ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Δύο Ανάλυσεις της σημερινής κατάστασης στον Λίβανο από τους διεθνεις ανεξαρτητους φορείς FEWS NET ΟΗΕ και Data Friendly Space φορείς
Η ακόλουθη επισκόπηση δημιουργήθηκε χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες έως τις 5 Ιανουαρίου 2026. Παρέχει μια συνοπτική περίληψη και βασικές πληροφορίες για την κρίση με βάση τα πιο πρόσφατα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα εκείνη την εποχή.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ
FEWS NET ΟΗΕ ΚΑΙ Data Friendly Space
Δύο Ανάλυσεις της σημερινής κατάστασης στον Λίβανο
Α.Το Data Friendly Space είναι ένας ΜΚΟ με έδρα τις ΗΠΑ που δραστηριοποιείται σε έξι ηπείρους για να καταστήσει τα σύγχρονα συστήματα δεδομένων και την επιστήμη δεδομένων προσβάσιμα στις ανθρωπιστικές και αναπτυξιακές κοινότητες. Η αποστολή του είναι να καταστήσει την ενημερωμένη, αποτελεσματική και στοχευμένη βοήθεια τον κανόνα – όχι την εξαίρεση – υποστηρίζοντας την παγκόσμια κοινότητα βοήθειας μέσω υπεύθυνης και αποδοτικής ως προς τους πόρους καινοτομίας. Από το πρώτο μας έργο το 2018, συνεχίζουμε να αυξάνουμε όχι μόνο την ικανότητά μας, αλλά και την ικανότητα των εταίρων μας να έχουν διαρκή αντίκτυπο.
Β.Η Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των Ηνωμένων Πολιτειών (USAID) ίδρυσε το Δίκτυο Συστημάτων Έγκαιρης Προειδοποίησης για τον Λιμό (FEWS NET) το 1985, ως απάντηση στους καταστροφικούς λιμούς στην Ανατολική και Δυτική Αφρική και στην κρίσιμη ανάγκη για καλύτερη και έγκαιρη προειδοποίηση για πιθανές κρίσεις επισιτιστικής ασφάλειας.
Το FEWS NET είναι ένας κορυφαίος παγκόσμιος πάροχος έγκαιρων, ακριβών, τεκμηριωμένων και διαφανών πληροφοριών έγκαιρης προειδοποίησης και ανάλυσης της τρέχουσας και μελλοντικής οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας. Το FEWS NET ενημερώνει για τις αποφάσεις σχετικά με τον ανθρωπιστικό σχεδιασμό και τις αντιδράσεις σε 30 από τις χώρες με τη μεγαλύτερη επισιτιστική ανασφάλεια στον κόσμο.
Για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, το FEWS NET και οι συνεργάτες του συνεχίζουν να παρακολουθούν τους ολοένα και πιο σύνθετους παράγοντες που επηρεάζουν την επισιτιστική ανασφάλεια, όπως ο καιρός και το κλίμα, οι συγκρούσεις, η γεωργική παραγωγή, οι αγορές και το εμπόριο, καθώς και η διατροφή. Λαμβάνοντας υπόψη τα τοπικά μέσα διαβίωσης, το FEWS NET παρέχει ολοκληρωμένη ανάλυση επισιτιστικής ασφάλειας που προβλέπει τα αποτελέσματα έξι έως δώδεκα μήνες νωρίτερα.
Ανάλυση της κατάστασης κρίσης στον Λίβανο
Η ακόλουθη επισκόπηση δημιουργήθηκε χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες έως τις 5 Ιανουαρίου 2026. Παρέχει μια συνοπτική περίληψη και βασικές πληροφορίες για την κρίση με βάση τα πιο πρόσφατα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα εκείνη την εποχή.
Περίληψη
Η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, η οποία ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023 μετά το ξέσπασμα του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς, κλιμακώθηκε σημαντικά καθώς οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις εντάθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2024. Παρόλο που τέθηκε σε ισχύ συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στις 27 Νοεμβρίου 2024, η κατάσταση παρέμεινε εξαιρετικά ασταθής. Η UNIFIL έχει καταγράψει πάνω από 10.000 παραβιάσεις από αέρος και εδάφους από την κατάπαυση του πυρός, με τουλάχιστον 335 νεκρούς και 973 τραυματίες να αποδίδονται σε αυτές τις παραβιάσεις. Οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν να κατέχουν πέντε θέσεις εντός του λιβανικού εδάφους, διατηρώντας επιθέσεις και επιχειρήσεις αναγνώρισης σε όλο το νότο. Πρόσφατες επιθέσεις στη Βηρυτό τον Νοέμβριο του 2025 σκότωσαν 13 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 11 παιδιών.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, οι ισραηλινές δυνάμεις αναμενόταν να αποσυρθούν από τον νότιο Λίβανο εντός 60 ημερών, ενώ η Χεζμπολάχ ήταν υποχρεωμένη να αποσύρει μαχητές και βαρέα όπλα βόρεια του ποταμού Λιτάνι, με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου και την UNIFIL να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την ασφάλεια στην ουδέτερη ζώνη. Η LAF έχει σύμφωνα με πληροφορίες ολοκληρώσει περίπου το 90% των καθηκόντων της νότια του Λιτάνι, με τη δεύτερη φάση ανάπτυξης να αναμένεται μετά την Πρωτοχρονιά. Ωστόσο, η Χεζμπολάχ έχει απορρίψει τον αφοπλισμό και η κυβέρνηση έχει αναθέσει στην LAF την εκπόνηση ενός σχεδίου εφαρμογής έως το τέλος του 2025. Το Ισραήλ έχει προειδοποιήσει ότι μπορεί να κλιμακώσει την κατάσταση εάν δεν επιτευχθεί ο αφοπλισμός, διατηρώντας υψηλό κίνδυνο ανανεωμένων επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας.
Κατά τη διάρκεια της 14μηνης περιόδου της σύγκρουσης, περισσότεροι από 4.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, σχεδόν ένα εκατομμύριο έχουν εκτοπιστεί στην κορύφωση, και οι ζημιές στις υποδομές εκτιμώνται σε 14 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Περίπου 82.000 άνθρωποι παραμένουν εσωτερικά εκτοπισμένοι, κυρίως στο νότο, ενώ άλλες πηγές αναφέρουν έως και 150.000 ανθρώπους που εξακολουθούν να εκτοπίζονται από τα χωριά τους. Η ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώνεται από περίπου 1,12 εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες που αναμένεται να παραμείνουν στον Λίβανο, συμπεριλαμβανομένων περίπου 120.000 που πέρασαν στον Λίβανο το 2025. Μεγάλης κλίμακας εθελοντικές επιστροφές στη Συρία βρίσκονται σε εξέλιξη: από τις 8 Δεκεμβρίου 2024, περίπου 437.586 από τους 1.260.240 Σύρους που επέστρεψαν στη Συρία αναχώρησαν από ή μέσω του Λιβάνου, με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες να έχει απενεργοποιήσει 379.103 περιπτώσεις λόγω επιβεβαιωμένης ή εικαζόμενης επιστροφής από τον Ιανουάριο του 2025.
Η διεθνής πίεση και η διπλωματική εμπλοκή έχουν ενταθεί. Οι ΗΠΑ έχουν παράσχει πάνω από 237 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε βοήθεια για την ασφάλεια (192,7 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στην LAF και 45 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στις ISF), με πρόσφατη νομοθεσία που συνδέει τη συνεχιζόμενη βοήθεια με μετρήσιμη πρόοδο στον αφοπλισμό και απαιτεί έκθεση έως τις 30 Ιουνίου 2026. Ένας τριμερής Μηχανισμός (Λίβανος-Ισραήλ-ΗΠΑ) πραγματοποιεί συναντήσεις στη Νακούρα, υπό την προεδρία του Λιβανέζου αντιπροσώπου, πρέσβη Σάιμον Καρέμ. Η Γαλλία προωθεί διεθνείς διασκέψεις για την υποστήριξη της LAF, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών του Λιβάνου απέρριψε πρόσκληση να επισκεφθεί την Τεχεράνη στις 10 Δεκεμβρίου, υπογραμμίζοντας τις τριβές με το Ιράν σχετικά με την ατζέντα του αφοπλισμού.
Βασικές πληροφορίες
1. Πάνω από ένα χρόνο μετά την κατάπαυση του πυρός του Νοεμβρίου 2024, οι στρατιωτικές εντάσεις έχουν κλιμακωθεί δραματικά, με την UNIFIL να καταγράφει πάνω από 10.000 παραβιάσεις από αέρος και εδάφους από την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός – μια τεράστια αύξηση από προηγούμενες αναφορές. Τουλάχιστον 335 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και 973 τραυματιστεί από την κατάπαυση του πυρός, με επιθέσεις μεταξύ Νοεμβρίου 2024 και Σεπτεμβρίου 2025 να έχουν σκοτώσει 258 άτομα (συμπεριλαμβανομένων 9 παιδιών) και να έχουν τραυματίσει 812 (συμπεριλαμβανομένων 110 παιδιών). Πρόσφατες επιθέσεις στη Βηρυτό τον Νοέμβριο του 2025 σκότωσαν 13 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 11 παιδιών. Οι ισραηλινές δυνάμεις διατηρούν πέντε θέσεις εντός του λιβανικού εδάφους, με την κατάσταση να χαρακτηρίζεται από συνεχείς αεροπορικές επιδρομές, έντονες υπερπτήσεις και στοχευμένες επιθέσεις σε εκπαιδευτικά κέντρα, γεωτρήσεις και υποδομές που παρεμποδίζουν την ανάκαμψη και αποτρέπουν τις ασφαλείς επιστροφές.
2. Η χώρα συνεχίζει να ανακάμπτει από τις συγκρούσεις, με συνολικές οικονομικές απώλειες που εκτιμώνται σε 14 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ (που αποτελούνται από 6,8 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε υλικές ζημιές και 7,2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε οικονομικές απώλειες). Η οικονομική κρίση του Λιβάνου παραμένει σοβαρή: η λιβανέζικη λίρα έχει χάσει περισσότερο από το 98% της αξίας της, η οικονομία έχει συρρικνωθεί κατά περίπου 45% και πάνω από 124 δισεκατομμύρια δολάρια σε καταθέσεις παραμένουν παγωμένες. Το πραγματικό ΑΕΠ έχει μειωθεί σχεδόν κατά 40% από το 2019, με περίπου το 44% του πληθυσμού κάτω από το εθνικό όριο φτώχειας και την πολυδιάστατη φτώχεια να επηρεάζει πάνω από το 70% των ανθρώπων. Οι προσπάθειες ανάκαμψης περιορίζονται από ελλείψεις χρηματοδότησης – η UNICEF έχει εκδώσει έκκληση για 376,8 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και βοήθειας σταθεροποίησης στους τομείς της υγείας, της αποχέτευσης, της εκπαίδευσης και της προστασίας, ενώ οι διεθνείς παράγοντες πιέζουν για κρατικό μονοπώλιο επί των όπλων ως προϋπόθεση για ευρύτερη υποστήριξη της ανοικοδόμησης.
3. Περίπου 82.000 άνθρωποι παραμένουν εσωτερικά εκτοπισμένοι (κυρίως στο νότο), ενώ άλλες πηγές αναφέρουν έως και 150.000 ανθρώπους που εξακολουθούν να έχουν εκτοπιστεί βίαια από τα χωριά τους και προειδοποιούν για πιθανό εκτοπισμό περίπου 110.000 στο νότο σε περίπτωση μεγάλης κλιμάκωσης. Εν τω μεταξύ, οι επιστροφές Σύρων προσφύγων βρίσκονται σε εξέλιξη σε μεγάλη κλίμακα: από τις 8 Δεκεμβρίου 2024, περίπου 437.586 από τους 1.260.240 Σύρους που επέστρεψαν στη Συρία αναχώρησαν από ή μέσω του Λιβάνου, και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) έχει απενεργοποιήσει 379.103 υποθέσεις λόγω επιβεβαιωμένης ή εικαζόμενης επιστροφής από τον Ιανουάριο του 2025. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) ξεκίνησε ένα Πρόγραμμα Εθελοντικού Επαναπατρισμού τον Ιούλιο του 2025 και η Γενική Ασφάλεια του Λιβάνου άρχισε να αίρει τα τέλη εξόδου, τα πρόστιμα υπέρβασης της άδειας παραμονής και τις απαγορεύσεις επανεισόδου για Σύρους και Παλαιστίνιους πρόσφυγες από τη Συρία την 1η Ιουλίου 2025. Ωστόσο, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) προειδοποιεί ότι οι επιστροφές πρέπει να είναι εθελοντικές και επισημαίνει τις προκλήσεις στις περιοχές προέλευσης, όπως οι περιορισμένες υπηρεσίες, οι κατεστραμμένες υποδομές, η έλλειψη πολιτικών εγγράφων και τα μη εκραγέντα πυρομαχικά.
4. Η επισιτιστική ανασφάλεια παραμένει κρίσιμη ανησυχία, με 1,17 εκατομμύρια ανθρώπους (21% του αναλυθέντος πληθυσμού) να αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια (IPC Φάση 3+) μεταξύ Απριλίου-Ιουνίου 2025, συμπεριλαμβανομένων 55.000 στην IPC Φάση 4 (Έκτακτη Ανάγκη). Μόνο το 33% των νοικοκυριών πέτυχε αποδεκτή Βαθμολογία Κατανάλωσης Τροφίμων και το 82% εφάρμοσε μέτριες έως σοβαρές αρνητικές στρατηγικές αντιμετώπισης, με σημαντικά χειρότερα αποτελέσματα στην Μπεκάα και την Ακάρ. Οι διατροφικοί δείκτες είναι ανησυχητικοί: μόνο το 3% των παιδιών 6-59 μηνών πληρούσε την ελάχιστη διατροφική ποικιλομορφία και μόνο το 8% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας πληρούσε την ελάχιστη διατροφική ποικιλομορφία για γυναίκες (MDD-W) – που σημαίνει ότι περίπου το 92% των γυναικών και το 97% των παιδιών ζουν σε μέτρια ή σοβαρή επισιτιστική φτώχεια. Η παιδική καχεξία έχει διπλασιαστεί από το 2021 σε 14% σε εθνικό επίπεδο (έως 19% μεταξύ των παιδιών από τη Συρία), ενώ το 12% των εγκύων γυναικών και το 6% των θηλαζουσών γυναικών είναι οξύ υποσιτισμένα ή διατρέχουν κίνδυνο.
5. Ο πολιτικός μετασχηματισμός του Λιβάνου συνεχίζεται μετά το τέλος ενός κυβερνητικού κενού άνω των δύο ετών. Ο Πρόεδρος Joseph Aoun και ο Πρωθυπουργός Nawaf Salam ηγούνται της νέας κυβέρνησης, η οποία έχει δεσμευτεί για ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις και εφαρμογή του Ψηφίσματος 1701 του ΟΗΕ. Η LAF έχει ολοκληρώσει περίπου το 90% των καθηκόντων της νότια του Λιτάνι, με τη δεύτερη φάση ανάπτυξης να αναμένεται μετά την Πρωτοχρονιά. Η κυβέρνηση έχει αναθέσει στην LAF την εκπόνηση ενός σχεδίου εφαρμογής αφοπλισμού έως το τέλος του 2025. Ωστόσο, η Χεζμπολάχ έχει απορρίψει τον αφοπλισμό και το Ισραήλ έχει προειδοποιήσει ότι μπορεί να κλιμακωθεί εάν δεν επιτευχθεί ο αφοπλισμός. Οι ΗΠΑ έχουν παράσχει πάνω από 237 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε βοήθεια ασφαλείας, με πρόσφατη νομοθεσία που συνδέει τη συνεχιζόμενη βοήθεια με μετρήσιμη πρόοδο στον αφοπλισμό και απαιτεί έκθεση έως τις 30 Ιουνίου 2026. Ένας τριμερής Μηχανισμός (Λίβανος-Ισραήλ-ΗΠΑ) είναι ενεργός, υπό την προεδρία του πολιτικού Λιβανέζου εκπροσώπου, Πρέσβη Simon Karem.
6. Από τον Οκτώβριο του 2025, η οικονομία του Λιβάνου παρουσιάζει σημάδια εύθραυστης σταθεροποίησης με προβλεπόμενη ανάπτυξη 4,7% για το 2025 —σηματοδοτώντας την πρώτη θετική ανάπτυξη από το 2017— υποστηριζόμενη από την αναμενόμενη πρόοδο των μεταρρυθμίσεων, την ανάκαμψη του τουρισμού, τις προσπάθειες ανοικοδόμησης και τις περιορισμένες εισροές κεφαλαίων. Ωστόσο, η ανεπίλυτη χρηματοπιστωτική κρίση εξακολουθεί να εμποδίζει τις μεγάλες επενδύσεις, με τον τραπεζικό τομέα να αντιμετωπίζει εκτιμώμενες ζημίες που υπερβαίνουν τα 72 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Η Τράπεζα του Λιβάνου έχει εκδώσει εγκυκλίους που εμποδίζουν τις αδειοδοτημένες τράπεζες να συναλλάσσονται με οντότητες που λειτουργούν εκτός του επίσημου τραπεζικού συστήματος (π.χ. δίκτυα τύπου “Good Loan”) λόγω κινδύνων κυρώσεων. Οι υψηλές δημοσιονομικές πιέσεις εξακολουθούν να υφίστανται παρά τη βελτιωμένη είσπραξη εσόδων και έναν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό για το 2025, γεγονός που απαιτεί ευρύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και διεθνή οικονομική στήριξη για μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
Λίβανος: Ξεκινά η χειμερινή περίοδος λιτότητας καθώς οι συγκρούσεις επιδεινώνουν τις πιέσεις στην επισιτιστική ασφάλεια, Δεκέμβριος 2025 Ιανουάριος 2026
• Ο Δεκέμβριος συνήθως σηματοδοτεί την έναρξη της χειμερινής περιόδου έλλειψης τροφίμων, όταν η πρόσβαση των νοικοκυριών σε τρόφιμα περιορίζεται λόγω των εποχικά αυξημένων τιμών και της μεγάλης εξάρτησης από τις αγορές, καθώς τα αποθέματα τροφίμων ιδίας παραγωγής εξαντλούνται. Φέτος, οι εποχιακές αυξήσεις των τιμών επιδεινώνονται από τον περιορισμό της εγχώριας παραγωγής τροφίμων που συνδέεται με τη συνεχιζόμενη έλλειψη νερού και τις συγκρούσεις στις νότιες περιοχές, διατηρώντας την εξάρτηση από τις εισαγωγές εν μέσω δυσμενών συναλλαγματικών ισοτιμιών και υψηλού κόστους μεταφοράς. Οι δαπάνες εκτός τροφίμων αυξάνονται επίσης, κυρίως λόγω του υψηλού κόστους θέρμανσης εν μέσω πτώσης των χειμερινών θερμοκρασιών, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.
• Οι εντάσεις γύρω από την προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ συντηρούν αυξημένο κίνδυνο κλιμάκωσης της σύγκρουσης, με τα τέλη Δεκεμβρίου και τις αρχές Ιανουαρίου να χαρακτηρίζονται ως βασική περίοδος ανησυχίας. Ενώ οι προσπάθειες διαμεσολάβησης βρίσκονται σε εξέλιξη, οι διαφωνίες σχετικά με τον ρυθμό και το εύρος του αφοπλισμού αυξάνουν τον κίνδυνο αναζωπύρωσης των συγκρούσεων, ιδίως στο νότιο Λίβανο, την Ελ-Ναμπάτιεχ, την κοιλάδα Μπεκάα και τα νότια προάστια της Βηρυτού. Ακόμη και οι βραχυπρόθεσμες κλιμακώσεις πιθανότατα θα προκαλέσουν προσωρινό εκτοπισμό, θα περιορίσουν την κυκλοφορία και θα διαταράξουν την πρόσβαση στην αγορά κατά τη διάρκεια της αιχμής της χειμερινής ζήτησης, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και την αβεβαιότητα των εμπόρων, και διατηρώντας τις υψηλές τιμές των τροφίμων. Η ανασφάλεια και η καθυστέρηση στις γεωργικές δραστηριότητες θα μείωναν περαιτέρω τις καθημερινές ευκαιρίες εργασίας, περιορίζοντας την πρόσβαση σε τρόφιμα και επιβραδύνοντας την ανάκαμψη για τα νοικοκυριά που ήδη αντιμετωπίζουν μειωμένη αγοραστική δύναμη, ιδίως στις νότιες και ανατολικές περιοχές.
• Η συνεχιζόμενη ξηρασία σε ολόκληρο τον Λίβανο – ιδιαίτερα στα βόρεια και ανατολικά – έχει επιφέρει μόνο οριακή ανακούφιση, με περιορισμένες βροχοπτώσεις να καταγράφονται κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του Δεκεμβρίου στην Άκκαρ, την Μπεκάα και το Μπάαλμπεκ-Ελ-Χερμέλ. Ενώ προβλέπονται πρόσθετες βροχοπτώσεις για τα τέλη Δεκεμβρίου και τις αρχές Ιανουαρίου , οι ποσότητες είναι απίθανο να βελτιώσουν σημαντικά τις εποχικές προοπτικές, καθώς οι σωρευτικές χειμερινές βροχοπτώσεις αναμένεται να παραμείνουν πολύ κάτω από τον μέσο όρο έως τον Ιανουάριο. Ως αποτέλεσμα, τα ελλείμματα υγρασίας του εδάφους είναι πιθανό να συνεχιστούν έως τον Ιανουάριο και τα επίπεδα των υπόγειων υδάτων και των ταμιευτήρων είναι απίθανο να ανακάμψουν χωρίς μια διαρκή βελτίωση των βροχοπτώσεων.
• Η χειμερινή φύτευση συνεχίζεται σε ορισμένα μέρη της κοιλάδας Μπεκάα και της πεδιάδας Άκκαρ (δημητριακά, όσπρια και ο δεύτερος κύκλος πατάτας), παρά τις βροχοπτώσεις κάτω του μέσου όρου και τις δυσμενείς εποχιακές προοπτικές. Οι αγρότες που ασχολούνται με τη χειμερινή φύτευση είναι κυρίως μικροί έως μεσαίου μεγέθους παραγωγοί με μικτή γαιοκτησία (ιδιοκτησιακή και ενοικιαζόμενη ή κοινόχρηστη γη) και είναι σε μεγάλο βαθμό προσανατολισμένοι στην αγορά, πωλώντας το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους για να καλύψουν τις ταμειακές τους ανάγκες και όχι για ιδία κατανάλωση. Ωστόσο, η χειμερινή φύτευση είναι ασυνήθιστα χαμηλή μέχρι σήμερα λόγω των βροχοπτώσεων κάτω του μέσου όρου, εκτός από την περιορισμένη διαθεσιμότητα άρδευσης και το υψηλό κόστος εισροών. Η καθυστέρηση στη φύτευση αναμένεται να καθυστερήσει τις συγκομιδές (στον Ιούνιο-Ιούλιο, αντί για τον Μάιο-Ιούνιο), υπό την προϋπόθεση ότι οι συνθήκες βροχόπτωσης θα βελτιωθούν ελαφρώς όπως προβλέπεται και θα παραμείνουν επαρκείς για το υπόλοιπο της σεζόν.
• Το εισόδημα από την μισθωτή εργασία παραμένει εποχικά περιορισμένο τον Δεκέμβριο, με περιορισμένες ευκαιρίες εργασίας σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Ενώ κάποια μισθωτή εργασία σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις για χειμερινή φύτευση παραμένει διαθέσιμη στην Μπεκάα και την Άκαρ, η εν μέρει μηχανοποιημένη προετοιμασία του εδάφους περιορίζει τη βραχυπρόθεσμη ζήτηση εργασίας. Επιπλέον, η καθυστερημένη ή η μειωμένη φύτευση αναμένεται να περιορίσει τις μελλοντικές ευκαιρίες και το εισόδημα σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις κατά τη συγκομιδή πατάτας και ψυχανθών αργότερα μέσα στο έτος. Οι ευκαιρίες εργασίας εκτός γεωργίας, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευών, είναι ακόμη πιο περιορισμένες. Η εορταστική περίοδος συνήθως ενισχύει προσωρινά τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τον τουρισμό και δημιουργούν εισόδημα. Ωστόσο, αυτή η αύξηση δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει την ευρύτερη χειμερινή πτώση των κερδών. Ως αποτέλεσμα, πολλά φτωχά νοικοκυριά συνεχίζουν να εξαρτώνται από ακανόνιστη, χαμηλά αμειβόμενη εργασία μέχρι τον Φεβρουάριο. Επιπλέον, πολλά νοικοκυριά χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο μη βιώσιμες στρατηγικές αντιμετώπισης, όπως η εξάρτηση από πιστώσεις, εμβάσματα και οικογενειακή υποστήριξη, καθώς και η μείωση της ποσότητας τροφίμων και της διατροφικής ποικιλομορφίας, για τη διαχείριση των δαπανών και την κάλυψη των ελάχιστων διατροφικών αναγκών.
• Μεταξύ Νοεμβρίου 2025 και Μαρτίου 2026, η ανθρωπιστική επισιτιστική βοήθεια στον Λίβανο αναμένεται να φτάσει σε περίπου 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους κάθε μήνα, αν και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί εξακολουθούν να υπάρχουν, συμβάλλοντας σε κενά στην κάλυψη και τις αξίες των μεταβιβάσεων. Για παράδειγμα, στα τέλη του 2025, το WFP και οι εταίροι του υποστήριξαν 200.000 νοικοκυριά μέσω μηνιαίας επισιτιστικής ή χρηματικής βοήθειας, αν και η κάλυψη αναμένεται να παρουσιάσει διακυμάνσεις και να μειωθεί εν μέρει στις αρχές του 2026 λόγω περιορισμών χρηματοδότησης. Παράλληλα, το Δίκτυο Κοινωνικής Ασφάλειας Έκτακτης Ανάγκης (ESSN) αναμένεται να παρέχει μηνιαίες μεταβιβάσεις μετρητών σε έως και 850.000 Λιβανέζους έως τον Μάρτιο του 2026, ανάλογα με τη συνεχιζόμενη χρηματοδότηση και την επαναπιστοποίηση. Επιπλέον, 520.000 Σύροι πρόσφυγες αναμένεται να λαμβάνουν τακτική μηνιαία επισιτιστική βοήθεια, αν και οι αξίες των μερίδων και τα περιστατικά πιθανότατα θα προσαρμοστούν. Δεδομένων των συνεχιζόμενων επιπτώσεων των συγκρούσεων, των κάτω του μέσου όρου βροχοπτώσεων και των συγκομιδών, του χαμηλού εισοδήματος από την εργασία και των υψηλών βασικών δαπανών, οι ανάγκες ανθρωπιστικής επισιτιστικής βοήθειας αναμένεται να παραμείνουν υψηλές τουλάχιστον μέχρι τα μέσα του 2026.
GEOPOLITICO
Νικολοβγένης: Στρατηγικός διάλογος με τις ΗΠΑ σημαίνει ανταλλάγματα – Η Κύπρος δείχνει τον δρόμο
Η αποτρεπτική ισχύς της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο άξονας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και η ανάγκη η Αθήνα να αξιοποιήσει τη στρατηγική αξία των υποδομών της βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης του γεωπολιτικού αναλυτή στον Πελοπόννησος FM.
Η Ελλάδα οφείλει να προσέρχεται στον στρατηγικό διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες με συγκεκριμένες απαιτήσεις και να εξασφαλίζει οφέλη αντίστοιχα της γεωπολιτικής αξίας της. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του Θεόδωρου Νικολοβγένη, ο οποίος, μιλώντας στον Πελοπόννησος FM, συνέδεσε την ενίσχυση της κυπριακής άμυνας με την ανάγκη συνολικότερης στρατηγικής για τον Ελληνισμό στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με αφετηρία τη στρατιωτική παρέλαση για την επέτειο της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο αναλυτής στάθηκε τόσο στη διεθνή παρουσία όσο και στα οπλικά συστήματα που παρουσιάστηκαν. Η συμμετοχή ξένων αντιπροσωπειών, κατά την εκτίμησή του, αποτυπώνει τη διπλωματική αναβάθμιση της Λευκωσίας. Ωστόσο, έδωσε προτεραιότητα στις δυνατότητες της ίδιας της Κυπριακής Δημοκρατίας να υπερασπίζεται την κυριαρχία της.
Τα όπλα και το φρόνημα της Κύπρου
«Πιο σημαντικό απ’ όλα […] είναι τα δικά μας όπλα», υπογράμμισε, αναφερόμενος σε αντιαεροπορικά συστήματα Barak, πολλαπλούς εκτοξευτές ρουκετών Tamnava, πυραύλους Exocet και Spike.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η ενίσχυση αυτών των δυνατοτήτων διαμορφώνει συνθήκες αποτροπής και δυσχεραίνει την επιχειρησιακή ελευθερία της Τουρκίας γύρω από το νησί. Ιδιαίτερα για τους Exocet, στάθηκε στη δυνατότητα δημιουργίας ζωνών αντιπρόσβασης για το τουρκικό ναυτικό.
Εξίσου σημαντικό χαρακτήρισε το ηθικό των πεζοπόρων τμημάτων. Όπως επισήμανε, πίσω από τα οπλικά συστήματα βρίσκονται οι άνθρωποι που τα χειρίζονται, ενώ η διατήρηση του εθνικού φρονήματος αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της αμυντικής ισχύος.
Αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία ελληνικών F-16 και πολεμικού πλοίου στην περιοχή, την οποία ενέταξε στη λογική ενός ενιαίου στρατηγικού άξονα από τον Έβρο και το Αιγαίο μέχρι την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο, με προέκταση προς το Ισραήλ. Κατά την προσέγγισή του, η ασφάλεια Ελλάδας και Κύπρου πρέπει να αντιμετωπίζεται μέσα σε αυτό το ευρύτερο γεωγραφικό πλαίσιο.
Η Κυπριακή Δημοκρατία ως πυλώνας του Ελληνισμού
Ο Νικολοβγένης χαρακτήρισε την Κυπριακή Δημοκρατία σημαντικό πυλώνα του Ελληνισμού, δίνοντας έμφαση στη διεθνή αναγνώριση του κράτους, στην ευρωπαϊκή του θέση και στην άσκηση ενεργού διπλωματίας.
Στάθηκε στις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ που άρχισε να υπογράφει η Λευκωσία από το 2003, υποστηρίζοντας ότι συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας ουσιαστικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην απόρριψη του Σχεδίου Ανάν. Κατά την εκτίμησή του, η σημερινή διεθνής σημασία της Κύπρου διαψεύδει τις προειδοποιήσεις περί απομόνωσης και απουσίας προοπτικής που είχαν διατυπωθεί τότε. Η προσέλευση ξένων αντιπροσωπειών στην παρέλαση αποτέλεσε, για τον ίδιο, χαρακτηριστική εικόνα αυτής της εξέλιξης.
Παράλληλα, επέμεινε στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και του ελληνικού χαρακτήρα της Κύπρου. Υπενθύμισε ότι ο αγώνας της ΕΟΚΑ είχε ως στόχο την Ένωση με την Ελλάδα και παρουσίασε τη δημιουργία του κυπριακού κράτους ως απότοκο εκείνου του αγώνα.
Τι πρέπει να διεκδικήσει η Αθήνα από τις ΗΠΑ
Στο δεύτερο σκέλος της παρέμβασής του, με αφορμή την επίσκεψη Μάρκο Ρούμπιο που συζητήθηκε ως επικείμενη, ο αναλυτής έθεσε το ζήτημα της αμοιβαιότητας στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Υποστήριξε ότι η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη και οι υπόλοιπες υποδομές που παρέχει η Ελλάδα έχουν μεγάλη σημασία για τον αμερικανικό σχεδιασμό. Πρόσθεσε ότι και η Κύπρος αποτελεί κρίσιμο σημείο στήριξης στην περιοχή.
Ακριβώς γι’ αυτό, άσκησε κριτική στα ανταλλάγματα που, κατά την αποτίμησή του, έχει εξασφαλίσει η Αθήνα. Αναφέρθηκε σε παραχωρήσεις θωρακισμένων οχημάτων και σε παλαιότερες εξαγγελίες στρατιωτικής βοήθειας, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνονται στη σημασία των ελληνικών διευκολύνσεων.
«Αν θέλουμε να μιλάμε για στρατηγικό διάλογο, θα πρέπει να σκεφτόμαστε στρατηγικά», τόνισε. Απέρριψε επίσης τη λογική της «στρατηγικής και διπλωματικής ανιδιοτέλειας», υπογραμμίζοντας ότι η συμμαχική σχέση πρέπει να παράγει συγκεκριμένα αποτελέσματα για τα ελληνικά συμφέροντα.
Ο Νικολοβγένης τάχθηκε υπέρ της στρατηγικής σύμπλευσης με τις ΗΠΑ στην παρούσα συγκυρία, αλλά ζήτησε από την ελληνική κυβέρνηση να αναδείξει το βάρος της χώρας και να το αξιοποιήσει διαπραγματευτικά. Όπως είπε, η Κύπρος έχει δείξει την αξία της και το ίδιο πρέπει να πράξει η Αθήνα, ώστε η συνεργασία να αποφέρει ουσιαστικό όφελος και να μην περιορίζεται στην αναγνώριση της Ελλάδας ως καλού συμμάχου.
Κλείνοντας, συνέδεσε τη σημερινή ανάγκη αυτοπεποίθησης με την ιστορική μνήμη, κάνοντας αναφορές στον Μέγα Αλέξανδρο και στους Βαλκανικούς Πολέμους. Το μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η διπλωματία, η αμυντική ισχύς και το εθνικό φρόνημα πρέπει να υπηρετούν κοινό στρατηγικό σκοπό.
GEOPOLITICO
Μουντζουρούλιας: «Πού είναι η ελληνική αντίδραση;» – Μακεδονικό, γαλλοτουρκική προσέγγιση και αποτροπή στο Αιγαίο
Αιχμές για τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ερωτήματα για τη στάση του Παρισιού απέναντι στην Άγκυρα και ανάλυση των κινήσεων που ενισχύουν την ελληνική άμυνα.
Η στάση των Βρυξελλών στο Μακεδονικό, η ανάπτυξη των αμυντικών σχέσεων Γαλλίας–Τουρκίας και η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια. Ο δημοσιογράφος άσκησε έντονη κριτική για τις αναφορές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε «μακεδονική» γλώσσα και ταυτότητα, έθεσε ερωτήματα για τις επιλογές του Παρισιού και παρουσίασε τις στρατιωτικές και διπλωματικές εξελίξεις που, κατά την εκτίμησή του, διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον για την Ελλάδα.
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν ότι η Αθήνα χρειάζεται να συνδυάζει την αμυντική προετοιμασία με ξεκάθαρη διπλωματική στάση. Οι εξοπλισμοί και οι στρατηγικές συνεργασίες αποκτούν ουσιαστικό βάρος όταν συνοδεύονται από ετοιμότητα και αποφασιστικότητα στην υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων.
Μακεδονικό: Κριτική για τις Πρέσπες και την απουσία αντίδρασης
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας ξεκίνησε από τις δηλώσεις που, όπως ανέφερε, έκανε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά την επίσκεψή της στα Σκόπια στις 2 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την παρουσίαση στην εκπομπή, οι αναφορές αφορούσαν την ταυτότητα, τον πολιτισμό και τη γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας.
Ο δημοσιογράφος τις αντιμετώπισε ως επιβεβαίωση των συνεπειών της Συμφωνίας των Πρεσπών, την οποία επέκρινε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα. Καταλόγισε ευθύνες στην κυβέρνηση που την υπέγραψε, αλλά και στη σημερινή κυβέρνηση για τη διαχείριση του ζητήματος.
Στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι, μέχρι την ώρα της εκπομπής, ο ίδιος δεν είχε διαπιστώσει ισχυρή ελληνική αντίδραση. Επέκρινε επίσης την περιορισμένη, κατά την εκτίμησή του, ανάδειξη του θέματος από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης.
Παράλληλα, αμφισβήτησε το επιχείρημα ότι η ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ θα την απομάκρυνε από την τουρκική επιρροή, επικαλούμενος τη συνέχιση της συνεργασίας της με την Άγκυρα.
Γαλλία–Τουρκία: Τι θα κάνει το Παρίσι για το καλώδιο;
Στη συνέχεια, ο παρουσιαστής επικεντρώθηκε στον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο οποίος, σύμφωνα με όσα παρουσίασε, υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου.
Υπογράμμισε ότι η εξέλιξη ενδιαφέρει άμεσα την Ελλάδα λόγω της στρατηγικής σχέσης με τη Γαλλία, της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής και των εξοπλιστικών προγραμμάτων με τα Rafale και τις φρεγάτες Belharra.
Ο Μουντζουρούλιας διευκρίνισε ότι η γαλλοτουρκική προσέγγιση δεν ακυρώνει την ελληνογαλλική συνεργασία. Έθεσε, όμως, ένα συγκεκριμένο ερώτημα: Πώς θα εκφραστεί έμπρακτα η γαλλική στήριξη εάν η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου;
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις συζητήσεις για πιθανή τουρκική προμήθεια του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας SAMP/T. Κατά την ανάλυσή του, η Αθήνα χρειάζεται σαφείς απαντήσεις για τις προθέσεις του Παρισιού, το οποίο αναπτύσσει διαύλους και με τις δύο πλευρές του Αιγαίου.
Η Ινδία και τα στρατιωτικά σενάρια στο Αιγαίο
Θετικά αξιολόγησε την εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας–Ινδίας, δίνοντας έμφαση στη ναυτιλία, στις θαλάσσιες μεταφορές, στις λιμενικές υποδομές και στην άμυνα.
Όπως επισήμανε, η ελληνική ναυτιλιακή τεχνογνωσία μπορεί να συνδεθεί με την αναπτυσσόμενη βιομηχανική βάση και τις διεθνείς φιλοδοξίες της Ινδίας. Αναφέρθηκε επίσης στις επαφές του Ινδού πρέσβη με την ελληνική στρατιωτική ηγεσία, παρουσιάζοντάς τες ως ένδειξη ενίσχυσης της αμυντικής συνεργασίας.
Στον αντίποδα, στάθηκε στην άσκηση ναυτικών ειδικών δυνάμεων Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν που, όπως ανέφερε, προγραμματιζόταν για τις 19–20 Οκτωβρίου στο Ακσάζ. Υπογράμμισε τη σημασία της τοποθεσίας απέναντι από τα Δωδεκάνησα και το ελληνικό ενδιαφέρον για τα σενάρια υποβρύχιας επίθεσης και άμυνας.
Σε αυτό το περιβάλλον ενέταξε την ελληνική άσκηση «Αλέξανδρος», αναδεικνύοντας τον έλεγχο των χρόνων αντίδρασης, την ενεργοποίηση σχεδίων και τον συντονισμό Στρατού Ξηράς, Πολεμικού Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας. Στην παρουσίασή του περιέλαβε σενάρια ανακατάληψης νησίδων, απόκρουσης αποβατικής ενέργειας και συνδυασμένης αεροναυτικής δράσης.
Ρούμπιο και ενεργειακή θέση της Ελλάδας
Στην εκπομπή, την οποία ο παρουσιαστής τοποθέτησε χρονικά στις 4 Οκτωβρίου, αναφέρθηκε στην επικείμενη τότε επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα στις 6 Οκτωβρίου.
Έδωσε βάρος στον ελληνοαμερικανικό στρατηγικό διάλογο, στην αμυντική συνεργασία και στην ενεργειακή ασφάλεια. Ανέδειξε τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου και τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη, ενώ επισήμανε τη στρατηγική σημασία της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης.
Υποστήριξε επίσης ότι γύρω από τα ενεργειακά έργα συγκρούονται κρατικά και επιχειρηματικά συμφέροντα. Ζήτησε οι σχετικές εξελίξεις να εξετάζονται μέσα στο ευρύτερο γεωπολιτικό τους πλαίσιο.
Τα υποβρύχια «φαντάσματα», οι οχυρώσεις και τα Spike NLOS
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφορούσε την ενίσχυση της ελληνικής στρατιωτικής ισχύος. Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε σε πρόγραμμα βαριάς συντήρησης των τεσσάρων υποβρυχίων Type 214 κλάσης «Παπανικολής», ύψους 120 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε.
Έδωσε έμφαση στη δυνατότητα παρατεταμένης παραμονής τους σε κατάδυση και στο χαμηλό ακουστικό τους ίχνος, χαρακτηριστικά που ενισχύουν την επιχειρησιακή τους αξία.
Παράλληλα, παρουσίασε πρόγραμμα 522 οχυρωματικών θέσεων στον Έβρο και στα νησιά. Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι μια μονάδα πρέπει να μπορεί να συνεχίσει να μάχεται μετά το πρώτο πλήγμα. Καταφύγια, διασπορά μέσων, προστατευμένες θέσεις και ασφαλή κέντρα διοίκησης αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις.
Στάθηκε ακόμη στα Spike NLOS και στην προσοχή που, όπως ανέφερε, δίνει ο τουρκικός Τύπος στην ανάπτυξή τους. Συνέδεσε αυτή την παρακολούθηση με το ευρύτερο ενδιαφέρον για τις νέες ελληνικές φρεγάτες, τον εκσυγχρονισμό των MEKO και τις μελλοντικές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού.
Τέλος, αναφέρθηκε στη διαστημική διάσταση της άμυνας, υπογραμμίζοντας την αξία της έγκαιρης εικόνας του πεδίου και της αξιοποίησης δεδομένων. Η εκπομπή περιέλαβε επίσης αναφορές στην τουρκική οικονομία και στον τρόπο με τον οποίο τουρκικά μέσα αντιμετωπίζουν τη συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
GEOPOLITICO
Μάζης: «Αυτό δεν είναι ενημέρωση, είναι υποτέλεια» – Προειδοποίηση για το καλώδιο και την Τουρκία
Ο καθηγητής, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», προειδοποίησε ότι μια ειδική ενημέρωση της Άγκυρας για το ηλεκτρικό καλώδιο μπορεί να αξιοποιηθεί ως αναγνώριση των διεκδικήσεών της. Συνέδεσε παράλληλα την επίσκεψη Ρούμπιο με τον αμερικανικό σχεδιασμό για το Ιράν και τον στρατηγικό ρόλο της Σούδας.
Αιχμηρή προειδοποίηση για τους χειρισμούς γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου απηύθυνε ο Ιωάννης Μάζης, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε ο κίνδυνος η διαδικασία υλοποίησης του έργου να δημιουργήσει προηγούμενο που θα αξιοποιήσει η Τουρκία για να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στην περιοχή της Κάσου.
Ο καθηγητής στάθηκε ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο ειδικής ενημέρωσης της Άγκυρας από τη γαλλική εταιρεία που συμμετέχει στο έργο. Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια κίνηση υπερβαίνει την αναγγελία των εργασιών και μπορεί να αποκτήσει πολιτικό βάρος εις βάρος της ελληνικής πλευράς.
«Αυτό δεν είναι ενημέρωση. Αυτό είναι υποτέλεια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η NAVTEX και η παγίδα της ξεχωριστής ενημέρωσης
Ο Ιωάννης Μάζης υποστήριξε ότι η ενημέρωση για τις εργασίες μπορεί να γίνει μέσω NAVTEX, με την οποία ειδοποιούνται οι ενδιαφερόμενοι. Αντιθέτως, αντιμετώπισε ως ιδιαίτερα προβληματική την αποστολή ξεχωριστού εγγράφου προς την Τουρκία, επιπλέον της ναυτιλιακής αναγγελίας.
Στο σκεπτικό του, η Άγκυρα θα μπορούσε να παρουσιάσει αυτή την επικοινωνία ως αποδοχή ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα στον βυθό της επίμαχης περιοχής. Αναφερόμενος στην οριοθέτηση Ελλάδας–Αιγύπτου, έθεσε το ερώτημα ποια δικαιώματα της Τουρκίας θα δικαιολογούσαν μια τέτοια ειδική ενημέρωση.
Έθεσε επίσης το ζήτημα της συμμετοχής του ΑΔΜΗΕ σε ενδεχόμενο έγγραφο. Υποστήριξε ότι, λόγω του ρόλου του στο έργο, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από τη διαδικασία και συνέδεσε πιθανή υπογραφή του με την ελληνική κρατική πλευρά.
Η προειδοποίησή του ήταν ότι η Τουρκία θα μπορούσε ακόμη και να εμφανιστεί ως εκείνη που «επιτρέπει» τη διέλευση του καλωδίου, μετατρέποντας την εξέλιξη του έργου σε εργαλείο προβολής των δικών της αξιώσεων. Κατά τον ίδιο, ένα τέτοιο έγγραφο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά ως τεκμήριο υπέρ της τουρκικής επιχειρηματολογίας.
«Πάρα πολύ πιθανή» μια τουρκική αντίδραση στην Κάσο
Ερωτηθείς εάν αναμένει ένταση κατά την πρόοδο των εργασιών, ο καθηγητής χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο «πάρα πολύ πιθανό», διευκρινίζοντας ότι διατυπώνει την απάντηση με μεγάλη συγκράτηση.
Εκτίμησε ότι η Άγκυρα θα επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για να επιδείξει τις αρμοδιότητες που η ίδια διεκδικεί στην περιοχή της Κάσου. Η πρόβλεψή του αφορούσε πιθανή τουρκική αντίδραση, χωρίς να προσδιορίζει συγκεκριμένη ενέργεια.
Επικαλούμενος και δηλώσεις του Άγγελου Συρίγου για προηγούμενους χειρισμούς στην Κάσο, υποστήριξε ότι οι ανησυχίες για ελληνικές υποχωρήσεις δεν περιορίζονται στη δική του κριτική.
Ρούμπιο, Ιράν και Σούδα
Στο πρώτο μέρος της συζήτησης, ο Ιωάννης Μάζης συνέδεσε την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα με την προετοιμασία των Ηνωμένων Πολιτειών για ενδεχόμενη νέα επιχείρηση εναντίον του Ιράν.
Στη δική του ανάλυση, η περιοδεία σε Ελλάδα, Ισλανδία και Πορτογαλία συνδέεται με τη σημασία των στρατηγικών βάσεων και την ανάγκη επιχειρησιακού συντονισμού. Ειδικά για την Ελλάδα, έδωσε έμφαση στη γεωγραφική της θέση και στη Σούδα.
Υποστήριξε ότι η χώρα δεν μπορεί να βρίσκεται εκτός των περιφερειακών σχεδιασμών, εκφράζοντας την ευχή η συμμετοχή της να παραμείνει σε υποστηρικτικό πλαίσιο. Η αναφορά του σε επιχείρηση μετά την 3η Νοεμβρίου αποτυπώνει την εκτίμηση που διατύπωσε στην εκπομπή.
Πώς διαβάζει η Αθήνα τα αμερικανικά μηνύματα
Ο καθηγητής εκτίμησε ότι στις συζητήσεις με την αμερικανική πλευρά μπορεί να τεθεί και η αποφυγή εντάσεων με την Τουρκία, με επίκληση της συνοχής της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Άσκησε, όμως, κριτική στον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα ερμηνεύει τέτοιες παραινέσεις, υποστηρίζοντας ότι συχνά σπεύδει να προσαρμοστεί σε αμερικανικές επιθυμίες πριν ακόμη αυτές διατυπωθούν καθαρά.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι ο Ρούμπιο γνωρίζει τα ελληνικά ζητήματα, παραπέμποντας στην προηγούμενη συνεργασία του με τον Μπομπ Μενέντεζ. Γι’ αυτό και επέμεινε ότι τα μηνύματά του πρέπει να αξιολογηθούν προσεκτικά.
Η παρέμβασή του κατέληξε στην προειδοποίηση ότι οι χειρισμοί για το καλώδιο πρέπει να εξεταστούν και ως προς τις συνέπειές τους στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα — ιδίως εάν μια ειδική επικοινωνία δώσει στην Άγκυρα τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως αρχή που εγκρίνει το έργο.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας