Ως τη σημαντικότερη ευκαιρία των τελευταίων δεκαετιών για τον κουρδικό πληθυσμό χαρακτηρίζει την τρέχουσα συγκυρία ο Αμερικανός πρέσβης σε Τουρκία και Συρία, Τομ Μπάρακ. Ο ανώτατος διπλωμάτης συνδέει την εξέλιξη αυτή άμεσα με τη μεταβατική περίοδο που ακολουθεί την εποχή του Μπασάρ αλ Άσαντ, καθώς και με την ανάληψη της εξουσίας από τη νέα κυβέρνηση υπό τον Πρόεδρο Αχμετ Αλ-Σάαρα.

Σε δημόσια τοποθέτησή του, ο κ. Μπάρακ τονίζει ότι η συγκεκριμένη μετάβαση ανοίγει τον δρόμο για την πλήρη και ουσιαστική ενσωμάτωση των Κούρδων σε ένα ενιαίο συριακό κράτος. Το πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει την κατοχύρωση πλήρων δικαιωμάτων ιθαγένειας, ισχυρές πολιτιστικές εγγυήσεις και τη δυνατότητα ουσιαστικής πολιτικής συμμετοχής. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, πρόκειται για θεμελιώδη δικαιώματα που επί δεκαετίες τους είχαν στερηθεί, ιδιαίτερα κατά την περίοδο διακυβέρνησης του προηγούμενου καθεστώτος, όταν χιλιάδες Κούρδοι αναγκάζονταν να ζουν χωρίς υπηκοότητα, αντιμετωπίζοντας αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση της γλώσσας τους και συστηματικές διακρίσεις.

The greatest opportunity for the Kurds in Syria right now lies in the post-Assad transition under the new government led by President Ahmed al-Sharaa. This moment offers a pathway to full integration into a unified Syrian state with citizenship rights, cultural protections, and…

— Ambassador Tom Barrack (@USAMBTurkiye) January 20, 2026

Η νέα πραγματικότητα

Ο Τομ Μπάρακ υπενθυμίζει στην ανάλυσή του ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη βορειοανατολική Συρία βασίστηκε αρχικά στην επιχειρησιακή συνεργασία για την ήττα της τρομοκρατίας. Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (Syrian Democratic Forces – SDF), με κύριο κορμό τις κουρδικές δυνάμεις, αποτέλεσαν τον αποτελεσματικότερο εταίρο στο έδαφος, συμβάλλοντας καθοριστικά στην κατάρρευση του «χαλιφάτου» έως το 2019 και στη φύλαξη χιλιάδων κρατουμένων σε φυλακές και καταυλισμούς, όπως αυτός στο αλ Χολ.

Εκείνη την περίοδο, όπως σημειώνει ο πρέσβης, δεν υπήρχε λειτουργικό κεντρικό κράτος στη Συρία που να μπορεί να αναλάβει αυτόν τον κρίσιμο ρόλο ασφαλείας, ενώ η τότε κυβέρνηση θεωρείτο ακατάλληλος εταίρος λόγω των διεθνών κυρώσεων και της απομόνωσης.

«Η Συρία έχει αλλάξει»

Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρέσβη, το γεωπολιτικό σκηνικό έχει πλέον αλλάξει ριζικά. Η Συρία διαθέτει σήμερα μια αναγνωρισμένη κεντρική κυβέρνηση, η οποία εντάχθηκε στον διεθνή συνασπισμό κατά το έτος 2025, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα συνεργασίας με τη Δύση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το γεγονός αυτό μεταβάλλει και τη βάση της αμερικανικής παρουσίας, καθώς ο αρχικός ρόλος των SDF ως κύριας δύναμης κρούσης κατά των τζιχαντιστών έχει πλέον ολοκληρωθεί. Η Δαμασκός, όπως αναφέρει ο κ. Μπάρακ, δηλώνει πλέον έτοιμη να αναλάβει πλήρως την ευθύνη για την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων των φυλακών και των καταυλισμών κράτησης.

Ενεργός αμερικανικός ρόλος στη μετάβαση

Ο Μπάρακ αποκαλύπτει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιδιώκουν τη διαιώνιση ενός ξεχωριστού ρόλου των κουρδικών δυνάμεων, αλλά εργάζονται ενεργά για μια ομαλή και ειρηνική μετάβαση. Στο πλαίσιο αυτό, υπήρξαν εκτεταμένες διπλωματικές επαφές με τη συριακή κυβέρνηση και την κουρδική ηγεσία, που οδήγησαν στη συμφωνία ενσωμάτωσης των δυνάμεων αυτών.

Η συμφωνία προβλέπει την ατομική ένταξη των μαχητών στον εθνικό στρατό, την παράδοση κρίσιμων υποδομών —όπως ενεργειακά πεδία, φράγματα και συνοριακά περάσματα— καθώς και τη μεταβίβαση του ελέγχου στη συριακή πολιτεία. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους ότι δεν στηρίζει αποσχιστικά ή ομοσπονδιακά σχέδια, αλλά δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην εθνική ενότητα και τη σταθερότητα της χώρας.

Η «καλύτερη ευκαιρία μέχρι σήμερα»

Κατά τον Αμερικανό πρέσβη, η ενσωμάτωση στο νέο συριακό κράτος προσφέρει στους Κούρδους προοπτικές που υπερβαίνουν την άτυπη αυτονομία του παρελθόντος: πλήρη υπηκοότητα, συνταγματική προστασία των δικαιωμάτων τους, δυνατότητα εκπαίδευσης στην κουρδική γλώσσα, αναγνώριση εορτών όπως το Νεβρόζ και ουσιαστική συμμετοχή στη διακυβέρνηση.

Αν και αναγνωρίζει ότι παραμένουν κίνδυνοι, όπως εύθραυστες εκεχειρίες και φόβοι αποσταθεροποίησης, τονίζει ότι η αμερικανική διπλωματία πιέζει για εγγυήσεις στα κουρδικά δικαιώματα και για τη συνέχιση της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Όπως καταλήγει ο κ. Μπάρακ, η εναλλακτική επιλογή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέα αστάθεια. Αντίθετα, η ενσωμάτωση των Κούρδων στη νέα Συρία, με διεθνή στήριξη, συνιστά τη σοβαρότερη μέχρι σήμερα ευκαιρία για μόνιμη ασφάλεια και κατοχυρωμένα δικαιώματα εντός ενός διεθνώς αναγνωρισμένου κράτους.

Ήταν η νύχτα που η Ελλάδα και η Τουρκία κοιτάχτηκαν στα μάτια του πολέμου. Στις κορυφές των Ιμίων, στο Αιγαίο που έβραζε, χτίστηκε ένα θρίλερ γεμάτο αβεβαιότητα, λάθη και πολιτικές συγκρούσεις.

Μέσα από μαρτυρίες-φωτιά, ο ναύαρχος Λυμπέρης — τότε αρχηγός ΓΕΕΘΑ — αποκαλύπτει για πρώτη φορά τα λόγια που αντηχούσαν στα τηλέφωνα του ΚΥΣΕΑ. Ναύαρχοι, με τα χέρια στο πηδάλιο και το βλέμμα στον εχθρό, μιλούν για τις εντολές που δεν ήρθαν ποτέ.

Ο επικεφαλής των ΟΥΚ αποκαλύπτει πως η ομάδα του ήταν έτοιμη να αποβιβαστεί στη Δυτική Ίμια. Όμως, η εντολή αλλάζει τελευταία στιγμή. Ένα κρίσιμο σχέδιο ανατρέπεται, και μαζί του η έκβαση μιας πιθανής αναμέτρησης.

Στο παρασκήνιο, η πολιτική ηγεσία παλεύει με τον χρόνο. Ο Δημήτρης Ρέππας, τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος, αποκαλύπτει για πρώτη φορά το τι πραγματικά ειπώθηκε στη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ. Η σύγκρουση Σημίτη – Λυμπέρη δεν ήταν απλώς λεκτική. Ήταν στρατηγική. Και άλλαξε τον ρου της κρίσης.

Αυτό δεν είναι απλώς ένα ρεπορτάζ. Είναι το χρονικό μιας νύχτας που θα μπορούσε να είχε γράψει την αρχή μιας τραγωδίας. Και τα ερωτήματα που αφήνει πίσω του παραμένουν αναπάντητα.

Δείτε το ντοκιμαντέρ του Αργύρη Ντινόπουλου στο OPEN:

Ο Τομ Μπάρακ, ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία και ταυτόχρονα ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, έχει βρεθεί στο επίκεντρο μιας διπλής –και φαινομενικά αντιφατικής– κριτικής μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στο συριακό μέτωπο. Από τη μία, σε περιφερειακούς κύκλους και σε μέρος του δημόσιου λόγου εμφανίζεται ως αξιωματούχος που «εξυπηρετεί τουρκικά συμφέροντα», καθώς η Ουάσιγκτον κινείται σε μια φόρμουλα για τη Συρία που εφάπτεται με βασικές επιδιώξεις της Άγκυρας. Από την άλλη, στην ίδια την Τουρκία, ο Μπάρακ βρέθηκε στο στόχαστρο με βαρείς χαρακτηρισμούς, όταν φωτογραφία από συνάντηση στο τουρκικό υπουργείο Άμυνας πυροδότησε θύελλα περί «αποικιακής» συμπεριφοράς και ταπεινωτικού πρωτοκόλλου.

Η Συρία ως «κλειδί» και η σκιά της Άγκυρας

Στην καρδιά της συζήτησης βρίσκεται ο ρόλος του Μπάρακ στο συριακό πεδίο, σε μια περίοδο που η Δαμασκός πιέζει να επανακτήσει τον έλεγχο της βορειοανατολικής Συρίας και να ενσωματώσει τις κουρδικές δομές. Η πρόσφατη συμφωνία «ένταξης/ενοποίησης» ανάμεσα στη συριακή κυβέρνηση και τις κουρδοκρατούμενες δυνάμεις (SDF) αντιμετωπίστηκε στην Τουρκία ως «ιστορικό σημείο καμπής», με τουρκικές πηγές ασφαλείας να αποδίδουν ενεργό ρόλο στη ΜΙΤ και να τονίζουν ότι η συμφωνία εξυπηρετεί τον στόχο της Άγκυρας να «κλείσει» το κουρδικό αποτύπωμα που θεωρεί συνδεδεμένο με το PKK.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μπάρακ εμφανίζεται να λειτουργεί ως ο Αμερικανός «διαμεσολαβητής» που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη μέχρι πρότινος στρατηγική συνεργασία των ΗΠΑ με τις SDF για την αντιμετώπιση του ISIS και στη νέα πραγματικότητα όπου η Ουάσιγκτον συνομιλεί πιο ανοιχτά με τη Δαμασκό. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με το Reuters, ο Μπάρακ συναντήθηκε με την ηγεσία των SDF και ακολούθως με τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαράα, λίγο πριν «κλειδώσει» η συμφωνία.

Από εκεί ξεκινά και το επιχείρημα όσων τον κατηγορούν ότι «σπρώχνει» μια λύση που βολεύει την Άγκυρα: ενοποίηση υπό τη Δαμασκό, αποδυνάμωση της κουρδικής αυτονομίας, και απομάκρυνση μη Σύρων στελεχών που σχετίζονται με PKK – σημεία που η Τουρκία έθετε επί χρόνια ως κόκκινες γραμμές.

At a time when outside of #Turkiye, #US Ambassador Tom Barrack is labeled as pro-Turkish, within Turkey, Barrack found himself facing a storm of criticism over a protocol-related scene.

The controversial photo, released by Turkish authorities, shows him seated in the central… pic.twitter.com/3GNdMJs4fU

— ΧΑΚ (@cirithungol21) January 20, 2026

Η φωτογραφία που άναψε φωτιές στην Τουρκία

Κι όμως, την ώρα που εκτός Τουρκίας «χρεώνεται» ως φιλοτουρκικός, μέσα στην Τουρκία ο Μπάρακ βρέθηκε αντιμέτωπος με καταιγίδα επικρίσεων λόγω ενός στιγμιότυπου πρωτοκόλλου. Η επίμαχη φωτογραφία, που δόθηκε στη δημοσιότητα από τις τουρκικές αρχές, τον δείχνει να κάθεται στην κεντρική πολυθρόνα σαν να προεδρεύει σύσκεψης, με τον υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ και ανώτατους αξιωματικούς να κάθονται πλάγια. Επικριτές μίλησαν για εικόνα «κυριαρχίας» και «αποικιακού κυβερνήτη», ενώ πολιτικοί της αντιπολίτευσης ζήτησαν εξηγήσεις για το πώς στήθηκε το πρωτόκολλο.

Τουρκικές πηγές, σύμφωνα με δημοσιεύματα, απάντησαν ότι το συγκεκριμένο «στήσιμο» δεν εφαρμόστηκε μόνο στον Μπάρακ και ότι έχει χρησιμοποιηθεί και σε άλλες επισκέψεις (και με ξένους αξιωματούχους), όμως η δημόσια συζήτηση δεν κόπασε: το θέμα πήρε διαστάσεις όχι μόνο αντι-αμερικανικές αλλά και εσωτερικής κριτικής προς κρατικούς μηχανισμούς για «αδικαιολόγητη» εικόνα υποβάθμισης θεσμών.

Did you know that Tom Barrack, the former billionaire who acted more like Turkey’s ambassador to the US than the US’s ambassador to Turkey, was arrested in 2021 on charges of spying for the UAE and then released on $250 million bail? pic.twitter.com/EddNpF3Erl

— ROJAVA (@Ktleriyilekyrg) January 20, 2026

Το βιογραφικό που «κουβαλά» πολιτικό βάρος

Ο Μπάρακ δεν είναι κλασικός καριερίστας διπλωμάτης. Είναι επιχειρηματίας και παλαιός σύμμαχος του Ντόναλντ Τραμπ, με ρόλους στο πολιτικό παρασκήνιο ήδη από την προεκλογική περίοδο του 2016.

Το 2021 είχε βρεθεί στο επίκεντρο ομοσπονδιακής δίωξης στις ΗΠΑ: το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε ότι κατηγορείται (μαζί με άλλους) πως ενήργησε ως μη δηλωμένος πράκτορας ξένης κυβέρνησης υπέρ των ΗΑΕ και ότι αντιμετώπιζε επίσης κατηγορίες για παρεμπόδιση δικαιοσύνης και ψευδείς δηλώσεις.

Η υπόθεση κατέληξε αργότερα σε αθώωση: το Reuters έχει μεταδώσει ότι ο Μπάρακ κρίθηκε μη ένοχος το 2022 για το σκέλος της παράνομης δράσης ως ξένος πράκτορας.

Αυτό το παρελθόν εξηγεί γιατί ο Μπάρακ προκαλεί τόσο έντονα αντανακλαστικά: είναι πρόσωπο που «διαβάζεται» περισσότερο ως πολιτικός παίκτης παρά ως ουδέτερος διπλωματικός διαχειριστής.

Γιατί τον «χτυπούν» και οι δύο πλευρές

Στην πράξη, η διπλή κριτική δεν είναι τόσο παράλογη όσο φαίνεται.

• Όσοι τον κατηγορούν ως φιλοτουρκικό, βλέπουν ότι η αμερικανική διαχείριση στη Συρία περνά μέσα από τουρκικά φίλτρα: η Τουρκία έχει αυξημένη επιρροή στη νέα συριακή πραγματικότητα και η Ουάσιγκτον, μέσω του ίδιου προσώπου που είναι πρέσβης στην Άγκυρα, επιδιώκει «πακέτο» λύσεων (ενοποίηση, φυλακές ISIS, ασφάλεια συνόρων, έλεγχος κουρδικών δομών).

• Οι Τούρκοι επικριτές του, αντίθετα, δεν του προσάπτουν ότι είναι «μαλακός» με την Τουρκία, αλλά ότι εμφανίζεται ως εκπρόσωπος μιας υπερδύναμης που φέρεται με όρους επιβολής. Η φωτογραφία στο Υπουργείο Άμυνας λειτούργησε ως μήνυμα: στην τουρκική πολιτική κουλτούρα, ειδικά σε έναν θεσμό που «ζει» από ιεραρχία και πρωτόκολλο, τέτοιες εικόνες γίνονται εύκολα πολιτικό καύσιμο.

Το συμπέρασμα είναι ότι ο Μπάρακ –λόγω ρόλου, timing και προσωπικού προφίλ– έχει γίνει «καθρέφτης» πάνω στον οποίο προβάλλουν όλοι τη δική τους καχυποψία: άλλοι τον βλέπουν ως εργαλείο της Άγκυρας, άλλοι ως εργαλείο της Ουάσιγκτον που δεν σέβεται την τουρκική αξιοπρέπεια. Και η Συρία, με την αναδιάταξη ισχύος στη βορειοανατολική χώρα, είναι ακριβώς το πεδίο όπου αυτά τα δύο αφηγήματα συγκρούονται – ταυτόχρονα.