Αναλύσεις
Εθνική Ασφάλεια δεν είναι μόνο η άμυνα αλλά και οι πυρκαγιές με τις πλημμύρες!
Η Ελλάδα έχει βρεθεί αντιμέτωπη τα τελευταία χρόνια με αρκετά από τα εν λόγω φυσικά φαινόμενα, έχοντας «πληρώσει ακριβά» τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Γιατί (και) οι δασικές πυρκαγιές και οι πλημμύρες είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας και πως μπορούν να αντιμετωπιστούν
Απομυθοποίηση της εθνικής ασφάλειας –η οποία δεν περιλαμβάνει μόνο την εθνική άμυνα ενός κράτους– και την επεξήγηση της επίδρασης που έχουν τόσο οι πυρκαγιές όσο και οι πλημμύρες σε αυτήν. Η Ελλάδα έχει βρεθεί αντιμέτωπη τα τελευταία χρόνια με αρκετά από τα εν λόγω φυσικά φαινόμενα, έχοντας «πληρώσει ακριβά» τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η κατανόηση επομένως σε βάθος του συγκεκριμένου ζητήματος και των ενδεικνυόμενων τρόπων αντιμετώπισης των απειλών θα συμβάλλει θετικά στην ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας.
Γράφει ο Γιώργος Κουκάκης
Η περίοδος που διανύουμε αποτελεί ίσως μία από τις πιο ήρεμες περιόδους στην Ελλάδα όσον αφορά τις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν, καθώς η αντιπυρική περίοδοςi έχει τελειώσει για τις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας,ii ενώ η πτώση της θερμοκρασίας δεν είναι τόσο μεγάλη ούτε οι βροχοπτώσεις τόσο έντονες ώστε να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος δασικών πυρκαγιών και περιπτώσεων αποκλεισμού ολόκληρων περιοχών λόγω έντονων χιονοπτώσεων και πλημμυρικών φαινομένων αντίστοιχα. Το γεγονός αυτό καθιστά τη παρούσα περίοδο ιδανική για αναστοχασμό, εξαγωγή συμπερασμάτων και φυσικά κατάλληλη προετοιμασία σε όλα τα επίπεδα, ώστε να αποφύγουμε την επανάληψη δυσάρεστων περιστατικών του παρελθόντος τα οποία έπληξαν την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας,
Στο σημείο αυτό, ίσως πολλοί να αναρωτιούνται τι σχέση έχει η εθνική ασφάλεια με τις δασικές πυρκαγιές, τις πλημμύρες και τα υπόλοιπα ακραία καιρικά φαινόμενα. Αυτό ακριβώς είναι και το μεγάλο σφάλμα που επικρατεί στην αντίληψη των περισσοτέρων πολιτών, καθώς η εθνική ασφάλεια έχει εσφαλμένως συνδεθεί αποκλειστικά με την προάσπιση της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής ανεξαρτησίας ενός κράτους, δηλαδή την εθνική άμυνα. Αν όμως δεν ισχύει κάτι τέτοιο, τότε τι είναι η εθνική ασφάλεια;
Εικόνα 1: Οι κυριότερες συνιστώσες της εθνικής ασφάλειας | Πηγή: Σύνθεση του Γεώργιου Κουκάκη ©
Εθνική ασφάλεια είναι η προστασία του κράτους και των πολιτών αυτού από κάθε είδους απειλή που στρέφεται εναντίον τους και η οποία επηρεάζει τόσο την εύρυθμη λειτουργία του κράτους όσο και την ευημερία των πολιτών.iii Ανάλογα δε με το είδος της απειλής και τον τομέα πολιτικής (policy field) που επηρεάζει, η εθνική ασφάλεια χωρίζεται στις ακόλουθες (όχι αποκλειστικές) κατηγορίες (Εικόνα 1):
1. Στρατιωτική ασφάλεια (military security).
2. Οικονομική ασφάλεια (economic security).
3. Ενεργειακή ασφάλεια (energy security).
4. Ασφάλεια κρίσιμων εθνικών υποδομών (critical infrastructure security).
5. Θαλάσσια ασφάλεια (maritime security).
6. Επισιτιστική ασφάλεια (food security).
7. Περιβαλλοντική ασφάλεια (environmental security).
8. Υγειονομική ασφάλεια (health security).
9. Εσωτερική ασφάλεια (domestic/internal/homeland security).
10. Κυβερνοασφάλεια (cyber security).
11. Πολιτιστική ασφάλεια (cultural security).
12. Δημογραφική ασφάλεια (demographic security).
13. Υδατική ασφάλεια (water security).
14. Ασφάλεια πληροφοριών (information security).
15. Πολιτική ασφάλεια (political security).
16 Διαστημική ασφάλεια (space security).
Εκ πρώτης όψεως, γίνεται αντιληπτό ότι τόσο οι δασικές πυρκαγιές όσο και οι πλημμύρες καθώς και τα υπόλοιπα ακραία καιρικά φαινόμενα εμπίπτουν στην κατηγορία της περιβαλλοντικής ασφάλειας, καθώς τα βασικά αίτια που τις προκαλούν –εξαιρώντας τις ενδεχόμενες κακόβουλες ενέργειες– σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και έχουν σοβαρές αρνητικές συνέπειες στο περιβάλλον. Όταν ωστόσο τα εν λόγω φαινόμενα έχουν τόσο μεγάλη έκταση και ένταση ώστε να επηρεάζουν την εύρυθμη λειτουργία του κράτους και την ευημερία των πολιτών αυτού, τότε επηρεάζουν και άλλες συνιστώσες της εθνικής ασφάλειας με κυριότερες την οικονομική ασφάλεια,iv την ενεργειακή ασφάλεια vκαι την ασφάλεια κρίσιμων εθνικών υποδομών.vi
Το γεγονός αυτό έγινε δυστυχώς αντιληπτό στην Ελλάδα τόσο κατά τις δασικές πυρκαγιές που σημειώθηκαν στην Εύβοια, τον Έβρο και τη Ρόδο τα τελευταία χρόνια όσο και κατά τις πλημμύρες που σημειώθηκαν στη Θεσσαλία τον Σεπτέμβριο του 2023, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τη ζημίωση της εθνικής οικονομίας και την καταστροφή μεγάλου μέρους των περιουσιακών στοιχείων των πολιτών.vii Ιδιαίτερα λυπηρό δε είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν είναι το μόνο Ευρωπαϊκό κράτος που αντιμετώπισε τέτοια φαινόμενα, καθώς τεράστιες εκτάσεις κάηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στην Ισπανία και την Πορτογαλία,viii ενώ έντονα καιρικά φαινόμενα σημειώθηκαν μεταξύ άλλων στη Γερμανία, τη Σερβία και τη Ρουμανία το καλοκαίρι του 2023,ix και καταστροφικές πλημμύρες στην Ισπανία μόλις πρόσφατα.x Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονιστεί ότι σύμφωνα με το Νόμο 4662/2020 ως καταστροφή ορίζεται:
«Η σοβαρή διαταραχή της λειτουργίας της κοινωνίας, που προκαλεί εκτεταμένες ανθρώπινες, υλικές και περιβαλλοντικές απώλειες, οι οποίες ξεπερνούν την ικανότητα της πληγείσας κοινωνίας να τις αντιμετωπίσει με ίδια μέσα και πόρους».xi
Όσον αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης –δηλαδή τις τακτικές και διαχειριστικές αποφάσεις που λαμβάνονται και τις επιχειρησιακές δραστηριότητες που σχεδιάζονται και υλοποιούνται– κάθε είδους καταστροφής, αυτός σύμφωνα πάντα με τον προαναφερθέντα νόμο περιλαμβάνει τέσσερα (4) στάδια τα οποία συνθέτουν τον κύκλο διαχείρισης καταστροφής (Εικόνα 2).xii Τα στάδια αυτά είναι τα ακόλουθα:
1. Πρόληψη (Prevention) – Μετριασμός (Mitigation), η οποία περιλαμβάνει το σύνολο των δράσεων και μέτρων που στοχεύουν στην απόλυτη αποφυγή των δυνητικών επιπτώσεων των κινδύνων και στην ελαχιστοποίηση των φυσικών, τεχνολογικών καταστροφών και λοιπών απειλών.
Εικόνα 2: Τα στάδια του Κύκλου Διαχείρισης Καταστροφής (Disaster Management Cycle)
Πηγή: https://www.tidalbasingroup.com/the-role-of-disaster-mitigation-in-modern-urban-planning/
2. Ετοιμότητα (Preparedness/Preparation), η οποία περιλαμβάνει το σύνολο δράσεων και μέτρων που λαμβάνονται εκ των προτέρων για να διασφαλίσουν αποτελεσματική αντίδραση σε περιπτώσεις καταστροφών.
3. Αντιμετώπιση (Response), η οποία περιλαμβάνει τις δράσεις, κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την καταστροφή, για την προστασία της ζωής και της υγείας των ανθρώπων, για την αντιμετώπιση άμεσων αναγκών διαβίωσής τους και για τη διασφάλιση παροχής αρωγής και υποστήριξης για τον μετριασμό των επιπτώσεων της καταστροφής.
4. Αποκατάσταση (Relief/Recovery), η οποία περιλαμβάνει δράσεις μετά από μία καταστροφή με στόχο την αποκατάσταση ή τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης κατά τις πρώτες ώρες και ημέρες μετά την εκδήλωσή της.
Ένας ακόμα παράγοντας στον οποίο θα πρέπει να δοθεί έμφαση είναι η ατομική ευθύνη που φέρουν οι πολίτες, καθώς η συνολική γενική ευθύνη που όντως φέρει το κράτος δεν τους απαλλάσσει από το δικό τους μερίδιο, το οποίο συνίσταται στην κατάλληλη ατομική προετοιμασία αλλά και τη συνεισφορά τους στο μέτρο του δυνατού στις δράσεις του κράτους κατά τη διάρκεια των τεσσάρων προαναφερθέντων σταδίων. Κατά τη διάρκεια δε της εκδήλωσης κάποιας καταστροφής (3ο στάδιο) εξαιρετικά σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο εθελοντισμός, ο οποίος δρα επικουρικά όσον αφορά τις ενέργειες του κρατικού μηχανισμού.
Για να αναπτυχθεί όμως η ατομική ευθύνη, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της κουλτούρας ασφάλειας το οποίο θα πρέπει να έχει καλλιεργηθεί, απαιτείται η εφαρμογή μίας ολιστικής προσέγγισης του ζητήματος, η οποία θα έχει ως κεντρικό άξονα την επιμόρφωση των πολιτών από μικρή ηλικία σε όλες τις βαθμίδες της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, και την εν συνεχεία παροχή δια βίου μάθησης σε συνδυασμό με την κατάλληλη προβολή και προώθηση των σχετικών δράσεων με τη βοήθεια των Μέσων Μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ) και Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ).
Εν κατακλείδι, θα πρέπει να γίνει αντιληπτό από όλους ότι αφενός μεν η εθνική ασφάλεια είναι υπόθεση όλων των πολιτών και όχι μόνο του κράτους, αφετέρου δε ότι η ασφάλεια αποτελεί σημαντικό καταλύτη και προϋπόθεση της ανάπτυξης και ΟΧΙ τροχοπέδη αυτής, καθώς σύμφωνα με τον Άγγλο φιλόσοφο Thomas Hobbes (1588-1679)xiii:
«[…] χωρίς ασφάλεια δεν υπάρχει χώρος για τη βιομηχανία […] δεν υπάρχουν τέχνες, δεν υπάρχουν γράμματα, δεν υπάρχει κοινωνία και το χειρότερο απ’ όλα, υπάρχει συνεχής φόβος και ο κίνδυνος βίαιου θανάτου, η ζωή του ανθρώπου είναι μοναχική, φτωχή, άσχημη, κτηνώδης και σύντομη».xiv
i Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. (χ.η.). Αντιπυρική Περίοδος. https://civilprotection.gov.gr/antipyriki-periodos
ii Dasarxeio.com. (2024, Οκτώβριος 23). Παράταση αντιπυρικής περιόδου. https://dasarxeio.com/2024/10/23/140361/
iii Holmes, K. (2015). What Is National Security?. The Heritage Foundation, 23 https://www.heritage.org/sites/default/files/2019-10/2015_IndexOfUSMilitaryStrength_What%20Is%20National%20Security.pdf
iv Koukakis, G. (2024). Understanding National Security – Part II: The component of Economic Security. Geostrategic Pulse. Issue 297, 31-46. https://www.researchgate.net/publication/383861884_Understanding_National_Security_-_Part_II_The_Component_of_Economic_Security
v Σταμπολής, Κ.& Μεζαρτάσογλου, Δ. (2018). Η Ενεργειακή Ασφάλεια της Ελλάδας και Προτάσεις για την Βελτίωσή της [Μελέτη (Μ 51)]. Ινστιτούτο Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αθήνα, 9. https://www.iene.gr/articlefiles/energgeiki-asfaleia_elladas.pdf
vi Żaboklicka, E. (2020). Critical infrastructure in the shaping of national security. Security and Defence Quarterly, 28(1), 70-81. https://doi.org/10.35467/sdq/118585
vii Ρομπόλης, Σ. & Μπέτσης, Β. (2023, Σεπτέμβριος 22). Οι συνέπειες των πλημμυρών στη Θεσσαλία και η ελληνική οικονομία. Οικονομικός Ταχυδρόμος.https://www.ot.gr/2023/09/22/apopseis/experts/oi-synepeies-ton-plimmyron-sti-thessalia-kai-i-elliniki-oikonomia/
viii Ρουγγέρη, Ν. (2024, Ιούνιος 22). Φωτιές; Κινδυνεύει η Ευρώπη να καεί; – Οι mega fires ήρθαν για να μείνουν. In.gr. https://www.in.gr/2024/06/22/in-science/perivallon-b-science/foties-kindyneyei-eyropi-na-kaei-oi-mega-fires-irthan-gia-na-meinoun/
ix FLASH. (2024, Ιούνιος 20). Ακραία καιρικά φαινόμενα «διαλύουν» την Ευρώπη – «Πνίγεται» η Γερμανία – «βράζει» η Ρουμανία. https://www.flash.gr/akraia-kairika-fainomena-dialyoyn-tin-eyropi-pnigetai-i-germania-vrazei-i-roymania-943001
x CNN Greece. (2024, Οκτωβρίου 30). Πλημμύρες στην Ισπανία: Τους 62 έφτασαν οι νεκροί – Αγωνία για τους αγνοούμενους. https://www.cnn.gr/kosmos/story/446334/plimmyres-stin-ispania-tous-62-eftasan-oi-nekroi
xi Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας. (2020, Φεβρουάριος 07). Νόμος Υπ’Αριθ.4662 , Εθνικός Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης Κινδύνων, αναδιάρθρωση της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, αναβάθμιση συστήματος εθελοντισμού πολιτικής προστασίας, αναδιοργάνωση του Πυροσβεστικού και άλλες διατάξεις (ΦΕΚ Α27) [Επίσημο Έγγραφο], 307. https://search.et.gr/el/fek/?fekId=598564
xii Οπ.π.
xiii Sorell, T. (2024, September 12). Thomas Hobbes. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Thomas-Hobbes
xiv Coupland, R. (2001). Humanity: What is it and how does it influence international law?. ICRC.83(844), 980. https://international-review.icrc.org/sites/default/files/S156077550018349Xa.pdf
GEOPOLITICO
Γρίβας: Τα τρωτά σημεία της Τουρκίας
Ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών, στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκου, προειδοποιεί για τη στρατηγική της Άγκυρας στο Αιγαίο, απορρίπτει την εικόνα μιας ανίκητης Τουρκίας και ζητά αποτροπή, συνολική εθνική στρατηγική και προστασία των κρίσιμων ελληνικών οπλικών συστημάτων.
Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο, η δραστηριότητα των αλιευτικών και οι κινήσεις γύρω από τα θαλάσσια πάρκα αποτελούν, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Γρίβα, διαφορετικές εκφάνσεις μιας ενιαίας στρατηγικής: της σταδιακής αποδόμησης της ελληνικής κυριαρχίας και της επιβολής τουρκικού ελέγχου στον θαλάσσιο χώρο.
Στη συνέντευξή του στον Χρήστο Μουρτζούκου, στην εκπομπή «Με τη ματιά του απόδημου», ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών άσκησε έντονη κριτική στην ελληνική διαχείριση των ελληνοτουρκικών. Υποστήριξε ότι το αφήγημα των «ήρεμων υδάτων» συγκαλύπτει την εξέλιξη μιας ευρύτερης τουρκικής εκστρατείας, ενώ επέμεινε ότι η αποφυγή του πολέμου προϋποθέτει αξιόπιστη αποτροπή.
Το καλώδιο και η στρατηγική της «σαλαμοποίησης»
Αφετηρία της συζήτησης αποτέλεσε το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και το ερώτημα εάν η αποδοχή τουρκικών απαιτήσεων για προηγούμενη ενημέρωση μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο για άλλες ελληνικές δραστηριότητες.
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας ενέταξε την υπόθεση στη λογική της «σαλαμοποίησης»: της απόσπασης μικρών, διαδοχικών υποχωρήσεων, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά μια μεγάλη στρατιωτική αντιπαράθεση.
Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιδιώκει να καθιερώσει στην πράξη την αντίληψη ότι η Ελλάδα οφείλει να συνεννοείται μαζί της για τις κινήσεις της στο Αιγαίο. Εάν αυτή η λογική γίνει αποδεκτή, προειδοποίησε, θα προστεθεί ακόμη ένα βήμα στην υπονόμευση της ελληνικής ανεξαρτησίας.
Το διακύβευμα, όπως το περιέγραψε, υπερβαίνει την οικονομική αξία ενός ενεργειακού έργου ή την εκμετάλλευση θαλάσσιων πόρων. Αφορά τη δυνατότητα της χώρας να ασκεί τα δικαιώματά της χωρίς να υπόκειται σε εξωτερική επιτήρηση.
Το Αιγαίο ως συνδετικός ιστός της χώρας
Κεντρικό σημείο της ανάλυσής του ήταν η γεωγραφική και στρατηγική σημασία του Αιγαίου για την ελληνική συνοχή.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η συζήτηση συχνά παραγνωρίζει την παρουσία των ελληνικών νησιών και παρουσιάζει το Αιγαίο σαν έναν θαλάσσιο χώρο που απλώς παρεμβάλλεται μεταξύ δύο κρατών. Στη δική του γεωπολιτική προσέγγιση, οι θαλάσσιες επικοινωνίες μεταξύ των νησιών και της ηπειρωτικής χώρας αποτελούν θεμελιώδες στοιχείο της εθνικής υπόστασης.
Με αυτό το σκεπτικό ερμήνευσε και τη «Γαλάζια Πατρίδα». Κατά τον ίδιο, η τουρκική επιδίωξη είναι να αντιμετωπίζονται ελληνικά νησιά ως θύλακες περιορισμένης κυριαρχίας μέσα σε έναν χώρο στον οποίο η Άγκυρα αξιώνει καθοριστικό έλεγχο.
Πρόκειται, όπως υποστήριξε, για απειλή που πρέπει να αντιμετωπιστεί συνολικά και να εξηγηθεί με σαφήνεια στους συμμάχους της Ελλάδας.
«Ήρεμα ύδατα» και αντιφατικά μηνύματα προς τους συμμάχους
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στην αντίληψη ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε μια ουσιαστικά ομαλή περίοδο.
Κατά τον Γρίβα, η Τουρκία συνεχίζει να ασκεί πίεση με στρατιωτικά, πολιτικά και επικοινωνιακά μέσα, ενώ στην Ελλάδα υποβαθμίζεται η σημασία αυτών των κινήσεων. Υποστήριξε ότι αυτή η απόσταση μεταξύ πραγματικότητας και δημόσιας παρουσίασης δυσκολεύει και τη διεκδίκηση διεθνούς υποστήριξης.
Το ερώτημα που έθεσε ήταν συγκεκριμένο: πώς μπορεί η Αθήνα να περιμένει ουσιαστική κινητοποίηση τρίτων, εάν η ίδια εκπέμπει το μήνυμα ότι δεν αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με την Άγκυρα;
Στο ίδιο πλαίσιο διατύπωσε βαριές πολιτικές καταγγελίες για τμήματα του ελληνικού συστήματος εξουσίας, τα οποία, κατά την άποψή του, διευκολύνουν την τουρκική στρατηγική μέσω της υποβάθμισης της απειλής και της καλλιέργειας αντιλήψεων παραίτησης.
Η Τουρκία έχει τρωτά σημεία – Η αποτροπή αποσκοπεί στην αποφυγή του πολέμου
Ο καθηγητής απέρριψε την εικόνα ότι μια ελληνοτουρκική σύγκρουση θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε ελληνική ήττα.
Αναγνώρισε ότι η Τουρκία διαθέτει πλεονεκτήματα, επέμεινε όμως ότι διαθέτει και σοβαρές τρωτότητες. Αντίστοιχα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σημαντικά στρατιωτικά πλεονεκτήματα, τα οποία δεν πρέπει να παραγνωρίζονται.
Στην ανάλυσή του έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην εσωτερική πολιτική και κοινωνική κατάσταση της Τουρκίας, καθώς και στην εξάρτηση της ηγεσίας της από την εικόνα μιας ισχυρής, ανερχόμενης δύναμης. Εκτίμησε ότι ένα πλήγμα σε αυτή την εικόνα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς εσωτερικούς κραδασμούς.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια ένοπλη σύγκρουση μπορεί να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα και να αποδειχθεί καταστρεπτική και για τις δύο χώρες. Απέρριψε, μάλιστα, ως παρανοϊκή τη λογική ενός δήθεν προσυμφωνημένου και ελεγχόμενου μικρού επεισοδίου.
«Πρέπει να το αποφύγουμε. Όντως πρέπει να το αποφύγουμε. Γι’ αυτό υπάρχει αποτροπή», τόνισε.
Το πρώτο πλήγμα και ο έλεγχος της κλιμάκωσης
Στη συζήτηση για το προληπτικό πλήγμα, ο Γρίβας υποστήριξε ότι η σχετική δυνατότητα πρέπει να εξετάζεται ως στοιχείο της στρατηγικής εργαλειοθήκης και της αποτροπής.
Η θέση του ήταν ότι ο αντίπαλος δεν πρέπει να θεωρεί δεδομένο πως μπορεί να επιλέγει κάθε φορά τον τόπο, τον χρόνο και την ένταση μιας κρίσης, εξασφαλίζοντας προβλέψιμες και περιορισμένες ελληνικές αντιδράσεις.
Έδωσε έμφαση στον έλεγχο της κλιμάκωσης: στη δυνατότητα της Ελλάδας να μην εγκλωβίζεται σε ένα παιχνίδι διαδοχικών μικρών πιέσεων που οργανώνει η άλλη πλευρά.
Ταυτόχρονα, διευκρίνισε ότι η αναφορά σε αυτή τη δυνατότητα δεν αποτελεί προτροπή για άμεση επίθεση. Την ενέταξε στη λογική αποτροπής μιας σύγκρουσης, επιμένοντας στους μεγάλους κινδύνους που θα συνεπαγόταν ο πόλεμος.
Τα αλιευτικά και τα θαλάσσια πάρκα στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο
Η συζήτηση επεκτάθηκε στη δραστηριότητα τουρκικών αλιευτικών κοντά σε ελληνικές ακτές και στις επιπτώσεις για τους Έλληνες ψαράδες.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι τέτοιες κινήσεις πρέπει να αξιολογούνται και υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας. Κατά την εκτίμησή του, η παρουσία αλιευτικών μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο εμπέδωσης τουρκικής παρουσίας και αμφισβήτησης του ελληνικού ελέγχου.
Παρέπεμψε στο κινεζικό μοντέλο αξιοποίησης πολιτικών θαλάσσιων μέσων για στρατηγικούς σκοπούς, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία ακολουθεί ανάλογες μεθόδους.
Αλιευτικά, NAVTEX, θαλάσσια πάρκα και παρεμβάσεις στις έρευνες για το καλώδιο συνθέτουν, στη δική του ανάγνωση, ένα ολοκληρωμένο σύστημα πίεσης. Γι’ αυτό και ζήτησε συνολική ελληνική στρατηγική, αντί για αποσπασματική αντιμετώπιση κάθε περιστατικού.
Ουκρανία: Αντίθετος στην παραχώρηση κρίσιμων ελληνικών όπλων
Στο σκέλος της συνέντευξης για την Ουκρανία, ο Γρίβας εξέφρασε κατηγορηματική αντίθεση σε ενδεχόμενη παραχώρηση κρίσιμων ελληνικών οπλικών συστημάτων.
Χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο «εθνικό έγκλημα», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει δικές της σοβαρές ανάγκες ασφαλείας και δεν μπορεί να διακινδυνεύσει κενά στην άμυνά της.
Αμφισβήτησε επίσης τη διαβεβαίωση ότι τα συστήματα που θα παραχωρούνταν θα μπορούσαν να αντικατασταθούν εύκολα και γρήγορα. Επικαλέστηκε τις πιέσεις στην παραγωγή και στην αναπλήρωση στρατιωτικών αποθεμάτων, συνδέοντας το ζήτημα με τις ευρύτερες αλλαγές στον σύγχρονο πόλεμο.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση στην Τουρκία και η ενεργειακή πίεση
Ο καθηγητής άσκησε κριτική και σε ευρωπαϊκές προσεγγίσεις που αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως αναγκαίο στήριγμα της ευρωπαϊκής άμυνας απέναντι στη Ρωσία.
Κατά την άποψή του, αυτή η λογική παραγνωρίζει τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Μόσχα και δημιουργεί περιθώρια στην τουρκική ηγεσία να αξιοποιεί τη στρατιωτική της ισχύ ως διπλωματικό διαπραγματευτικό χαρτί.
Παράλληλα, συνέδεσε τις κρίσεις στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή με την ενεργειακή πίεση στην Ευρώπη. Εκτίμησε ότι το αυξημένο κόστος ενέργειας υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και ενισχύει τη θέση άλλων μεγάλων οικονομικών δυνάμεων.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το διεθνές περιβάλλον παραμένει εξαιρετικά ρευστό και ότι ασφαλείς προβλέψεις για τις επόμενες τουρκικές κινήσεις δεν μπορούν να γίνουν. Το ζητούμενο για την Ελλάδα, όπως το έθεσε, είναι να αναγνωρίσει τη φύση της απειλής, να προστατεύσει την αμυντική της επάρκεια και να αποκτήσει συνεκτική στρατηγική.
GEOPOLITICO
Όσα είπε ο Ρούμπιο στην Αθήνα αποκαλύπτουν το πεδίον δόξης λαμπρόν του Ελληνισμού
Ο επικεφαλής της Αμερικανικής Διπλωματίας είπε μεγάλες κουβέντες στην Πνύκα: Από το Κάλλος στην Ισχύ και το Χρέος του Ελληνισμού, ο Μάρκο Ρούμπιο δεν έκρυψε τα λόγια του…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Δεν χωρά αμφιβολία το γεγονός ότι κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έλαβε από την Ελλάδα ένα ανεκτίμητο δώρο: να μιλήσει μπρος στην Ακρόπολη απευθυνόμενος στην ανθρωπότητα από την Πνύκα.
Και είναι προσωπική γνώμη του γράφοντος ότι ο ίδιος το άξιζε αυτό. Διότι δεν ήρθε στην Ελλάδα με το θράσος του προκατόχου του Άντονι Μπλίνκεν και την αξίωση για δηλητηριώδη παρέμβαση στον πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας. Ο οποίος Μπλίνκεν στις αρχές του 2024 είχε ζητήσει από τον Έλληνα Πρωθυπουργό στο πατρικό του στην Κρήτη την εφαρμογή της νεοταξικής ατζέντας κατάλυσης του ιστορικού θεσμού της οικογένειας που προωθούσαν οι Δημοκρατικοί.
Κάτι το οποίο πέτυχαν στην Ελλάδα, με την ψήφιση του γάμου ομοφυλοφίλων. Ένα νόμο τον οποίο η τότε αμερικανική κυβέρνηση είχε, δια του Μπλίνκεν, δεσμεύσει την Αθήνα να ψηφίσει με τέτοιο τρόπο, ώστε αργότερα κορυφαία κυβερνητικά στελέχη στην Ελλάδα να αναγκάζονται να δικαιολογούνται, διατυμπανίζοντας πως πρόκειται δήθεν για ζήτημα γεωπολιτικό και θέμα εθνικής ασφαλείας.
- Σαφώς, η ατζέντα του Μάρκο Ρούμπιο είχε διαφορετικό πρόσημο. Αν μη τι άλλο, ήταν συνεπής με τη ρεπουμπλικανική πεποίθηση, η οποία διασφάλισε στον Πρόεδρό του δεύτερη θητεία στον Λευκό Οίκο, ότι η κοινωνική συνοχή, μαζί με την έννοια του έθνους, οφείλει να είναι προτεραιότητα κάθε κράτους που σέβεται την υπόστασή του.
Γι᾽ αυτό και στην Πνύκα ο Αμερικανός ΥΠΕΞ δεν περιορίστηκε να μιλήσει θετικά για την Ελλάδα και να την εγκωμιάσει απλώς ως στρατηγικό σύμμαχο. Αλλά προέβη σε ρητή αναφορά στον λαό της, τον ελληνικό λαό, αναγνωρίζοντας ότι: «Ο λαός αυτού του έθνους έχει αποδείξει για άλλη μια φορά ότι είναι ένας απαραίτητος φίλος τόσο για την Ευρώπη όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Βεβαίως, η ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα, μολονότι καλοδουλεμένη, δεν ήταν απαλλαγμένη από αδυναμίες τόσο στη συνολική θέαση του Ελληνισμού και του Χριστιανισμού όσο και σε επιμέρους σημεία της. Όπως, παραδείγματος χάριν, κάτι από το οποίο πάσχει η Δύση, το γεγονός ότι η αξία των Ελλήνων εντοπίζεται στην κλασική αρχαιότητα, από την οποία μεταφερόμαστε απευθείας στη σημερινή παροχή γεωστρατηγικών διευκολύνσεων προς την Υπερδύναμη. Ή, η υφέρπουσα αντίληψη ότι τα θεμέλια του «φυσικού νόμου» της Δύσης βρίσκονται στην Ελλάδα.
- Ωστόσο, η ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα δείχνει στον σύγχρονο Ελληνισμό, τόσο δια των καίριων επισημάνσεών της όσο και δια των παραλείψεών της, τον δρόμο για την παγκόσμια ελληνική στρατηγική παρουσία. Εξηγούμαι.
Μπορεί ο Αμερικανός ΥΠΕΞ να αναγνώρισε το μεγαλείο της Ακρόπολης που στέκει πίσω του ακάθεκτη στον χρόνο. Και μπορεί στον λόγο του να αναφέρθηκε δύο φορές στην ομορφιά (beauty, beautiful), δίχως να εντοπίσει το βάθος της ελληνικής μεταφυσικής την οποία έχει απωλέσει η Δύση για την ανόρθωση της οποίας ο ίδιος όντως και ειλικρινώς νοιάζεται. Οι Έλληνες όμως έγιναν υπόδειγμα της παγκόσμιας ιστορίας διότι αναγνώρισαν στον κόσμο το κάλλος ως ιδίωμα του Θεού.
Ως πιστός Καθολικός ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αντιλαμβάνεται τη σημασία του Χριστιανισμού. Τόλμησε μάλιστα ο κ. Ρούμπιο να αναφέρει το όνομα του Ιησού Χριστού μόλις μερικές εκατοντάδες μέτρα από τον Άρειο Πάγο, όπου ο Απόστολος Παύλος κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Αθηναίους, έστω κι αν η ομιλία του δεν θεμελίωσε ενιαίο το κλασικό και χριστιανικό πολιτισμικό πλαίσιο, το οποίο θαυμαστά προσδιόρισε τη σχέση ανθρώπου και Θεού όπως μόνον οι Έλληνες κατόρθωσαν να βιώσουν και να αναδείξουν.
- Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι, μολονότι η ομιλία του κ. Ρούμπιο κινήθηκε στη νοητή γραμμή: «κόσμος, λογική τάξη του κόσμου, φυσικοί νόμοι, ανθρώπινος νους, φυσική τάξη, αλήθεια-αγαθό-κάλλος, αντικειμενικά πρότυπα, Χριστιανισμός-φυσικός νόμος», και μολονότι ο ίδιος Χριστιανός, δεν μπόρεσε να δει στην Ακρόπολη την προεξαγγελία της χριστιανικής μεταφυσικής περί της Δημιουργίας του Θεού την οποία το ίδιο το κάλλος του κόσμου μαρτυρά.
Μίλησε για τον κόσμο, αλλά δεν τον είδε ως έργο του Θεού. Μίλησε για το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού και τη Χριστιανική Θεολογία του Αυγουστίνου και του Ακινάτη, αλλά δεν διείδε τον φυσικό νόμο που επικαλέστηκε ως προϊόν ελευθερίας του Θεού Λόγου, εντός της κτίσεως. Αυτά μπορεί σε κάποιους αναγνώστες και αναλυτές να ακουστούν ως ψιλή θεολογία, αλλά είναι ακριβώς το κομβικό σημείο στο οποίο η δυτική μεταφυσική παύει πλέον να ακολουθεί την Ελλάδα ως κατάφαση του κάλλους και διαστρέφεται σε θεολογία και μεταφυσική της ισχύος με συνέπειες οδυνηρές για όλη την ανθρωπότητα.
Κάπου εδώ αρχίζει η ευθύνη του Ελληνισμού, και ιδίως εν προκειμένω του ομογενειακού Ελληνισμού στις ΗΠΑ, την οποία η εμπνευσμένη ομιλία Ρούμπιο άρρητα υπογραμμίζει. Τόσο η Αρχιεπισκοπή Αμερικής, η οποία οφείλει να επανάγει εις βάθος αντί να κινείται απλώς πολιτικά, όσο και το ίδιο το ελληνικό κράτος, δια της Πρεσβείας της Ελλάδος στην Ουάσιγκτον (εδώ θα πρέπει να επισημανθεί η σεμνή και στιβαρή παρουσία του Πρέσβεώς μας στις ΗΠΑ Αντώνη Αλεξανδρίδη κατά την επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα) έχουν ένα μεγάλο χρέος και καθήκον.
- Να λειτουργήσουν όχι απλώς ως μονάδες εκκλησιαστικής και κρατικής ισχύος, αλλά ως ιεραπόστολοι και πρέσβεις της Ελληνορθοδοξίας αντιστοίχως.
- Να διαμορφώσουν δομές διάδοσης του ελληνικού και Ορθόδοξου πολιτισμού μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, προς όφελος και των Ελλήνων τέταρτης γενιάς, που ίσως δεν υποψιάζονται καν την ισχύ του ελληνικού πνεύματος και της ελληνικής γλώσσας, αλλά και κάθε ευαίσθητου Αμερικανού πολίτη για τον οποίο το αμερικανικό όνειρο της ενθαδικότητας μοιάζει μικρό μπρος στην αθανασία.
Τα όσα είπε και δεν είπε ο κ. Ρούμπιο στην Αθήνα, αποκαλύπτουν το πεδίον δόξης λαμπρόν του Ελληνισμού στον 21ο αιώνα και φανερώνουν τις τιτάνιες διαστάσεις του έργου που και η Ορθόδοξη Εκκλησία και η ελληνική Πολιτεία, αλλά και οι φορείς της Ομογένειας καλούνται να επιτελέσουν μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Διότι, είτε μας αρέσει είτε όχι, η Ελλάδα ανέκαθεν, από τον Όμηρο και τους Προσωκρατικούς μέχρι τον Σεφέρη, τον Ελύτη, τον Άγιο Πορφύριο και τον Άγιο Παΐσιο, είναι ο μυητής της ανθρωπότητας στο Κάλλος, την Αλήθεια και την Αιωνιότητα. Αυτά είναι, εκτιμώ, που κατά βάθος επιδιώκει και ο ίδιος ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, αυτά είναι που αποζητά ο κάθε άνθρωπος όπου γης. Το momentum είναι ιδανικό για τον Ελληνισμό και για τις ΗΠΑ.
* Παναγιώτης Παύλος
Ερευνητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο
GEOPOLITICO
Ενώ το τέρας βρυχάται, οι δύο ΥΠΕΞ, ούτε το πως ονομάζεται, ψελλίσατε!
Χρήστος Κηπουρός: Η λέξη Τουρκία έλαμψε δια της απουσίας της. Οι αιτίες; Από τη μια, τα νέα τουρκικά γυαλιά του Ρούμπιο. Από την άλλη το σιγοντάρισμα και κυρίως η διαχρονικά συμπλεγματική πολιτική των Αθηνών.
Ιδού πέντε θέματα που όφειλε να θέσει στον ομόλογό του, ο Έλληνας ΥΠΕΞ αλλά δεν το έπραξε. Εκτός από ένα, και κείνο, μισό και ανάλατο. Όπως μισό είναι και το “Φίλος της Ελλάδας”. Γιατί άλλο αυτό και άλλο το “Φίλος της Αρχαίας Ελλάδας”, όπως τονίστηκε από το Ρούμπιο στην πνύκα.
1. Ο Τούρκος ομόλογός τους στο “Σουνιτικό ΝΑΤΟ”, έκανε μνημόσυνο με ξένα κόλλυβα. Ο λόγος για την Ελληνική πυροβολαρχία patriot, στη Σαουδική Αραβία. Παρεμπιπτόντως η καυχησιολογία για την προστασία της Σούδας, που ούτε κατά διάνοια απαιτούνταν, πέραν του αδυνατίσματος της αμυντικής μας κάλυψης, θίγει και την καταγωγή του ίδιου, ως Καρπάθιου.
2. Όφειλε να επιδώσει στον Ρούμπιο, το χάρτη της ΙΜΜΑ, {βλέπετε εικόνα}, με την Ελληνική Τάφρο, προσθέτοντας δυο μόνο λόγια: “Επειδή στα Ανατολικά φτάνει έως το Καστελόριζο, πως είναι δυνατόν μέσα στην Ελληνική Τάφρο να εξαγγέλλεται Τουρκικό θαλάσσιο πάρκο; Όχι μόνο λόγω του ονόματος “Ελληνική” αλλά και λόγω της οικολογίας, με την αναγκαία υψηλή θαλάσσια προστασία”; Δεν είναι ακυρώσιμο;
Επιπλέον να του πει για τον καθορισμό της Ελληνικής τάφρου, αυτό το φαλαινάριο του Θεού, ως συνορεύουσας ζώνης 24 μιλίων, στην Ανατολική Μεσόγειο, με τα 12 μίλια να αφορούν και το καθέτως και το οριζοντίως, και άρα δημιουργία έξι νομικών Ελλήσποντων, μεταξύ των θαλασσίων στενών, Δυτικά και Ανατολικά της Πελαγόεσσας Κρήτης. Και να τον ρωτήσει το πως βλέπει την ανάληψη από Ελλάδα και Κύπρο, της θαλάσσιας τηλεδιοίκησης για την Ανατολική Μεσόγειο.
3. Επίσης να του εγχειρήσει το χάρτη του οικολογικού τομέα του ΟΗΕ, της 20/12/19, για τις ΑΟΖ, στην Ανατολική Μεσόγειο, ρωτώντας τη γνώμη του Ρούμπιο, 1. Για τις όμορες ες αεί ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου που έχουν κοινή γραμμή επαφής μήκους 24 μιλίων! Όνομα και πράγμα συνορεύουσα δηλαδή ζώνη. Και 2. Ως προς το παράνομο μνημόνιο Τουρκίας Λιβύης που είχε υπογραφεί στις 27/11/19. Ο συγκεκριμένος χάρτης του ΟΗΕ, που είναι copy paste του χάρτη της Σεβίλλης, βάσει της UNCLOS, ως επίσημο έγγραφο, αποτελεί ή όχι πράξη ακύρωσης του μνημονίου;
4. Η ιερή Λέξη επανένωση έχει τη μέγιστη αξία για το θαλάσσιο Ελληνισμό, με κλειδί τις δυο ΑΟΖ, Ελλάδας και Κύπρου, εν όψει και της υποδοχής των δυο θαλάσσιων διαδρόμων, BRI και IMEC, ο οποίος μάλιστα εν πολλοίς είναι και made in USA. Πόσο μάλλον όταν μαζί με το καλώδιο GSI, η χώρα προχωράει στην ανάδειξή της σε κεντρική πλατεία του πλανήτη! Με κοινό τόπο όλων των διαδρόμων, το bypass της Τουρκίας! Εξ ων και το προερχόμενο από την Ιστορία και τη Γεωγραφία νεότερο Ανατολικό Ζήτημα.
Οπότε η δήλωση Ρούμπιο περί ιδιωτικής Διπλωματίας, επιζητούσε να του πει μια παλιά ατάκα: “Φίλοι και σύμμαχοι είμαστε, όμως δεν είμαστε Αμερικανάκια”.
Κατά τα άλλα, καλή είναι και η λέξη επανένωση της Κύπρου, αρκεί να μην την λες για να την πεις. Γιατί ούτε Ομοσπονδίες χρειάζεται η Κύπρος, ούτε νέα σχέδια Ανάν, ούτε ψευδοκράτη και παρακράτη. Ούτε αυτές τις άτυπες διασκέψεις «5+1», σαν αυτή που ξαναείπε ο απερχόμενος από την Κύπρο και τον ΟΗΕ Γενικός Γραμματέας. Ο Ελληνισμός καρτερεί την Κυπριακή Δημοκρατία, με μια δημοκρατική κοινωνία πλήρως ισότιμων πολιτών. Οι οποίοι εύκολα πλέον θα ξαναβρούν τη χαρά της συνύπαρξης του ειρηνισμού με τον ανθρωπισμό και την ευμάρεια.
5. Και τέλος το πως βλέπουν οι ΗΠΑ τη θαλάσσια Διώρυγα Αλεξανδρούπολης Μπουργκάς, μια και κάποιο think tank στην πατρίδα του μελετά τη συγκεκριμένη ιδέα εδώ και καιρό. Και επειδή θα αλλάξει το χάρτη της Γεωγραφίας και της Ιστορίας, όσο και της Γεωπολιτικής και Γεωοικονομίας. Με τον ενεργειακό διάδρομο και τα Στεριανά Δαρδανέλια να γίνονται ολόκληρη δέσμη. Θέματα για τα οποία γράφω σαράντα χρόνια, προτείνοντας τελευταία να πάρει το όνομα: “Μιχάλης Χαραλαμπίδης”. Άλλο τώρα που οι εν Αθήναις άνωθεν καμώνονται ότι ανακάλυψαν την Αμερική. Στα μυαλά είναι πολύ κάτωθεν. Άλλωστε ένας πρέσβης των ΗΠΑ στη γειτονική Τουρκία, ονόματι Μοργκεντάου, είχε πει ακόμη από το έτος 1920, ότι τα Δαρδανέλια της ξηράς είναι στον Έβρο!
Τέτοιοι Αμερικανοί και τέτοιοι Ισπανοί σαν τον Ανδαλουσιανό καθηγητή της Σεβίλλης Vivero, συντάκτη του ομώνυμου χάρτη, επιβεβαιώνουν τον Ισοκράτη, για τους μετέχοντες της ημετέρας παιδείας.
_______________
Διδυμότειχο, Οκτώβριος 2026,
Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν
Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις...
Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν
Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το...
Μαυρίδης προς ΕΕ: Επιβολή κυρώσεων στον επιδρομέα αντί για “θετική ατζέντα”
Παρέμβαση του Ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου...
Κεραυνοί Παυλόπουλου για Ρούμπιο: Ύμνοι στην Ελλάδα, σιωπή για casus belli και κατοχή της Κύπρου
Αιχμηρή κριτική του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών για την ομιλία του στην Πνύκα. Ο Προκόπης Παυλόπουλος...
«Ελευθερία» Λονδίνου: Ισχυρό μήνυμα Ρούμπιο για την Ελλάδα, τιμή στην Κυπριακή Ανεξαρτησία και δυναμική παρουσία της ομογένειας
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ιστορικής ελληνικής εφημερίδας του Λονδίνου οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, η γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου, η...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας