε στα Φάρσαλα.
Παρουσιάζει  όμως ενδιαφέρον και η ενθουσιώδης υποδοχή που επεφύλαξαν
στον τουρκικό στρατό οι Μουσουλμάνοι αλλά και οι Εβραίοι κάτοικοι της
πόλης. Σύμφωνα με την εφημερίδα Εμπρός οι δύο εθνότητες
παρέμειναν στη πόλη βοηθώντας ποικιλοτρόπως τους Τούρκους και αν η στάση
των μουσουλμάνων κατανοείται , προκαλεί αίσθηση η συμπεριφορά της
εβραϊκής κοινότητας. Μάλιστα η εφημερίδα Εμπρός (φύλλο της 17ης
Απριλίου 1897) ,αναφέρει ότι Εβραίοι κάτοικοι όχι μόνο φόρεσαν ξανά το
φέσι αλλά έκλεψαν αρκετά εγκαταλελειμμένα μαγαζιά Ελλήνων της Λάρισας…


Ο  Henri Turot θα αναφέρει ένα ακόμα ενδιαφέρον περιστατικό που έλαβε χώρα κατά την εκκένωση της Λάρισας από τον άμαχο πληθυσμό.
Συγκεκριμένα κάνει λόγο για στρατιώτες που έβγαλαν από βαγόνι τραίνου
κόσμο ώστε να επιβιβαστεί ο αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος και η ακολουθία
του… Αλλά καταγγέλλει ότι λίγο αργότερα θα επαναληφθεί η ίδια
συμπεριφορά για να επιβιβαστούν αυτή τη φορά ορισμένοι αξιωματικοί του
στρατού… Τότε Ιταλοί εθελοντές εκνευρισμένοι θα πυροβολήσουν
το βαγόνι στο οποίο είχαν επιβιβαστεί οι αξιωματικοί , με αποτέλεσμα
τον τραυματισμό ορισμένων…(Henri Turot  “  Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 “ Σελ 169-170) .
Το Ηπειρωτικό μέτωπο

Την ίδια στιγμή στο μέτωπο της Ηπείρου ο ελληνικός στρατός βρισκόταν μεν
σε Οθωμανικό έδαφος , αδυνατούσε όμως να προχωρήσει σε βάθος όχι μόνο
γιατί μειονεκτούσε αριθμητικά αλλά και γιατί δεν έλειπαν τα οργανωτικά
προβλήματα. Χαρακτηριστική εικόνα δίνει η εφημερίδα Εμπρός ( φύλλο 18ης
Απριλίου 1897 , Σελ.3) που καταγγέλλει ότι 3.000 έφεδροι στο Μεσολόγγι
είχαν φτάσει στα όρια στάσης , αφού η πλειοψηφία τους κοιμόταν στους
δρόμους , στερούμενη σκεπασμάτων , οπλισμού και ιματισμού…
Πάντως με την έναρξη του πολέμου το ελληνικό πυροβολικό κατόρθωσε να
απωθήσει το αντίστοιχο τουρκικό δίνοντας την δυνατότητα στις δύο
Ελληνικές ταξιαρχίες να προωθηθούν σε Οθωμανικό έδαφος , η μία με
κατεύθυνση τα Γιάννενα και η άλλη προς Φιλιππιάδα την οποία και θα
καταλάβει. Όμως η αποφασιστική μάχη που διεξήχθη στις 11
Απριλίου στα Πέντε Πηγάδια κατέληξε σε νίκη του τουρκικού στρατεύματος ,
αναγκάζοντας τον ελληνικό στρατό σε υποχώρηση μέχρι τους Κουμουτζάδες .

Παράλληλα δεν επιτεύχθηκε ο βασικός στόχος της ναυτικής μοίρας που ήταν η
κατάληψη του στρατηγικής σημασίας λιμανιού της Πρέβεζας, αν και για το
σκοπό αυτό είχε προστεθεί στη μοίρα του Ιονίου και το θωρηκτό Σπέτσες.
Σύμφωνα με την εκδοτική Αθηνών (Τόμος ΙΔ`, Σελ. 157) βασικές αιτίες για
την αποτυχία , ήταν η έγκαιρη οχύρωση του λιμανιού , η έλλειψη
συντονισμένης δράσης ανάμεσα σε πεζικό και ναυτικό και το γεγονός ότι ο
βομβαρδισμός της πόλης έγινε από μακρινή απόσταση. Πάντως
ούτε οι Τούρκοι διοικητές εκμεταλλεύτηκαν τα ελληνικά προβλήματα , με 
αποτέλεσμα μια γενικότερη αδράνεια και στασιμότητα που ανάγκασε τις
κυβερνήσεις των δύο χωρών να προχωρήσουν σε διορθωτικά μέτρα. Έτσι θα αντικατασταθεί ο διοικητής της 1ης
ταξιαρχίας Μπότσαρης , με τον συνταγματάρχη Μπαϊρακτάρη που κατέφτασε
επικεφαλής ενός συντάγματος αστυνομίας , ενώ οι ταξιαρχίες
αναδιοργανώνονται και γίνονται τρεις.

Η κυβέρνηση επιθυμούσε διακαώς μια επιτυχία , ώστε να βελτιώσει την
διαπραγματευτική της θέση και για το λόγο αυτό δίνει εντολή νέας
εφόρμησης. Η επίθεση πραγματοποιείται , όμως ο ερχομός
εχθρικών ενισχύσεων από τα Γιάννενα, ανέκοψε την πορεία της. Μάλιστα με
την σειρά του ο τουρκικός στρατός αντεπιτίθεται και στις 2 Μαΐου
επιτίθεται στο Γρίμποβο , για να αποκρουστεί με σημαντικές όμως
απώλειες.  Είναι χαρακτηριστικό ότι σαράντα αξιωματικοί και
χίλιοι στρατιώτες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν , ενώ μια χαρακτηριστική
περίπτωση που δείχνει ότι δεν έλλειπε το φιλότιμο και ο ηρωισμός , είναι
η περίπτωση του ταγματάρχη Παπαγιαννόπουλου που αν και τραυματίας από
θραύσμα οβίδας που του έσπασε το μηρό , εκείνος επέμενε να επιστρέψει
στην μάχη έστω και δεμένος πάνω σε άλογο , για να δεχτεί όμως μισή ώρα
αργότερα μια σφαίρα κατάστηθα…
(Henri Turot  “ Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 “ Σελ 220) .    
                    
Οι μεγάλες απώλειες οδηγούν στην απόφαση εγκατάλειψης της αριστερής όχθης του Άραξου , όμως σε κάθε περίπτωση η ανακωχή της 7ης Μαΐου βρήκε τα ελληνικά στρατεύματα να βρίσκονται έστω και οριακά σε Οθωμανικό έδαφος. Την
ημέρα της ανακωχής έφτανε στο μέτωπο και ο συνταγματάρχης Νικόλαος
Σμόλενιτς (πρώην υπουργός άμυνας) για να αντικαταστήσει τον διοικητή
Θρασύβουλο Μάνο που κατά την επιστροφή του στην Αθήνα θα γίνει
αντικείμενο έντονων αποδοκιμασιών από πολίτες . Στην Μάντουκα
τον γιουχάισαν και τον πετροβόλησαν. Στο Τιτολίκο ένα οργισμένο πλήθος
έσπασε τα τζάμια του βαγονιού του , ενώ ο ίδιος δεν τόλμησε να
αποβιβαστεί στην Πάτρα , αλλά πήγε κατευθείαν στην Κόρινθο με μια μικρή
σκούνα… (Henri Turot  “  Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 “  Σελ 213) .
Η (μη) δράση του Ναυτικού

Αδρανοποιημένο όμως ήταν και το Ναυτικό το οποίο θεωρητικά ήταν το
ισχυρό όπλο της Ελλάδας. Ιδιαίτερα η βασική μοίρα του Αιγαίου έμεινε
ουσιαστικά εκτός πολέμου , αφού το μόνο που καταγράφεται για αυτή ,
είναι ορισμένες επιδρομές στα παράλια της Πιερίας με στόχο την
καταστροφή εχθρικών στρατώνων και εφοδίων. Φυσικό επακόλουθο
της απραξίας ήταν η εκτόξευση αλληλοκατηγοριών, με ποιο εντυπωσιακή τη
δήλωση του υπουργού Ναυτικών Νικόλαου Λεβίδη , ότι θα κατέβαλλε 10.000
δραχμές σε όποιον τον πληροφορούσε που βρισκόταν ο στόλος … Η
φράση λεγόταν την στιγμή που η Λάρισα αφηνόταν στους Τούρκους με τον
στόλο να παραμένει αδρανής στη Σκιάθο. Τελικά ο υπουργός θα πληροφορηθεί
το σημείο που βρισκόταν ο στόλος του από τον σημαιοφόρο Κόκκορη που
παράλληλα κατήγγειλε τον αρχηγό του στόλου για προδοσία…

Το περιστατικό αυτό θα οδηγήσει τελικά στην απομάκρυνση του αρχηγού του
στόλου Σαχτούρη, αλλά και την πειθαρχική τιμωρία του σημαιοφόρου.
Όμως τα  προβλήματα δεν έλειψαν και από την μοίρα Ιονίου . Μάλιστα μία
επερώτηση βουλευτή στην βουλή , ζητούσε από την κυβέρνηση να
διευκρινίσει αν αλήθευε το γεγονός ότι ο επικεφαλής της μοίρας του
Ιονίου , Κριεζής  δεν αρκείτο στις διαταγές του Υπουργού Ναυτικών αλλά
απαιτούσε οδηγίες από τον υπασπιστή του Βασιλιά προκειμένου να εκτελέσει
μια εντολή… Επιπλέον ο βουλευτής παρουσίασε και τηλεγράφημα στο οποίο ο Βασιλιάς έδινε την εντολή για πυρ εναντίον του εχθρού…
Για την καταγγελία αυτή , η κυβέρνηση Δηλιγιάννη απάντησε ότι δεν το
γνωρίζει και ότι μεταδίδει στην βουλή μόνο επίσημες ειδήσεις και δεν
απαντά σε διαδόσεις…
(Πολιτική ιστορία 1830-1920 , Σπύρου Μαρκεζίνη Τόμος Β’, Σελ.323).

Για να μην επαναληφθούν παρόμοια φαινόμενα ο νέος υπουργός στρατιωτικών
της κυβέρνησης Ράλλη , Ν. Τσαμαδός θα στείλει έγγραφο προς όλα τα
αρχηγεία καθιστώντας τους σαφές ότι θα αναφέρονται στην κυβέρνηση και
πουθενά αλλού…
Αριθμός εγγράφου 32721
<< Διαβιβάσατε Αρχηγόν Κρήτης κάτωθι τηλεγράφημα.
Προς τα αρχηγεία Θεσσαλίας , Ηπείρου και Κρήτης
Απαγορεύομεν υμίν αυστηρώς να ζητάτε οδηγία παρ’ άλλης εκτός του υφ’
ημάς Υπουργείου Αρχής , αλλ’ ουδέ να κοινοποιείτε εις άλλην αρχή όσα
προς ημάς αναφέρητε >>.
Εν Αθήναις 18 Απριλίου 1897 , Ν. Τσαμαδός
 (Εφημερίδα Εμπρός , φύλλο 13/03/1900 , Σελίδα 1 , κατά την συζήτηση του
ζητήματος της γενικής διοίκησης του στρατού υπό τον διάδοχο
Κωνσταντίνο).
Πάντως η μοίρα Ιονίου θα καταφέρει να εξουδετερώσει τα εχθρικά φρουριακά
κανόνια που βρίσκονταν μέσα στον Αμβρακικό κόλπο , δεν θα καταφέρει
όμως να εκπληρώσει τον βασικό της στόχο που ήταν η κατάληψη της
Πρέβεζας.
Η υποχώρηση στην Θεσσαλία προκαλεί κυβερνητική μεταβολή
Στην Αθήνα όταν αντί για προέλαση άκουσαν  “ υποχώρηση για στρατηγικούς
λόγους “ και αργότερα εγκατάλειψη της Λάρισας , έπεσαν από τα σύννεφα
και αμέσως άρχισαν οι οργισμένες φωνές και όλοι τα έβαζαν με όλους … Σε αντίθεση όμως με τις φωνές πολλών  η  Εθνική εταιρεία  επέλεξε την απόλυτη σιωπή αποφασίζοντας την αυτοδιάλυση της . Η μόνη παρουσία της θα είναι κάποια δίστηλα στον τύπο (π.χ. εφημερίδα Εμπρός , φύλλο της 30ης
Απριλίου 1897 , Σελ.3) στα οποία ανακοίνωνε την αυτοδιάλυση της με
παράλληλη πρόσκληση στην πολιτεία να αναλάβει τη διαχείριση της.
Στο τέλος της χρονιάς θα διαλυθεί και επίσημα , αφήνοντας στην
σκοπευτική εταιρεία , 210.657 δραχμές που είχαν μαζευτεί  από εισφορές
και εράνους.
(Πολιτική ιστορία 1830-1920 , Σπύρου Μαρκεζίνη , Τόμος Β’ , Σελ.341).

Δημήτριος Ράλλης

Η υποχώρηση θα αναγκάσει Βασιλιά και Κυβέρνηση να ξεκινήσουν τις πρώτες
βολιδοσκοπήσεις προς τις μεγάλες δυνάμεις για ανακωχή που όμως θα
προσκρούσουν πρωτίστως στην Γερμανική αδιαλλαξία που για σειρά λόγων
επιθυμούσε την περαιτέρω ταπείνωση της Ελλάδας. Την ίδια
στιγμή στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις , διογκώνεται το κύμα οργής που
έψαχνε να βρει αιτίες και εξιλαστήρια θύματα για την υποχώρηση.
Ενώ η αντιπολίτευση και κυρίως ο βουλευτής Αττικής Δημήτριος Ράλλης ,
(σαν να μην ήταν εκείνος που πλειοδοτούσε για την ανάληψη πολεμικών
ενεργειών) βυσσοδομούσε εναντίον της κυβέρνησης θεωρώντας την
αποκλειστικά υπεύθυνη για τα χάλια της χώρας , ζητώντας την άμεση
παραίτηση της. Σε μια απέλπιδα προσπάθεια μετατόπισης ευθυνών
η κυβέρνηση , αποφασίζει την ανάκληση του συνταγματάρχη Σαπουντζάκη
αρχηγού του επιτελείου του στρατού Θεσσαλίας , διορίζοντας στη θέση του
τον ομοιόβαθμο του Σμολένσκη. Η απόφαση αυτή προκαλεί την
αντίδραση του διαδόχου και αρχηγού του στρατού, που με την σειρά του θα
ζητήσει (χωρίς να το πετύχει ) την αντικατάσταση των Μακρή, Μαστραπά,
Αντωνιάδη και Ζαφειρόπουλου.

(Μαυρίκιου Γονζάγα “ Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897, Σελ. 128).

Το κλίμα ανάμεσα σε πολιτική και στρατιωτική ηγεσία βάραινε επικίνδυνα ,
όπως και το αντιδυναστικό ρεύμα , με τον Βασιλιά Γεώργιο να ανησυχεί
τόσο για το θρόνο όσο και για την ζωή του ίδιου και των μελών της
οικογένειας του. Μέλη της Βασιλικής οικογένειας δεν τολμούσαν να
επισκεφθούν ούτε ασθενείς στρατιώτες σε νοσοκομεία  ενώ λόγο του φόβου
ζημιών οι φωτογραφίες τους είχαν αποσυρθεί από παντού…
(Αργότερα το 1898 στην περιοχή Αναλάτου θα γίνει από δύο πολίτες,
αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας σε βάρος του βασιλιά και της κόρης του
Μαρίας. Μάλιστα εξαιτίας αυτού του γεγονότος χτίστηκε στη
Λεωφόρο Συγγρού , η γνωστή εκκλησία του Αγ. Σώστη , στην οποία δόθηκε
αυτό το όνομα, επειδή τα μέλη της βασιλικής οικογένειας που δέχτηκαν την
επίθεση , σώθηκαν). Έτσι σε μια προσπάθεια αλλαγής του κλίματος
προσπαθεί να πείσει τον Δηλιγιάννη ότι την δεδομένη στιγμή το καλύτερο
για τη χώρα (σημείωση : και το στέμμα) θα ήταν η παραίτηση της
Κυβέρνησης του…Ο Δηλιγιάννης όμως ακριβώς για να μην γίνει το
εξιλαστήριο θύμα αρνιόταν και τελικά ύστερα από συζητήσεις δύο ημερών
θα δεχθεί να αποχωρήσει με τον όρο όμως ότι αυτή η αποχώρηση θα
βαφτιζόταν αντικατάσταση.
(Πολιτική ιστορία 1830-1920 , Σπύρου Μαρκεζίνη Τόμος Β’ , Σελ.326-327).

Στις 19 Απριλίου θα σχηματιστεί η νέα κυβέρνηση με Πρωθυπουργό τον
Δημήτριο Ράλλη , στην οποία χάριν του εθνικού συμφέροντος , θα
συμμετάσχει σχεδόν το σύνολο και της υπόλοιπης αντιπολίτευσης. Για
την ίδια αιτία η νέα κυβέρνηση θα πάρει και ψήφο εμπιστοσύνης (ανοχής)
από την βουλή . Ο Ράλλης θα υποσχεθεί αναδιοργάνωση του στρατού και
επίτευξη έντιμου συμβιβασμού.
Μάλιστα εκμεταλλευόμενος δημοκοπικά τις επιτυχίες της 3ης
ταξιαρχίας Σμολένσκη στο Βελεστίνο (επί μία εβδομάδα θα καταφέρει να
συγκρατήσει υπέρτερες εχθρικές δυνάμεις) , δεν θα διστάσει να υποσχεθεί
και αντιστροφή του κλίματος.

Η ταξιαρχία Σμολένσκη σώζει την τιμή του Ελληνικού στρατού
Σμολέσκη

Με την υποχώρηση στα Φάρσαλα , η 3η ταξιαρχία μετέβη στο
Βελεστίνο ώστε μαζί με το δεξιό του ελληνικού στρατού να καλύψει και τον
Βόλο συν τοις άλλοις και γιατί από εκεί γινόταν η τροφοδοσία και οι
μετακινήσεις του στρατού. Ο Ετέμ Πασάς νομίζοντας ότι το
Βελεστίνο έχει εγκαταλειφθεί στέλνει μεραρχία ιππικού για να καταλάβει
τον Βόλο. Ήδη όμως στην περιοχή είχαν καταφτάσει μονάδες της ελληνικής
ταξιαρχίας που θα την εξαναγκάσουν σε υποχώρηση. Το απόγευμα της 17ης
Απριλίου , οι εχθρικές δυνάμεις ενισχυμένες με ένα σύνταγμα πεζικού και
μία ορειβατική πυροβολαρχία, θα επιχειρήσουν νέα επίθεση που όμως θα
αποκρουσθεί, όπως και η νέα επίθεση που θα εκδηλωθεί την επόμενη μέρα.
Οι Τούρκοι αναδιοργανώνονται και στις 23 Απριλίου επιχειρούν νέα
επίθεση που όμως και αυτή θα αντιμετωπισθεί επιτυχώς. Την επόμενη όμως
ημέρα θα καταφέρουν να καταλάβουν ορισμένους λόφους στο αριστερό άκρο
της ελληνικής ταξιαρχίας.


Έτσι και με δεδομένο ότι ο ελληνικός στρατός ήδη υποχωρούσε από τα
Φάρσαλα ,  αποφασίστηκε η υποχώρηση της ταξιαρχίας προς Αλμυρό.
Μια εικόνα του ελληνικού στρατού που βρισκόταν στο Βελεστίνο δίνουν και
τα απομνημονεύματα του Μαστέλου που υπηρετούσε σε αυτή την ταξιαρχία
και όπου αναφέρει ότι μεταξύ άλλων προβλημάτων το ιππικό ήταν
εξαφανισμένο και το πυροβολικό ακίνδυνο , καταλήγοντας :
<<  Και είτα μετέβην εις την διμοιρίαν μου ελεεινός και
τρισάθλιος εκ του κόπου , λάσπης και κρότου των πυροβόλων και όπλων , οι
δε στρατιώται διεμαρτύροντο λέγοντες ότι είναι εκτός μάχης , διότι
εκτός των άνω (σημ: προβλήματα τροφοδοσίας) και τα όπλα των έχουσι
γεμίσει από χώμα αλλά που αντικατάστασις !!! >>.
Η κατάληψη του Βελεστίνου και των γύρω περιοχών θα συνοδευτεί από
εκτεταμένο πλιάτσικο και πυρπολήσεις , στις οποίες θα πρωτοστατήσουν τα
αλβανικά σώματα των ατάκτων που χρησιμοποιούντο από τον τουρκικό στρατό
ως σώματα ανιχνευτών. (Μαυρίκιου Γονζάγα “ Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 “ Σελ. 150). Σύμφωνα  μάλιστα με καταγγελίες της εφημερίδας  Εμπρός (φύλλο της 28ης
Απριλίου 1897 , Σελ.2), τουρκικά σώματα (ή πιθανότατα και εδώ σώματα
ατάκτων) , δεν θα διστάσουν να κάψουν ζωντανούς Έλληνες τραυματίες που
πιάστηκαν αιχμάλωτοι…
                                                                                                                              

Την ίδια ημέρα μέσα σε βαρύ κλίμα υποχωρούσε από τα Φάρσαλα και η κύρια
δύναμη του ελληνικού στρατού. Οι ελληνικές δυνάμεις στις 23 Απριλίου
δέχτηκαν την επίθεση πέντε τουρκικών μεραρχιών,  που τις ανάγκασαν σε
υποχώρηση σε όλη την γραμμή του μετώπου. Στο ελληνικό επιτελείο υπήρχε
αρχικά η πρόθεση να κρατηθεί η θέση και την επόμενη μέρα , όμως προ του
κινδύνου υπερφαλαγγισμού τελικά θα αποφασισθεί η υποχώρηση προς την ποιο
οχυρή θέση του Δομοκού. Ο διάδοχος δικαιολογώντας την υποχώρηση ανέφερε
στο υπουργείο :

 << Μετά την χθεσινήν ανακοίνωσιν μου ήλπιζον ότι θα ηδυνάμην
να επαναλάβω σήμερον πρωίαν τον αγώνα. Ατυχώς περί το μεσονύκτιον νέαι
δυνάμεις ενίσχυσαν τον εχθρόν και ήρξατο πλησιάζων τας θέσεις μας εις
μικροτάτην απόστασιν και περιβάλλων την τοποθεσίαν της 1ης
Μεραρχίας , συνάμα επαπειλών σπουδαίως και το αριστερό ημών. Ένεκα της
κοπώσεως των στρατευμάτων, της υπεροχής του εχθρού και της ελλείψεως
τροφών και επαρκών πολεμοφοδίων , φοβούμενοι συνάμα μη συμβή τι, όπερ
ήθελε καταστρέψει εντελώς το στράτευμα , διέταξα περί την 2πμ. την
υποχώρησιν , εκτελεσθείσα εν καλή τάξει.. Ενεκατεστάθημεν ενταύθα, η
ενταύθα θέσις δίδει κάποιαν πεποίθησιν εις το στράτευμα. Παρακαλώ
εφοδιάσατε μας με τροφάς , το στράτευμα υποφέρει και η έλλειψις των
καθιστά τούτο εντελώς στάσιμον >>
. (Εκδοτική Αθηνών , Τόμος ΙΔ` 1881-1913, Σελ. 148).

Φυσικό  επακόλουθο της νέας υποχώρησης ήταν η εγκατάλειψη και του Βόλου με αποτέλεσμα την δημιουργία σκηνών πανικού.
Πάντως από τους πρώτους που φρόντισαν να εγκαταλείψουν τη πόλη ήταν ο
δήμαρχος και ο στρατιωτικός διοικητής με αποτέλεσμα τον συντονισμό των
ενεργειών διάσωσης να τον αναλάβουν μέχρις ενός σημείου, οι ξένοι
πρόξενοι … Αρκετός κόσμος φυγαδευόταν με πλοιάρια , όμως
επειδή ορισμένοι βαρκάρηδες ζητούσαν να πληρωθούν , θα χρησιμοποιηθούν
τελικά βάρκες του στρατού… (Henri Turot  “  Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 “ , Σελ 186) .
Ωστόσο  η είσοδος του τουρκικού στρατού στον Βόλο δεν συνοδεύτηκε από
καταστροφές, ενώ ο αρχιστράτηγος Ετέμ Πασάς , προέτρεπε τους
εναπομείναντες κατοίκους να ανοίξουν κανονικά τα μαγαζιά τους.
Το γεγονός αυτό οφείλεται εν πολλοίς και στους ξένους πρόξενους που
έγκαιρα τον είχαν ενημερώσει για την αποχώρηση του ελληνικού στρατού.
Έτσι ο Ετέμ απέστειλε δύο μόνο τάγματα ως φρουρά για τον έλεγχο της
πόλης.
(Νικολάου Σπυρόπουλου “ Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 “ Σελ.24).
Η μάχη του Δομοκού και η νέα υποχώρηση
Η νέα υποχώρηση δημιούργησε τα πρώτα μεγάλα προβλήματα στην νέα
κυβέρνηση , αφού οι πιθανότητες έντιμου συμβιβασμού απομακρύνονταν
αρκετά. Έτσι
ήταν υποχρεωμένη να δεχτεί τις αξιώσεις των ισχυρών που μεταξύ άλλων
ζητούσαν την απομάκρυνση του ελληνικού στρατού από την Κρήτη , την
απόρριψη της ένωσης και την εν λευκώ εξουσιοδότηση τους για τους όρους
της ανακωχής. Πως όμως ο Ράλλης θα έπαιρνε τέτοιες αποφάσεις
όταν πριν από λίγες ακόμη μέρες αποκαλούσε προδότη της πατρίδας αυτόν
που θα απέσυρε το στρατό από την Κρήτη; Ωστόσο η δύσκολη θέση
στην οποία βρισκόταν , θα τον αναγκάσει τελικά να αποδεχτεί τις
Γερμανικές αξιώσεις. Το γεγονός αυτό έχει ως συνέπεια την κάμψη των
αντιρρήσεων της Γερμανίας και την αποστολή πρεσβευτικού διαβήματος στην
Τουρκία και τον Σουλτάνο Αβδούλ Χαμίτ.

Όμως ο χαρακτήρας του διαβήματος αυτού (ίσως και εσκεμμένα ) είχε
περισσότερο παρακλητικό χαρακτήρα με αποτέλεσμα την διπλωματική άρνηση
της Οθωμανικής κυβέρνησης που προσπαθούσε να εκμεταλλευτεί την υπάρχουσα
κατάσταση… Πάντως κάνοντας γνωστές τις προθέσεις της επιθυμούσε να
διεξαχθούν απευθείας διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα , να της επιστραφεί η
Θεσσαλία , η Ελλάδα να πληρώσει πολεμική αποζημίωση 10.000.000
τουρκικών λιρών και να υπάρξει κατάργηση ορισμένων προνομίων του
ελληνισμού της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι όροι αυτοί
θεωρούντο σκληροί από την ελληνική κυβέρνηση που ήλπιζε να ανακόψει την
τουρκική προέλαση, ώστε να διεκδικήσει κάτι καλύτερο.
Αποτέλεσμα αυτού ήταν να υπάρξουν κυβερνητικές παρεμβάσεις και σε αμιγώς
στρατιωτικά ζητήματα , πρακτική που θα αυξήσει τις εντάσεις και τα
προβλήματα. Ο Ράλλης και ο υπουργός στρατιωτικών Τσαμαδός
πίεζαν για ανακατάληψη της δυτικής Θεσσαλίας (Τρίκαλα- Καρδίτσα) με
παραβολή σχεδίων και προτάσεων τα οποία κρίνονταν ως ατελέσφορα από τον
Κωνσταντίνο που θεωρούσε ως ύψιστη προτεραιότητα την απόκρουση των
Τούρκων στο Δομοκό.

Για το λόγο αυτό καλούσε τον Σμολένσκη να αφήσει ένα σύνταγμα από την
ταξιαρχία του στην περιοχή που βρισκόταν (Βόρειος Ευβοϊκός κοντά στα
παράλια ) όπου το ορεινό του εδάφους σε συνδυασμό με την συνδρομή των
πυροβόλων του ναυτικού θα μπορούσε να συγκρατήσει την εκεί εκδηλούμενη
τουρκική επίθεση , ενισχύοντας το δεξιό του στρατεύματος στο Δομοκό όπου
σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του θα αντιμετώπιζε ισχυρή επίθεση.
Όμως ο Σμολένσκης ανέφερε ότι θα δεχόταν να ενισχύσει το υπόλοιπο
στράτευμα στο Δομοκό μόνο αν γινόταν αντικατάσταση της ταξιαρχίας του,
απειλώντας σε διαφορετική περίπτωση ακόμη και με παραίτηση…Ο
Κωνσταντίνος θα επικοινωνήσει με τον υπουργό εθνικής άμυνας για να
συνετίσει τον συνταγματάρχη , όμως προς έκπληξη του ο υπουργός που ήδη
έχει μιλήσει με τον Σμολένσκη θα αρνηθεί , γεγονός που θα προκαλέσει την
δυσαρέσκεια του … Αποσπάσματα των συνομιλιών που έδειχναν ανάγλυφα το
κλίμα που επικρατούσε στα ανώτερα κλιμάκια της χώρας παρουσιάζει ο
ιστορικός Γεώργιος  Ασπρέας (τόμος Β’ σελ.268-269) από φακέλους των
αρχείων του κράτους :
Απάντηση συνταγματάρχη Σμολένσκη στον Αρχιστράτηγο Κωνσταντίνο
<< Καθημερινώς προφυλακαί μου συμπλέκονται, συνεπώς εντεύθεν
επιτεθήσεται ο εχθρός , δύναμαι να έλθω και πολεμήσω παρά τω πλευρώ
Αρχηγού εάν αντικατασταθή η όλη Ταξιαρχία μου δι άλλου σώματος .
Διατάξατε >>.
Επικοινωνία συνταγματάρχη Σμολένσκη με Υπουργό Άμυνας Τσαμαδό.
<<  Σμολένσκης προς υπουργικό συμβούλιο : << Η Α.Β.Υ. ο
διάδοχος με καλεί να μεταβώ και πολεμήσω παρά τω πλευρώ Αυτού
παραλαμβάνων δύναμιν Ταξιαρχίας πλην ενός Συντάγματος και καταλαμβάνων
στενόν Γούρας και Σάββα βρύσι (Δίβρης) και με υπόλοιπον πλησιάσω δεξιόν.
Επειδή αι προφυλακαί μου συμπλέκονται καθημερινώς και γίνεται
συγκέντρωσις Τουρκικού στρατού , η επίθεσις γενήσεται εντεύθεν. Συνεπώς
επειδή διαβλέπω ότι εκ Αρχηγείου ζητείται η αποσύνθεσις της Ταξιαρχίας ,
ή να μεταβώ μεθ’ όλης δυνάμεως , άλλως γίνη δεκτή παραίτησις
μου>>.
Απάντηση Υπουργού Άμυνας Τσαμαδού με την έγκριση του Πρωθυπουργού Ράλλη.
<< Να μείνετε εις θέσιν σας , παρακαλούμεν >>.
Συνομιλία Αρχιστράτηγου Κωνσταντίνου με Υπουργό Άμυνας Τσαμαδό.
<<  Κωνσταντίνος προς Τσαμαδό : Σμολένσκη ετηλεγράφησα , επειδή
εχθρός συγκεντρούται κατά μέτωπον Δομοκού , και επιτεθήσεται εντεύθεν ,
ν’ αφήση έν Σύνταγμα εις Κεφάλωσιν και μεθ’ υπολοίπου δυνάμεως πλησιάση
δεξιόν, φρονών ότι ο εχθρός δεν θα επιτεθή δια Κεφαλώσεως , διότι εκτός
ανωμάλου θέσεως , υπάρχει και στόλος εκεί. Πλην αρνείται , ως φαίνεται ,
και παρακαλώ να τον διατάξηται να συμμορφωθή με διαταγήν μου >>.
<< Τσαμαδός προς Κωνσταντίνο : Επιτρέψατε Υψηλότατε να έχω
εναντίαν γνώμην , ο εχθρός συγκεντρώνεται εκείθεν και η επίθεσις εκείθεν
γενήσεται >>.

<< Κωνσταντίνος προς Τσαμαδόν : Πως γενήσεται εκείθεν , αφού
συγκέντρωσις γίνεται εντεύθεν και εντεύθεν έχει τα μέσα να προελάση
>>.

<< Τσαμαδός προς Κωνσταντίνο  : Και πάλιν επιτρέψατε , Υψηλότατε , να έχω εναντίαν γνώμην >>.

<< Κωνσταντίνος προς Τσαμαδόν : Καλώς , πλην ο πόλεμος δεν
διευθύνεται από τας Αθήνας , αλλά από το πεδίον της μάχης >>.
Η εχθρική επίθεση στον Δομοκό θα πραγματοποιηθεί τελικά σε όλο το μήκος της ελληνικής γραμμής το πρωί της 5ης Μαΐου, με προφανή στόχο την δημιουργία ρήγματος που θα εξανάγκαζε τον ελληνικό στρατό σε νέα υποχώρηση. Η ελληνική πλευρά είχε τοποθετήσει στην αριστερή πλευρά την 5η Ταξιαρχία, στο κέντρο την 4η ταξιαρχία , στο δεξιό την 2η ενώ είχε κρατήσει σε εφεδρεία την 1η.
Γρήγορα έγινε αντιληπτό ότι το κύριο βάρος των εχθρικών επιθέσεων
εκδηλωνόταν προς το κέντρο και την δεξιά πλευρά του ελληνικού στρατού Ο διοικητής της 4ης
ταξιαρχίας Μαυρομιχάλης , εκτιμώντας ότι δέχεται επίθεση τουλάχιστον
20.000 στρατιωτών γρήγορα θα ζητήσει ενισχύσεις. Έτσι ένα σύνταγμα της 1ης
ταξιαρχίας αποστέλλεται σε αυτόν , γεγονός που βοηθά την απόκρουση των
εχθρικών επιθέσεων. Την ίδια στιγμή τα δύο άκρα του ελληνικού στρατού
έστω και με δυσκολίες κρατάνε τις θέσεις τους. Μάλιστα το ελληνικό
αριστερό γύρω στις 3.30 το απόγευμα εκμεταλλευόμενο κενά του αντίπαλου
στρατού θα τον αναγκάσει σε υποχώρηση τριών χιλιομέτρων.

Τις θέσεις του με μεγάλο όμως τίμημα θα καταφέρει να κρατήσει μέχρι το
απόγευμα και το ελληνικό κέντρο. Μάλιστα θα τραυματιστεί και ο διοικητής
Μαυρομιχάλης που θα αντικατασταθεί, ενώ αρκετά πυροβόλα είχαν
αχρηστευθεί. Τα πρώτα όμως ρήγματα στην ελληνική άμυνα
δημιουργήθηκαν τελικά γύρω στις τέσσερις το απόγευμα στην δεξιά πλευρά
που δεχόταν νέα ισχυρή εχθρική επίθεση. Το ελληνικό αρχηγείο
όταν πληροφορήθηκε τον κίνδυνο διάσπασης της άμυνας , έδωσε εντολή να
ενισχυθεί το ελληνικό δεξιό , με ένα τάγμα της 1ης  ταξιαρχίας, όταν όμως αυτό έφτανε γύρω στις έξι το απόγευμα τα πάντα είχαν τελειώσει…Γύρω στις 6.40μμ ο διοικητής της 2ης ταξιαρχίας Μαστραπάς τηλεγραφούσε στον Μακρή : 
<< Εξ όλων σημείων υποχώρησις . Έσπευσα εις Καρατσάλι να κρατήσω.
Δεν ηδυνήθην. Υποχωρώ, ας σπεύσουσιν προς ενίσχυσιν μου >>.
(Εκδοτική Αθηνών , Τόμος ΙΔ` 1881-1913, Σελ. 150).

Η κατάσταση ήταν κρίσιμη αφού μια νέα υποχώρηση του ήδη ευρισκόμενου σε
αναβρασμό στρατού θα δημιουργούσε στρατιωτικό αλλά και πολιτικό
αδιέξοδο… Όμως οι αναφορές του ταξίαρχου Μαστραπά ήταν
απελπιστικές, γεγονός που ανάγκασε το ελληνικό αρχηγείο να πληροφορήσει
την κυβέρνηση για την ανάγκη άμεσης εγκατάλειψης του Δομοκού…
Γύρω στις 9 το βράδυ ερχόταν στο αρχηγείο και η απάντηση του
Πρωθυπουργού που με βαριά καρδιά έδινε την άδεια για τη νέα υποχώρηση. <<
Θέλετε υποχωρήσει  αλλ’ η υποχώρησις δέον να γίνει κατά το εφικτόν εν
τάξει , ώστε να δυνηθήτε να σταματήσετε τον στρατόν επί της Όθρυος και
αμυνθήτε , καταλαμβάνοντας διαβάσεις Δερβέν Φούρκας –Καρυάς – Γιανιτσούς
– και λοιπάς και ει δυνατόν τας υπωρείας Δαουκλή. Εκ Λαμίας θέλουσι
πεμφθεί  κατά το εφικτόν σώματα ένοπλα όπως υποστηρίξωσιν υμάς.
Ειδοποιήσατε τηλεγραφικώς ταξίαρχον 3η μεραρχίας περί της
υποχωρήσεως . Παραγγείλατε δε αυτώ τα σημεία , προς υμετέρα υποχώρησις ,
ίνα πράξη , ως ήθελεν εγκρίνει ,ποιούμενος χρήσιν και του στόλου προς
διευκόλυνσιν της 3ης ταξιαρχίας. Θέλομεν ειδοποιήσει και εντεύθεν >>.
(Εκδοτική Αθηνών , Τόμος ΙΔ` 1881-1913, Σελ. 152).
Υποχώρηση στις Θερμοπύλες και η κατάπαυση του πυρός
Η αποχώρηση από τον Δομοκό προκάλεσε μεγάλη απογοήτευση , αφού αφενός
υπήρχε η ελπίδα ότι θα μπορούσε εκεί να σταματήσει η υποχώρηση ,
αφετέρου θα έδινε την δυνατότητα στην ελληνική κυβέρνηση να προβάλλει
μια κάποια έστω αντίσταση στους όρους των διαπραγματεύσεων αλλά φευ!!
Παράλληλα  το χαμηλό ηθικό είχε ως συνέπεια , η νέα υποχώρηση να
πραγματοποιηθεί με αρκετή αταξία , που ενισχυόταν από τις ελλείψεις σε
τρόφιμα και σκηνές που ήταν αρκετές και τα έντονα προβλήματα
δυσεντερίας. Επόμενο σημείο αμύνης ήταν το βουνό Όθρυς , με την 1η
μεραρχία Μακρή να αναλαμβάνει την φύλαξη της στενωπού Δερβέν Φούρκας ,
γεγονός που θα βοηθούσε το υπόλοιπο στράτευμα να τοποθετηθεί έγκαιρα
στην νέα αμυντική θέση. Οι Τούρκοι όπως και στη Λάρισα δεν θα
αντιληφθούν αμέσως την ελληνική υποχώρηση, όμως σειρά λαθών θα έχουν
σαν αποτέλεσμα την εκδίωξη της 1ης Μεραρχίας από την στενωπό Δερβέν Φούρκας , αναγκάζοντας τον ελληνικό στρατό να στραφεί προς το στενό των Θερμοπυλών…
Για το θέμα ο Μαυρίκιος Γονζάγα αναφέρει :
<< Ο Μακρής δεν κατέλαβε τας προς μάχην θέσεις αυτού, καίτοι
εγνώριζε δια του ιππικού ότι ο εχθρός εθεάθη. Αντί τούτου , εζήτησε
διαταγάς αλλά τας εζήτησε βραδέως , ώστε τα ελληνικά στρατεύματα
καταλαμβάνοντα τας θέσεις των περί τας 3μμ, έσχον την δυσάρεστον
έκπληξιν να ίδωσι τους Τούρκους σχεδόν όπισθεν αυτών. Ο διοικητής του 3ου
συντάγματος του πυροβολικού υπήρξεν ωσαύτως αφορμή της ελλείψεως της
συνδρομής των πεδινών πυροβολαρχιών (το πεδινό πυροβολικό δεν μετείχε
του αγώνα διότι ο διοικητής του είχε συνεχίσει την προς Λαμία πορεία…).
Τέλος ο ρηθείς Στρατηγός Μακρής διέταξε την εγκατάλειψη της θέσεως ,
ήτις θα ηδύνατο έτι επί πολύ να κρατηθή και επαναλαμβάνων το λάθος της
11ης Απριλίου διέταξε νυκτερινήν υποχώρησιν , ήτις εξώθησεν εις το έπακρον την θλιβεράν κατάστασιν >>.
 (Μαυρίκιου Γονζάγα “ Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897“ Σελ. 177).

 Εκείνη την στιγμή και ενώ η Ελλάδα βρισκόταν σε αδιέξοδο , η Οθωμανική
Κυβέρνηση θα συναινέσει τελικά στις νέες εντονότερες συστάσεις των
ισχυρών δεχόμενη την κατάπαυση πυρός…
Η ανακωχή της 7ης Μαΐου έβρισκε την Ελλάδα έρμαιο των
διαθέσεων των μεγάλων δυνάμεων που ήδη πάντως είχαν καταστήσει σαφές
στην Οθωμανική κυβέρνηση ότι δεν μπορούσε να ελπίζει ούτε σε εδαφική
επέκταση ούτε και σε κατάργηση προνομίων των Ελλήνων που κατοικούσαν στα
εδάφη της . Από την άλλη καθιστούσαν σαφές και στην ελληνική
κυβέρνηση ότι δεν θα ήταν προς το συμφέρον της χώρας οποιαδήποτε
μεταβολή στο πολίτευμα… Βασικός λόγος των ευνοϊκών δηλώσεων
δεν ήταν βέβαια ο φιλελληνισμός αλλά η επιθυμία των ισχυρών (που ήδη
ξεκινούσαν συνομιλίες για τους όρους ανακωχής) να μην διαταραχθεί το
ισχύον status quo.

Ο καλύτερος τρόπος για να κλείσουμε είναι να παρουσιαστούν οι απόψεις
του έφεδρου υπολοχαγού Μαστέλου που καλύτερα από εμάς αντιλήφθηκε τα
προβλήματα και τους ενόχους και όπου με απλό και παραστατικό τρόπο τα
αναφέρει :

<< Εξ όσων δε ιδίοις όμμασιν αντελήφθην, και εξ όσων ήκουσα
παρ’ αξιωματικών εις άλλα μέρη λαβόντων μέρος αποφαίνουμε τα εξής : ότι ο
στρατός έδειξεν μεγίστη αντοχήν και θάρρος , ότι ανώτεροι αξιωματικοί
δεν υπάρχουν , πλην ελαχίστων εξαιρέσεων , ότι η Ελλάς δεν ηττήθη αλλ’
έγινεν θύμα της …υστεροβουλίας Κυβερνήσεως και αρχηγείου . Ενόμιζον ότι
δεν θα γείνη πόλεμος , και την επιστρατείαν εκάλεσαν ένεκεν του
αναβρασμού των Ελλήνων και ιδία της αισχράς Εθνικής Εταιρείας , αφ’ ου
δε η Τουρκία , εκήρυξεν τον πόλεμον , ήρχισαν οι υποχωρήσεις νομίζοντες
και περιμένοντες από στιγμής εις στιγμήν την επέμβασιν των δυνάμεων ,
αλλ’ ηπατήθησαν οι αισχροί  >>.
ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ  ΠΟΛΕΜΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ-ΤΟΥΡΚΩΝ (ΠΗΓΗ  Γ.Ε.Σ.-Δ.Ι.Σ.). Αναδημοσίευση από Υποστηρικτικό υλικό ιστορίας – Ελληνοτουρκικός πόλεμος
www2.e-yliko.gr. (1897) Επιμέλεια συλλογής πηγών Ιωάννα Ηλιοπούλου.
ΣΩΜΑ
ΕΛΛΑΔΑ
ΤΟΥΡΚΙΑ
Αξιωματικοί
Οπλίτες
Αξιωματικοί
Οπλίτες
Φονευθέντες
32
640
52
1.059
Τραυματίες
98
2.383
91
3.238
Αιχμάλωτοι από άλλες αιτίες
1
252
1
15
Τραυματίες από άλλες αιτίες
5
337
–
–
Σύνολο
136
3.612
144
4.312
Γενικό σύνολο
3.748
4.456

Βιβλιογραφία
1) Εκδοτική Αθηνών (Τόμος ΙΔ – Περίοδος 1881-1913)
2) Πολιτική ιστορία της νεωτέρας Ελλάδας 1830-1920 (Σπ. Μαρκεζίνη εκδόσεις Πάπυρος.
3)  Πολιτική ιστορία της νεωτέρας Ελλάδας 1830-1912 (Γεωργίου Κ. Ασπρέα ) Αθήνα 1922.
4)  Η Κρητική επανάσταση και ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 , (Henri
Turot , Γάλλου δημοσιογράφου , ανταποκριτή της εφημερίδας << Le
tour du Monde >> για τον πόλεμο του 1897) , Εκδόσεις Αρμός  1991.
5)  Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 (Σύντομος μελέτη των εν τω θεάτρω
της Θεσσαλίας εξελιχθεισών επιχειρήσεων , Νικολάου Σπυρόπουλου ,
Αντιστράτηγου , Αθήνα 1934.
6) Ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 ,(Μαυρίκιου Γονζάγα,
Αντισυνταγματάρχη των γενικών επιτελείων του ιταλικού στρατού), εκδόσεις
Λόγχη 2003, ακριβής ανατύπωση της πρωτότυπης έκδοσης του 1906.
7) Απομνημονεύματα 1897 (Γεώργιου Μαστέλλου , δάσκαλου από το Ξυλόκαστρο
Κορινθίας που υπηρέτησε ως έφεδρος υπολοχαγός στον πόλεμο) εκδόσεις
Πελασγός.
 8) Αρχείο εφημερίδων από εθνική βιβλιοθήκη Ελλάδας www.nlg.gr
9) Υποστηρικτικό υλικό ιστορίας –Γραπτές πηγές ελληνοτουρκικός πόλεμος 1897 www2.e-yliko.gr

var _wau = _wau || []; _wau.push([“small”, “wvg1ie6mi5ta”, “m3y”]);
(function() {var s=document.createElement(“script”); s.async=true;s.src=”http://widgets.amung.us/small.js”;
document.getElementsByTagName(“head”)[0].appendChild(s);})();

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.

Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.

Και για να πετύχει αυτή του την επιδίωξη, δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερο επώνυμο από το Κρεμλέφ – ουσιαστικά, «ο άνθρωπος του Κρεμλίνου». Όπως και στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αυτό ήταν ένα όνομα που έμελλε να συνδεθεί με φήμη, πλούτο και αντιπαραθέσεις.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έθεσε το εύλογο ερώτημα: «Τι πήρε ως αντάλλαγμα; Χρειαζόμαστε απαντήσεις» και το ζευγάρι των νεόνυμφων έσπευσε να απαντήσει: «Η φιλία δεν προϋποθέτει πολιτικά κίνητρα. Η γενναιοδωρία δεν συνοδεύεται αυτομάτως από κάποια ατζέντα. Και μερικές φορές ένα γαμήλιο δώρο είναι απλώς ένα γαμήλιο δώρο», προσφέροντας στη συνέχεια να επιστρέψει τα χρήματα.

Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.

Στράφηκε από μικρός στην πυγμαχία, όμως έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του ότι σταμάτησε στα 19 του, επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη πειθαρχία. Ακόμη και την ημέρα ενός αγώνα μπορούσε να βρεθεί σε νυχτερινό κέντρο ως τις τέσσερις τα ξημερώματα. Με μεγάλα χέρια και τη σωματική διάπλαση πυγμάχου βαρέων βαρών, ο Κρεμλέφ πέρασε τα επόμενα χρόνια αναζητώντας τον δρόμο που του ταίριαζε. Παρέμεινε, πάντως, στον κόσμο της πυγμαχίας, εργαζόμενος ως διοργανωτής αγώνων.

Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.

Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.

Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.

Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.

Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).

Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.

Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.

Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».

Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.

Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.

Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.

Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.

Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».

Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.

Η πίστη στον Πούτιν

Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.

«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».

Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.

Τα οφέλη για την οικογένειά του

Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.

Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».

Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.

Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».

Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».

Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.

Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.

«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.

«Ηγέτης και φίλος»

Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ

Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.

Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.

Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.

«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.

Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».

Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες

Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.

Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.

«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.

Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.

Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο

Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.

«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».

«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»

Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.

Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.

Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.

«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».

Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».

protothema.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO49 λεπτά πριν

Καραϊτίδης: Προσοχή στην τουρκική παγίδα! Το καλώδιο και το μήνυμα Ρούμπιο

Ο πρέσβης ε.τ. Δημήτρης Καραϊτίδης παρεμβαίνει στη «Ναυτεμπορική» και αναλύει τις εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μετά την επίσκεψη του Αμερικανού...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Εγκολφόπουλος: «Το καλώδιο θα προχωρήσει κανονικότατα» – Καμία ενημέρωση στην Τουρκία

Την εκτίμηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει με τη σχεδιασμένη όδευση, χωρίς ενημέρωση ή άδεια της Τουρκίας, διατύπωσε...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Απειλές για τα ελληνικά νησιά! Τι κρύβει η νέα τουρκική επίθεση

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να ανεβάζει τους τόνους για το GSI και να παρακολουθεί με...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Καλεντερίδης: Το παράλογο γίνεται λογικό στο Αιγαίο

Αιχμές για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών, προειδοποίηση για τις «γκρίζες ζώνες» και την οικονομική εξάρτηση των νησιών, αλλά και μήνυμα...

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Μάζης: Το μπαλάκι στην Ελλάδα για το καλώδιο – Προσοχή στην παγίδα της τουρκικής «άδειας»

Θετικό βήμα των ΗΠΑ προς την Ελλάδα χαρακτηρίζει την επίσκεψη Ρούμπιο ο καθηγητής, αλλά προειδοποιεί ότι η Αθήνα πρέπει να...

Δημοφιλή