Άμυνα
Το Shahed-136 ως παγκόσμιο πρότυπο! Όλοι το αντέγραψαν, η Ελλάδα ακόμη περιμένει;
Το Shahed 136 είναι ένα δελταπτέρυγο περιφερόμενο πυρομαχικό (loitering munition), ιρανικής σχεδίασης και κατασκευής, το οποίο παρουσιάστηκε το 2021. Η λέξη “Shahed” σημαίνει “μάρτυρας”, με την έννοια του παρατηρητή που βλέπει και βεβαιώνει (όχι αυτού που πεθαίνει για την πίστη του). Ακολουθεί τη σχεδιαστική γραμμή του παλαιότερου γερμανικού DAR (Die Drohne Antiradar) της Dornier και του ισραηλινού Harpy της ΙΑΙ, αμφότερα περιφερόμενα πυρομαχικά εναντίον ραντάρ, ενώ αποτελεί εξέλιξη του Shahed 131. Είναι ένα απλό και φθηνό αερόχημα, το οποίο μπορεί να πλήξει έναν προκαθορισμένο σταθερό στόχο, σε μεγάλη απόσταση.
Το Shahed 136 είναι ένα δελταπτέρυγο περιφερόμενο πυρομαχικό (loitering munition), ιρανικής σχεδίασης και κατασκευής, το οποίο παρουσιάστηκε το 2021. Η λέξη “Shahed” σημαίνει “μάρτυρας”, με την έννοια του παρατηρητή που βλέπει και βεβαιώνει (όχι αυτού που πεθαίνει για την πίστη του). Ακολουθεί τη σχεδιαστική γραμμή του παλαιότερου γερμανικού DAR (Die Drohne Antiradar) της Dornier και του ισραηλινού Harpy της ΙΑΙ, αμφότερα περιφερόμενα πυρομαχικά εναντίον ραντάρ, ενώ αποτελεί εξέλιξη του Shahed 131. Είναι ένα απλό και φθηνό αερόχημα, το οποίο μπορεί να πλήξει έναν προκαθορισμένο σταθερό στόχο, σε μεγάλη απόσταση.
Περιγραφή
Πιο συγκεκριμένα, το Shahed 136 έχει βάρος 200-240 kgr, μήκος 3,5 m και εκπέτασμα 2,5 m. Εκτοξεύεται με τη βοήθεια μικρού πυραυλοκινητήρα. Βασίζεται σε έναν δίχρονο, αερόψυκτο τετρακύλινδρο βενζινοκινητήρα ισχύος 50 hp, τύπου Mado MD 550 (πιθανότατα αντίγραφο του γερμανικού Limbach L550E), ο οποίος βρίσκεται στο οπίσθιο τμήμα και κινεί μία δίφυλλη έλικα ώθησης (pusher propeller). Επιτυγχάνει ταχύτητα 100 κόμβων (~185 km/h) και εμβέλεια 1000-2500 km. Το τυπικό ύψος πτήσης είναι από πολύ χαμηλά έως 4.000 m (13.000 ft). Κατά κανόνα, πετάει ευθεία, οριζόντια, χωρίς ελιγμούς. Η καθοδήγησή του βασίζεται σε αδρανειακό σύστημα ναυτιλίας (Inertial Navigation System – INS) και δέκτη GPS ή του ρωσικού GLONASS ή του κινεζικού BeiDou 3, όλα εμπορικού τύπου. Στην βασική του έκδοση δεν φέρει κάμερα.
Λειτουργία περιφερόμενου πυρομαχικού Shahed 136/Geran-2.
Το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση ενός επερχόμενου Shahed 136 είναι η ανίχνευσή του. Σε σχέση με τα συνήθη μαχητικά, το εν λόγω αερόχημα έχει μικρότερες διαστάσεις, χωρίς μεγάλες μεταλλικές επιφάνειες, πετά σε σχετικά χαμηλό ύψος και με χαμηλή ταχύτητα. Ως εκ τούτου, αποτελεί δύσκολο στόχο για ένα επίγειο ραντάρ, καθότι η κάλυψη περιορίζεται από την καμπυλότητα της γης.
Επομένως, απαιτείται ένα πυκνό δίκτυο επίγειων ραντάρ ή κάλυψη από ιπτάμενα ραντάρ, τα οποία έχουν πλεονέκτημα λόγω της θέσης τους. Εναλλακτικά, μπορούν να αξιοποιηθούν παρατηρητές, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πέραν αυτών, έχουν χρησιμοποιηθεί διατάξεις ακουστικών αισθητήρων (μικροφώνων), οι οποίες μπορούν να ακούσουν τον κινητήρα, αναγνωρίζοντας και τον τύπο του αεροχήματος.
Μετά την ανίχνευση ενός τέτοιου στόχου και με την παραδοχή ότι δεν είναι φίλιος, κρίνεται σκόπιμη η εμπλοκή και η κατάρριψή του, ει δυνατόν. Υπάρχουν οι ακόλουθες δυνατότητες:
α. Εξαπόλυση αντιαεροπορικού πυραύλου
Αν και η λύση αυτή προσφέρει αυξημένα ποσοστά επιτυχίας σε μεγάλη απόσταση, καθίσταται προφανής η διαφορά κόστους, καθώς θα δαπανήσουμε έναν πολύτιμο πύραυλο από το πεπερασμένο απόθεμα για ένα περιφερόμενο πυρομαχικό, το οποίο θα μπορούσε να είναι και δόλωμα (decoy), χωρίς πολεμική κεφαλή. Τα κόστη των σύγχρονων πυραύλων είναι δυσθεώρητα, ενώ θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τα κόστη των αμερικανικών όπλων μέσω FMS είναι κατά πολύ μεγαλύτερα από το αντίστοιχο κόστος για τις ΗΠΑ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το κόστος ενός πυραύλου Patriot PAC-3 MSE μέσω FMS κυμαίνεται από 6 έως 12 εκατ. $.
β. Χρήση αντιαεροπορικού πυροβόλου
Αυτή είναι μία πιο λογική προσέγγιση, καθώς το κόστος είναι εξ ορισμού χαμηλότερο. Όμως, τίθεται θέμα κάλυψης, καθώς πυροβόλα με διαμέτρημα έως 40 mm δεν αναμένεται να έχουν εμβέλεια, καθώς και κάλυψη καθ’ ύψος, άνω των 4 χλμ. Επομένως, ένα α/α πυροβόλο, για να είναι αποτελεσματικό, θα πρέπει να είναι κατάλληλα τοποθετημένο είτε κοντά στο αντικείμενο που προστατεύει, είτε σε σημεία της διαδρομής που αναμένεται να ακολουθηθεί για κάποιον στόχο. Επίσης, απαιτείται σύστημα ελέγχου πυρός, για την αποτελεσματική εμπλοκή του στόχου. Ένα τέτοιο σύστημα σήμερα είναι το Oerlikon Skyranger της Rheinmetall, με πυροβόλο των 30 ή 35 mm.
γ. Αξιοποίηση μαχητικών αεροσκαφών – ελικοπτέρων
Ένα μαχητικό θα μπορούσε να εμπλέξει εύκολα ένα αερόχημα όπως το Shahed 136 (αφού του έχει υποδειχθεί η θέση του στόχου από το Σύστημα Αεροπορικού Ελέγχου), με τη βοήθεια του ραντάρ του ή ηλεκτρο-οπτικού συστήματος. Στη συνέχεια, θα μπορούσε να καταρρίψει το αερόχημα με τη χρήση πυραύλου αέρος-αέρος ή με το πυροβόλο του. Εδώ επίσης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το κόστος, καθώς ένας σύγχρονος πύραυλος αέρος-αέρος AIM-120C-8 ή D-3 εμφανίζει κόστος άνω των 2,5 εκατ. $, όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε από πρόσφατες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών.
Αντίστοιχα, το κόστος ενός πυραύλου ΑΙΜ-9Χ Block II εμφανίζεται γύρω στο 1 εκατ. $. Με σκοπό τη μείωση του κόστους, προτείνεται να αξιοποιηθούν παλαιοί πύραυλοι αέρος-αέρος, όπως οι ΑΙΜ-9 L/I, L/I-1, M που διαθέτει η ΠΑ, καθώς και οι Magic II για τα Mirage 2000-5. Προσφάτως, προτάθηκε η αξιοποίηση κατευθυνόμενων ρουκετών Advanced Precision Kill Weapon System (APKWS) με κόστος ~27.500$ έκαστη (τιμή 2022 για τις ΗΠΑ). Επίσης, θα πρέπει να εξετασθεί και η αξιοποίηση των Ε/Π του ΣΞ, όπως π.χ. τα AH-64 Apache, τα οποία διαθέτουν κατάλληλα ηλεκτρο-οπτικά συστήματα και πυροβόλο των 30 mm, ενώ θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν και ρουκέτες APKWS.
δ. Παρεμβολή του δορυφορικού σήματος πλοήγησης (GPS/GLONASS/BeiDou-3)
Πέραν των “κινητικών” λύσεων, κρίνεται σκόπιμη και η παρεμβολή του δορυφορικού σήματος και ιδίως η εφαρμογή spoofing, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Έστω και ένα ποσοστό των περιφερόμενων πυρομαχικών να “χάσει το δρόμο του” και να μην χτυπήσει τον στόχο του λόγω παρεμβολής (και χωρίς σπατάλη όπλων), αυτό αποτελεί κέρδος.
ε. Χρήση αεροχημάτων ανάσχεσης (Interceptor Drone)
Η εμπειρία στην Ουκρανία οδήγησε στην ανάπτυξη ειδικών αεροχημάτων ανάσχεσης, τα οποία επιτίθενται στα περιφερόμενα πυρομαχικά κατηγορίας Shahed 136. Το πιο γνωστό είναι το Sting, το οποίο είναι ένα τετρακόπτερο υψηλής ταχύτητας, με μικρή πολεμική κεφαλή, κόστους ~2.100$. Καθοδηγείται από τον χειριστή εναντίον του στόχου, με τη βοήθεια θερμικής κάμερας που φέρει. Η εμβέλεια είναι της τάξης των 20-25 km. Κατά κανόνα, εξαπολύονται δύο Sting ανά στόχο (όπως γίνεται και με τα Patriot). Σύμφωνα με την κατασκευάστρια, η επιτυχία είναι της τάξης του 60-90%, αναλόγως της εμπειρίας του χειριστή. Η λύση αυτή χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο.
στ. Εξωτικές λύσεις
Πέραν των ανωτέρω, εμφανίζονται και κάποιες πιο εξωτικές λύσεις, όπως η χρήση όπλου με ισχυρό Laser ή ισχυρού μικροκυματικού παλμού (High Power Microwave), τα οποία προσφέρουν χαμηλό κόστος ανά βολή. Όμως, και οι δύο αυτές προτάσεις δεν είναι ώριμες, εκτιμάται ότι θα είναι πολύ υψηλού κόστους, ενώ η εμβέλεια είναι περιορισμένη. Ως εκ τούτου, επί του παρόντος δεν εξετάζονται.
Αντίγραφα του Shahed 136
Διαπιστώνεται ότι το Shahed 136 αποτελεί μία εξαιρετικά οικονομική και αποδοτική προσέγγιση στο σύγχρονο πεδίο μάχης, καθώς με σχετικά χαμηλό κόστος επιτυγχάνονται σοβαρά πλήγματα (ακόμα κι αν πετυχαίνει τον στόχο του στο 10% των περιπτώσεων). Ακόμα και ο ήχος του κινητήρα δρα ως εργαλείο ψυχολογικής πίεσης στον κόσμο. Χρησιμοποιείται ενίοτε σε συνδυασμό με άλλα όπλα, π.χ. με βαλλιστικούς πυραύλους ή πυραύλους πλεύσης (cruise), αποσκοπώντας στον κορεσμό της αντίπαλης αεράμυνας.
Συχνά εκτοξεύονται πολλά αεροχήματα-δολώματα (decoy), όπως τα ρωσικά Gerbera και Parody, με ακόμα χαμηλότερο κόστος, αυξάνοντας ακόμα περισσότερο τους στόχους που καλείται να αντιμετωπίσει η αντίπαλη αεράμυνα, η οποία προφανώς δεν μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων ποιος στόχος είναι δόλωμα.
Αναγνωρίζοντας την επιχειρησιακή αξία των εν λόγω συστημάτων, πολλές χώρες αντέγραψαν το Shahed 136:
α. Ρωσία: Geran 2
β. Κίνα: Sunflower 200
γ. ΗΠΑ: Low-Cost Uncrewed Combat Attack System (LUCAS) [ https://www.twz.com/air/u-s-deploys-shahed-136-clones-to-middle-east-as-a-warning-to-iran ]
δ. Ινδία: Sheshnaag-150
ε. Τουρκία: Kargi (αντίγραφο του Harpy)
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Καθίσταται προφανές ότι ένα τέτοιο όπλο θα ήταν ιδανικό για την Ελλάδα, επιτρέποντας σε μεγάλο βαθμό την εγχώρια παραγωγή, την αυτάρκεια και την σημαντική αύξηση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό, προ δυόμιση ετών προτείναμε την ανάπτυξη και κατασκευή περιφερόμενων πυρομαχικών ανάλογων του Shahed 136 από την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, σημειώνοντας ότι “με τον τρόπο αυτό, χωρίς υπερβολικό κόστος και χωρίς σημαντική διαφυγή κονδυλίων στο εξωτερικό, οι Ένοπλες Δυνάμεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν έναν σημαντικό αριθμό επιθετικών όπλων, επιτρέποντας την στοχοποίηση σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς κίνδυνο για το προσωπικό, αναγκάζοντας τον αντίπαλο να έρθει σε αμυντική θέση και αυτός πλέον να προσπαθεί να αντιμετωπίσει την απειλή.”
Επιπρόσθετα, προτείναμε την “εξέταση δυνατότητας αναθεώρησης του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, με σκοπό την απλοποίηση και τον εξορθολογισμό των διαδικασιών, τουλάχιστον για τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης”, πρόταση η οποία τελικά εισακούσθηκε, με τη δημιουργία του ΕΛΚΑΚ, το οποίο μάλιστα έχει ήδη απευθύνει ορισμένες ανάλογες προσκλήσεις. Ας ελπίσουμε ότι οι συναφείς προσπάθειες θα ευοδωθούν το συντομότερο δυνατόν.
(Ταξίαρχος (ΜΗ) ε.α. – Μηχανικός Τηλεπικοινωνιών-Ηλεκτρονικών, Ph.D.)
Άμυνα
Νέα εποχή για το Πολεμικό Ναυτικό της Ινδίας! Ιστορική πρώτη προσνήωση Rafale M στο αεροπλανοφόρο INS Vikrant
Σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της ναυτικής αεροπορίας της Ινδίας αποτελεί η πρώτη επιτυχής προσνήωση μαχητικού Rafale Marine (Rafale M) στο αεροπλανοφόρο INS Vikrant. Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2026 και ολοκληρώθηκε με επιτυχία από την πρώτη προσπάθεια, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιχειρησιακή ένταξη των γαλλικών μαχητικών στον ινδικό στόλο, στο πλαίσιο εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της ναυτικής αεροπορίας της Ινδίας αποτελεί η πρώτη επιτυχής προσνήωση μαχητικού Rafale Marine (Rafale M) στο αεροπλανοφόρο INS Vikrant. Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2026 και ολοκληρώθηκε με επιτυχία από την πρώτη προσπάθεια, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιχειρησιακή ένταξη των γαλλικών μαχητικών στον ινδικό στόλο, στο πλαίσιο εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σύμφωνα με το Naval News, η πρώτη προσνήωση πραγματοποιήθηκε στο εγχώριας κατασκευής αεροπλανοφόρο INS Vikrant, επιβεβαιώνοντας την πρόοδο της διαδικασίας πιστοποίησης των γαλλικών αεροσκαφών για επιχειρήσεις από τα ινδικά αεροπλανοφόρα.
Το Ινδικό Πολεμικό Ναυτικό ανακοίνωσε στις 30 Οκτωβρίου ότι η επιτυχής δοκιμή αποτελεί το πρώτο στάδιο της επιχειρησιακής αξιοποίησης του Rafale Marine. Το αεροσκάφος που χρησιμοποιήθηκε φέρεται να προέρχεται από τον στόλο του Γαλλικού Πολεμικού Ναυτικού.
Συμφωνία 7,5 δισ. δολαρίων για 26 Rafale
Η Ινδία υπέγραψε τον Απρίλιο του 2025 συμφωνία με τη Γαλλία για την προμήθεια 26 αεροσκαφών Dassault Rafale, συνολικής αξίας περίπου 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η παραγγελία περιλαμβάνει 22 μονοθέσια Rafale M, ειδικά σχεδιασμένα για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρα, και τέσσερα διθέσια Rafale DH, τα οποία θα χρησιμοποιούνται για εκπαιδευτικές αποστολές και δεν διαθέτουν δυνατότητα επιχειρήσεων από αεροπλανοφόρα.
Οι παραδόσεις προβλέπεται να αρχίσουν στα τέλη του 2028, με το κύριο πρόγραμμα παραλαβών να εξελίσσεται τα επόμενα χρόνια.
Η επιλογή του Rafale Marine έγινε έπειτα από εκτεταμένες δοκιμές το 2022, κατά τις οποίες το γαλλικό μαχητικό ανταγωνίστηκε το αμερικανικό Boeing F/A-18 Super Hornet. Οι δύο τύποι αξιολογήθηκαν στις εγκαταστάσεις Shore Based Test Facility (SBTF), στη ναυτική αεροπορική βάση INS Hansa της Γκόα.
Οι εγκαταστάσεις αυτές προσομοιώνουν τις συνθήκες απονήωσης και προσνήωσης από αεροπλανοφόρο, επιτρέποντας την αξιολόγηση της συμβατότητας των μαχητικών με τα πλοία του ινδικού στόλου.
Η τεχνική πρόκληση με τα αεροπλανοφόρα
Η ένταξη των Rafale M παρουσιάζει συγκεκριμένες τεχνικές δυσκολίες, καθώς τα γαλλικά μαχητικά δεν διαθέτουν αναδιπλούμενες πτέρυγες.
Το άνοιγμα των πτερύγων τους φτάνει περίπου τα 10,9 μέτρα, ενώ οι ανελκυστήρες μεταφοράς αεροσκαφών του INS Vikrant έχουν μικρότερο πλάτος, περίπου 10 μέτρα.
Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, εξετάζονται τροποποιήσεις στους ανελκυστήρες, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες του Naval News, τα ινδικά Rafale M αναμένεται να διαθέτουν αφαιρούμενους φορείς πυραύλων στα ακροπτερύγια.
Παράλληλα, εγκαθίστανται εξειδικευμένα συστήματα για την υποστήριξη των νέων αεροσκαφών.
Ανάλογες παρεμβάσεις θα απαιτηθούν και στο δεύτερο ινδικό αεροπλανοφόρο, INS Vikramaditya, το οποίο επίσης προορίζεται να επιχειρεί με Rafale Marine.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαφορά μεταξύ του γαλλικού και του ινδικού συστήματος απονήωσης. Τα Rafale M έχουν σχεδιαστεί για επιχειρήσεις από το γαλλικό Charles de Gaulle, το οποίο διαθέτει καταπέλτες, ενώ το INS Vikrant χρησιμοποιεί κεκλιμένο διάδρομο απονήωσης τύπου ski-jump. Η επιτυχία των δοκιμών αποτελεί επομένως σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συμβατότητας των αεροσκαφών.
Πιθανή νέα παραγγελία και αντικατάσταση των MiG-29K
Η Ινδία εξετάζει το ενδεχόμενο περαιτέρω ενίσχυσης της ναυτικής αεροπορίας της με επιπλέον Rafale M.
Οι αρχικές απαιτήσεις του Ινδικού Πολεμικού Ναυτικού προέβλεπαν την απόκτηση 57 νέων μαχητικών για τα δύο αεροπλανοφόρα, προτού ο αριθμός περιοριστεί στα 26.
Η καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εγχώριου δικινητήριου μαχητικού αεροπλανοφόρων Twin Engine Deck Based Fighter (TEDBF) ενισχύει το ενδεχόμενο πρόσθετων παραγγελιών γαλλικών αεροσκαφών.
Τα Rafale Marine προορίζονται να συμπληρώσουν και σταδιακά να αντικαταστήσουν τα ρωσικής προέλευσης MiG-29K/KUB, που αποτελούν σήμερα τον βασικό κορμό της ινδικής ναυτικής αεροπορίας.
Στο μεταξύ, η Ινδική Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη 36 Rafale, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για την προμήθεια ακόμη 114 αεροσκαφών, από τα οποία 90 προβλέπεται να κατασκευαστούν στην Ινδία. Πρόκειται για σχεδιαζόμενη προμήθεια και όχι για ολοκληρωμένη νέα παραγγελία.
Μεταφορά τεχνογνωσίας και συμμετοχή της ινδικής βιομηχανίας
Η συμφωνία για τα Rafale Marine δεν περιορίζεται στην αγορά των αεροσκαφών, αλλά περιλαμβάνει σημαντικές προβλέψεις για μεταφορά τεχνολογίας και ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας προβλέπεται η ενσωμάτωση ινδικών οπλικών συστημάτων στα γαλλικά μαχητικά, καθώς και η ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων.
Η Dassault Aviation έχει συμφωνήσει στη δημιουργία μονάδας παραγωγής τμημάτων ατράκτου, σε συνεργασία με την Tata Advanced Systems.
Η εγκατάσταση προβλέπεται να αποκτήσει δυνατότητα κατασκευής δύο ατράκτων μηνιαίως από το οικονομικό έτος 2028, εξυπηρετώντας όχι μόνο τις ινδικές ανάγκες αλλά και τη διεθνή αλυσίδα παραγωγής των Rafale.
Επιπλέον, προβλέπεται η ανάπτυξη εγκαταστάσεων συντήρησης, επισκευών και γενικών επισκευών (MRO), με την Dassault να αναλαμβάνει την υποστήριξη των αεροσκαφών και τη Safran την υποστήριξη των κινητήρων M88.
Με τον τρόπο αυτό, η Ινδία αποκτά ρόλο στη διεθνή βιομηχανική αλυσίδα του γαλλικού μαχητικού, ενισχύοντας τη στρατηγική της για μεγαλύτερη αυτάρκεια στον αμυντικό τομέα.
Το μέλλον της ινδικής ναυτικής αεροπορίας
Παράλληλα με την προμήθεια των Rafale M, το Νέο Δελχί εξακολουθεί να επενδύει στην ανάπτυξη εγχώριων μαχητικών.
Τα προγράμματα TEDBF και LCA Navy περιλαμβάνονται στον τεχνολογικό και εξοπλιστικό οδικό χάρτη Technology Perspective Capability Roadmap 2025.
Ειδικότερα, το LCA Navy έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες δοκιμές στα δύο ινδικά αεροπλανοφόρα, ενώ έχει εξεταστεί η αξιοποίησή του ως εκπαιδευτικού αεροσκάφους για χειριστές μαχητικών αεροπλανοφόρων.
Η επιτυχής πρώτη προσνήωση του Rafale M στο INS Vikrant αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για την ανανέωση της αεροπορικής ισχύος του Ινδικού Πολεμικού Ναυτικού. Η πλήρης επιχειρησιακή ένταξη των γαλλικών μαχητικών θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των δοκιμών, τις απαιτούμενες τεχνικές προσαρμογές και την υλοποίηση του χρονοδιαγράμματος παραδόσεων.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Ινδίας να ενισχύσει τις δυνατότητες προβολής ναυτικής ισχύος στον Ινδικό Ωκεανό, αξιοποιώντας παράλληλα τη συνεργασία με τη Γαλλία και την ανάπτυξη της δικής της αμυντικής βιομηχανίας.
GEOPOLITICO
Τουρκική ανησυχία για τις ελληνικές Belharra: «Η Αθήνα αποκτά δυνατότητα πλήγματος στα 1.000 χιλιόμετρα και στέλνει μήνυμα στην Άγκυρα»
Στο μικροσκόπιο των τουρκικών μέσων ενημέρωσης βρίσκεται η ενίσχυση του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού με τις νέες φρεγάτες Belharra, μετά την επίσημη ένταξη της «Νεάρχου» στον Στόλο. Το τηλεοπτικό δίκτυο A Haber παρουσιάζει τις δυνατότητες στρατηγικής κρούσης των ελληνικών φρεγατών ως κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Ελλάδας και στη βελτίωση της διαπραγματευτικής της θέσης απέναντι στην Τουρκία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους πυραύλους cruise βεληνεκούς άνω των 1.000 χιλιομέτρων, αν και η συγκεκριμένη δυνατότητα εντάσσεται στο πρόγραμμα μελλοντικής αναβάθμισης των πλοίων και δεν αποτελεί σημερινό εξοπλισμό της «Νεάρχου».
Η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με τις γαλλικές φρεγάτες FDI HN προκαλεί έντονο ενδιαφέρον στην Τουρκία, όπου τα μέσα ενημέρωσης επιχειρούν να αποκωδικοποιήσουν τις επιπτώσεις του ελληνικού εξοπλιστικού προγράμματος στη ναυτική ισορροπία του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Αφορμή αποτέλεσε η τελετή ονοματοδοσίας και έπαρσης της ελληνικής σημαίας στη φρεγάτα «Νέαρχος», η οποία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, στις εγκαταστάσεις της Naval Group στη Λοριάν της Γαλλίας, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Το τουρκικό δίκτυο A Haber αφιέρωσε εκτενή αναφορά στην ενίσχυση του ελληνικού Στόλου, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα αποκτά πολεμικά πλοία με δυνατότητα προσβολής στόχων σε αποστάσεις 1.000 χιλιομέτρων.
Το τουρκικό μέσο συνδέει ευθέως την αναβάθμιση των ελληνικών ναυτικών δυνατοτήτων με την αντιπαράθεση Ελλάδας–Τουρκίας, εκτιμώντας ότι η Αθήνα επιδιώκει να αποκτήσει ισχυρότερα επιχειρήματα σε μια μελλοντική διαπραγματευτική διαδικασία με την Άγκυρα.
A Haber: «Η Ελλάδα ενισχύει το Ναυτικό της και στέλνει μήνυμα στην Τουρκία»
Το τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο εστίασε στην παραλαβή της δεύτερης ελληνικής φρεγάτας Belharra και στις προοπτικές ενίσχυσης του οπλισμού της.
Στο ρεπορτάζ παρουσιάστηκε η «Νέαρχος» ως πλοίο που διαθέτει πυραύλους cruise SCALP Naval, με βεληνεκές περίπου 1.000 χιλιομέτρων.
Το A Haber αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία του Νίκου Δένδια στη γαλλική πόλη Λοριάν, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στην τελετή έπαρσης της ελληνικής σημαίας.
Η σημαντικότερη αναφορά, ωστόσο, αφορούσε την πολιτική διάσταση του εξοπλιστικού προγράμματος.
Σύμφωνα με το τουρκικό δίκτυο, η Αθήνα επιδιώκει, μέσω των νέων φρεγατών, να στείλει μήνυμα στην Τουρκία και να αποκτήσει ισχυρότερη θέση στο τραπέζι των συνομιλιών.
Το A Haber υποστήριξε ακόμη ότι η Ελλάδα επιχειρεί να μειώσει την απόσταση που τη χωρίζει από την Τουρκία στον τομέα της ναυτικής ισχύος.
Πρόκειται για εκτιμήσεις του τουρκικού μέσου, οι οποίες αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η ελληνική αμυντική ενίσχυση στο τουρκικό κοινό.
SCALP Naval: Τι πραγματικά ισχύει για τα 1.000 χιλιόμετρα
Η αναφορά του A Haber στους πυραύλους cruise χρειάζεται μια ουσιαστική διευκρίνιση.
Η «Νέαρχος» δεν έχει παραδοθεί με εγκατεστημένους και επιχειρησιακά διαθέσιμους πυραύλους SCALP Naval, όπως αφήνει να εννοηθεί το τουρκικό ρεπορτάζ.
Η δυνατότητα στρατηγικών πληγμάτων σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 1.000 χιλιομέτρων συνδέεται με την αναβάθμιση των τεσσάρων ελληνικών φρεγατών FDI HN.
Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Νίκος Δένδιας είχε ανακοινώσει ότι η τέταρτη φρεγάτα, ο «Θεμιστοκλής», θα αποκτήσει δυνατότητα μεταφοράς πυραύλων cruise μεγάλου βεληνεκούς, με αντίστοιχη δυνατότητα να προβλέπεται μεταγενέστερα και για τις υπόλοιπες τρεις μονάδες.
Μάλιστα, είχε αναφέρει ότι ο πύραυλος πιθανότατα θα είναι ο ELSA, επόμενης γενιάς εξέλιξη της κατηγορίας SCALP Naval.
Η σημαντική διαφορά βρίσκεται μεταξύ της σημερινής επιχειρησιακής διαμόρφωσης των πλοίων και της μελλοντικής τους αναβάθμισης.
Οι πύραυλοι MdCN/SCALP Naval χρησιμοποιούν κατάλληλους κάθετους εκτοξευτές SYLVER A70, ενώ η σημερινή διαμόρφωση των ελληνικών FDI διαθέτει εκτοξευτές A50 για αντιαεροπορικούς πυραύλους Aster.
Επομένως, η δυνατότητα προσβολής στόχων σε αποστάσεις άνω των 1.000 χιλιομέτρων αποτελεί στόχο του ελληνικού εξοπλιστικού σχεδιασμού και όχι ήδη ενεργή δυνατότητα της «Νεάρχου».
Hellenic Republic Ministry of National Defence+2
Τέσσερις Belharra με αναβαθμισμένες δυνατότητες μέχρι το 2030
Η ολοκλήρωση του προγράμματος των ελληνικών FDI προβλέπει τέσσερις φρεγάτες, με σταδιακή ενίσχυση των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Η πρώτη, ο «Κίμων», έχει ήδη ενταχθεί στον Στόλο, ενώ στις 30 Οκτωβρίου ακολούθησε η επίσημη ένταξη της «Νεάρχου».
Η τρίτη φρεγάτα, ο «Φορμίων», αναμένεται να ακολουθήσει πριν από την ολοκλήρωση του 2026, ενώ η τέταρτη, ο «Θεμιστοκλής», προβλέπεται να παραδοθεί το 2028.
Κατά την τελετή στη Λοριάν, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι και τα τέσσερα πλοία θα αναβαθμιστούν μέχρι το 2030 στη διαμόρφωση Standard 2+++.
Η συγκεκριμένη διαμόρφωση προβλέπεται να ενισχύσει τις δυνατότητες αεράμυνας, στρατηγικής κρούσης και αυτοπροστασίας των φρεγατών.
Η ανακοίνωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέει την απόκτηση των νέων πλοίων με ένα ευρύτερο πρόγραμμα διαρκούς τεχνολογικής αναβάθμισης και όχι μόνο με την αντικατάσταση παλαιότερων μονάδων του Στόλου.
Ελληνική Δημοκρατία Υπουργείο Εθνικής Άμυνας+1
Η στρατηγική κρούση και η ελληνική αποτροπή
Η δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων cruise μεγάλου βεληνεκούς από μονάδες επιφανείας αντιπροσωπεύει σημαντική διεύρυνση των επιχειρησιακών επιλογών ενός Πολεμικού Ναυτικού.
Οι φρεγάτες που διαθέτουν κατάλληλα όπλα μπορούν να αναλάβουν αποστολές προσβολής στόχων υψηλής στρατηγικής αξίας σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς να περιορίζονται στις παραδοσιακές αποστολές αντιαεροπορικής άμυνας, ανθυποβρυχιακού πολέμου και αντιμετώπισης εχθρικών πλοίων.
Για την Ελλάδα, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τις επιλογές αποτροπής, ιδίως σε συνδυασμό με τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Η επιχειρησιακή αξία, ωστόσο, δεν καθορίζεται μόνο από το βεληνεκές ενός πυραύλου. Εξαρτάται από την ολοκλήρωση του οπλικού συστήματος, τη διαθεσιμότητα των πυρομαχικών, τις δυνατότητες στοχοποίησης και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της μονάδας.
Παράλληλα, οι φρεγάτες FDI αποτελούν πλατφόρμες πολλαπλών αποστολών, με προηγμένα συστήματα αισθητήρων και διαχείρισης μάχης, που ενισχύουν τις δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού στην ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική ανάγνωση της ελληνικής εξοπλιστικής ενίσχυσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το A Haber δεν περιορίστηκε στην τεχνική παρουσίαση των φρεγατών, αλλά συνέδεσε την απόκτησή τους με την ελληνική διαπραγματευτική θέση απέναντι στην Τουρκία.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση παρουσιάζει τους εξοπλισμούς ως μέσο πολιτικής και διπλωματικής επιρροής, πέρα από την αμιγώς στρατιωτική τους λειτουργία.
Από ελληνικής πλευράς, η απόκτηση των Belharra εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της «Ατζέντας 2030», με στόχο την ενίσχυση της αποτροπής, την προστασία των θαλάσσιων οδών και την υπεράσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.
Ο Νίκος Δένδιας, στις δηλώσεις του στη Λοριάν, συνέδεσε ρητά την ενίσχυση του Στόλου με την προστασία των ελληνικών και των ευρωπαϊκών συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αντίδραση του τουρκικού τηλεοπτικού δικτύου δείχνει ότι οι εξελίξεις στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα παρακολουθούνται στενά στην Άγκυρα.
Το ουσιαστικό στοιχείο είναι ότι η Τουρκία αξιολογεί ήδη τις μελλοντικές δυνατότητες των ελληνικών φρεγατών, ακόμη και πριν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα αναβάθμισής τους.
Η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με τέσσερις FDI και η σχεδιαζόμενη απόκτηση δυνατοτήτων στρατηγικής κρούσης αποτελούν σημαντικές μεταβολές στον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό. Η πραγματική επίδρασή τους στη ναυτική ισορροπία θα εξαρτηθεί από την υλοποίηση των αναβαθμίσεων και τη συνολική επιχειρησιακή τους αξιοποίηση.
Άμυνα
Ο ελληνικός «μίνι πύραυλος cruise»: Τι είναι η «Άρπυια» που μπαίνει στην φαρέτρα των Ενόπλων Δυνάμεων
Σύμφωνα με πηγές, πρόκειται για ένα ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής μη επανδρωμένο αεροσκάφος αυτοντονίας (one way attack)/ μίνι πύραυλος cruise υψηλών επιδόσεων. Έχει σχεδιαστεί για την εκτέλεση αποστολών ακριβείας, με δυνατότητα αυτόνομης πλοήγησης, προγραμματισμένης διαδρομής και πτήσης σε χαμηλό ύψος, ενώ, όπως αναφέρουν οι εν λόγω πηγές, η ιδιαίτερα χαμηλή ενεργός διατομή ραντάρ (RCS), καθιστά δύσκολο τον έγκαιρο εντοπισμό του. Παράλληλα, αναπτύσσει υψηλές υποηχητικές ταχύτητες και δύναται να πετάει σε μεγάλα ύψη.
Η στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη περιελάμβανε ένα μεγάλο εύρος από νέα οπλικά συστήματα που έχουν ενταχθεί ή αναμένεται να ενταχθούν σύντομα σε υπηρεσία στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις- και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα εξ αυτών ακούει στο όνομα «Άρπυια», από το τέρας της ελληνικής μυθολογίας.
Σύμφωνα με πηγές, πρόκειται για ένα ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής μη επανδρωμένο αεροσκάφος αυτοντονίας (one way attack)/ μίνι πύραυλος cruise υψηλών επιδόσεων. Έχει σχεδιαστεί για την εκτέλεση αποστολών ακριβείας, με δυνατότητα αυτόνομης πλοήγησης, προγραμματισμένης διαδρομής και πτήσης σε χαμηλό ύψος, ενώ, όπως αναφέρουν οι εν λόγω πηγές, η ιδιαίτερα χαμηλή ενεργός διατομή ραντάρ (RCS), καθιστά δύσκολο τον έγκαιρο εντοπισμό του. Παράλληλα, αναπτύσσει υψηλές υποηχητικές ταχύτητες και δύναται να πετάει σε μεγάλα ύψη.
«Άρπυια»: Τα χαρακτηριστικά
Τα διαθέσιμα στοιχεία αυτή τη στιγμή είναι αρκετά περιορισμένα. Αυτό που μπορεί να ειπωθεί με βάση την εικόνα του για την «Άρπυια» είναι πως πρόκειται για αεριωθούμενο, κάτι που παλαιότερα θα το ενέτασσε στην κατηγορία του «πυραύλου cruise», ωστόσο στην εποχή των drone τα πράγματα έχουν γίνει κάπως πιο «θολά», δεδομένου ότι φθηνά ελικοφόρα drones όπως το ιρανικό ελικοφόρο Shahed χρησιμοποιούνται de facto ως φθηνοί πύραυλοι cruise (αν και σαφώς χαμηλότερων δυνατοτήτων). Επίσης, εδώ και όχι πολύ καιρό έχουν εμφανιστεί στον πόλεμο της Ουκρανίας αεριωθούμενα drones της συγκεκριμένης κατηγορίας- χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η νέα, αεριωθούμενη έκδοση του ρωσικού Geran, που με τη σειρά του είχε βασιστεί στο ιρανικό Shahed. Στην ουσία
Πηγές χαρακτήριζαν την «Άρπυια» ως «διακλαδικό» όπλο (για χρήση από στρατό ξηράς, αεροπορία και ναυτικό, χωρίς «αποκλειστικότητες») ενώ οι διαστάσεις και ο τρόπος παρουσίασής του στην παρέλαση (πάνω σε πλατφόρμες φορτηγών) δείχνει ότι προορίζεται για ευκολία χρήσης. Με βάση αντίστοιχα παραδείγματα drones αυτοκτονίας (one way attack) που χρησιμοποιούνται σε πολεμικές συγκρούσεις, θεωρείται ότι η εμβέλειά του θα είναι εκατοντάδες χιλιόμετρα.
Επίσης, υπάρχουν και πιο «καθαροί» μεν, φθηνοί δε, πύραυλοι cruise από τη Ρωσία και την Ουκρανία, όπως οι ρωσικοί Filin και Banderol και οι ουκρανικοί Bars και Flamingo με τα κόστη να κινούνται σε κλίμακες μερικών εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων ανά βλήμα- σίγουρα χαμηλότερα από ό,τι πιο «κλασικά» (και υψηλότερων επιδόσεων, βεβαίως) βλήματα της κατηγορίας, όπως οι SCALP που βρίσκονται ήδη στο ελληνικό οπλοστάσιο, οι χαρακτηριστικοί αμερικανικοί Tomahawk, ή οι ρωσικοί KH-101 και Kalibr, που κινούνται σε κλίμακες εκατομμυρίων δολαρίων ανά βλήμα. Στην ουσία πρόκειται για όπλα βασιζόμενα σε τεχνολογίες για drones- ιπτάμενους στόχους.
Από ελληνικής πλευράς είναι γνωστό πως αναπτύσσεται η φιλοσοφία ενός αμυντικού οικοσυστήματος με δυνατότητα παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς, αλλά ταυτόχρονα δυνατότητα γρήγορης προσαρμογής σε ένα τεχνολογικό περιβάλλον που εξελίσσεται γρήγορα, στο ουκρανικό πρότυπο. Επίσης, η δημιουργία βλημάτων χαμηλού κόστους για το ελληνικό οπλοστάσιο με δυνατότητα για πλήγματα σε μεγάλες αποστάσεις ήταν κάτι στο οποίο δινόταν έμφαση εδώ και καιρό. Η «Άρπυια» φαίνεται σίγουρα ένα όπλο- βήμα προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση.
Υπενθυμίζεται πως σημαντικές κινήσεις γίνονται επίσης και προς την κατεύθυνση των μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USV) για το Πολεμικό Ναυτικό και τις Ένοπλες Δυνάμεις εν γένει, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον «Πυρπολητή» – ένα 100% ελληνικό θαλάσσιο drone «για όλες τις δουλειές»- και τον επίσης ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής «Ανεμογιάννη» ( drone για αποστολές απαγόρευσης πρόσβασης περιοχής και προσβολής εχθρικών ναυτικών στόχων, με δυνατότητα εκκίνησης από χερσαία ή και ναυτική πλατφόρμα και σχεδίαση χαμηλού προφίλ) καθώς και το αμερικανικό «Corsair», το οποίο έχει δοκιμαστεί σε πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν. Επίσης, άλλο ένα USV που παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον είναι ο «Κανάρης», που παρουσιάστηκε πρόσφατα στη ΔΕΘ.
Φωτογραφίες: Eurokinissi




huffingtonpost.gr
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