Ιστορία - Πολιτισμός
Κεραυνοί του Κερκύρας προς Κεραμέως: Ποινικοποιήσατε την πίστη μας
Ούτε οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής φέρθηκαν έτσι στον Άγιο Σπυρίδωνα
Επιστολή προς την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Νίκη Κεραμέως απέστειλε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος, σε απάντηση δικής της επιστολής που εστάλη την Μεγάλη Πέμπτη 16 Απριλίου 2020, αναφορικά με τις λιτανείες στο Ιερό προσκύνημα του Αγίου Σπυρίδωνος. Στην επιστολή του ο κ. Νεκτάριος αναφέρει τα εξής:
«Ἄφησα νά περάσουν οἱ παρελθοῦσες ἡμέρες τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Ἑβδομάδος, οἱ ὁποῖες εἶναι τό κέντρο τῆς πίστεώς μας, τόσο γιά τούς Ἐπισκόπους καί τούς ἱερεῖς μας, ὅσο καί γιά τόν λαό μας, πρίν σᾶς ἀπαντήσω στήν ἐπιστολή πού εἴχατε-καί τό ἀναγνωρίζω- τήν εὐγένεια νά μοῦ ἀποστείλετε ἀργά τό βράδυ τῆς Μεγάλης Πέμπτης 16 Ἀπριλίου 2020. Σᾶς εὐχαριστῶ κατ’ ἀρχάς πού ἀπαντήσατε, ἔστω καί ἀρνητικά, στό αἴτημά μας πρός τόν πρωθυπουργό τῆς χώρας νά ἐξετάσει τό θέμα τῆς λιτανεύσεως στόν ναό τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος τοῦ Ἐπιταφίου τοῦ Χριστοῦ καί τοῦ ἱεροῦ σκηνώματος τό Μέγα Σάββατο μέ τόν ἐλάχιστο ἀριθμό πού θά καθιστοῦσε τήν λιτανεία ἀξιοπρεπῆ. Δέν ἱκανοποιήσατε τό αἴτημά μας, μέ ἀποτέλεσμα ἡ λιτανεία νά γίνει περικεκομμένη καί ἐκ περιτροπῆς, μία φορά τό σκήνωμα καί δύο φορές ὁ Ἐπιτάφιος, καί αὐτό μόνο καί μόνο γιά νά μήν διακοπεῖ, ἔστω καί τυπικά, ἡ παράδοση. Τήν εὐθύνη ὅμως γι’αυτήν τήν κατάσταση τήν φέρει ἀκέραια ἡ ἑλληνική κυβέρνηση.
Σᾶς ἐνημερώνω γιά μία ἀκόμη φορά ὅτι ἡ ἀπό κοινοῦ λιτάνευση τοῦ Ἐπιταφίου καί τοῦ σκηνώματος τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος ἦταν ἀπόφαση τῆς Ἐνετικῆς κατοχικῆς διακυβερνήσεως τῆς Κέρκυρας, ἡ ὁποία μετέθεσε τήν λιτανεία τοῦ ἐπιταφίου τοῦ προσκυνήματος τό πρωί τοῦ Μεγάλου Σαββάτου, γιά νά τήν συνδέσει μέ τήν λιτάνευση τοῦ ἱεροῦ σκηνώματος, ὥστε νά μήν συγκεντρώνεται ὁ λαός δύο φορές, Μεγάλη Παρασκευή καί Μέγα Σάββατο. Ὁ Ἅγιος Σπυρίδων, ἐξάλλου, δέν εἶναι ἕνας ἅγιος τοπικός, ἀλλά οἰκουμενικός, παγκόσμιας ἐμβέλειας. Τόν σεβάστηκαν οἱ αἰῶνες. Τόν σεβάστηκαν ἑτερόδοξοι χριστιανοί, ὅπως οἱ Ἐνετοί, οἱ Γάλλοι, οἱ Ἄγγλοι, οι Ἰταλοί. Ἔδωσε δύναμη καί στούς ὁμοδόξους μας