Ιστορία - Πολιτισμός
Ουζάι Μπουλούτ: «Σήμερα, εκατομμύρια Τούρκοι πολίτες στον Πόντο και αλλού στη Μικρά Ασία έχουν ελληνική καταγωγή»
Η Γενοκτονία των Ποντίων Ελλήνων 1914-1923 και η Συνεχιζόμενη Δίωξη των Χριστιανών στην Τουρκία
Οι Πατριώτες για την Ευρώπη (PfE), η τρίτη μεγαλύτερη πολιτική ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, διοργάνωσαν τις «Ημέρες Μελέτης στην Αθήνα» από τις 22 έως τις 24 Μαΐου.
Στη διάσκεψη συμμετείχαν ευρωβουλευτές, ακαδημαϊκοί και ειδικοί, οι οποίοι συζήτησαν διάφορα ζητήματα.
Ανάμεσα στα θέματα ήταν και μια συζήτηση στις 24 Μαΐου για τη Γενοκτονία των Ποντίων Ελλήνων από την Τουρκία την περίοδο 1914-1923.
Ομιλητές ήταν, μεταξύ άλλων, ο Δρ. Νίκος Μιχαηλίδης, κοινωνικοπολιτισμικός ανθρωπολόγος με διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο Πρίνστον, και η Ουζάι Μπουλούτ, δημοσιογράφος από την Τουρκία που καλύπτει συχνά θέματα σχετικά με τους Έλληνες και τη δίωξη των Χριστιανών στην Τουρκία και την ευρύτερη περιοχή.

Η Ουζάι Μπουλούτ ξεκίνησε την ομιλία της λέγοντας:
«Από το όνομά μου μπορείτε να καταλάβετε ότι έχω τουρκική καταγωγή.
»Πρόσφατα, όμως, έμαθα ότι η γιαγιά μου από την πλευρά του πατέρα μου μιλούσε Ελληνικά, προσευχόταν στα Ελληνικά και, προφανώς, ήταν κρυπτοχριστιανή.
»Η γιαγιά μου, μια υπέροχη Ελληνίδα, φοβόταν να μιλήσει ανοιχτά για την ελληνική της ταυτότητα και τη χριστιανική της πίστη.
»Αυτό δείχνει πόσο ελάχιστη ανοχή υπάρχει στην τουρκική κοινωνία.
»Μόλις πριν από δύο μήνες έμαθα για τις ελληνικές προσευχές της, και γι’ αυτό αφιερώνω την ομιλία μου σήμερα στη μνήμη της».
Παρακάτω ακολουθεί η ομιλία της Ουζάι Μπουλούτ με τίτλο «Η Γενοκτονία των Ποντίων Ελλήνων 1914-1923 και η Συνεχιζόμενη Δίωξη των Χριστιανών στην Τουρκία»:
«Το όνομα “Πόντιοι” προέρχεται από τη λέξη “Πόντος”, που σημαίνει “θάλασσα” στα Ελληνικά.
»Αναφέρεται στους Έλληνες που ζούσαν επί τρεις χιλιετίες στις παραθαλάσσιες πόλεις της Μαύρης Θάλασσας, περιοχές που σήμερα ανήκουν στη βόρεια Τουρκία.
»Οι πρώτοι ελληνικοί οικισμοί εμφανίστηκαν εκεί ήδη από το 800 π.Χ., ενώ πολλοί γνωστοί Έλληνες φιλόσοφοι, όπως ο Διογένης και ο Στράβων, γεννήθηκαν στην περιοχή.
»Ο Πόντος έχει επίσης μεγάλη βιβλική σημασία, καθώς αναφέρεται πολλές φορές στην Καινή Διαθήκη, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του στην πρώιμη χριστιανική εκκλησία.
»Η παρουσία των Ελλήνων στη Μικρά Ασία χρονολογείται από τον 11ο αιώνα π.Χ.
»Τον 8ο και 9ο αιώνα π.Χ., οι Έλληνες ίδρυσαν πόλεις όπως η Μίλητος, η Έφεσος και η Σμύρνη στη δυτική ακτή της Μικράς Ασίας, καθώς και η Σινώπη, η Άμισος και η Τραπεζούντα στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας.
»Το 667 π.Χ., Έλληνες από τα Μέγαρα, κοντά στην Αθήνα, ίδρυσαν το Βυζάντιο.
»Το 330 μ.Χ., η Κωνσταντινούπολη ιδρύθηκε στη θέση του Βυζαντίου και ονομάστηκε “νέα Ρώμη”.
»Για περισσότερο από χίλια χρόνια, η Κωνσταντινούπολη υπήρξε η πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, γνωστής ως Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
»Η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη ήταν ο μεγαλύτερος χριστιανικός ναός του κόσμου, μέχρι που οι Οθωμανοί Τούρκοι την κατέλαβαν τον 15ο αιώνα και τη μετέτρεψαν σε τζαμί.
»Αν η Αγία Σοφία βρισκόταν σε μια χώρα που σέβεται την ιστορία, τη θρησκευτική ελευθερία και την πολιτιστική κληρονομιά, θα παρέμενε αναγνωρισμένη ως ο χριστιανικός ναός που χτίστηκε να είναι.
»Ωστόσο, η τουρκική κυβέρνηση τη μετέτρεψε σε μουσείο το 1934 και ξανά σε τζαμί το 2020.
»Ο Χριστιανισμός έχει μακρά ιστορία στη Μικρά Ασία και κάποτε ήταν η κυρίαρχη θρησκεία της περιοχής. Τον πρώτο αιώνα, η Μικρά Ασία φιλοξενούσε την πρώιμη χριστιανική εκκλησία.
»Όταν ο πληθυσμός αποτελούνταν κυρίως από Έλληνες, η περιοχή ήταν το σπίτι των επτά εκκλησιών της Αποκάλυψης και φιλοξένησε επτά οικουμενικές συνόδους.
»Μεγάλο μέρος της Καινής Διαθήκης γράφτηκε είτε από, είτε προς, τις εκκλησίες της Μικράς Ασίας.
»Πολλοί άγιοι γεννήθηκαν εκεί, ενώ οι τρεις μεγάλοι απόστολοι —ο Άγιος Πέτρος, ο Άγιος Παύλος και ο Άγιος Ιωάννης— υπηρέτησαν ή έζησαν στη Μικρά Ασία.
»Με τη στρατιωτική και διπλωματική της ισχύ, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία προστάτευσε τη Δυτική Ευρώπη από επανειλημμένες εισβολές Περσών, Αράβων και Τούρκων.
»Παρ’ όλα αυτά, ο χριστιανισμός στην Ανατολία άρχισε να φθίνει τον 11ο αιώνα. Το 1071, τουρκικές φυλές από την Κεντρική Ασία εισέβαλαν στο αρμενικό οροπέδιο, που τότε ανήκε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
»Μετά την ίδρυση του οθωμανικού κράτους στη Μικρά Ασία το 1299, οι Οθωμανοί ενέτειναν τις επιθέσεις τους στις γύρω περιοχές.
»Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία έπεσε όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη το 1453. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1461, κατέλαβαν και την Ελληνική Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας στον Πόντο.
»Υπό την οθωμανική μουσουλμανική διοίκηση, οι Χριστιανοί και οι Εβραίοι έγιναν “ντίμι”, πολίτες δεύτερης κατηγορίας, υποχρεωμένοι να πληρώνουν υψηλό φόρο για “προστασία”.
»Το πιο οδυνηρό πλήγμα για τους Έλληνες και άλλους χριστιανούς της Ανατολίας ήταν η δεκαετής γενοκτονία πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Περίπου τρία εκατομμύρια Χριστιανοί—Αρμένιοι, Ασσύριοι και Έλληνες—σφαγιάστηκαν στη Μικρά Ασία.
»Η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονίας (IAGS) έχει αναγνωρίσει αυτή την οθωμανική εκστρατεία εναντίον των χριστιανικών μειονοτήτων ως γενοκτονία.
»Η Ελληνική Γενοκτονία αναφέρεται στη συστηματική εξόντωση των Ελλήνων υπηκόων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1923).
»Υποκινήθηκε από δύο διαδοχικές οθωμανικές κυβερνήσεις: την Επιτροπή Ένωσης και Προόδου, γνωστή ως Νεότουρκοι, και το τουρκικό εθνικιστικό κίνημα, που αργότερα ίδρυσε την Τουρκική Δημοκρατία.
»Αυτές οι δυνάμεις σφαγίασαν και εκτόπισαν Έλληνες στη Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη.
»Μια χρήσιμη πηγή για την ιστορία της Ελληνικής Γενοκτονίας είναι το “Κέντρο Πόρων για την Ελληνική Γενοκτονία”.
»Η γενοκτονία των Ποντίων Ελλήνων ήταν μέρος της ευρύτερης χριστιανικής γενοκτονίας στην Οθωμανική Τουρκία. Περίπου 353.000 Πόντιοι Έλληνες δολοφονήθηκαν.
»Στόχος αυτής της γενοκτονικής εκστρατείας ήταν η δημιουργία ενός τουρκικού μουσουλμανικού κράτους — “Τουρκία για τους Τούρκους”.
»Η Τουρκία στη συνέχεια εξόρισε τους επιζώντες μέσω της ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923. Σήμερα, οι Πόντιοι Έλληνες ζουν στην Ελλάδα, τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, τη Γερμανία, την Αυστραλία, τον Καναδά και αλλού.
»Ολόκληρος ο κόσμος οφείλει να αναγνωρίσει επίσημα τη Γενοκτονία των Ποντίων Ελλήνων. Οι ευρωπαϊκές χώρες, ιδιαίτερα, έχουν ηθική υποχρέωση να το πράξουν.
»Ανά τους αιώνες, και ειδικά κατά τη γενοκτονία, πολλοί Έλληνες ασπάστηκαν το Ισλάμ για να παραμείνουν στις πατρογονικές τους εστίες. Πολλοί διατήρησαν τη γλώσσα και τα έθιμά τους, παρά την εγκατάλειψη του Χριστιανισμού. Κάποιοι, όπως η γιαγιά μου, έγιναν κρυπτοχριστιανοί από φόβο για τη ζωή τους.
»Σήμερα, εκατομμύρια Τούρκοι πολίτες στον Πόντο και αλλού στη Μικρά Ασία έχουν ελληνική καταγωγή.
»Περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη Γενοκτονία των Ποντίων, η τουρκική κυβέρνηση εξακολουθεί να αρνείται σθεναρά τη γενοκτονία και να καταστρέφει τα εναπομείναντα χριστιανικά θρησκευτικά και πολιτιστικά μνημεία.
»Η ιστορική Αγία Σοφία της Τραπεζούντας, η τρίτη και νεότερη από τις Αγίες Σοφίες της Τουρκίας, είναι σήμερα τζαμί.
»Οι Οθωμανοί την μετέτρεψαν αρχικά σε τζαμί, το 1964 έγινε μουσείο, και από το 2013 λειτουργεί ξανά ως τζαμί. Χριστιανικά σύμβολα έχουν υποστεί φθορές ή καταστραφεί, ενώ κουρτίνες χωρίζουν τον χώρο για τις γυναίκες.
»Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της ΕΕ, η Τουρκία είναι βασικός στρατηγικός εταίρος σε ζητήματα όπως το κλίμα, η μετανάστευση, η ασφάλεια, η αντιτρομοκρατία και η οικονομία.
»Το 1987, η Τουρκία υπέβαλε αίτηση ένταξης στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, και το 1999 κρίθηκε επιλέξιμη για ένταξη στην ΕΕ.
»Η Τουρκία έγινε μέλος του ΝΑΤΟ το 1952.
»Πώς μοιάζει η δίωξη των Χριστιανών στην Τουρκία; Σύμφωνα με την Open Doors, έναν διεθνή οργανισμό που παρακολουθεί τη δίωξη των Χριστιανών, οι Χριστιανοί αντιμετωπίζουν ισλαμική καταπίεση, εθνικισμό, δικτατορική παράνοια και εθνοθρησκευτική εχθρότητα. (Τα δεδομένα προέρχονται από εκθέσεις της Open Doors.)
»”Στην Τουρκία, ο εθνικισμός και το Ισλάμ είναι στενά συνδεδεμένα. Όποιος δεν είναι μουσουλμάνος, ειδικά αν έχει προσχωρήσει στον Χριστιανισμό ή ζει ανοιχτά τη διαφορετική του πίστη, δεν θεωρείται πιστός Τούρκος.
“Ο έντονος θρησκευτικός εθνικισμός ασκεί πίεση στους Χριστιανούς, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για εναλλακτικά μηνύματα.
»”Ο τουρκικός κοσμικισμός, επίσης εθνικιστικός, βλέπει τον Χριστιανισμό ως αρνητική δυτική επιρροή.
»”Οι προσήλυτοι από το Ισλάμ στον Χριστιανισμό αντιμετωπίζουν τις περισσότερες παραβιάσεις, θεωρούμενοι προδότες της τουρκικής ταυτότητας.
»”Ο φανατικός εθνικισμός επηρεάζει όλες τις μειονότητες. Η άποψη είναι ότι ο αληθινός Τούρκος είναι μουσουλμάνος. Η μεταστροφή θεωρείται ‘προσβολή της τουρκικότητας’, και οι προσήλυτοι δέχονται απειλές από εθνικιστικές και ισλαμιστικές ομάδες.
»”Έλληνες, Αρμένιοι και Ασσύριοι αντιμετωπίζουν κοινωνική πίεση, βία, νομικές και οικονομικές δυσκολίες.”
»Παρά τη σημασία της στην ίδρυση του Χριστιανισμού, σήμερα μόνο το 0,1% του πληθυσμού της Τουρκίας είναι χριστιανός —κυρίως Έλληνες, Αρμένιοι και Ασσύριοι.
»Η κατάρρευση των χριστιανικών κοινοτήτων οφείλεται σε αιώνες διώξεων, γενοκτονιών, εκτοπισμών, πογκρόμ, εξαναγκασμένων μεταστροφών, διακρίσεων και παραβιάσεων δικαιωμάτων.
»Ωστόσο, υπάρχει αύξηση των χριστιανών μέσω Τούρκων που προσχωρούν, συχνά σε προτεσταντικές εκκλησίες.
»Η προτεσταντική κοινότητα αντιμετωπίζει προβλήματα, όπως την έλλειψη επίσημης αναγνώρισης. (Δεδομένα από την Open Doors.)
»”Η εγγραφή νέων θρησκευτικών κοινοτήτων είναι αδύνατη. Η εγγραφή ως ‘σύλλογοι’ είναι δύσκολη, και αιτήσεις απορρίπτονται.
»”Η απόκτηση αδειών για εκκλησίες είναι χρονοβόρα, επιδεινούμενη από αντιχριστιανικά αισθήματα στη γραφειοκρατία.
»”Η νόμιμη εκπαίδευση χριστιανών ηγετών είναι ανέφικτη. Τα σεμινάρια Ελλήνων και Αρμενίων έκλεισαν τη δεκαετία του ’70.
»”Η κυβέρνηση στοχοποιεί ξένους χριστιανούς, απαγορεύοντάς τους την είσοδο, ακόμη και αν έχουν οικογένειες στην Τουρκία, με ασαφείς κατηγορίες όπως ‘απειλή για την ασφάλεια’.
»”Αυτοί οι χριστιανοί, χωρίς ποινικό μητρώο, φαίνεται να στοχοποιούνται για να απομονωθεί η προτεσταντική εκκλησία”.
»Παραδείγματα διακρίσεων και διώξεων:
»”Οι δημόσιες εκφράσεις μη μουσουλμανικής πίστης οδηγούν σε παρενόχληση. Χριστιανικά σύμβολα προκαλούν εχθρότητα ή βία.
»”Οι παραδοσιακοί χριστιανοί αποκλείονται κοινωνικά και οικονομικά, με περιορισμένη πρόσβαση σε κρατικές και ιδιωτικές θέσεις εργασίας.
»”Οι προσήλυτοι χάνουν δουλειές, δέχονται παρενόχληση ή απειλές.
»”Τα παιδιά χριστιανών, ντόπιων ή ομογενών, θεωρούνται ‘εχθροί της Τουρκίας’ και εκφοβίζονται.
»”Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα προωθεί τον εθνικισμό, παρουσιάζοντας τον Χριστιανισμό ως ξένο και εχθρικό.
»”Η πρόσβαση σε δημόσιες θέσεις και ευκαιρίες είναι περιορισμένη.
»”Το άρθρο 301 του Ποινικού Κώδικα τιμωρεί όσους ‘υποβαθμίζουν’ το τουρκικό έθνος, αναγκάζοντας τους χριστιανούς σε προσοχή.
»”Η ισλαμική εκπαίδευση είναι υποχρεωτική, και η εξαίρεση οδηγεί σε αποκλεισμό.
»”Τα μέσα ενημέρωσης, υπό εθνικιστική πίεση, επιτίθενται σε μειονότητες, καταστέλλοντας χριστιανικές φωνές.”
Το δικαίωμα επιστροφής και μεταστροφής στον Χριστιανισμό
»Τι πρέπει να γίνει; Για να γίνει η Τουρκία πραγματική δημοκρατία, πρέπει να αναγνωρίσει τη Χριστιανική Γενοκτονία του 1914-23, να σταματήσει την ισλαμική επιθετικότητα, να επιτρέψει την επιστροφή εκατομμυρίων Ελλήνων στις πατρογονικές τους εστίες και να καταργήσει την ποινή για αποστασία, ώστε Τούρκοι ελληνικής και αρμενικής καταγωγής να επιστρέψουν με ασφάλεια στον Χριστιανισμό.
»Σας ευχαριστώ που με ακούσατε».
ΠΗΓΗ: Tribune.gr
GEOPOLITICO
«Ρωμαίων Νόστος»: Ένα ταξίδι στις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου – Το νέο βιβλίο του Μιχάλη Αδαμίδη
Μια λογοτεχνική επιστροφή στις πατρογονικές εστίες, εκεί όπου οι μύθοι συναντούν την ιστορία και οι μνήμες των ξεριζωμένων Ελλήνων παραμένουν ζωντανές. Το ιστορικό μυθιστόρημα «Ρωμαίων Νόστος» του Μιχάλη Αδαμίδη, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων, αποτελεί έναν φόρο τιμής στον Ποντιακό Ελληνισμό και στις γενιές που κουβάλησαν τον πόνο της προσφυγιάς.
Ένα ταξίδι στην ιστορία, τη μνήμη και την ελληνική παρουσία στον Εύξεινο Πόντο επιχειρεί ο συγγραφέας και ζωγράφος Μιχάλης Αδαμίδης, μέσα από το νέο του ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο «Ρωμαίων Νόστος», το οποίο κυκλοφόρησε στις 19 Σεπτεμβρίου 2026 από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων.
Πρόκειται για ένα έργο που αντλεί την έμπνευσή του από τις οικογενειακές μνήμες του δημιουργού και, κυρίως, από τις αφηγήσεις των γονιών του, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν βίαια την πατρίδα τους, τον Πόντο.
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αναδύεται ο κόσμος του Εύξεινου Πόντου, μιας περιοχής άρρηκτα συνδεδεμένης με την ελληνική ιστορία, τη μυθολογία, τον πολιτισμό και την περιπέτεια του Ποντιακού Ελληνισμού.
Από τα Δαρδανέλια στη Σινώπη – Ένα ταξίδι στη γη των μύθων
Η αφήγηση μεταφέρει τον αναγνώστη σε ένα θαλασσινό ταξίδι μέσα από τα Δαρδανέλια και την Προποντίδα, με προορισμό τον Εύξεινο Πόντο.
Η θάλασσα, που στην αρχαιότητα χαρακτηριζόταν «Άξεινος» λόγω των κινδύνων και της αφιλόξενης φύσης της, μετατρέπεται στο σκηνικό μιας διαδρομής γεμάτης εικόνες, ήχους και έντονους συμβολισμούς.
Οι ταξιδιώτες διασχίζουν τα παράλια, αντικρίζοντας τις απόκρημνες βουνοπλαγιές, τα πυκνά δάση και τους ορμητικούς ποταμούς που καταλήγουν στη Μαύρη Θάλασσα.
Η περιγραφή του συγγραφέα αποτυπώνει με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο τη στιγμή της άφιξης:
«Η Σινώπη απλωνόταν μπροστά τους! Εδώ άρχιζε ο Πόντος— η γη των μύθων και των ηρώων».
Η Σινώπη, μία από τις ιστορικές ελληνικές πόλεις της Μαύρης Θάλασσας, αποτελεί στην αφήγηση την πύλη εισόδου σε έναν τόπο με βαθιές ρίζες στον ελληνικό πολιτισμό.
Ένα βιβλίο αφιερωμένο σε όσους δεν γύρισαν ποτέ
Πέρα από τη λογοτεχνική του διάσταση, ο «Ρωμαίων Νόστος» έχει για τον δημιουργό του ιδιαίτερη συναισθηματική και οικογενειακή σημασία.
Οι ιστορίες των γονιών του για τη ζωή στον Πόντο και τον βίαιο αποχωρισμό από την πατρογονική γη αποτέλεσαν την αφετηρία για τη συγγραφή του.
Ο Μιχάλης Αδαμίδης επιχειρεί έτσι να διατηρήσει ζωντανές τις μνήμες μιας γενιάς που γνώρισε τον ξεριζωμό και να αποδώσει έναν προσωπικό φόρο τιμής στους προγόνους του.
Η αφιέρωση του έργου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς δεν περιορίζεται σε εκείνους που κατάφεραν να φτάσουν στην Ελλάδα. Περιλαμβάνει και όσους δεν κατόρθωσαν να πραγματοποιήσουν αυτό το ταξίδι, αλλά και όσους δεν πρόλαβαν να δημιουργήσουν μια νέα ζωή στην ελληνική γη.
Ο τίτλος «Ρωμαίων Νόστος» παραπέμπει στη διαχρονική σχέση των Ελλήνων του Πόντου με τη ρωμαίικη ταυτότητά τους και στην έννοια της επιστροφής, η οποία αποκτά ιδιαίτερο βάρος στην ιστορική εμπειρία του προσφυγικού Ελληνισμού.
Ποιος είναι ο Μιχάλης Αδαμίδης
Ο Μιχάλης Αδαμίδης γεννήθηκε το 1953 στους Γεωργιανούς Βέροιας και μεγάλωσε στην Αθήνα.
Από μικρή ηλικία εκδήλωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις τέχνες και κυρίως για τη ζωγραφική. Σπούδασε σχέδιο και διακόσμηση στη Σχολή Δοξιάδη, ενώ παράλληλα μαθήτευσε δίπλα σε έμπειρους ζωγράφους, αποκτώντας γνώσεις γύρω από τα χρώματα, τα υλικά και τις τεχνικές της ζωγραφικής.
Στη διάρκεια της καλλιτεχνικής του πορείας συμμετείχε σε πολυάριθμες ομαδικές εκθέσεις. Τον Μάιο του 1997 πραγματοποίησε την πρώτη του ατομική έκθεση στο Πνευματικό Κέντρο Παλαιού Φαλήρου.
Παράλληλα εργάστηκε επί είκοσι χρόνια στην αμερικανική αεροπορική εταιρεία TWA.
Με τον «Ρωμαίων Νόστο» στρέφεται στη συγγραφή, έχοντας ως βασικό ερέθισμα τις οικογενειακές αφηγήσεις και την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης του Ποντιακού Ελληνισμού.
Τα στοιχεία της έκδοσης
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων και είναι διαθέσιμο στην ελληνική γλώσσα.
| Τίτλος | Ρωμαίων Νόστος |
| Συγγραφέας | Μιχάλης Αδαμίδης |
| Εκδόσεις | Ινφογνώμων |
| Κατηγορία | Ιστορικό μυθιστόρημα |
| Σελίδες | 130 |
| Ημερομηνία κυκλοφορίας | 19 Σεπτεμβρίου 2026 |
| ISBN | 978-618-5970-26-0 |
| Τιμή | 13,50 ευρώ |
Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα των εκδόσεων, www.infognomon.gr.
GEOPOLITICO
Παρουσίαση του βιβλίου «Στέλιος Καζαντζίδης: Δεν με σβήνει κανένας» στη Βέροια την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου
Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στη Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Το βιβλίο του Κώστα Μπαλαχούτη «Στέλιος Καζαντζίδης: Δεν με σβήνει κανένας» παρουσιάζεται στη Βέροια την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, στις 20:00, σε εκδήλωση που διοργανώνουν ο Δήμος Βέροιας και οι Εκδόσεις Ινφογνώμων.
Η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στη Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Στο επίκεντρο της βραδιάς βρίσκεται η έκδοση που είναι αφιερωμένη στον Στέλιο Καζαντζίδη, με τον τίτλο «Δεν με σβήνει κανένας» να δίνει το στίγμα της αναφοράς σε μια φωνή που παραμένει ζωντανή στη συλλογική μνήμη.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Κωνσταντίνος Καρέλας, επιχειρηματίας και μουσικός, ο Σάββας Καλεντερίδης, συγγραφέας και εκδότης, καθώς και ο ίδιος ο συγγραφέας, Κώστας Μπαλαχούτης. Τον πρόλογο της έκδοσης υπογράφει η Χάρις Αλεξίου, όπως αναγράφεται στο εξώφυλλο του βιβλίου.
Οι διοργανωτές προσκαλούν το κοινό της Βέροιας να παρακολουθήσει την παρουσίαση και να γνωρίσει την έκδοση για τον μεγάλο λαϊκό ερμηνευτή.
Η εκδήλωση με μια ματιά:
- Ημερομηνία: Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026.
- Ώρα: 20:00.
- Χώρος: Αντωνιάδειος Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης», Βέροια.
- Διοργάνωση: Δήμος Βέροιας και Εκδόσεις Ινφογνώμων.
- Είσοδος: Ελεύθερη.
GEOPOLITICO
Κειμήλια αντί λειψάνων Σαμουήλ: Τα ερωτήματα για τη συμφωνία με τη Βουλγαρία και τη Συνθήκη του Νεϊγύ
Ο Γιώργος Καρανίκας, με άρθρο του στον «Χρόνο», θέτει ζήτημα αντιμετώπισης των λεηλατημένων ελληνικών θησαυρών ως αντικειμένων ανταλλαγής. Η υποχρέωση επιστροφής, οι εκκρεμείς διεκδικήσεις και οι ενστάσεις των Μητροπόλεων.
Η επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία επαναφέρει ένα ιστορικό και πολιτικό ερώτημα: γιατί η απόδοση θησαυρών που αφαιρέθηκαν από ελληνικές μονές συνδέεται με την παράδοση ανταλλάγματος, όταν η Συνθήκη του Νεϊγύ προέβλεπε ήδη την επιστροφή τους;
Αυτό είναι το κεντρικό ζήτημα που αναδεικνύει ο δημοσιογράφος Γιώργος Καρανίκας, στο άρθρο του «Διαγράφουμε την συνθήκη του Νεϊγύ;», που δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Χρόνος» στις 7 Οκτωβρίου. Η παρέμβασή του στρέφεται κατά της λογικής της ανταλλαγής και της πανηγυρικής παρουσίασης μιας συμφωνίας που αφορά μέρος των θησαυρών που διεκδικεί η ελληνική πλευρά.
Η υποχρέωση που διατυπώθηκε το 1919
Η Συνθήκη του Νεϊγύ υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 1919, μετά την ήττα της Βουλγαρίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πέρα από τις εδαφικές και οικονομικές ρυθμίσεις, περιλάμβανε συγκεκριμένη πρόβλεψη για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών.
Το άρθρο 126 όριζε ότι η Βουλγαρία αναλαμβάνει να αναζητήσει και να επιστρέψει χωρίς καθυστέρηση στην Ελλάδα, τη Ρουμανία και το Σερβοκροατοσλοβενικό Κράτος αρχεία, έγγραφα και αντικείμενα αρχαιολογικού, ιστορικού ή καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος που είχαν απομακρυνθεί από τα εδάφη τους κατά τον πόλεμο.
Στη διάταξη αυτή στηρίζεται η κριτική του Καρανίκα: η επιστροφή των λεηλατημένων κειμηλίων αποτελούσε υποχρέωση της βουλγαρικής πλευράς, επομένως η αντιμετώπισή τους ως στοιχείων μιας αμοιβαίας συναλλαγής δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα.
Ο αρθρογράφος υπενθυμίζει και την παράδοση χειρογράφων το 1923. Σύμφωνα με την ιστορική αναδρομή του, η ελληνική αντιπροσωπεία παρέλαβε κιβώτια τα οποία παρουσιάστηκαν ως το σύνολο των αφαιρεθέντων, αλλά περιείχαν μόνο περιορισμένο αριθμό χειρογράφων. Κατά τον ίδιο, η εκκρεμότητα δεν έκλεισε ποτέ, παρά τους μεταγενέστερους βουλγαρικούς ισχυρισμούς.
Τι περιλαμβάνει η πρόσφατη συμφωνία
Στις 3 Οκτωβρίου 2026, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης, υπογράφηκαν τα πρωτόκολλα παράδοσης και παραλαβής, παρουσία των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Τα 48 κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Η ελληνική πλευρά παραδίδει τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον τσάρο Σαμουήλ, μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες.
Η επίσημη ανακοίνωση προβλέπει συνέχιση των διαπραγματεύσεων για ιστορικά αντικείμενα που δεν περιλήφθηκαν στην παρούσα συμφωνία. Τα επιστραφέντα κειμήλια θα εκτίθενται στη Θεσσαλονίκη έως τις 5 Νοεμβρίου και κατόπιν θα αποδοθούν στους φορείς προέλευσής τους.
Οι θησαυροί που παραμένουν εκτός
Οι εκκρεμείς διεκδικήσεις δείχνουν ότι η επιστροφή των 48 αντικειμένων δεν ολοκληρώνει τον επαναπατρισμό.
Ο Μητροπολίτης Δράμας Δωρόθεος, σε επιστολή του προς την υπουργό Πολιτισμού, αναφέρει ότι από την Εικοσιφοίνισσα είχαν αφαιρεθεί 800 ιερά κειμήλια και 430 χειρόγραφα. Εκφράζει επίσης την ανησυχία ότι η παράδοση των λειψάνων του Σαμουήλ αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική δυνατότητα της Ελλάδας για όσα παραμένουν στη Βουλγαρία.
Η Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθεωρίου διεκδικεί ακόμη 50 αντικείμενα από τις Μονές Παναγίας Καλαμούς και Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, ζητώντας την επιστροφή τους έξω από τη λογική ανταλλαγής. Παράλληλα, η Ιερά Σύνοδος χαιρέτισε τον επαναπατρισμό των 48 κειμηλίων, εκφράζοντας την προσδοκία να ακολουθήσουν νέες επιστροφές.
Το ερώτημα περί «διαγραφής» της Συνθήκης του Νεϊγύ αποτελεί την αιχμηρή πολιτική θέση του Καρανίκα· δεν τεκμηριώνει από μόνο του νομική κατάργησή της. Αναδεικνύει, όμως, ένα συγκεκριμένο ζήτημα που απαιτεί απάντηση: πώς διασφαλίζεται η διεκδίκηση του συνόλου των αφαιρεθέντων θησαυρών, μετά την ολοκλήρωση αυτής της ανταλλαγής;
Η επιστροφή των 48 κειμηλίων έχει αξία για τις μονές και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Η ιστορική εκκρεμότητα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτή όσο χειρόγραφα και εκκλησιαστικοί θησαυροί εξακολουθούν να βρίσκονται μακριά από τους τόπους στους οποίους ανήκουν.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας