Ακολουθήστε μας

Ιστορία - Πολιτισμός

Από το 1821 στο 1955: Τα ψευδώνυμα των αγωνιστών

Του Πέτρου Παπαπολυβίου

Δημοσιεύτηκε στις

Γράφει ο Πέτρος Παπαπολυβίου

(Από το βιβλίο του, Πτυχές και διαθλάσεις του κυπριακού 1821: Πρόσωπα, σχέδια και σκιές, Λευκωσία: Ρίζες, 2022, σσ. 299-301)

Ένα κεφάλαιο όπου αποτυπώνεται έντονα η σφραγίδα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 στην οργάνωση και στα βήματα της ΕΟΚΑ, ήταν τα ψευδώνυμα των Κυπρίων αγωνιστών και αγωνιστριών του 1955. Στην εξαιρετική ερευνητική εργασία του Κωνσταντίνου Π. Κωνσταντινίδη, Ψευδώνυμα και κωδικοί ΕΟΚΑ 1955-1959, Λευκωσία 2011, σελ. 111, όπου αποθησαυρίστηκαν τα ψευδώνυμα που χρησιμοποιήθηκαν στον αγώνα της ΕΟΚΑ, επιβεβαιώθηκε ότι οι κύριες πηγές άντλησης της ονοματοδοσίας τους ήταν: Η Επανάσταση και τα ονόματα των αγωνιστών του 1821, οι θεοί και οι ήρωες της ελληνικής μυθολογίας, οι αγωνιστές του Μακεδονικού αγώνα (όπου η αθρόα συμμετοχή Ελλήνων αξιωματικών επέβαλε τη χρήση ψευδωνύμων), η αρχαία και η βυζαντινή ιστορία, κ.ο.κ.. Έτσι οι Κύπριοι αγωνιστές, νέοι και ταπεινά αγροτόπαιδα στην πλειοψηφία τους, μετέχοντας στον αγώνα της ΕΟΚΑ για την ελευθερία και την ένωση με την Ελλάδα αξιώνονταν να φέρουν «λαμπρά και μεγάλα ονόματα» και να υπογράφουν με αυτά.

Μια πρόχειρη σταχυολόγηση είναι ενδεικτική: Ανδρούτσος, Αρματωλός, Βάγιας, Βάλβης, Βλαχάβας, Βούλγαρης, Βύρων, Γάτσος, Γκούρας (και Γκούραινα), Γρίβας, Αθανάσιος Διάκος, Δέσπω, Δήμος, Δικαίος, Ζαΐμης, Θύμιος, Κανάρης, Καποδίστριας, Καραϊσκάκης, Κατσαντώνης, Κατσώνης, Καψάλης, Κίτσος, Κολοκοτρώνης, Κοραής, Λάμπρος, Λασκαρίνα, Λιάκος, Λόντος, Μακρυγιάννης, Μαντώ, Ματρόζος, Μαυροβουνιώτης, Μήτρος, Μιαούλης, Μπαταριάς, Μπότσαρης, Μπούμπουλης, Μπουμπουλίνα, Νικηταράς, Νοταράς, Νότης, Ξάνθος, Πανουργιάς, Παπανικολής, Παπαφλέσσας, Πετρόμπεης, Πιπίνος, Πλαπούτας, Σαχτούρης, Σκουφάς, Σουλιώτισσα, Τζαβέλλας, Τομπάζης, Τσακάλωφ, Τσαμαδός, Υψηλάντης, Φαβιέρος, Φεραίος, Φιλήμων, Φλέσσας, Φώτος, κ.ά.. Αντίστοιχα, για τοποθεσίες ή κρησφύγετα, χρησιμοποιήθηκαν κωδικοί όπως Γραβιά, Κούγκι, Μεσολόγγι και Σούλι.

Πρέπει να σημειωθεί ότι για λόγους προστασίας οι αγωνιστές και οι αγωνίστριες άλλαζαν συχνά τα ψευδώνυμά τους, επομένως οι παραπάνω συνωμοτικές ονομασίες χρησιμοποιήθηκαν από πολλά μέλη της ΕΟΚΑ και σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές («τομείς») ή χρονικά διαστήματα. Πέρα από τα γνωστά ονόματα αγωνιστών του 1821 είναι εμφανής η τάση για ονοματοδοσία με μικρά ονόματα Σουλιωτών (ή Σουλιωτισσών) αγωνιστών / αγωνιστριών, γεγονός που οφείλεται στην ευρύτατη διάδοση και απήχηση των σχετικών λαϊκών θεατρικών έργων στην κυπριακή ύπαιθρο, των αντίστοιχων δημοτικών τραγουδιών, αλλά και των ιδιαίτερα δημοφιλών ελληνικών «ηθογραφικών» κινηματογραφικών ταινιών του μεσοπολέμου.

Ως προς την επιλογή του ονόματος και το «βάπτισμα» των αγωνιστών, τα υψηλόβαθμα στελέχη επέλεγαν οι ίδιοι το ψευδώνυμό τους. Αντίθετα, ειδικά στους νέους αντάρτες, η διαδικασία ήταν διαφορετική. Ο Αυγουστής Ευσταθίου (1934-2022), από το μικρό χωριό Προδρόμι της Πόλης Χρυσοχούς, απόφοιτος Δημοτικού Σχολείου, ο τελευταίος σύντροφος του Γρηγόρη Αυξεντίου στο κρησφύγετο του Μαχαιρά, διηγείται (Αυγουστής Ευσταθίου (επιμ. Ανδρέας Μακρίδης), Αυγουστής Ευσταθίου. Ο Ματρόζος της ΕΟΚΑ και της Κύπρου, Λευκωσία 2012, σελ. 81) ότι πήρε το ψευδώνυμο Ματρόζος, τα Χριστούγεννα του 1955, από τον νεοφερμένο αντάρτη Νίκο Σπανό («Βελισσάριο»), που είχε διακόψει τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών για να πάρει μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα: Όλοι άρχισαν να σκέφτονται ποια ψευδώνυμα να μας δώσουν και τότε ο Βελισσάριος είπε: «Είναι δύο, ο Ματρόζος …» και έδειξε εμένα, «και ο Πιπίνος» και έδειξε τον Γ.Π. Επρόκειτο για τα μικρά ονόματα ηρώων του 1821. (Στη συνέχεια του αγώνα της ΕΟΚΑ, ο μεν «Ματρόζος» έμελλε να ζήσει τις τελευταίες στιγμές του Αυξεντίου στο φλεγόμενο κρησφύγετό τους, στις 3 Μαρτίου 1957, ενώ ο Γ. Π. («Πιπίνος») έγινε όργανο των Βρετανών και είχε σημαντικό προδοτικό ρόλο στην καταδίωξη του Αυξεντίου.)

Στην ίδια (αρκετά πολυάνθρωπη για τα δεδομένα του αντάρτικου της ΕΟΚΑ) χριστουγεννιάτικη σύναξη του 1955, που συνδυάστηκε με την αναδιοργάνωση των ανταρτικών ομάδων της ορεινής περιοχής Πιτσιλιάς από τον Αυξεντίου σε ένα σπάνιο γιορταστικό κλίμα ευφορίας, πήρε το νέο του ψευδώνυμο και ο Μπαταριάς, ο αντάρτης Χαράλαμπος Χριστοδούλου (1933-), απόφοιτος Δημοτικού Σχολείου, γεννημένος στη μικρή ορεινή κοινότητα Σαράντι της Πιτσιλιάς. Αφηγείται στο βιβλίο με τις αναμνήσεις του (Χαράλαμπος Μπαταριάς, ΕΟΚΑ. Οι θύμισες του Μπαταριά 1955-1959, Λευκωσία 20152, σσ. 88-89.):

Σαν έφθασε η σειρά μου, μου είπε [ο Αυξεντίου]. «Βότση εσένα τι ψευδώνυμο θέλεις να σου δώσω»; Βότσης ήτο το πρώτο μου ψευδώνυμο και του απάντησα «όποιο θέλεις μάστρε». Εν τω μεταξύ ο Αυξεντίου γνώριζε ότι έπαιζα βιολί. Τότε τον είδα να ταξιδεύει με το μυαλό του, με τη σκέψη κάπου μακριά, κάπου σε κάποιους χρόνους, και μετά από μια μικρή διακοπή γυρίζει και μου λέει, ενώ το βλέμμα του συνέχιζε να πλανιέται και ο νους του να ταξιδεύει κάπου. «Βρε, το Εικοσιένα στο Μεσολόγγι υπήρχε ένας βιολιτζιής και λαϊκός τραγουδιστής που ονομαζόταν Μπαταριάς», και εκεί είπε και ένα στίχο του Μαλακάση για τον Μπαταριά τον βιολιτζιή του Μεσολογγίου (Παίξε καημένε Μπαταριά το ξακουστό κι αθάνατο βιολί σου) και γυρίζοντας πια εντελώς σε μένα το βλέμμα του μου είπε. «Βρε, επειδή παίζεις βιολί, αφήκες το βιολί και βγήκες στο βουνό και ρίχνεις μπαταριές, δηλαδή ττουφετσιές, γιατί η ττουφετσιά ονομάζεται και μπαταριά, να συνδυάσουμε τον Μπαταριά τον βιολιτζιή του Μεσολογγίου με την μπαταριά, την ττουφετσιά, και να σου δώσω το ψευδώνυμο Μπαταριάς, δέχεσαι βρε;» και του απάντησα «εντάξει μάστρε». Έτσι πήρα το ψευδώνυμο Μπαταριάς, το οποίο μετά τον αγώνα προς τιμή του Αυξεντίου, που μου το έδωσε κάτω από αυτό τον ιστορικό τρόπο, αλλά και μετά τη θυσία του και τον ηρωικό θάνατό του, μετά από ένορκη δήλωση το καθιέρωσα ως επώνυμό μου και υπογράφομαι Χαράλαμπος Μπαταριάς.

Ας προστεθεί ότι ο Θανάσης Μπαταριάς έζησε στο Μεσολόγγι, όπου ήταν πασίγνωστος, όχι όμως κατά «το Εικοσιένα», αλλά στα τέλη του 19ου και στις πρώτες δύο δεκαετίες του 20ού αιώνα. Έγραψαν για αυτόν ποιήματα ο Κωστής Παλαμάς («Του βιολιτζή Μπαταριά το εγκώμιο») και ο Μιλτιάδης Μαλακάσης («Ο Μπαταριάς»). Η φράση που αναφέρει στην αφήγησή του ο αγωνιστής της ΕΟΚΑ δεν ανήκει σε κανένα ποίημα από τα δύο, πλησιάζει όμως πιο πολύ στους παλαμικούς στίχους («Γεια σου καημένε Μπαταριά» και όχι σε αυτούς του ποιήματος του Μαλακάση. Ανεξάρτητα από την εποχή που έζησε ο …πρώτος Μπαταριάς και τη λανθασμένη απόδοση των στίχων και του ποιητή τους, το χαριτωμένο αυτό περιστατικό δείχνει την ισχυρή επίδραση και έλξη που ασκούσαν τα πρόσωπα ή οι τόποι που συνδέονταν με την Επανάσταση του 1821 στην ιδεολογία και στα πρότυπα των αγωνιστών του 1955.

*Το σκίτσο στην κεντρική φωτογραφία από το παράνομο περιοδικό της ΑΝΕ (Άλκιμος Νεολαία ΕΟΚΑ), “Εγερτήριον Σάλπισμα”, στο τεύχος 10 (15 Μαρτίου 1958), σελ. 3, έχει σαφές μήνυμα: Το 1955 είναι συνέχεια του 1821… Εξάλλου αυνόδευε εικαστικά το άρθρο “1821-1955”, στη σελ. 2 του ίδιου τεύχους.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

GEOPOLITICO

Πώς οι Ναζί χειραγωγούσαν την κοινή γνώμη στην κατεχόμενη Ελλάδα – Το περιοδικό «Σύνθημα» και ο μηχανισμός προπαγάνδας του Γ’ Ράιχ

Πώς επιχείρησε η ναζιστική Γερμανία να επηρεάσει την κοινή γνώμη στην κατεχόμενη Ελλάδα μέσα από τον περιοδικό Τύπο; Τον μηχανισμό προπαγάνδας του Γ΄ Ράιχ και τον ρόλο του εικονογραφημένου περιοδικού «Signal», που κυκλοφορούσε στην Ελλάδα ως «Σύνθημα», εξετάζει ο Ηλίας Θ. Χρηστίδης στο νέο του βιβλίο από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων. Αξιοποιώντας μια σπάνια, σχεδόν πλήρη συλλογή τευχών, ο συγγραφέας φωτίζει τη δράση των μονάδων προπαγάνδας της Βέρμαχτ και αποκαλύπτει πώς η φωτογραφία, η δημοσιογραφική αφήγηση και η εικονογράφηση μετατράπηκαν σε εργαλεία ιδεολογικής χειραγώγησης κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια λιγότερο γνωστή πτυχή της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα, τον οργανωμένο μηχανισμό προπαγάνδας των Ναζί μέσω του περιοδικού Τύπου, φωτίζει το νέο βιβλίο του Ηλία Θ. Χρηστίδη, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων. Με επίκεντρο την ελληνική έκδοση του γερμανικού περιοδικού Signal, που κυκλοφορούσε με τον τίτλο «Σύνθημα», η μελέτη αποκαλύπτει πώς η εικόνα, η φωτογραφία και ο δημοσιογραφικός λόγος επιστρατεύθηκαν για να επηρεάσουν την κοινή γνώμη και να εξυπηρετήσουν τους στρατηγικούς στόχους της ναζιστικής Γερμανίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το βιβλίο, με τίτλο «Ο ναζιστικός μηχανισμός προπαγάνδας και ο πολεμικός περιοδικός Τύπος: Η περίπτωση του περιοδικού SIGNAL-ΣΥΝΘΗΜΑ στην ελληνική έκδοση», κυκλοφόρησε στις 12 Νοεμβρίου 2026 και αποτελεί μια ιστορική μελέτη για τη λειτουργία της ναζιστικής προπαγάνδας στην κατεχόμενη Ελλάδα.

Μέσα από μια σπάνια και σχεδόν πλήρη συλλογή τευχών του περιοδικού, ο συγγραφέας επιχειρεί να ανασυνθέσει τον τρόπο με τον οποίο η γερμανική πολεμική μηχανή αξιοποίησε τα έντυπα μέσα ενημέρωσης ως εργαλεία ιδεολογικής επιρροής και ψυχολογικής προπαγάνδας.

Το «Signal» και η ελληνική έκδοση «Σύνθημα»

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η προπαγάνδα αποτέλεσε σημαντικό μέρος της γερμανικής πολεμικής προσπάθειας. Η επιρροή στην κοινή γνώμη, η παρουσίαση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και η διαμόρφωση της εικόνας του πολέμου δεν περιορίζονταν στα επίσημα ανακοινωθέντα, αλλά επεκτείνονταν στον Τύπο και στα εικονογραφημένα περιοδικά.

Χαρακτηριστική περίπτωση αποτέλεσε το γερμανικό περιοδικό Signal, ένα έντυπο ποικίλης ύλης που ακολουθούσε τα πρότυπα του αμερικανικού περιοδικού Life.

Το Signal δεν περιορίστηκε στη Γερμανία. Κυκλοφόρησε σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η κατεχόμενη Ελλάδα, όπου εκδιδόταν με τον τίτλο «Σύνθημα».

Το περιεχόμενο του περιοδικού, οι φωτογραφίες, οι λεζάντες και η συνολική παρουσίαση των θεμάτων αποτελούσαν μέρος ενός οργανωμένου προπαγανδιστικού συστήματος.

Όπως αναδεικνύεται στη μελέτη του Ηλία Χρηστίδη, η χρήση ελκυστικού φωτογραφικού υλικού και δημοσιογραφικών τεχνικών είχε στόχο να καταστήσει αποτελεσματικότερη τη διάδοση των μηνυμάτων της ναζιστικής προπαγάνδας.

Οι μονάδες προπαγάνδας της Βέρμαχτ και ο πόλεμος της πληροφορίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του βιβλίου στις Propaganda Kompanien, τις μονάδες προπαγάνδας της Βέρμαχτ.

Πρόκειται για έναν μηχανισμό λιγότερο γνωστό στο ευρύ ελληνικό κοινό, ο οποίος διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην παραγωγή και διάδοση προπαγανδιστικού υλικού κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η μελέτη εξετάζει τη θέση των μονάδων αυτών στο ευρύτερο σύστημα ενημέρωσης και προπαγάνδας της ναζιστικής Γερμανίας, αναδεικνύοντας τη σύνδεση ανάμεσα στις στρατιωτικές επιχειρήσεις και στη διαχείριση της πληροφορίας.

Η φωτογραφία, τα πολεμικά ρεπορτάζ και η επιλεκτική παρουσίαση των γεγονότων εντάσσονταν σε μια οργανωμένη προσπάθεια επηρεασμού των αντιλήψεων για την εξέλιξη του πολέμου.

Μέσα από την περίπτωση του «Συνθήματος», ο συγγραφέας αναδεικνύει τη σημασία που απέδιδε το ναζιστικό καθεστώς στην αξιοποίηση του περιοδικού Τύπου ως μέσου πολιτικής και ιδεολογικής επιρροής.

Σπάνια ιστορικά τεκμήρια και εξώφυλλα της Κατοχής

Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της νέας έκδοσης είναι η αξιοποίηση μιας σχεδόν πλήρους συλλογής τευχών της ελληνικής έκδοσης του Signal.

Ο Ηλίας Χρηστίδης χρησιμοποιεί το υλικό αυτό ως βάση για την ιστορική του έρευνα, εξετάζοντας τόσο το περιεχόμενο όσο και τις τεχνικές παρουσίασης των προπαγανδιστικών μηνυμάτων.

Το δεύτερο μέρος του βιβλίου περιλαμβάνει το σύνολο των εξωφύλλων και οπισθοφύλλων της ελληνικής έκδοσης «Σύνθημα» σε ψηφιακή μορφή, όπως αυτά κυκλοφόρησαν κατά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής.

Το συγκεκριμένο υλικό προσφέρει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να προσεγγίσει άμεσα τα ιστορικά τεκμήρια της εποχής και να διαπιστώσει πώς η εικονογράφηση, η αισθητική και η δημοσιογραφική παρουσίαση χρησιμοποιήθηκαν για την προώθηση της ναζιστικής προπαγάνδας.

Παράλληλα, η έκδοση εμπλουτίζει την ελληνική βιβλιογραφία γύρω από την κατοχική προπαγάνδα, παρουσιάζοντας πτυχές ενός μηχανισμού που λειτούργησε παράλληλα με τη στρατιωτική και πολιτική παρουσία της Γερμανίας στην Ελλάδα.

Ποιος είναι ο συγγραφέας Ηλίας Θ. Χρηστίδης

Ο Ηλίας Χρηστίδης γεννήθηκε το 1976 και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη.

Είναι υποψήφιος διδάκτορας στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του Τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Παράλληλα, έχει αποφοιτήσει από το πρόγραμμα «Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.

Είναι εν ενεργεία στρατιωτικός, με υπηρεσία σε ακριτικές μονάδες του Έβρου και σε μονάδες Ειδικών Δυνάμεων.

Στο πλαίσιο της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας υπηρέτησε στην Ελληνική Δύναμη Κοσόβου (ΕΛΔΥΚΟ) το 1999 και το 2004, ενώ το 2006 συμμετείχε στην ευρωπαϊκή στρατιωτική επιχείρηση EUFOR ALTHEA στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ως μέλος Ομάδας Συνδέσμου και Παρατήρησης (Liaison Observation Team – LOT).

Επιπλέον, υπηρέτησε επί τρία χρόνια σε θέση του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη της Ισπανίας.

Παράλληλα με τη στρατιωτική του ιδιότητα, είναι συλλέκτης ιστορικών τεκμηρίων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με το ερευνητικό του ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στην προπαγάνδα κατά την περίοδο της γερμανικής Κατοχής.

Μια μελέτη για την προπαγάνδα και την ιστορική μνήμη

Η έκδοση έρχεται να αναδείξει μια διάσταση του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που συχνά βρίσκεται στη σκιά των στρατιωτικών επιχειρήσεων: τη συστηματική προσπάθεια επηρεασμού της κοινής γνώμης μέσω της πληροφορίας.

Το βιβλίο παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο ένας οργανωμένος κρατικός και στρατιωτικός μηχανισμός αξιοποίησε τα μέσα ενημέρωσης για την προβολή της δικής του εικόνας του πολέμου.

Η εξέταση της ελληνικής έκδοσης του Signal αποκτά ιδιαίτερη ιστορική σημασία, καθώς προσφέρει τεκμήρια για τις μεθόδους με τις οποίες επιχειρήθηκε η διάδοση της ναζιστικής προπαγάνδας στην κατεχόμενη Ελλάδα.

Με την αξιοποίηση πρωτογενούς έντυπου υλικού, η μελέτη του Ηλία Χρηστίδη συμβάλλει στην τεκμηρίωση ενός λιγότερο προβεβλημένου κεφαλαίου της κατοχικής ιστορίας.

Στοιχεία έκδοσης

Τίτλος: Ο ναζιστικός μηχανισμός προπαγάνδας και ο πολεμικός περιοδικός Τύπος

Συγγραφέας: Ηλίας Θ. Χρηστίδης

Εκδόσεις: Ινφογνώμων

Ημερομηνία κυκλοφορίας: 12 Νοεμβρίου 2026

Σελίδες: 150

ISBN: 978-618-5970-31-4

Τιμή: 13,50 €

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η στάση της Τουρκίας στη Δυτική Θράκη από το 1920 έως το 1960 – Παρουσίαση του βιβλίου του Δημήτρη Ασημακόπουλου στη Θεσσαλονίκη

Η ιστορική διαδρομή της τουρκικής πολιτικής στη Δυτική Θράκη, από το 1920 έως το 1960, και ο ρόλος της μουσουλμανικής μειονότητας στους στρατηγικούς σχεδιασμούς της Άγκυρας αποτελούν το αντικείμενο του νέου βιβλίου του Δημητρίου Ασημακόπουλου, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων. Η μελέτη προσεγγίζει τέσσερις δεκαετίες ελληνοτουρκικών σχέσεων μέσα από τη θεωρία του πολιτικού ρεαλισμού, αναλύοντας ζητήματα ισχύος, διπλωματίας και πολιτικής επιρροής. Το βιβλίο θα παρουσιαστεί το Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, με τη συμμετοχή του Παναγιώτη Εσκίογλου, του Άγγελου Ιλαρίδη και του συγγραφέα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια ιστορική και γεωπολιτική προσέγγιση της τουρκικής πολιτικής στη Δυτική Θράκη, από το 1920 έως το 1960, βρίσκεται στο επίκεντρο της παρουσίασης του νέου βιβλίου του Δημητρίου Ασημακόπουλου, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, στο COFFICE Books & Coffee, στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, με ομιλητές τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ Παναγιώτη Εσκίογλου, τον επίτιμο γενικό επιθεωρητή Στρατού Άγγελο Ιλαρίδη και τον συγγραφέα.

Το βιβλίο, με τίτλο «Η στάση της Τουρκίας στη Δυτική Θράκη (1920-1960) – Θεωρία Διεθνών Σχέσεων & Εξωτερική Πολιτική», εξετάζει μία από τις πλέον ευαίσθητες πτυχές των ελληνοτουρκικών σχέσεων, εστιάζοντας στην περίοδο κατά την οποία διαμορφώθηκαν βασικά χαρακτηριστικά της πολιτικής της Άγκυρας απέναντι στη Δυτική Θράκη και τη μουσουλμανική μειονότητα.

Η Δυτική Θράκη στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης

Η Θράκη υπήρξε διαχρονικά περιοχή με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, στην οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις επηρεάστηκαν από διεθνείς συνθήκες, διπλωματικές συμφωνίες, περιφερειακές ισορροπίες και ανταγωνισμούς ισχύος.

Στο έργο του, ο Δημήτριος Ασημακόπουλος επιχειρεί να αναδείξει τις πολιτικές και στρατηγικές διεργασίες που καθόρισαν τη στάση της Τουρκίας απέναντι στη Δυτική Θράκη κατά την περίοδο 1920-1960.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον τρόπο με τον οποίο η μουσουλμανική μειονότητα εντάχθηκε σταδιακά στους ευρύτερους σχεδιασμούς της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, αποκτώντας, πέρα από τη θρησκευτική της διάσταση, σημασία ως παράγοντας πολιτικής και στρατηγικής επιρροής.

Η μελέτη εξετάζει τις εξελίξεις μέσα από το πρίσμα των διμερών σχέσεων Ελλάδας και Τουρκίας, επιχειρώντας να συνδέσει τα ιστορικά γεγονότα με τις διπλωματικές επιδιώξεις και τις ευρύτερες διεθνείς συγκυρίες.

Η θεωρία του πολιτικού ρεαλισμού και η τουρκική εξωτερική πολιτική

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του βιβλίου είναι ότι δεν περιορίζεται στην καταγραφή ιστορικών γεγονότων.

Ο συγγραφέας αξιοποιεί τη θεωρία των διεθνών σχέσεων και κυρίως τις αρχές του πολιτικού ρεαλισμού, προκειμένου να ερμηνεύσει τη συμπεριφορά των κρατών και τους παράγοντες που καθορίζουν τις επιλογές τους.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται ζητήματα όπως η κρατική ισχύς, οι στρατηγικές επιδιώξεις, οι συμμαχίες, η προπαγάνδα και τα όρια της διεθνούς συνεργασίας.

Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να προσφέρει μια βαθύτερη κατανόηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αναδεικνύοντας πώς οι ανταγωνισμοί επιρροής μπορούν να επηρεάσουν την εξωτερική πολιτική και τη διαχείριση μειονοτικών ζητημάτων.

Παράλληλα, η ιστορική εξέταση της περιόδου 1920-1960 προσφέρει ένα πλαίσιο αναφοράς για την κατανόηση της διαχρονικής σημασίας που αποδίδει η Άγκυρα στη Δυτική Θράκη.

Παρουσίαση το Σάββατο 21 Νοεμβρίου στην Καλαμαριά

Η παρουσίαση του βιβλίου θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, στον χώρο COFFICE Books & Coffee, στην οδό Αιγαίου 62, στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης.

Την εκδήλωση διοργανώνουν από κοινού οι Εκδόσεις Ινφογνώμων και το COFFICE Books & Coffee.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

  • Παναγιώτης Εσκίογλου, ομότιμος καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

  • Άγγελος Ιλαρίδης, επίτιμος γενικός επιθεωρητής Στρατού.

  • Δημήτριος Ασημακόπουλος, συγγραφέας του βιβλίου και διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων.

Η παρουσίαση προσφέρει την ευκαιρία για συζήτηση γύρω από την ιστορική εξέλιξη της τουρκικής πολιτικής στη Θράκη, τη σημασία της περιοχής για την Ελλάδα και τον ρόλο που διαδραματίζουν οι μειονότητες στις διεθνείς σχέσεις.

Ποιος είναι ο συγγραφέας Δημήτριος Ασημακόπουλος

Ο Δημήτριος Ασημακόπουλος γεννήθηκε το 1985 στην Αθήνα και μεγάλωσε στο Διδυμότειχο του Έβρου.

Είναι διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Παράλληλα, είναι απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, με ειδίκευση στην Ιστορία.

Έχει μετεκπαιδευτεί στην Ελλάδα, στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ζητήματα εθνικής και διεθνούς ασφάλειας, υπηρεσιών επιβολής του νόμου, διαχείρισης της μετανάστευσης και προστασίας συνόρων.

Τα επιστημονικά και ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στις διεθνείς σχέσεις, την εξωτερική πολιτική, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τις σπουδές πληροφόρησης, τη δράση των υπηρεσιών πληροφοριών και τη λειτουργία των υπηρεσιών επιβολής του νόμου.

Ένα βιβλίο για την ιστορία και τη γεωπολιτική της Θράκης

Το βιβλίο «Η στάση της Τουρκίας στη Δυτική Θράκη (1920-1960)» κυκλοφόρησε στις 26 Οκτωβρίου 2026 από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων.

Πρόκειται για μελέτη 340 σελίδων, η οποία συνδυάζει την ιστορική προσέγγιση με τη θεωρητική ανάλυση της εξωτερικής πολιτικής.

Μέσα από την εξέταση μιας κρίσιμης τεσσαρακονταετίας, ο συγγραφέας επιχειρεί να αναδείξει τις ιστορικές ρίζες της τουρκικής πολιτικής στη Δυτική Θράκη και να προσφέρει εργαλεία ερμηνείας της συμπεριφοράς των κρατών στο διεθνές σύστημα.

Πληροφορίες παρουσίασης

Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

19:00

COFFICE Books & Coffee, Αιγαίου 62, Καλαμαριά Θεσσαλονίκης

2310 403550

Εκδόσεις Ινφογνώμων – 340 σελίδες – 17,90 €

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η ιστορία της Αμφίπολης ζωντανεύει σε Δράμα και Σέρρες – Διπλή παρουσίαση του βιβλίου της Πόπης Χαριτωνίδου-Γαρούφα από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων

Η μακραίωνη ιστορία της Αμφίπολης, από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους, έρχεται στο προσκήνιο μέσα από δύο ξεχωριστές βιβλιοπαρουσιάσεις στη Δράμα και τις Σέρρες, στις 22 και 23 Νοεμβρίου 2026. Οι Εκδόσεις Ινφογνώμων παρουσιάζουν το βιβλίο της αρχαιολόγου και ιστορικού τέχνης Πόπης Χαριτωνίδου-Γαρούφα, «ΑΜΦΙΠΟΛΙΣ: Ακμή και πτώση μιας μεγάλης πόλης», ένα έργο πολυετούς έρευνας που αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία, τα ιστορικά μνημεία και την πολιτιστική κληρονομιά της πόλης. Στις δύο εκδηλώσεις θα συμμετάσχουν η συγγραφέας, ο εκδότης Σάββας Καλεντερίδης και εκπρόσωποι του πνευματικού και πολιτιστικού κόσμου.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Δύο εκδηλώσεις αφιερωμένες στη μακραίωνη ιστορία της Αμφίπολης διοργανώνουν οι Εκδόσεις Ινφογνώμων στη Δράμα και τις Σέρρες, στις 22 και 23 Νοεμβρίου 2026 αντίστοιχα. Στο επίκεντρο βρίσκεται το βιβλίο της αρχαιολόγου και ιστορικού τέχνης Πόπης Χαριτωνίδου-Γαρούφα, «ΑΜΦΙΠΟΛΙΣ: Ακμή και πτώση μιας μεγάλης πόλης», μια πολυετής ερευνητική προσπάθεια που φωτίζει την ιστορική διαδρομή της πόλης από την αρχαιότητα έως τους νεότερους χρόνους. Στις παρουσιάσεις θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, ο εκδότης Σάββας Καλεντερίδης, η συγγραφέας και εκπρόσωποι του πνευματικού και πολιτιστικού κόσμου.

Η πρώτη παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, στις 12:00 το μεσημέρι, στη Δράμα, ενώ θα ακολουθήσει δεύτερη εκδήλωση τη Δευτέρα 23 Νοεμβρίου, στις 19:00, στις Σέρρες.

Η Αμφίπολη πέρα από την αρχαιότητα – Μια ιστορία αιώνων

Η Αμφίπολη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς τόπους της Μακεδονίας, με διαδρομή που εκτείνεται πολύ πέρα από την εποχή της αρχαίας ακμής της.

Αυτήν ακριβώς τη διαχρονική διάσταση επιχειρεί να αναδείξει η αρχαιολόγος και ιστορικός τέχνης Πόπη Χαριτωνίδου-Γαρούφα μέσα από το βιβλίο της, το οποίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων.

Πρόκειται για έργο που αποτελεί καρπό πολυετούς έρευνας και συνδυάζει αρχαιολογικά δεδομένα, ιστορικές μαρτυρίες, αρχειακές πηγές, χάρτες και πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκονται η στρατηγική θέση της Αμφίπολης, η σχέση της με τον ποταμό Στρυμόνα και οι οδικές αρτηρίες που συνέδεαν την πόλη με τον ευρύτερο χώρο της Μακεδονίας.

Μέσα από αυτά τα στοιχεία εξετάζονται οι παράγοντες που συνέβαλαν στην ανάπτυξή της, οι διαδοχικές ιστορικές μεταβολές και η εξέλιξη της σημασίας της στο πέρασμα των αιώνων.

Από τον Απόστολο Παύλο στη βυζαντινή και οθωμανική περίοδο

Ιδιαίτερη θέση στην έρευνα καταλαμβάνει η χριστιανική ιστορία της Αμφίπολης και η παρουσία σημαντικών θρησκευτικών μνημείων.

Η συγγραφέας αναφέρεται στη διέλευση του Αποστόλου Παύλου, στην παράδοση των έξι τοπικών αγίων και στις ιστορικές μαρτυρίες για τους επισκόπους της πόλης.

Παράλληλα, παρουσιάζονται οι παλαιοχριστιανικές βασιλικές και ο τρουλαίος περίκεντρος ναός, μνημεία που αποτυπώνουν τη θρησκευτική και αρχιτεκτονική εξέλιξη της περιοχής.

Η ιστορική αναδρομή συνεχίζεται με τα αγιορειτικά μετόχια και τους πύργους, την οθωμανική περίοδο και σημαντικές πτυχές της νεότερης ιστορίας.

Μέσα από την πολυδιάστατη αυτή προσέγγιση, το βιβλίο αναδεικνύει την Αμφίπολη όχι μόνο ως έναν σπουδαίο αρχαιολογικό χώρο, αλλά ως τόπο με μακρά ιστορική συνέχεια και ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα.

Κυριακή 22 Νοεμβρίου: Η παρουσίαση στη Δράμα

Η πρώτη εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2026, στις 12:00 το μεσημέρι, στη μικρή αίθουσα του Δημοτικού Ωδείου Δράμας, επί της οδού Βεργίνας 220.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

  • Βαγγέλης Γιορτσίος, συγγραφέας, ο οποίος υπογράφει τον πρόλογο του έργου.

  • Αγγέλλα Μαντιού, στιχουργός και ποιήτρια.

  • Σάββας Καλεντερίδης, εκδότης.

  • Πόπη Χαριτωνίδου-Γαρούφα, αρχαιολόγος, ιστορικός τέχνης και συγγραφέας του βιβλίου.

Τον συντονισμό θα αναλάβει ο Γιάννης Παπουτσής, πρόεδρος του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Μοναστηρακίου και του Κέντρου Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας.

Δευτέρα 23 Νοεμβρίου: Η παρουσίαση στις Σέρρες

Την επόμενη ημέρα, Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, το βιβλίο θα παρουσιαστεί στις Σέρρες, στον χώρο της πρώην ΔΕΠΚΑ, επί της οδού Εθνικής Αντίστασης 34.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων, σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Σερρών και την Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

  • Κωνσταντίνος Κόττης, θεολόγος και ερευνητής θεμάτων αρχαίας ελληνικής θρησκείας και χριστιανικής παράδοσης.

  • Αγγέλλα Μαντιού, στιχουργός και ποιήτρια.

  • Σάββας Καλεντερίδης, εκδότης.

  • Πόπη Χαριτωνίδου-Γαρούφα, αρχαιολόγος, ιστορικός τέχνης και συγγραφέας του έργου.

Τη βραδιά θα συντονίσει η Ελισάβετ Μωισιάδου, νομικός και γραμματέας της Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.

Δύο εκδηλώσεις για την ιστορική κληρονομιά της Ανατολικής Μακεδονίας

Οι δύο παρουσιάσεις δίνουν την ευκαιρία στο κοινό της Δράμας και των Σερρών να γνωρίσει μια ολοκληρωμένη ερευνητική προσέγγιση της ιστορίας της Αμφίπολης.

Παράλληλα, δημιουργούν το πλαίσιο για συζήτηση γύρω από τα αρχαιολογικά μνημεία, τις ιστορικές πηγές, τη χριστιανική παράδοση και τα ερωτήματα που εξακολουθούν να απασχολούν την επιστημονική έρευνα.

Η έκδοση επιχειρεί να συνδέσει τις διαφορετικές ιστορικές περιόδους της Αμφίπολης, αναδεικνύοντας τη θέση της στη συλλογική μνήμη και στην πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μακεδονίας.

Πληροφορίες εκδηλώσεων

ΝΟΕ

22

Δράμα – Κυριακή 22 Νοεμβρίου

12:00 το μεσημέρι

Δημοτικό Ωδείο Δράμας, μικρή αίθουσα, Βεργίνας 220

ΝΟΕ

23

Σέρρες – Δευτέρα 23 Νοεμβρίου

19:00

Πρώην ΔΕΠΚΑ, Εθνικής Αντίστασης 34

Συνδιοργάνωση με Δήμο Σερρών και Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις39 λεπτά πριν

Ρωσία, Κίνα και ΗΠΑ αναδιατάσσουν την παγκόσμια ισορροπία – Η Ευρώπη απούσα από τις εξελίξεις

Οι στρατιωτικές κινήσεις στην Ανατολική Ασία και στον Ειρηνικό Ωκεανό δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα περιστατικά. Αντίθετα, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος: Με λάθος αποφάσεις η Ευρώπη δεν μπορεί να φέρει την ειρήνη στην Ουκρανία

Την απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου 2026 σχετικά με τη σύνθεση της ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής ομάδας για...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Ο θρίαμβος του Ολυμπιακού στην Κύπρο άνοιξε τη συζήτηση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη

Η ιστορική νίκη του Ολυμπιακού στη Λεμεσό, το σχόλιο του Έλληνα πρωθυπουργού για το γούρι του Κύπριου προέδρου και η...

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Επτά σοβαροί λόγοι επιβάλλουν το νέο ταξίδι σας στο Κάιρο, κ. Μητσοτάκη!

Χρήστος Κηπουρός: Μετά από τη ρηματική διακοίνωση του Καΐρου στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού ψευδομνημονίου, η δέσμη των 30 καλωδίων...

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Το αζερικό «πλυντήριο» και οι επιχειρηματικές διαδρομές του Τραμπ!

Όταν τα πετροδολάρια του Μπακού συναντούν τα κέντρα της παγκόσμιας εξουσίας. Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική δημοσιογραφική έρευνα της γαλλικής εφημερίδας Le...

Δημοφιλή