Ρώσους, ὅταν κατεῖχαν τά Ἑπτάνησα ἀπό τό 1800 ἕως τό 1807. Τόν σεβάστηκαν ἀκόμη καί οἱ γερμανικές δυνάμεις Κατοχῆς. Ὅλοι ἐπέτρεψαν τήν λιτάνευση τοῦ ἱεροῦ σκηνώματος καί δέν ἐπικαλέστηκαν κάποιον λόγο γιά νά μή γίνει, πόσο μᾶλλον ὅταν γνώριζαν πώς σέ περιόδους πανδημίας, οἱ Κερκυραῖοι στόν Ἄγιο Σπυρίδωνα ἀπευθύνονταν, εἴτε κατασταλτικῶς γιά τήν ἀντιμετώπιση τῆς ἀρρώστειας, εἴτε εὐχαριστιακῶς, μετά τήν λύση δίς τῆς πανδημίας τῆς πανώλους, λοιμώδους ἀσθενίας ἀναλόγου μέ τόν κορωνοϊό. Γι’ αὐτό καί διεξάγονται οἱ λιτανεῖες τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων καί τοῦ Πρωτοκύριακου τοῦ Νοεμβρίου. Μπορεῖ γιά τήν ἐποχή μας νά προηγεῖται ἡ ἰατρική καί ἡ γνώμη τῶν εἰδικῶν, ὅμως γιά ἕνα μεγάλο τμῆμα τοῦ λαοῦ μας ἡ πίστη στόν Θεό εἶναι ἐξίσου σημαντικός παράγοντας για τήν ζωή του καί αὐτό ἤθελε καί θέλει ἕναν διακριτικό σεβασμό. Ἀναφέρετε στήν ἐπιστολή σας ὅτι ζοῦμε πρωτόγνωρα γεγονότα στήν πατρίδα μας καί στόν κόσμο. Δέν τό ἀμφισβήτησε κανείς αὐτό, ὅπως ἐπίσης καί τίς πολλές προσπάθειες πού ἡ κυβέρνηση τῆς χώρας μας ἔκανε γιά νά μήν πληγεῖ ὁ λαός μας καί χαθοῦν ἀνθρώπινες ζωές. Λυπούμαστε πού ἔχουν πεθάνει ἄνθρωποι, παρά τά μέτρα, κάτι πού δείχνει ὅτι ἡ ἰατρική ἐπιστήμη, τήν ὁποία γιά μᾶς δημιούργησε ὁ Θεός Λόγος, ἡ ὄντως Σοφία καί Ἐπιστήμη, δέν εἶναι παντοδύναμη. Μέ σεβασμό σταθήκαμε ἔναντι τῶν μέτρων τῆς πολιτείας. Συστήσαμε ἄμεσα δι’ ἐγκυκλίου μας, τήν ὁποία ἐπισυνάπτουμε, τήν τήρηση ὅλων τῶν μέτρων καί προτρέψαμε τόν λαό μας νά μείνει κατ’ οἶκον, ἰδιαίτατα τίς εὐπαθεῖς ὁμάδες, ἡλικιωμένους καί μέ ὑποκείμενα νοσήματα καί ὅσους παρουσίαζαν συμπτώματα ὕποπτα. Δέν μποροῦμε ὅμως νά μήν ἐπισημάνουμε τήν ἔλλειψη, καί συχνά καί τήν ἀπουσία σεβασμοῦ ἔναντι αὐτῆς τῆς συμμετοχῆς τῆς Ἐκκλησίας γενικά, ὅπως καί τοῦ πιστοῦ λαοῦ μας, στήν προσπάθεια τῆς κυβερνήσεως, ἀπό μεγάλη μερίδα τῶν ΜΜΕ, τηλεοπτικῶν καί διαδικτυακῶν. Ἀσκήθηκε τεράστια πίεση στό ζήτημα τῆς θείας κοινωνίας, τό ὁποῖο γιά τήν δογματική μας παράδοση εἶναι σωστικό καί ὑποχρεωτικό γιά ὅσους θέλουν νά εἶναι πιστοί, καί αὐτή ἡ πίεση δέν ἔτυχε, τουλάχιστον ὅσο ἔχω παρακολουθήσει, οὐδέποτε τῆς ἀποδοκιμασίας τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καί πάντως ὄχι ἀπό ἐσᾶς, ὡς καθ’ ὕλην ἁρμόδια γιά τά θέματα τῶν θρησκευμάτων.
Δέν ἀντιληφθήκατε, δέν ὑπολογίσατε τόν διχασμό ἀνάμεσα στόν λαό μας; Δέν αἰσθανθήκατε ὅτι ἀφήνοντας τούς πιστούς χριστιανούς ἀνυπεράσπιστους στό bullying οὐσιαστικά τό ὁποῖο ὑπέστησαν διότι ἤθελαν νά κοινωνοῦν, τούς ὁδηγήσατε σέ μία μορφή κοινωνικῆς περιθωριοποίησης; Σημειωτέον ὅτι καί οἱ πιστοί χριστιανοί εἶναι πολίτες τῆς χώρας, ἔχουν ὅλα τά δικαιώματα πού ἔχουν καί ὅσοι δέν πιστεύουν, καί θά ἔλεγα ὅτι ἀπό παράδοση ἔχουν μία μεγάλη εὐαισθησία πατριωτική καί θρησκευτική.
Ὁ λαλίστατος κ. Ὑφυπουργός Προστασίας τοῦ Πολίτη, ὁ ὁποῖος φαίνεται, κατά δήλωσή του, ὅτι γνωρίζει ποιός εἶναι περισσότερο πιστός καί ποιός ὄχι, παρήγγειλε καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ἁρμοδιοτήτων του, ἀσκώντας πίεση στόν Ὑπουργό τῆς Δικαιοσύνης, δίωξη κατ’ ἐμοῦ καί ἐναντίον ἑνός, ἀπό ὅσο πληροφορήθηκα, εὐλαβεστάτου ἱερέως στήν Ἀθήνα, διότι τολμήσαμε νά μεταδώσουμε τήν θεία κοινωνία. Μάλιστα, στήν δική μου περίπτωση ἡ μετάδοση ἔγινε ἐντός τοῦ ἱεροῦ ναοῦ καί ἐντός τῆς θείας λειτουργίας, ὅπως ἀκριβῶς προβλέπει ἡ ἐκκλησιαστική μας τάξη. Εἶστε Ὑπουργός καί Θρησκευμάτων. Γνωρίζετε ὅτι ὅταν τελεῖται Θεία Λειτουργία, δίδεται καί ἡ Θεία Κοινωνία. Θά μπορούσατε νά ἐνημερώσετε τόν συνάδελφό σας ὑφυπουργό, ὁ ὁποῖος φάνηκε νά τό ἀγνοεῖ. Ποινικοποιήθηκε λοιπόν ἡ μετάδοση τῆς θείας κοινωνίας. Ποινικοποιήθηκε ὁ Χριστός. Ποινικοποιήθηκε ἡ πεμπτουσία τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία εἶναι συνδεδεμένη καί συνταγματικά μέ τήν ζωή τοῦ λαοῦ μας καί καλύπτεται ὡς δικαίωμα θρησκευτικῆς λατρείας τόσο ἀπό τό Σύνταγμα τῆς χώρας μας ὅσο καί ἀπό τίς διεθνεῖς συμβάσεις ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων. Νομίζω ὅτι εἶναι καιρός νά ἀνανήψουμε.
Δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νά ἀναφερθῶ καί στό ὑπεράριθμον, καί γιά τό ὁποῖο ἐπίσης ὁ κ. ‘Υφυπουργός Προστασίας τοῦ Πολίτη ἔδωσε ἀναρμοδίως τηλεοπτική παραγγελία νά ἀσκηθεῖ δίωξή μας. Σᾶς ἐνημερώνω ὅτι εἶχα προσκαλέσει τόν Ἀστυνομικό Διευθυντή τοῦ τόπου μας τήν Παρασκευή 10 Ἀπριλίου 2020 καί τοῦ εἶχα πεῖ ὅτι γιά νά γίνει ἡ λιτανεία χρειάζονταν οἱ τέσσερις ἱερεῖς πού θά σήκωναν τό σκήνωμα, ἕνας πού θά ἔφερε τήν δεξιά χεῖρα τοῦ Ἁγίου καί ἕνας τό ἱερό εὐαγγέλιο, ὁ πρωτοσύγκελλος ὡς τελετάρχης, ἕνας λαϊκός νά φέρει τόν σταυρό ὡς ἐπικεφαλῆς τῆς λιτανείας, ὁ Μητροπολίτης καί οἱ διάκονοί του, ὅπως καί οἱ νεωκόροι, γιά νά φέρουν τά βάθρα ὅπου στέκεται τό ἱερό σκήνωμα, ὥστε νά γίνουν οἱ δεήσεις, ἐνῶ στό καμπαναριό τοῦ προσκυνήματος, ἐκτός τοῦ κυρίως χώρου τοῦ ἱεροῦ ναοῦ, θά ἀνέβαιναν οἱ καμπανάδες. Στήν θεία λειτουργία συμμετεῖχαν μόνο δύο ἱερεῖς καί οἱ ἱεροψάλτες τοῦ προσκυνήματος, ἐνῶ διακόνησαν καί οἱ νεωκόροι. Στήν λιτάνευση τοῦ ἱεροῦ σκηνώματος προσῆλθε ἡ Δήμαρχος Κέρκυρας καί ὁ πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καθότι ἡ λιτανεία γίνεται μέ τήν τελική εὐθύνη τοῦ Δήμου Κεντρικῆς Κέρκυρας, ὅπως εἶναι ἡ τοπική μας ἰδιαιτερότητα ἀπό τά χρόνια τῆς Ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου μέ τήν Ἑλλάδα. Αὐτό ἦταν τό μέγα σκάνδαλο. Ἡ παρουσία τῆς Δημάρχου πού ἐκπροσωποῦσε ἐκ τῆς ἰδιότητός της τόν κερκυραϊκό λαό. Στόν ναό, ὅπως διαπίστωσα, εἶχαν εἰσέλθει τά τηλεοπτικά συνεργεῖα τῶν δύο καναλιῶν τοῦ νησιοῦ μας. Δέν θά μποροῦσα, ὄντας λειτουργός, νά ἐλέγξω τόν ἀριθμό τῶν τεχνικῶν πού τά συνεργεῖα εἶχαν, διακόπτοντας τήν θεία λειτουργία, οὔτε μποροῦσα ἐκ τῆς θέσεώς μου νά βγάλω κάποιον ἔξω ἀπό τον ναό. Αὐτό εἶναι ὑπόθεση ἄλλων.
Συνελήφθην λοιπόν τήν ἑπόμενη ἡμέρα καί ὁδηγήθηκα στόν εἰσαγγελέα, ὑφιστάμενος ὡς Μητροπολίτης Κερκύρας, καί στό πρόσωπό μου καί ὁ πιστός λαός, τοῦ ὁποίου τῇ χάριτι τοῦ Παναγίου Πνεύματος τυγχάνω Ποιμενάρχης αὐτοῦ, διασυρμό πανελλαδικῶς τῇ ἐμμέσῳ προτροπῇ τοῦ κυρίου Ὑφυπουργοῦ. Τιμή μου νά ὑφίσταμαι τέτοια συμπεριφορά, τιμή μου, τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, νά ἀκολουθῶ τόν δρόμο τοῦ Χριστοῦ μας ἀντίστοιχες ἡμέρες. Εὐχαριστῶ τόν Θεό, διότι ἐπέτρεψε νά ἀποκαλυφθοῦν οἱ διαλογισμοί ὅλων. Τά ὑπόλοιπα θά τά λύσει ἡ δικαιοσύνη.
Μετ’ ἐκπλήξεως βέβαια, διαπίστωσα τίς ἑπόμενες ἡμέρες, ὅτι στόν Μητροπολιτικό Ναό Ἀθηνῶν, Μεγάλη Πέμπτη βράδυ, Μεγάλη Παρασκευή καί Ἀνάσταση, ὁ ἀριθμός τῶν συμμετεχόντων στίς ἱερές ἀκολουθίες ἦτο ἀνάλογος ἤ καί μεγαλύτερος τῆς συμμετοχῆς στήν ἐντός τοῦ ναοῦ, κεκλεισμένων τῶν θυρῶν γιά τόν λαό, λιτανεία τήν Κυριακή τῶν Βαΐων στήν Κέρκυρα. Δύο μέτρα καί δύο σταθμά. Φαίνεται ὅμως ὅτι ὅσοι σᾶς εἶναι γενικῶς εὐχάριστοι, ἀπολαμβάνουν προνομίων. Αὐτά διότι μοῦ ἐγράψατε περί τυχόν πικρίας πού ἔχω. Ἡ πικρία μου, κυρία Ὑπουργέ, δέν εἶναι γιά τόν λαό τῆς Κέρκυρας. Τό ἀντίθετο θά ἔλεγα. Οἱ ἐκδηλώσεις τῶν ἀνθρώπων καί ἰδιαίτερα τῶν πιστῶν γιά τήν στάση μου ὑπῆρξαν συγκινητικές. Τόν λαό μου τόν ἀγαπῶ καί μέ ἀγαπᾶ. Ἡ πικρία μου εἶναι ἔκφραση τῆς πικρίας αὐτοῦ τοῦ λαοῦ ἔναντι τῆς κυβερνήσεώς του, ἡ ὁποία δέν σεβάστηκε τήν πίστη του. Δέν τόν ἐμπιστεύθηκε ὅτι θά μποροῦσε νά τηρήσει τά μέτρα πού ἡ πολιτεία ὁρίζει γιά τήν προμήθεια τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν ἀναμένοντας νά προσκυνήσει τόν Τίμιο Σταυρό, τόν Ἐπιτάφιο τοῦ Κυρίου, νἀ κοινωνήσει ὄχι τήν ὥρα τῆς ἱερᾶς ἀκολουθίας, ἀλλά κατ’ οἰκονομίαν, μετά. Τό λέω αὐτό γιατί μοῦ γράφετε γιά τήν «οἰκονομία» τῆς Ἑκκλησίας. Ἐκεῖ ἔπρεπε νά ἀσκηθεῖ οἰκονομία καί ὄχι στήν ἀποστέρηση τῆς θείας κοινωνίας ἤ τῆς προσκυνήσεως τοῦ Ἐσταυρωμένου καί τοῦ Ἐπιταφίου. Πικρία διότι δέν τοῦ ἐπετράπη νά προσκυνήσει τό λείψανο τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, τό ὁποῖο μέχρι τήν Τρίτη τοῦ Πάσχα μένει στήν θύρα ἐντός τοῦ ναοῦ ὄρθιο. Πικρία διότι ἡ ἀστυνομοκρατούμενη διοίκηση τῆς χώρας σφράγισε τίς πόρτες τοῦ Ἱεροῦ Προσκυνήματος, ὡσάν νέα κουστωδία πού φυλάττει τόν τάφο τοῦ Χριστοῦ. Πικρία διότι πλῆθος κόσμου συμμετεῖχε χωρίς καμία προφύλαξη καί μέ τἠν ἀνοχή τῆς ἀστυνομίας στήν ρίψη τῶν μπότηδων τό Μέγα Σάββατο, στήν παρακολούθηση τῶν ἠχογραφημένων προβῶν τῶν Φιλαρμονικῶν τῆς Κέρκυρας (οὐδόλως μέ ἐνοχλεῖ αὐτό, τά δύο μέτρα καί δύο σταθμά μέ ἐνοχλοῦν) καί μάλιστα μέ τήν χρήση μεγαφώνων πού κατά τά ἄλλα ἀπαγορεύτηκαν στούς ναούς καί μόνο, πικρία διά τήν ἀπουσία ἐμπιστοσύνης στήν Ἐκκλησία νά τηρήσει μέτρα τά ὁποῖα θά ἐπέτρεπαν στούς πιστούς νά μήν αἰσθάνονται ἐν διωγμῷ.
Θλίβομαι λοιπόν καί σᾶς θεωρῶ καί ἐσᾶς, ὡς τήν καθ’ ὕλην διά τά θρησκεύματα Ὑπουργό, ὑπεύθυνη.
Παρεμπιπτόντως, οἱ θέσεις σας γιά τήν «οἰκονομία», ὅπως ἀναφέρεσθε στήν ἀπό 16ης Ἀπριλίου ἐπιστολή σας, ἀντανακλοῦν τίς ἀπόψεις τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου στήν γνωστή συνέντευξή του στόν Antenna, οἱ ὁποῖες ὅμως θέσεις ἀποδεικνύεται ὅτι δέν εἶναι σωστές, ὅπως τεκμηριώνει μέ πλῆθος ἐπιχειρημάτων πού δέν βρῆκαν ἀντίθετη ἀπάντηση σέ δύο σχετικά ἄρθρα του ὁ καθηγητής (ἐπ.) τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαίου τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, ἐνῶ τό θέμα τῆς συνταγματικότητας τῶν μέτρων σχετικά μέ τήν ἀπαγόρευση τῆς θρησκευτικῆς λατρείας καί πάλι δείχνει ἰδιαίτερα προβληματικό, ὅπως ὁ ἴδιος καθηγητής ἔδειξε ξεκάθαρα σέ ἄλλα τρία ἄρθρα του. (https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/36294-epiplasti-ekklisiastiki-oikonomia-kubernitikis-apaitisis-kai-apofasis καί https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/36499-atekmirioti-sukofantiki-epithesi-tou-k-feida-enantion-mou-pros-upostiriji-tou-arxiepiskopou καί https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/35960-i-prosorini-apagoreusi-tis-latreias-gia-tin-prostasia-tis-ugeias-parabiazei-ti-thriskeutiki-eleutheria, https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/36207-giati-i-kubernisi-epimenei-na-parabiazei-tin-eleutheria-tis-latreias-kai-giati-o-arxiepiskopos-tin-upostirizei καί https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/36455-oi-diafainomenoi-skopoi-tis-legomenis-pandimias-tou-koronaiou).
Τέλος, ἐπειδή ἀναφερθήκατε στήν Ἱερά Σύνοδο καί τόν Μακαριώτατο θέλω νά σᾶς πῶ ὅτι αὐτό τό διάστημα ἔχουμε κατάλυση τοῦ συνοδικοῦ συστήματος. Στήν ἀπόφαση ἡ ὁποία ἐλήφθη τήν 1η Ἀπριλίου στήν συνεδρίαση τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου καί στήν ἐγκύκλιο πού μᾶς ἀπεστάλη μᾶς ἐνημέρωναν ὅτι οἱ ναοί θά εἶναι ἀνοιχτοί καθημερινά ἀπό τίς 11 τό πρωί ἕως τήν 1 τό μεσημέρι καί τήν Μεγάλη Παρασκευή ἀπό τήν 1 τό μεσημέρι ἕως τίς 5 τό ἀπόγευμα. Ὁ ἐκπρόσωπος τύπου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, μέ τήν σύμφωνη γνώμη τοῦ Μακαριωτάτου, ὅπως ὁ ἴδιος ἐδήλωσε, χωρίς νά ἔχει τέτοιο δικαίωμα, καθώς θά ἔπρεπε νά ὑπάρξει νέα συνεδρίαση τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου, ἀκύρωσε αὐτήν τήν συνοδική ἀπόφαση καί ἔδωσε τήν δυνατότητα νά ὀνειδισθεῖ κλῆρος καί λαός γιά τήν πίστη του. Αὐτό μπορεῖ νά σᾶς διευκόλυνε, διότι ὁλοφάνερα εἴχατε χαράξει τήν γραμμή σας. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ὅμως ἐτρώθη καί αὐτό δέν νομίζω ὅτι πρέπει νά μείνει χωρίς θεραπεία.
Ἐμεῖς παραμένουμε πιστοί στόν ἀληθινό Θεό καί ἕτοιμοι νά συνεργαστοῦμε μέ τήν Πολιτεία, στά πλαίσια ὅμως τῶν διακριτῶν ρόλων, τά ὅρια τῶν ὁποίων, κατά τή γνώμη μας, παραβιάστηκαν ἐμφανῶς ἐξαιτίας τῆς ἀντισυνταγματικῆς ἀναμείξεως τῆς Πολιτείας στά θέματα ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητας τῆς Ἐκκλησίας. Ὑποθέτω ὅτι θά μᾶς ζητηθεῖ ἀπό τήν ἑλληνική κυβέρνηση νά βοηθήσουμε κατά τήν ἀλλαγή περιεχομένου τῆς κρίσεως, μετά τήν ἔξοδό μας ἀπό τό ἰατρικό μέρος της καί τήν φανέρωση τῶν οἰκονομικῶν συνεπειῶν της. Ἡ Ἐκκλησία πάντοτε στάθηκε κοντά στόν ἄνθρωπο. Δέν μποροῦμε ὅμως νά ἀδιαφορήσουμε γιά ὅσα ἔγιναν.
Εὔχομαι νά βγοῦμε ὅλοι μας σοφότεροι, κι ἐσεῖς κι ἐμεῖς! Χριστός Ἀνέστη!»
www.estianews.gr
GEOPOLITICO
Παρουσίαση του βιβλίου «Στέλιος Καζαντζίδης: Δεν με σβήνει κανένας» στη Βέροια την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου
Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στη Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Το βιβλίο του Κώστα Μπαλαχούτη «Στέλιος Καζαντζίδης: Δεν με σβήνει κανένας» παρουσιάζεται στη Βέροια την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, στις 20:00, σε εκδήλωση που διοργανώνουν ο Δήμος Βέροιας και οι Εκδόσεις Ινφογνώμων.
Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στη Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Στο επίκεντρο της βραδιάς βρίσκεται η έκδοση που είναι αφιερωμένη στον Στέλιο Καζαντζίδη, με τον τίτλο «Δεν με σβήνει κανένας» να δίνει το στίγμα της αναφοράς σε μια φωνή που παραμένει ζωντανή στη συλλογική μνήμη.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Κωνσταντίνος Καρέλας, επιχειρηματίας και μουσικός, ο Σάββας Καλεντερίδης, συγγραφέας και εκδότης, καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας, Κώστας Μπαλαχούτης. Τον πρόλογο της έκδοσης υπογράφει η Χάρις Αλεξίου, όπως αναγράφεται στο εξώφυλλο του βιβλίου.
Οι διοργανωτές προσκαλούν το κοινό της Βέροιας να παρακολουθήσει την παρουσίαση και να γνωρίσει την έκδοση για τον μεγάλο λαϊκό ερμηνευτή.
Η εκδήλωση με μια ματιά:
- Ημερομηνία: Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026.
- Ώρα: 20:00.
- Χώρος: Αντωνιάδειος Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», Βέροια.
- Διοργάνωση: Δήμος Βέροιας και Εκδόσεις Ινφογνώμων.
- Είσοδος: Ελεύθερη.
GEOPOLITICO
Κειμήλια αντί λειψάνων Σαμουήλ: Τα ερωτήματα για τη συμφωνία με τη Βουλγαρία και τη Συνθήκη του Νεϊγύ
Ο Γιώργος Καρανίκας, με άρθρο του στον «Χρόνο», θέτει ζήτημα αντιμετώπισης των λεηλατημένων ελληνικών θησαυρών ως αντικειμένων ανταλλαγής. Η υποχρέωση επιστροφής, οι εκκρεμείς διεκδικήσεις και οι ενστάσεις των Μητροπόλεων.
Η επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία επαναφέρει ένα ιστορικό και πολιτικό ερώτημα: γιατί η απόδοση θησαυρών που αφαιρέθηκαν από ελληνικές μονές συνδέεται με την παράδοση ανταλλάγματος, όταν η Συνθήκη του Νεϊγύ προέβλεπε ήδη την επιστροφή τους;
Αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα που αναδεικνύει ο δημοσιογράφος Γιώργος Καρανίκας, στο άρθρο του «Διαγράφουμε την συνθήκη του Νεϊγύ;», που δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Χρόνος» στις 7 Οκτωβρίου. Η παρέμβασή του στρέφεται κατά της λογικής της ανταλλαγής και της πανηγυρικής παρουσίασης μιας συμφωνίας που αφορά μέρος των θησαυρών που διεκδικεί η ελληνική πλευρά.
Η υποχρέωση που διατυπώθηκε το 1919
Η Συνθήκη του Νεϊγύ υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 1919, μετά την ήττα της Βουλγαρίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πέρα από τις εδαφικές και οικονομικές ρυθμίσεις, περιλάμβανε συγκεκριμένη πρόβλεψη για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών.
Το άρθρο 126 όριζε ότι η Βουλγαρία αναλαμβάνει να αναζητήσει και να επιστρέψει χωρίς καθυστέρηση στην Ελλάδα, τη Ρουμανία και το Σερβοκροατοσλοβενικό Κράτος αρχεία, έγγραφα και αντικείμενα αρχαιολογικού, ιστορικού ή καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος που είχαν απομακρυνθεί από τα εδάφη τους κατά τον πόλεμο.
Στη διάταξη αυτή στηρίζεται η κριτική του Καρανίκα: η επιστροφή των λεηλατημένων κειμηλίων αποτελούσε υποχρέωση της βουλγαρικής πλευράς, επομένως η αντιμετώπισή τους ως στοιχείων μιας αμοιβαίας συναλλαγής δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.
Ο αρθρογράφος υπενθυμίζει και την παράδοση χειρογράφων το 1923. Σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή του, η ελληνική αντιπροσωπεία παρέλαβε κιβώτια τα οποία παρουσιάστηκαν ως το σύνολο των αφαιρεθέντων, αλλά περιείχαν μόνο περιορισμένο αριθμό χειρογράφων. Κατά τον ίδιο, η εκκρεμότητα δεν έκλεισε ποτέ, παρά τους μεταγενέστερους βουλγαρικούς ισχυρισμούς.
Τι περιλαμβάνει η πρόσφατη συμφωνία
Στις 3 Οκτωβρίου 2026, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης, υπογράφηκαν τα πρωτόκολλα παράδοσης και παραλαβής, παρουσία των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Τα 48 κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Η ελληνική πλευρά παραδίδει τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον τσάρο Σαμουήλ, μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες.
Η επίσημη ανακοίνωση προβλέπει συνέχιση των διαπραγματεύσεων για ιστορικά αντικείμενα που δεν περιλήφθηκαν στην παρούσα συμφωνία. Τα επιστραφέντα κειμήλια θα εκτίθενται στη Θεσσαλονίκη έως τις 5 Νοεμβρίου και κατόπιν θα αποδοθούν στους φορείς προέλευσής τους.
Οι θησαυροί που παραμένουν εκτός
Οι εκκρεμείς διεκδικήσεις δείχνουν ότι η επιστροφή των 48 αντικειμένων δεν ολοκληρώνει τον επαναπατρισμό.
Ο Μητροπολίτης Δράμας Δωρόθεος, σε επιστολή του προς την υπουργό Πολιτισμού, αναφέρει ότι από την Εικοσιφοίνισσα είχαν αφαιρεθεί 800 ιερά κειμήλια και 430 χειρόγραφα. Εκφράζει επίσης την ανησυχία ότι η παράδοση των λειψάνων του Σαμουήλ αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική δυνατότητα της Ελλάδας για όσα παραμένουν στη Βουλγαρία.
Η Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθεωρίου διεκδικεί ακόμη 50 αντικείμενα από τις Μονές Παναγίας Καλαμούς και Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, ζητώντας την επιστροφή τους έξω από τη λογική ανταλλαγής. Παράλληλα, η Ιερά Σύνοδος χαιρέτισε τον επαναπατρισμό των 48 κειμηλίων, εκφράζοντας την προσδοκία να ακολουθήσουν νέες επιστροφές.
Το ερώτημα περί «διαγραφής» της Συνθήκης του Νεϊγύ αποτελεί την αιχμηρή πολιτική θέση του Καρανίκα· δεν τεκμηριώνει από μόνο του νομική κατάργησή της. Αναδεικνύει, όμως, ένα συγκεκριμένο ζήτημα που απαιτεί απάντηση: πώς διασφαλίζεται η διεκδίκηση του συνόλου των αφαιρεθέντων θησαυρών, μετά την ολοκλήρωση αυτής της ανταλλαγής;
Η επιστροφή των 48 κειμηλίων έχει αξία για τις μονές και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Η ιστορική εκκρεμότητα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτή όσο χειρόγραφα και εκκλησιαστικοί θησαυροί εξακολουθούν να βρίσκονται μακριά από τους τόπους στους οποίους ανήκουν.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας