Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

The Crushing Environmental Burden of Greek Tourism

Δημοσιεύτηκε στις

 

Tourism is the heavy industry of Greece. It annually earns a fourth of the country’s income. The pestilence year 2020, however, was bad for Greek tourism. In 2020, some 70 percent fewer tourists visited the country. This drastic decline meant less money for debt trapped Greece. Compared to 2019, tourist receipts in 2020 dropped by 78.2 percent.

Greece was not alone in losing tourism in 2020. Tourism declined dramatically everywhere. That decline had “a profound effect around the world.”

Less international travel was beneficial to air quality and climate change. Global warming gas emissions declined by about seven percent. Experts say that kind of decline, 7.6 percent in greenhouse gas emissions, would be necessary every year for ten years to stabilize global temperature to about 1.5 degrees Celsius higher than the temperature in pre-industrial age.

However, humans and nations are selfish and very unlikely to shut themselves down for another nine years for the benefit of the planet and their own survival.

Even in the pestilence year 2020, people (especially in Africa, Asia, and the Americas) took advantage of the decline in the official protection of natural parks and wildlife and, like barbarians, smuggled, trapped, trafficked, and hunted animals, including endangered species.

The natural treasures of Greece

We don’t know what happened to wildlife in Greece in 2020. But we can safely assume that the pestilence emboldened criminals to increase their wildlife depredations. Besides, the international lenders of Greece, the European Union and America’s International Monetary Fund, have practically killed Greek national sovereignty and the country is like an unfenced vineyard.

Greece, however, is blessed with biological diversity. Luc Hoffmann, founder of WWF (World Wide Fund for Nature; World Wildlife Fund), was right saying:

“Greece is the country of diversity…Zeus must have hit this area with his hammer, splashing thousand islands in the sea and tearing the mainland into pieces so that the country’s coastline became as long as the one of the whole continent of Africa. This physical multiplicity is increased by a wide gradient of climates, ranging from almost subtropical to truly alpine conditions, as well as by a variety of mountains, hills, and plains, many of which scattered with wetlands. No wonder these conditions have produced an exceptionally rich living nature, in fact the highest biodiversity known in Europe.”

Hoffmann was wise. Zeus was also xenios, the god who protected foreigners visiting Hellas. That virtue the Greeks called philoxenia / hospitality.

Philoxenia was complementary to the exceptionally rich living nature in Greece, which  inspired Greek gods and thinkers.

Zeus was a sky and climate god. He sent the rains, hail, snow, lightening, and the feared thunder and thunderbolts. Demeter, sister of Zeus, gave the wheat and grains to the Greeks. To this day, Greeks call their cereals Demetriaka, gifts of Demeter. Dionysos, son of Zeus, introduced the vine and wine. Athena, daughter of Zeus, gifted the olive tree to Athens. Her sacred bird was the owl. Artemis, sister of Apollo, protected the natural world. Aristaios, son of Apollo and the nymph Kyrene, was the god of honeybees, other insects and wildlife, and shepherding, cheesemaking, and olive growing – all vital for a healthy people and alive natural world and life and civilization.

Orpheus was so good a musician and singer that he caught the attention of beasts, even trees and stones. He joined the Argonauts searching for the golden fleece, some time before the Trojan War.

Hesiod was a near contemporary of Homer. His epic poems praised the beauty of the natural world and the work of peasants in making a living out of the riches of nature. About three centuries after Hesiod, another Greek, Xenophon, described the delights and usefulness of working with nature for national defense, democracy, and a prosperous farming.

Aristotle, a near contemporary of Xenophon, invented the science of zoology, praising animals as the perfect products of nature that does nothing in vain.

This gives us some clues and sets the context for the natural world in Hellenic culture. The natural world was sacred and essential for an independent, mostly democratic, and healthy polis. Hellas was blessed with plenty of animals and plants, mountains, hills, valleys, rivers, and seas.

The International Union of Conservation of Nature estimated there are about 36,000 species of animals and plants in Greece. This represents 23 percent of animals and plants in Europe, and, possibly, more than 2 percent of the world’s animals and plants.

About 32 percent of the species threatened in Europe live in Greece. The country hosts about 42 percent of all the European mammals; 38 percent of reptiles; 27 percent of amphibians; 50 percent of the butterflies; and 58 percent of the dragonflies.

The threats to wildlife in Greece, as well as the rest of Europe, come from mining, deforestation, and, primarily, industrialized agriculture, its gulping down of fresh water, its invasion of forests, and its toxic pesticides. These toxic and climate change practices homogenize nature and leave not much safe habitat for insects, birds, and other wild animals and plants.

The tourism tsunami

The other perennial threat to the integrity and health of the natural world is tourism. Every year for a few months Greece is literally flooded by foreigners who are thirsty for ancient Greek culture, seeing and visiting the Parthenon and the exquisite and mind-expanding museums. In 2018, about 33 million tourists arrived in Greece.

In addition, tourists want clean waters to swim and play.

Beach in Argostoli, Cephalonia, Greece. Photo: Evaggelos Vallianatos.

Millions of them visit the country’s natural parks to see and enjoy rare wildlife. All of them eat good food.

But Greece is barely ten million people and the tourists sometimes are double and triple that number. The trash, and especially the plastic water bottle trash, is enormous. In the summer of 2017, I came across those plastic water bottle mountains in a secluded village of the beautiful island of Kerkyra the tourists call Corfu.

Pollution is not the only threat of tourism. Millions of tourists inundate the beaches, some of which like those of the Ionian islands of Zakynthos and Cephalonia, are the resting and breeding grounds and the birthplace of the endangered turtle Caretta caretta.

The pestilence (and debt) disruption of tourism

The 2020 pandemic reduced the tourists visiting wildlife sanctuaries in Greece to a trickle. This caused stress in the protection of wildlife. Money dried up.

Did the crimes of hunting, poaching, trapping, smuggling, and trafficking of wildlife also happened in Greece?

I already said I cannot answer this question, though I suspect that the pandemic and the country’s debt have been shredding state wildlife policies. Lax environmental and wildlife protection rules are always detrimental to both nature and people losing treasures of life that give meaning and pleasures to their own life and civilization.

Changing tourism to philoxenia and zoophilia (love for animals)

I already mentioned that Aristotle invented the science of zoology and spoke eloquently about the beauty and importance of animals.

Yet despite Aristotle and the spread and advances of biology and environmental sciences, humans are daily harming nature. Their numbers alone are simply explosive needing more than one Earth. Second, the largest institutions of the world, corporations, and often governments, treat the natural world like a mine.

Climate change  has been hitting humans with tons of bricks: droughts, heavy rains, storms, tornadoes, hurricanes, wild forest fires, and the rapid disappearance of species and pestilence. Yet humans don’t get it. The pandemic especially demonstrated that humans are backwards species often walking paths of suicide.

Even if Greece were at its ancient glory, it could not alone stop the human onslaught on Mother Earth. However, it can become a paradigm for emulation: reform its practices towards nature: convert its farming to organic agriculture and produce its electricity from the boundless Sun god Helios and wind god Aiolos, both ancient Greek gods.

Tourism is secret Philhellenism. People with some acquaintance with Western civilization know that impoverished and debt-ridden Greece is behind their knowledge, science, architecture, art and culture. They visit the country and see the proof of ancient wisdom and sophisticated science splashed all over ruined and looted Parthenon, theaters, the ruins of temples, and the treasures of the museums. Greece becomes their second home.

These secret millions of Philhellenes could become Greek ambassadors all over the world.

The Geek tourist organization can facilitate this process by simple things like changing the name of Santorini to its real Greek name of Thera and labeling paths to archaeological sites worth seeing and exploring. The museums of these sites should always have a complete or partial collection of the books of the best of the Greeks – in English translation.

The tourist organization should fill the country with statues of the best of the Hellenes: heroes like Herakles, Achilles, Odysseus, Leonidas, Themistokles, Thrasyboulos; thinkers like Homer, Hesiod, Thales, Anaximander, Pythagoras, Herakleitos, Parmenides, Empedokles, Demokritos, Hippokrates, Aischylos, Sophocles, Euripides, Aristophanes, Herodotos, Thucydides, Sokrates, Plato, Aristotle, Euclid, Aristarchos of Samos, Archimedes, Eratosthenes, Hipparchos, Galen, Ptolemaios and Hypatia, the first martyr of science.

Another and equally important priority in making tourism more attractive, sustainable, and Greek would be to protect the country’s natural parks. The guards of these national treasures of the natural world should know the natural history of the species and ecosystem they are protecting.

The museums of these natural parks should be selling short histories of the species inhabiting the protected area. The History of Animals by Aristotle (both the Greek text and English translation) should be in each of the Greek museums.

In short, the silver lining of the pandemic and its devastating impact on tourism is a necessary rethinking of tourism. Is tourism simply a business? Should debt-humiliated Greece facilitate the export of tourist earnings to debt-collectors or should invest this money to create a more powerful and ecological country with a more Hellenic future?

Tourism could be redesigned to spread Hellenic culture and ecological consciousness while earning a good living for Greece.

Done properly in the Greek tradition of knowledge, philoxenia, and deep respect for nature, tourism has the potential to strengthen Greece while avoiding the adverse effects of business as usual, the monster ships carrying thousands of tourists from port to port, pollution, and the degradation of the natural world and its treasures.

Evaggelos Vallianatos, Ph.D., studied history and biology at the University of Illinois; earned his Ph.D. in Greek and European history at the University of Wisconsin; did postdoctoral studies in the history of science at Harvard. He worked on Capitol Hill and the US EPA; taught at several universities and authored several books, including The Antikythera Mechanism: The Story Behind the Genius of the Greek Computer and its Demise.

MARCH 16, 2021

counterpunch.org

GEOPOLITICO

Δεν αρκεί απλά να περάσει το καλώδιο – Τι διακυβεύεται στο Αιγαίο

Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών προειδοποιεί για την τουρκική επιδίωξη αλλαγής συνόρων και ζητά εθνικό σχέδιο, ουσιαστικά ευρωπαϊκά αντίμετρα και έμπρακτη αξιοποίηση των θαλάσσιων συμφωνιών.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα έργο που αρκεί απλώς να προχωρήσει, εάν ο τρόπος υλοποίησής του αφήνει περιθώρια στην Τουρκία να εμφανίζεται ότι επιβάλλει τις διεκδικήσεις της. Αυτό ήταν ένα από τα κεντρικά μηνύματα του Ιωάννη Βαληνάκη στη συνέντευξή του στον Σάββα Καλεντερίδη, στην εκπομπή «Geopolitics» της «Ναυτεμπορικής».

Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών έθεσε ως προτεραιότητα την έμπρακτη υπεράσπιση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας στην περιοχή όπου οι τουρκικές αξιώσεις, μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου, επικαλύπτονται με την οριοθέτηση Ελλάδας–Αιγύπτου. Υποστήριξε ότι η Αθήνα χρειάζεται συνολική στρατηγική, αποτρεπτική ισχύ και συμμαχίες που θα υπηρετούν συγκεκριμένους εθνικούς στόχους.

«Δεν αρκεί το διεθνές δίκαιο», σημείωσε, εξηγώντας ότι αποτελεί ισχυρή αφετηρία για την Ελλάδα, αλλά χρειάζεται πρακτική αξιοποίηση. Η επίκληση των κανόνων, κατά την ανάλυσή του, δεν υποκαθιστά τη δυνατότητα υπεράσπισης των δικαιωμάτων απέναντι σε μια χώρα που εμφανίζεται διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η κρίση της Κάσου. Ο Σάββας Καλεντερίδης επανέφερε τα γεγονότα του Ιουλίου του 2024 και την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων κατά τις έρευνες για το καλώδιο, θέτοντας το ερώτημα εάν η εμπλοκή της Γαλλίας αρκεί για να αποτρέψει νέα τουρκική παρεμπόδιση.

Ο Βαληνάκης εξέφρασε τον φόβο ότι έχει υπάρξει αντιστροφή προτεραιοτήτων: αντί να επιδιώκεται πρωτίστως η κατοχύρωση στην πράξη των ελληνικών θέσεων, αναζητείται τρόπος να προχωρήσει το έργο. Εκτίμησε ότι Ελλάδα και Γαλλία ενδέχεται να αναζητούν μια διευθέτηση που θα επιτρέψει την πόντιση, αφήνοντας όμως ασάφεια ως προς τις αντικρουόμενες διεκδικήσεις.

Το ερώτημα που έθεσε είναι ουσιαστικό: μπορεί η ολοκλήρωση του καλωδίου να παρουσιαστεί ως επιτυχία, εάν συνοδεύεται από υποχώρηση στις ελληνικές θέσεις; Για τον πρώην υφυπουργό, η περιοχή μεταξύ Κρήτης και Ρόδου αποτελεί δοκιμασία αποφασιστικότητας, με συνέπειες που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο ενεργειακό έργο.

Στην ίδια κατεύθυνση, επέκρινε την έλλειψη ενεργειών για την αξιοποίηση της συμφωνίας με την Αίγυπτο. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν έχει προχωρήσει στην οριοθετημένη περιοχή σε πρακτικές κινήσεις αντίστοιχες με την παραχώρηση θαλάσσιων οικοπέδων νότια της Κρήτης. Κατά την άποψή του, μια συμφωνία αποκτά στρατηγικό βάρος όταν συνοδεύεται από άσκηση των δικαιωμάτων που προβλέπει.

Έκανε επίσης λόγο για χαμένες ευκαιρίες στην επέκταση των χωρικών υδάτων και στην αξιοποίηση της ΑΟΖ. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην οριοθέτηση με γειτονικά κράτη, εξηγώντας ότι η ανακήρυξη από μόνη της δεν επιλύει τις επικαλυπτόμενες αξιώσεις και πρέπει να συνοδεύεται από προετοιμασία για τις αντιδράσεις που μπορεί να προκαλέσει.

Αναφερόμενος στην Αλβανία, υπερασπίστηκε τη συμφωνία οριοθέτησης του 2009 και επέκρινε την ελληνική στάση μετά τη μη εφαρμογή της. Υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή προοπτική των Τιράνων αποτελεί σημαντικό διπλωματικό εργαλείο, το οποίο η Αθήνα οφείλει να συνδέσει με την οριστική επίλυση της εκκρεμότητας των θαλάσσιων ζωνών.

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν για τις επιδιώξεις της Άγκυρας. «Δεν είναι η Ιταλία. Είναι μια χώρα που θέλει να αλλάξει τα σύνορα», ανέφερε, απορρίπτοντας την προσδοκία ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει τις υπόλοιπες διεκδικήσεις της και θα δεχθεί δικαστική επίλυση αποκλειστικά για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.

Στην ανάλυσή του, η Τουρκία χρησιμοποιεί την ένταση ως εργαλείο προώθησης των θέσεών της. Προειδοποίησε ότι ελληνικές πρωτοβουλίες που ανακόπτονται μετά από τουρκικές αντιδράσεις μπορούν να ενισχύσουν στην Άγκυρα την πεποίθηση ότι η πίεση αποδίδει και ότι η Ελλάδα θα υποχωρεί ξανά.

Για τα νησιά, ξεχώρισε δύο άξονες της τουρκικής πολιτικής: τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» και την προσπάθεια σύνδεσης της ελληνικής κυριαρχίας με την αποστρατιωτικοποίηση. Απέρριψε ως εξωφρενική τη θέση ότι οι σχετικές αναφορές των συνθηκών συνεπάγονται απώλεια της ελληνικής κυριαρχίας. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη συστηματικής διεθνούς προβολής της τουρκικής στρατιωτικής απειλής απέναντι από τα νησιά και της ελληνικής ανάγκης αυτοάμυνας.

Η συζήτηση επεκτάθηκε στο σχεδιαζόμενο, όπως παρουσιάζεται στη συνέντευξη, νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Ο Βαληνάκης επισήμανε ότι, εφόσον περιλάβει ελληνικά νησιά στις τουρκικές διεκδικήσεις, η Ελλάδα πρέπει να έχει προειδοποιήσει εγκαίρως για συγκεκριμένες συνέπειες.

Πρότεινε να αξιοποιηθούν ως μοχλοί πίεσης η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, η βίζα, η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και άλλες ευρωπαϊκές παροχές. Το ζητούμενο είναι να δημιουργείται πραγματικό κόστος για την Άγκυρα, υποστήριξε, αντί η αντίδραση να εξαντλείται σε δηλώσεις αποδοκιμασίας.

Για την οριοθέτηση Ελλάδας–Κύπρου, παρουσίασε την πρόταση του Κατσούφρου για προσφυγή των δύο κρατών στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αντικείμενο τα μεταξύ τους θαλάσσια όρια. Την περιέγραψε ως μια ιδέα που αξίζει να εξεταστεί, ώστε να αξιοποιηθεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο και να ενισχυθεί η σύνδεση των ελληνικών και κυπριακών θέσεων με τα συμφέροντα της ΕΕ.

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, στάθηκε στη συνεργασία με το Ισραήλ. Αναγνώρισε ότι ένας ισχυρός και αποφασιστικός σύμμαχος μπορεί να ενισχύσει την ελληνική αποτροπή και να περιπλέξει τους τουρκικούς σχεδιασμούς. Τόνισε, όμως, ότι πρέπει να είναι σαφές τι προσφέρει κάθε εταίρος, πώς καλύπτονται οι ελληνικές ανάγκες —μεταξύ άλλων στα πυρομαχικά— και ποια σενάρια εμπλοκής μπορεί να προκύψουν.

Κατά την εκτίμησή του, η γραμμή Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ έχει ιδιαίτερη στρατηγική αξία για την ασφάλεια και τον ανεφοδιασμό του Ισραήλ, γεγονός που εξηγεί το ενδιαφέρον του για την τουρκική παρουσία στη Λιβύη και το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα χρειάζεται ρεαλιστικό σχεδιασμό και δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένο ότι ένας σύμμαχος θα αναλάβει για λογαριασμό της την αντιμετώπιση της Τουρκίας.

Ο Βαληνάκης τάχθηκε υπέρ κινήσεων που θα προλαμβάνουν τα τετελεσμένα και θα αυξάνουν το κόστος των τουρκικών διεκδικήσεων, αποφεύγοντας παράλληλα μια στρατιωτική κλιμάκωση που, όπως υποστήριξε, ευνοεί την πλευρά που επιδιώκει αλλαγή συνόρων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα

Ελλάδα–Ινδία: Ανοίγει ο δρόμος για αμυντική συνεργασία και ναυπηγεία – Η στρατηγική σημασία του IMEC

Στο επίκεντρο της συνάντησης του Έλληνα υφυπουργού Ναυτιλίας Στέφανου Γκίκα με τον γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh βρέθηκαν η ναυτική συνεργασία, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και η ναυπηγική βιομηχανία. Οι συνομιλίες στο Νέο Δελχί αναδεικνύουν τη διεύρυνση των ελληνοϊνδικών σχέσεων σε τομείς στρατηγικής σημασίας, την ώρα που Αθήνα και Νέο Δελχί εξετάζουν τις προοπτικές συνεργασίας τους στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη των στρατηγικών σχέσεων Ελλάδας και Ινδίας πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συνάντηση του γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh και του υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανου Γκίκα στο Νέο Δελχί.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ινδικού υπουργείου Άμυνας, οι δύο πλευρές εξέτασαν τις δυνατότητες ενίσχυσης της αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, στην προστασία των ακτών και στη ναυπηγική βιομηχανία.

Η ινδική πλευρά υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Ινδία, ως δύο χώρες με ισχυρή ναυτική παράδοση και σημαντικά συμφέροντα στις θαλάσσιες μεταφορές, έχουν κοινό ενδιαφέρον για την ασφάλεια των ναυτικών και τη διατήρηση ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών.

Η ναυτική διάσταση της στρατηγικής συνεργασίας

Το ενδιαφέρον της συνάντησης δεν περιορίζεται στη ναυτιλία. Η συμμετοχή του ανώτατου υπηρεσιακού αξιωματούχου του ινδικού υπουργείου Άμυνας καταδεικνύει ότι η συνεργασία εξετάζεται και μέσα από το πρίσμα της περιφερειακής ασφάλειας.

Για την Ινδία, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων αποτελούν ζωτικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική εμπορική ναυτιλία, υποδομές λιμένων και ναυπηγικές εγκαταστάσεις, στοιχεία που μπορούν να δημιουργήσουν περιθώρια συνεργασίας με το Νέο Δελχί.

Στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, η αναφορά στα ναυπηγεία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για διερεύνηση κοινών τεχνικών προγραμμάτων, συνεργασίας σε επισκευές πλοίων, θαλάσσια επιτήρηση και τεχνολογίες ναυτικής ασφάλειας.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη σύμβαση ή συμφωνία συμπαραγωγής.

Στο βάθος ο οικονομικός διάδρομος IMEC

Η επίσκεψη του Στέφανου Γκίκα στην Ινδία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεθνούς φόρουμ «Sagarmanthan: The Great Oceans Dialogue 2026».

Στις επαφές του τέθηκαν επίσης οι προοπτικές ελληνικής συμμετοχής στον οικονομικό διάδρομο IMEC, ο οποίος σχεδιάζεται να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής.

Για την Αθήνα, η συμμετοχή σε αυτή τη γεωοικονομική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αναβαθμίσει τον ρόλο ελληνικών λιμένων ως κόμβων διακίνησης αγαθών και να ενισχύσει τη θέση της χώρας στις εμπορικές συνδέσεις Ασίας και Ευρώπης.

Ωστόσο, η υλοποίηση του IMEC εξαρτάται από επενδύσεις, διακρατικές συμφωνίες και τις συνθήκες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.

Η γεωπολιτική παράμετρος

Η αναβάθμιση των ελληνοϊνδικών σχέσεων αποκτά πρόσθετη σημασία στο περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και του Ινδικού Ωκεανού.

Η Ελλάδα αναζητεί δυνατότητες διεύρυνσης των στρατηγικών της συνεργασιών πέρα από το παραδοσιακό ευρωατλαντικό πλαίσιο, ενώ η Ινδία επιδιώκει μεγαλύτερη παρουσία στις εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές προς την Ευρώπη.

Σε αυτή την εξίσωση πρέπει να συνεκτιμηθούν και οι στενές αμυντικές σχέσεις Τουρκίας–Πακιστάν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ελληνοϊνδική προσέγγιση αποτελεί επίσημα αντίβαρο σε αυτές.

Το ουσιαστικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι να μετατραπεί η πολιτική σύγκλιση σε συγκεκριμένα προγράμματα οικονομικής, τεχνολογικής και αμυντικής συνεργασίας.

Η συνάντηση στο Νέο Δελχί δείχνει ότι υπάρχουν πεδία κοινού ενδιαφέροντος. Το επόμενο βήμα θα είναι η διαμόρφωση συμφωνιών με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Ψευδαίσθηση οι εγγυήσεις από τις ΗΠΑ – Η αποτροπή απαιτεί αποφασιστικότητα

Ο αντιστράτηγος ε.α., μιλώντας στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, απορρίπτει τις θριαμβολογίες για την επίσκεψη Ρούμπιο, προειδοποιεί για τη στάση της Ουάσιγκτον στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και αναδεικνύει τα προβλήματα στελέχωσης των Ενόπλων Δυνάμεων.

Δημοσιεύτηκε

στις

Σαφείς αποστάσεις από τις θριαμβολογίες που συνόδευσαν την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα κράτησε ο αντιστράτηγος ε.α. και γεωστρατηγικός αναλυτής Λάμπρος Τζούμης. Στην παρέμβασή του στον Θήτα FM, στη συζήτηση με τη Βασιλική Πολίτου, υποστήριξε ότι η Ελλάδα οφείλει να στηρίξει την ασφάλειά της στην ισχύ και την αποφασιστικότητά της, χωρίς να θεωρεί δεδομένο ότι η Ουάσιγκτον θα αντιμετωπίσει τις τουρκικές διεκδικήσεις με τον τρόπο που επιθυμεί η Αθήνα.

«Αν περιμέναμε ότι θα πάρουμε εγγυήσεις ασφαλείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, νομίζω θα ήταν μια ψευδαίσθηση», ανέφερε χαρακτηριστικά. Αναγνώρισε τη σημασία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών και χαρακτήρισε εξαιρετική την ομιλία του στην Πνύκα. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η επίσκεψη «δεν προσφέρεται για χειροκροτήματα και για θριαμβολογίες».

Το καλώδιο και τα περιθώρια που βλέπει να αφήνονται στην Τουρκία

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε για την αμερικανική στάση στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Σχολιάζοντας την απάντηση Ρούμπιο, όπως αυτή συζητήθηκε στην εκπομπή, επισήμανε ότι δεν υπήρξε ρητή δημόσια δέσμευση πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποτρέψουν τουρκική παρεμπόδιση του έργου.

Κατά την εκτίμησή του, η αναφορά σε λεπτές ισορροπίες και διπλωματικές συνεννοήσεις αφήνει χώρο στην Άγκυρα να συνεχίσει τις πιέσεις της.

«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες ήθελαν να πάρουν μια στάση υπέρ της Αθήνας, θα μπορούσε να πει ότι δεν θα επιτρέψουμε στην Τουρκία να δημιουργήσει πρόβλημα στην ηλεκτρική διασύνδεση. Δεν είπε κάτι τέτοιο», σημείωσε.

Ο κ. Τζούμης διατύπωσε την πρόβλεψη ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να προστατεύσει τις ενεργειακές έρευνες νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης, λόγω των αμερικανικών επιχειρηματικών συμφερόντων, χωρίς να επιδείξει αντίστοιχη στάση ανατολικότερα.

Εστιάζοντας στην περιοχή ανατολικά του 28ου μεσημβρινού και στο σύμπλεγμα της Μεγίστης, εξέφρασε την ανησυχία ότι θα παραμείνουν περιθώρια για τουρκικές προκλήσεις. Με αυτή την εκτίμηση εξήγησε γιατί δεν συμμερίζεται την αισιοδοξία για την αμερικανική στάση στο καλώδιο.

Η Ουάσιγκτον χρειάζεται και την Τουρκία

Στον πυρήνα της ανάλυσής του βρίσκεται η θέση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν Ελλάδα και Τουρκία ως δύο γεωπολιτικούς πόλους που χρειάζονται ταυτόχρονα.

Όπως υποστήριξε, η γεωστρατηγική σημασία της Τουρκίας και η στρατιωτική της χρησιμότητα καθιστούν μη ρεαλιστική την προσδοκία ότι η Ουάσιγκτον θα την εγκαταλείψει, ακόμη και όταν η Άγκυρα απομακρύνεται από δυτικές επιλογές.

Στο ίδιο πλαίσιο, σχολίασε ότι η αμερικανική επιθυμία να αποφευχθεί μια ελληνοτουρκική σύγκρουση δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα: με ποιους όρους θα επιτευχθεί η αποκλιμάκωση και τι θα σημαίνει για τα ελληνικά συμφέροντα.

Επικαλέστηκε την κρίση των Ιμίων το 1996, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική παρέμβαση, μολονότι συνέβαλε στη λήξη της κρίσης, δεν ικανοποίησε την ελληνική πλευρά και ευνόησε, κατά την ανάγνωσή του, την τουρκική αμφισβήτηση. Με αυτή την ιστορική αναφορά αιτιολόγησε την επιφύλαξή του απέναντι στις προσδοκίες μιας παρέμβασης αποκλειστικά υπέρ της Αθήνας.

«Αυτά τα όπλα κάποιος πρέπει να τα υπηρετήσει»

Ο αντιστράτηγος ε.α. τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων, επισημαίνοντας ότι «η ελευθερία πληρώνεται ακριβά». Υπογράμμισε, παράλληλα, την ανάγκη αποφυγής σπατάλης, καθώς οι αμυντικές δαπάνες προέρχονται από το υστέρημα του ελληνικού λαού.

Για τα F-35, ανέφερε ότι η εξασφάλιση των κατάλληλων όπλων αέρος–εδάφους θα έπρεπε να έχει προηγηθεί νέων οικονομικών δεσμεύσεων. Διευκρίνισε, πάντως, ότι δεν γνώριζε εάν αυτά περιλαμβάνονταν στο πρόσθετο εξοπλιστικό πακέτο που τέθηκε στη συζήτηση.

Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο προσωπικό, αναφερόμενος σε παραιτήσεις, μειωμένη προσέλευση υποψηφίων στις στρατιωτικές σχολές και χαμηλή στελέχωση μονάδων.

«Αυτά τα όπλα κάποιος πρέπει να τα υπηρετήσει», τόνισε, ζητώντας να δοθεί βάρος στον ανθρώπινο παράγοντα.

Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι οι αγορές οπλικών συστημάτων δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους αποτροπή. Απαιτείται να πείθεται η άλλη πλευρά ότι υπάρχει πρόθεση αξιοποίησης των Ενόπλων Δυνάμεων για την υπεράσπιση των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η Κάσος και το μήνυμα προς την Άγκυρα

Σχολιάζοντας τις εξελίξεις στην Κάσο και τη δραστηριότητα του Oruç Reis κοντά στο Καστελλόριζο, ο κ. Τζούμης υποστήριξε ότι οι ελληνικές αντιδράσεις έστειλαν μήνυμα περιορισμένης βούλησης χρήσης της στρατιωτικής ισχύος.

Επισήμανε ότι η απαίτηση για αποφασιστικότητα δεν ισοδυναμεί με επιδίωξη πολέμου.

«Κανένας δεν θέλει τον πόλεμο. Κανείς δεν θέλει τη σύγκρουση», ανέφερε, εξηγώντας ότι η αξιόπιστη ετοιμότητα αποτελεί στοιχείο της αποτροπής. Κατά την ανάλυσή του, όταν η Τουρκία διαπιστώνει απροθυμία αντίδρασης, αποκτά περιθώρια να αυξάνει την πίεση και να επιδιώκει διαπραγμάτευση επί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Το μάθημα του 1987

Ως παραδείγματα αποτελεσματικής ελληνικής αντίδρασης παρουσίασε την αντιμετώπιση της τουρκικής NOTAM το 1974 και την κρίση του 1987.

Για τη δεύτερη περίπτωση, στάθηκε στον συνδυασμό διπλωματικών κινήσεων και στρατιωτικής προετοιμασίας. Μετέφερε, μάλιστα, την προσωπική του εμπειρία από τη Ρόδο, όπου υπηρετούσε τότε, περιγράφοντας την άφιξη επιστράτων και την ανάπτυξη ναρκοπεδίων ως ενδείξεις πραγματικής ετοιμότητας.

Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία αναδιπλώθηκε όταν αντιμετώπισε αποφασιστική αντίδραση και συγκεκριμένο κόστος. Αναφέρθηκε, ωστόσο, και στις μεταγενέστερες εξελίξεις στο Νταβός, αναδεικνύοντας ότι η διαχείριση των ελληνοτουρκικών δεν εξαντλείται στη στιγμή μιας κρίσης.

Κλείνοντας, απέδωσε το πρόβλημα σε μια διαχρονική πολιτική φοβικότητας, υποχωρητικότητας και κατευνασμού απέναντι στην Τουρκία. Διευκρίνισε ότι η κριτική του αφορά περισσότερες από μία κυβερνήσεις. Το μήνυμά του προς την Αθήνα ήταν σαφές: ενίσχυση της άμυνας, μέριμνα για το προσωπικό και αποφασιστικότητα που να φαίνεται στην πράξη.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO21 λεπτά πριν

Δεν αρκεί απλά να περάσει το καλώδιο – Τι διακυβεύεται στο Αιγαίο

Ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών προειδοποιεί για την τουρκική επιδίωξη αλλαγής συνόρων και ζητά εθνικό σχέδιο, ουσιαστικά ευρωπαϊκά αντίμετρα και έμπρακτη...

Άμυνα51 λεπτά πριν

Ελλάδα–Ινδία: Ανοίγει ο δρόμος για αμυντική συνεργασία και ναυπηγεία – Η στρατηγική σημασία του IMEC

Στο επίκεντρο της συνάντησης του Έλληνα υφυπουργού Ναυτιλίας Στέφανου Γκίκα με τον γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh βρέθηκαν...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Ψευδαίσθηση οι εγγυήσεις από τις ΗΠΑ – Η αποτροπή απαιτεί αποφασιστικότητα

Ο αντιστράτηγος ε.α., μιλώντας στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, απορρίπτει τις θριαμβολογίες για την επίσκεψη Ρούμπιο, προειδοποιεί για...

Απόψεις2 ώρες πριν

Η επανάσταση των νέων στην Ευρώπη, όταν οι ηγεσίες δεν ακούν, τότε οι δρόμοι γεμίζουν

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που οι πολιτικές της ηγεσίες δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν. Από τα σχολεία της Γαλλίας...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Κυριάκος Μητσοτάκης σε μοναστήρια: Πολιτική συνέπεια ή μια νέα Βαβέλ της εποχής μας;

Χριστιανική γραμματεία, ιεροί κανόνες, κανονικό δίκαιο, γεωπολιτική και βιο-ηθική. Άρθρο γνώμης του Δρ. Αλέξιου Παναγόπουλου.

Δημοφιλή