Άμυνα
Το Shahed-136 ως παγκόσμιο πρότυπο! Όλοι το αντέγραψαν, η Ελλάδα ακόμη περιμένει;
Το Shahed 136 είναι ένα δελταπτέρυγο περιφερόμενο πυρομαχικό (loitering munition), ιρανικής σχεδίασης και κατασκευής, το οποίο παρουσιάστηκε το 2021. Η λέξη “Shahed” σημαίνει “μάρτυρας”, με την έννοια του παρατηρητή που βλέπει και βεβαιώνει (όχι αυτού που πεθαίνει για την πίστη του). Ακολουθεί τη σχεδιαστική γραμμή του παλαιότερου γερμανικού DAR (Die Drohne Antiradar) της Dornier και του ισραηλινού Harpy της ΙΑΙ, αμφότερα περιφερόμενα πυρομαχικά εναντίον ραντάρ, ενώ αποτελεί εξέλιξη του Shahed 131. Είναι ένα απλό και φθηνό αερόχημα, το οποίο μπορεί να πλήξει έναν προκαθορισμένο σταθερό στόχο, σε μεγάλη απόσταση.
Το Shahed 136 είναι ένα δελταπτέρυγο περιφερόμενο πυρομαχικό (loitering munition), ιρανικής σχεδίασης και κατασκευής, το οποίο παρουσιάστηκε το 2021. Η λέξη “Shahed” σημαίνει “μάρτυρας”, με την έννοια του παρατηρητή που βλέπει και βεβαιώνει (όχι αυτού που πεθαίνει για την πίστη του). Ακολουθεί τη σχεδιαστική γραμμή του παλαιότερου γερμανικού DAR (Die Drohne Antiradar) της Dornier και του ισραηλινού Harpy της ΙΑΙ, αμφότερα περιφερόμενα πυρομαχικά εναντίον ραντάρ, ενώ αποτελεί εξέλιξη του Shahed 131. Είναι ένα απλό και φθηνό αερόχημα, το οποίο μπορεί να πλήξει έναν προκαθορισμένο σταθερό στόχο, σε μεγάλη απόσταση.
Περιγραφή
Πιο συγκεκριμένα, το Shahed 136 έχει βάρος 200-240 kgr, μήκος 3,5 m και εκπέτασμα 2,5 m. Εκτοξεύεται με τη βοήθεια μικρού πυραυλοκινητήρα. Βασίζεται σε έναν δίχρονο, αερόψυκτο τετρακύλινδρο βενζινοκινητήρα ισχύος 50 hp, τύπου Mado MD 550 (πιθανότατα αντίγραφο του γερμανικού Limbach L550E), ο οποίος βρίσκεται στο οπίσθιο τμήμα και κινεί μία δίφυλλη έλικα ώθησης (pusher propeller). Επιτυγχάνει ταχύτητα 100 κόμβων (~185 km/h) και εμβέλεια 1000-2500 km. Το τυπικό ύψος πτήσης είναι από πολύ χαμηλά έως 4.000 m (13.000 ft). Κατά κανόνα, πετάει ευθεία, οριζόντια, χωρίς ελιγμούς. Η καθοδήγησή του βασίζεται σε αδρανειακό σύστημα ναυτιλίας (Inertial Navigation System – INS) και δέκτη GPS ή του ρωσικού GLONASS ή του κινεζικού BeiDou 3, όλα εμπορικού τύπου. Στην βασική του έκδοση δεν φέρει κάμερα.
Λειτουργία περιφερόμενου πυρομαχικού Shahed 136/Geran-2.
Το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση ενός επερχόμενου Shahed 136 είναι η ανίχνευσή του. Σε σχέση με τα συνήθη μαχητικά, το εν λόγω αερόχημα έχει μικρότερες διαστάσεις, χωρίς μεγάλες μεταλλικές επιφάνειες, πετά σε σχετικά χαμηλό ύψος και με χαμηλή ταχύτητα. Ως εκ τούτου, αποτελεί δύσκολο στόχο για ένα επίγειο ραντάρ, καθότι η κάλυψη περιορίζεται από την καμπυλότητα της γης.
Επομένως, απαιτείται ένα πυκνό δίκτυο επίγειων ραντάρ ή κάλυψη από ιπτάμενα ραντάρ, τα οποία έχουν πλεονέκτημα λόγω της θέσης τους. Εναλλακτικά, μπορούν να αξιοποιηθούν παρατηρητές, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πέραν αυτών, έχουν χρησιμοποιηθεί διατάξεις ακουστικών αισθητήρων (μικροφώνων), οι οποίες μπορούν να ακούσουν τον κινητήρα, αναγνωρίζοντας και τον τύπο του αεροχήματος.
Μετά την ανίχνευση ενός τέτοιου στόχου και με την παραδοχή ότι δεν είναι φίλιος, κρίνεται σκόπιμη η εμπλοκή και η κατάρριψή του, ει δυνατόν. Υπάρχουν οι ακόλουθες δυνατότητες:
α. Εξαπόλυση αντιαεροπορικού πυραύλου
Αν και η λύση αυτή προσφέρει αυξημένα ποσοστά επιτυχίας σε μεγάλη απόσταση, καθίσταται προφανής η διαφορά κόστους, καθώς θα δαπανήσουμε έναν πολύτιμο πύραυλο από το πεπερασμένο απόθεμα για ένα περιφερόμενο πυρομαχικό, το οποίο θα μπορούσε να είναι και δόλωμα (decoy), χωρίς πολεμική κεφαλή. Τα κόστη των σύγχρονων πυραύλων είναι δυσθεώρητα, ενώ θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τα κόστη των αμερικανικών όπλων μέσω FMS είναι κατά πολύ μεγαλύτερα από το αντίστοιχο κόστος για τις ΗΠΑ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το κόστος ενός πυραύλου Patriot PAC-3 MSE μέσω FMS κυμαίνεται από 6 έως 12 εκατ. $.
β. Χρήση αντιαεροπορικού πυροβόλου
Αυτή είναι μία πιο λογική προσέγγιση, καθώς το κόστος είναι εξ ορισμού χαμηλότερο. Όμως, τίθεται θέμα κάλυψης, καθώς πυροβόλα με διαμέτρημα έως 40 mm δεν αναμένεται να έχουν εμβέλεια, καθώς και κάλυψη καθ’ ύψος, άνω των 4 χλμ. Επομένως, ένα α/α πυροβόλο, για να είναι αποτελεσματικό, θα πρέπει να είναι κατάλληλα τοποθετημένο είτε κοντά στο αντικείμενο που προστατεύει, είτε σε σημεία της διαδρομής που αναμένεται να ακολουθηθεί για κάποιον στόχο. Επίσης, απαιτείται σύστημα ελέγχου πυρός, για την αποτελεσματική εμπλοκή του στόχου. Ένα τέτοιο σύστημα σήμερα είναι το Oerlikon Skyranger της Rheinmetall, με πυροβόλο των 30 ή 35 mm.
γ. Αξιοποίηση μαχητικών αεροσκαφών – ελικοπτέρων
Ένα μαχητικό θα μπορούσε να εμπλέξει εύκολα ένα αερόχημα όπως το Shahed 136 (αφού του έχει υποδειχθεί η θέση του στόχου από το Σύστημα Αεροπορικού Ελέγχου), με τη βοήθεια του ραντάρ του ή ηλεκτρο-οπτικού συστήματος. Στη συνέχεια, θα μπορούσε να καταρρίψει το αερόχημα με τη χρήση πυραύλου αέρος-αέρος ή με το πυροβόλο του. Εδώ επίσης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το κόστος, καθώς ένας σύγχρονος πύραυλος αέρος-αέρος AIM-120C-8 ή D-3 εμφανίζει κόστος άνω των 2,5 εκατ. $, όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε από πρόσφατες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών.
Αντίστοιχα, το κόστος ενός πυραύλου ΑΙΜ-9Χ Block II εμφανίζεται γύρω στο 1 εκατ. $. Με σκοπό τη μείωση του κόστους, προτείνεται να αξιοποιηθούν παλαιοί πύραυλοι αέρος-αέρος, όπως οι ΑΙΜ-9 L/I, L/I-1, M που διαθέτει η ΠΑ, καθώς και οι Magic II για τα Mirage 2000-5. Προσφάτως, προτάθηκε η αξιοποίηση κατευθυνόμενων ρουκετών Advanced Precision Kill Weapon System (APKWS) με κόστος ~27.500$ έκαστη (τιμή 2022 για τις ΗΠΑ). Επίσης, θα πρέπει να εξετασθεί και η αξιοποίηση των Ε/Π του ΣΞ, όπως π.χ. τα AH-64 Apache, τα οποία διαθέτουν κατάλληλα ηλεκτρο-οπτικά συστήματα και πυροβόλο των 30 mm, ενώ θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν και ρουκέτες APKWS.
δ. Παρεμβολή του δορυφορικού σήματος πλοήγησης (GPS/GLONASS/BeiDou-3)
Πέραν των “κινητικών” λύσεων, κρίνεται σκόπιμη και η παρεμβολή του δορυφορικού σήματος και ιδίως η εφαρμογή spoofing, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Έστω και ένα ποσοστό των περιφερόμενων πυρομαχικών να “χάσει το δρόμο του” και να μην χτυπήσει τον στόχο του λόγω παρεμβολής (και χωρίς σπατάλη όπλων), αυτό αποτελεί κέρδος.
ε. Χρήση αεροχημάτων ανάσχεσης (Interceptor Drone)
Η εμπειρία στην Ουκρανία οδήγησε στην ανάπτυξη ειδικών αεροχημάτων ανάσχεσης, τα οποία επιτίθενται στα περιφερόμενα πυρομαχικά κατηγορίας Shahed 136. Το πιο γνωστό είναι το Sting, το οποίο είναι ένα τετρακόπτερο υψηλής ταχύτητας, με μικρή πολεμική κεφαλή, κόστους ~2.100$. Καθοδηγείται από τον χειριστή εναντίον του στόχου, με τη βοήθεια θερμικής κάμερας που φέρει. Η εμβέλεια είναι της τάξης των 20-25 km. Κατά κανόνα, εξαπολύονται δύο Sting ανά στόχο (όπως γίνεται και με τα Patriot). Σύμφωνα με την κατασκευάστρια, η επιτυχία είναι της τάξης του 60-90%, αναλόγως της εμπειρίας του χειριστή. Η λύση αυτή χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο.
στ. Εξωτικές λύσεις
Πέραν των ανωτέρω, εμφανίζονται και κάποιες πιο εξωτικές λύσεις, όπως η χρήση όπλου με ισχυρό Laser ή ισχυρού μικροκυματικού παλμού (High Power Microwave), τα οποία προσφέρουν χαμηλό κόστος ανά βολή. Όμως, και οι δύο αυτές προτάσεις δεν είναι ώριμες, εκτιμάται ότι θα είναι πολύ υψηλού κόστους, ενώ η εμβέλεια είναι περιορισμένη. Ως εκ τούτου, επί του παρόντος δεν εξετάζονται.
Αντίγραφα του Shahed 136
Διαπιστώνεται ότι το Shahed 136 αποτελεί μία εξαιρετικά οικονομική και αποδοτική προσέγγιση στο σύγχρονο πεδίο μάχης, καθώς με σχετικά χαμηλό κόστος επιτυγχάνονται σοβαρά πλήγματα (ακόμα κι αν πετυχαίνει τον στόχο του στο 10% των περιπτώσεων). Ακόμα και ο ήχος του κινητήρα δρα ως εργαλείο ψυχολογικής πίεσης στον κόσμο. Χρησιμοποιείται ενίοτε σε συνδυασμό με άλλα όπλα, π.χ. με βαλλιστικούς πυραύλους ή πυραύλους πλεύσης (cruise), αποσκοπώντας στον κορεσμό της αντίπαλης αεράμυνας.
Συχνά εκτοξεύονται πολλά αεροχήματα-δολώματα (decoy), όπως τα ρωσικά Gerbera και Parody, με ακόμα χαμηλότερο κόστος, αυξάνοντας ακόμα περισσότερο τους στόχους που καλείται να αντιμετωπίσει η αντίπαλη αεράμυνα, η οποία προφανώς δεν μπορεί να γνωρίζει εκ των προτέρων ποιος στόχος είναι δόλωμα.
Αναγνωρίζοντας την επιχειρησιακή αξία των εν λόγω συστημάτων, πολλές χώρες αντέγραψαν το Shahed 136:
α. Ρωσία: Geran 2
β. Κίνα: Sunflower 200
γ. ΗΠΑ: Low-Cost Uncrewed Combat Attack System (LUCAS) [ https://www.twz.com/air/u-s-deploys-shahed-136-clones-to-middle-east-as-a-warning-to-iran ]
δ. Ινδία: Sheshnaag-150
ε. Τουρκία: Kargi (αντίγραφο του Harpy)
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Καθίσταται προφανές ότι ένα τέτοιο όπλο θα ήταν ιδανικό για την Ελλάδα, επιτρέποντας σε μεγάλο βαθμό την εγχώρια παραγωγή, την αυτάρκεια και την σημαντική αύξηση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό, προ δυόμιση ετών προτείναμε την ανάπτυξη και κατασκευή περιφερόμενων πυρομαχικών ανάλογων του Shahed 136 από την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, σημειώνοντας ότι “με τον τρόπο αυτό, χωρίς υπερβολικό κόστος και χωρίς σημαντική διαφυγή κονδυλίων στο εξωτερικό, οι Ένοπλες Δυνάμεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν έναν σημαντικό αριθμό επιθετικών όπλων, επιτρέποντας την στοχοποίηση σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς κίνδυνο για το προσωπικό, αναγκάζοντας τον αντίπαλο να έρθει σε αμυντική θέση και αυτός πλέον να προσπαθεί να αντιμετωπίσει την απειλή.”
Επιπρόσθετα, προτείναμε την “εξέταση δυνατότητας αναθεώρησης του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, με σκοπό την απλοποίηση και τον εξορθολογισμό των διαδικασιών, τουλάχιστον για τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης”, πρόταση η οποία τελικά εισακούσθηκε, με τη δημιουργία του ΕΛΚΑΚ, το οποίο μάλιστα έχει ήδη απευθύνει ορισμένες ανάλογες προσκλήσεις. Ας ελπίσουμε ότι οι συναφείς προσπάθειες θα ευοδωθούν το συντομότερο δυνατόν.
(Ταξίαρχος (ΜΗ) ε.α. – Μηχανικός Τηλεπικοινωνιών-Ηλεκτρονικών, Ph.D.)
Άμυνα
Γαλλική πρόταση-πακέτο για Rafale με «αντάλλαγμα» Mirage στην Ουκρανία – Αρνητική η Αθήνα
Οι επιχειρησιακές επιφυλάξεις και η πραγματική πρόταση στον ορίζοντα για τα γαλλικά δελταπτέρυγα
Στο παρασκήνιο των ευρωπαϊκών ισορροπιών και της στήριξης προς το Κίεβο, επανέρχεται ένα ευαίσθητο εξοπλιστικό ζήτημα που αγγίζει άμεσα την ελληνική αεροπορική ισχύ. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Παρίσι έχει καταθέσει πρόταση προς την Αθήνα που συνδέει την περαιτέρω ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας με Rafale με την παραχώρηση ελληνικών Mirage 2000-5 στην Ουκρανία.
Η πρόταση αφορά μέρος των 24 Mirage 2000-5 που διαθέτει σήμερα η Ελλάδα. Σε αντάλλαγμα, η γαλλική πλευρά φέρεται να προσφέρει ευνοϊκότερους οικονομικούς όρους για την προμήθεια επιπλέον μαχητικών Rafale, επιχειρώντας να «κλειδώσει» μια νέα συμφωνία ενίσχυσης του ελληνικού στόλου με γαλλικά αεροσκάφη.
Ωστόσο, η πρώτη αντίδραση της Αθήνας εμφανίζεται αρνητική. Οι επιφυλάξεις δεν είναι μόνο πολιτικές, αλλά κυρίως επιχειρησιακές, καθώς τα Mirage 2000-5 παραμένουν κρίσιμος πυλώνας της αποτρεπτικής ισχύος στο Αιγαίο, ιδιαίτερα λόγω των δυνατοτήτων τους σε αποστολές αναχαίτισης και χρήσης εξειδικευμένων όπλων.
Η γαλλική πρόταση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική του Παρισιού, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση δυτικών οπλικών συστημάτων προς την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, φαίνεται να επιχειρεί να αξιοποιήσει και στόλους συμμάχων χωρών, προκειμένου να ενισχύσει τις ουκρανικές αεροπορικές δυνατότητες χωρίς να επιβαρύνει αποκλειστικά τα δικά του αποθέματα.
Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα δεν είναι απλό. Η αποδέσμευση ακόμη και μέρους των Mirage θα δημιουργούσε κενό σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η μετάβαση σε έναν πλήρως «γαλλικό» στόλο με Rafale απαιτεί χρόνο, εκπαίδευση και επιχειρησιακή προσαρμογή.
Παράλληλα, η πρόταση φέρνει στο προσκήνιο και ένα ευρύτερο δίλημμα: τη συμμετοχή ή μη της Ελλάδας σε πιο ενεργές μορφές στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία, σε μια συγκυρία όπου η Αθήνα επιχειρεί να διατηρήσει ισορροπίες τόσο σε επίπεδο συμμαχιών όσο και σε επίπεδο εθνικής άμυνας.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που προκύπτει από τις πρώτες αντιδράσεις είναι σαφές. Η Αθήνα δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδυναμώσει, έστω και προσωρινά, τον υφιστάμενο αεροπορικό της κορμό, ακόμη κι αν το αντάλλαγμα αφορά πιο σύγχρονα μέσα. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η γαλλική πρόταση θα επανέλθει με βελτιωμένους όρους ή αν θα παραμείνει στο επίπεδο μιας πρώτης, διερευνητικής κίνησης.
Τα Mirage 2000-5 στην Κύπρο
Εμείς επιμένουμε στην πρόταση του επισμηναγού ε.α. Στέφανου Καραβίδα! .ο ζήτημα της Κύπρου είναι θέμα εισβολής και κατοχής.
Δεν μπορούμε να πούμε, ότι μόνο με τα Rafale η κατάσταση είναι εντάξει.
H αεροπορική ισχύς είναι η μοναδική που προσπερνά το τακτικό και το επιχειρησιακό επίπεδο και να δημιουργήσει στρατηγικά αποτελέσματα.
Προκειμένου να γίνει αυτό πρέπει οι αεροπορικές δυνάμεις να επιβιώσουν και να κατισχύσουν των αντιπάλων.
Είναι ζήτημα πολιτικής.
Οι αριθμοί δεν βγαίνουν.
Με βάση τη θεωρία της αεοπορικής ισχύος δεν μπορούμε να διαιρέσουμε τις δυνάμεις μας.
Δεν μπορούμε να αποσύρουμε μαχητικά.
Πρέπει κάποια από τα Mirage 2000-5 να πάνε είτε στην Κύπρο είτε στην Κρήτη.
Έπρεπε να δημιουργηθεί πυρήνας Ελλήνων Κυπρίων που να υπηρετούν σε ελληνικές μοίρες.
Να υπάρχει έτοιμη μαγιά δημιουργίας αεροπορικού βραχίωνα στην Κύπρο“, τόνισε στην αρχή και συνέχισε:
“Είναι πολύ σημαντικό και απαιτείται για να διασπάσει τις τουρκικές αεροπορικές δυνάμεις.
Το ζήτημα είναι “δόγμα απελευθέρωσης”, ενιαίος εθνικός ψυχισμός.
Μην επιτρέψουμε σε αυτούς τους οργανισμούς που δημιουργούν διασπαστικές συνιστώσες, να επιβιώσουν και να συνεχίσουν το διχαστικό τους έργο.
Να στηρίξουμε στρατιωτικά την Κύπρο, ως την ισχυρή λαβίδα του Ελληνισμού που είναι αναγκαία για το Ισραήλ.
Δεν θα φυσήξει ο αέρας που καρτερούμε, ούτε θα σηκωθεί ο Πενταδάχτυλος να τους αποσείσει”.
ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ
Η παρουσία του γαλλικού αεροπλανοφόρου «Charles de Gaulle» σε ελληνικές θάλασσες και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί ένδειξη της βούλησης του Παρισιού να προβάλει ισχύ στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και μια υπόμνηση της σχέσης που έχουν οικοδομήσει Ελλάδα και Γαλλία, καθώς μοιράζονται παρόμοια θεώρηση της κατάστασης στην ευρύτερη περιοχή Μέσης Ανατολής – Βόρειας Αφρικής. Μάλιστα, ενόψει και της ανανέωσης της συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία στην άμυνα και στην ασφάλεια, για την οποία –όπως η «Κ» αποκάλυψε πρώτη– ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να ταξιδέψει στην Αθήνα, οι ελληνογαλλικές συζητήσεις, σε διάφορα επίπεδα, έχουν αγγίξει μια σειρά από ζητήματα που συνδέονται και με τα δύο ενεργά πολεμικά μέτωπα, στην Ουκρανία και στην περιοχή γύρω από τον Περσικό Κόλπο.
Το Παρίσι προτείνει ως αντάλλαγμα για τη βοήθεια προς το Κίεβο την προμήθεια επιπλέον Rafale για την Πολεμική Αεροπορία σε καλύτερη τιμή.
Στο Ουκρανικό, η Γαλλία πρακτικά έχει αντικαταστήσει τις ΗΠΑ ως βασική πηγή στρατιωτικών πληροφοριών προς το Κίεβο, αλλά και προώθησης οπλικών συστημάτων. Η Ελλάδα ήδη έχει παραχωρήσει πυραύλους των αντιαεροπορικών συστημάτων Crotale, αλλά και άλλου είδους βλήματα που μπορούν να αξιοποιηθούν από την ουκρανική αεράμυνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η γαλλική πλευρά έχει διατυπώσει πρόταση στην Αθήνα για παραχώρηση κάποιων από τα 24 Μιράζ 2000-5 της Πολεμικής Αεροπορίας (Π.Α.) προς τις ουκρανικές δυνάμεις, οι οποίες ήδη επιχειρούν εκτεταμένα με αυτόν τον τύπο μαχητικού αεροσκάφους. Για την Αθήνα ευθύς εξαρχής δεν συζητείτο παραχώρηση δίχως κάποιο αντάλλαγμα, συζήτηση που σε αρχικό στάδιο αντιμετώπιζε κάποιες διαφωνίες. Πλέον οι Γάλλοι φαίνεται ότι συζητούν ανταλλάγματα, με πλέον ουσιαστικό για την Αθήνα αυτό της διαπραγμάτευσης καλύτερης τιμής για την προμήθεια επιπλέον Rafale για την Π.Α.
Λεπτές ισορροπίες
Είναι απολύτως σαφές ότι έως αυτή τη στιγμή η άρνηση της Αθήνας να παραχωρήσει ή να πουλήσει Μιράζ 2000-5 που θα καταλήξουν στο Κίεβο δεν υπαγορεύεται πρωτίστως από κάποια επιχειρησιακή λογική, αλλά αφορά κατά κύριο λόγο την πολιτική ατμόσφαιρα και συζήτηση εντός και εκτός Ελλάδος, καθώς ελληνικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί σε διαφορετικές περιοχές και λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Στο Ουκρανικό, η Αθήνα έχει να ισορροπήσει ανάμεσα στα αιτήματα των Γάλλων για επιπλέον συστήματα, αλλά και στην ανάγκη να εξοικονομηθούν χρήματα έως το τέλος του χρόνου για το «ταμείο» ενίσχυσης που έχουν θεσμοθετήσει οι ΗΠΑ για την αγορά όπλων προς την Ουκρανία (η περίφημη λίστα PURL).
Η Ρωσία προειδοποιεί τα κράτη της Βαλτικής για τα ουκρανικά drones
Μετά την έκρηξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, Αθήνα και Παρίσι ανταλλάσσουν απόψεις και γι’ αυτό το μέτωπο. Και σε αυτή την περίπτωση οι ελληνογαλλικές επαφές είναι εντατικές, με αντικείμενο την πρόταση που ο ίδιος ο κ. Μακρόν γνωστοποίησε αμέσως μετά τη σύντομη συνάντηση που είχε στις 9 Μαρτίου με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, ότι η Γαλλία επιθυμεί τη συγκρότηση ναυτικής δύναμης που θα αναλάβει κάποια αποστολή συνοδείας των πλοίων τα οποία διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ.
Η Αθήνα είχε απορρίψει τη σχετική ιδέα δημοσίως, ωστόσο συζητήσεις είχαν γίνει σε διάφορα επίπεδα. Οπως πληροφορείται η «Κ», η συζήτηση αυτή έχει επανέλθει και αυτή τη φορά διεξάγεται με βασικό αντικείμενο τον χρόνο έναρξης μιας τέτοιας αποστολής. Αν και σε γενικές γραμμές Αθήνα και Παρίσι συμφωνούν ότι μια τέτοια αποστολή δεν μπορεί παρά να έχει ως σημείο έναρξης ημερομηνία μεταγενέστερη εκείνης που θα οδηγήσει σε λήξη των εχθροπραξιών ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, είναι απολύτως προφανές ότι η συζήτηση αυτή θα συνεχιστεί για αρκετό καιρό ακόμη, καθώς πέρα από τη βούληση εξωτερικών παραγόντων, όπως είναι η Γαλλία και οι χώρες της Ευρώπης που θα συμφωνήσουν στη συγκρότηση ενός τέτοιου ναυτικού συνασπισμού, τον κομβικό ρόλο θα διαδραματίσει η άποψη των μοναρχιών του Περσικού Κόλπου. Κατά κύριο λόγο η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), αλλά και το Κατάρ με το Κουβέιτ έχουν πολύ πιο μακροπρόθεσμα συμφέροντα να υπερασπιστούν, καθώς η ευημερία τους είναι απολύτως εξαρτώμενη από την ελευθερία ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο, και τις επόμενες ημέρες θα γίνουν νέες συζητήσεις για μια «μεταπολεμική» κατάσταση στην περιοχή.
Τα διδάγματα των Patriot
Σημειώνεται, τέλος, ότι η συμφωνία του 2021, η οποία περιλαμβάνει αμοιβαία αμυντική συνδρομή σε περίπτωση που θα απειληθεί ελληνικό ή γαλλικό έδαφος, θα ανανεωθεί τις επόμενες εβδομάδες δίχως ουσιαστικές αλλαγές.
Ενίσχυση από την αρχή του πολέμου
Η Ελλάδα από τον Φεβρουάριο του 2022 μέχρι και σήμερα έχει παραχωρήσει σειρά συστημάτων διαφόρων τύπων προς τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Η συντριπτική πλειονότητα των οπλικών συστημάτων ή και πυρομαχικών που παραχώρησε η Αθήνα στο Κίεβο αφορά αυτόματα τυφέκια, πυραύλους για μηχανοκίνητους εκτοξευτές, αντιαεροπορικούς πυραύλους, παλαιά πυροβόλα και οχήματα, πολλά από τα οποία είτε πλησίαζαν στη λήξη της πιστοποίησής τους (εν ολίγοις δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν) είτε αποτελούσαν πλεονάζον υλικό, δύσκολα αξιοποιήσιμο πλέον από τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις. Σχεδόν το σύνολο των συστημάτων και των πυρομαχικών που παραχωρήθηκαν στην Ουκρανία κρίθηκαν σε συνεδριάσεις Συμβουλίων Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (ΣΑΓΕ) ως «εύχρηστος μη επιχειρησιακά αναγκαίος στρατιωτικός εξοπλισμός», κατά τη στρατιωτική ορολογία. Πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι κάποια παλαιά οβιδοβόλα του αμερικανικού στρατού που είχαν παραχωρηθεί στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’60 και πρακτικά δεν είχαν πλέον απολύτως καμία χρησιμότητα για τις Ενοπλες Δυνάμεις.
Υπεγράφη η συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ για τους εκτοξευτές πυραύλων PULS
Κάποια από αυτά τα συστήματα παραχωρήθηκαν έναντι τιμήματος, μέσω των ΗΠΑ και εν συνεχεία της Τσεχίας. Τα χρήματα αυτά ενίσχυσαν ευθέως τον προϋπολογισμό των Γενικών Επιτελείων. Στο πλαίσιο της αντιπυραυλικής ή αντιαεροπορικής προστασίας η Αθήνα έχει παραχωρήσει (και πουλήσει) βλήματα τύπου Sea Sparrow από το πλεόνασμα του Π.Ν. και πυραύλους των γαλλικής τεχνολογίας συστημάτων Crotale, που πλησίαζαν και αυτοί στη λήξη της χρησιμότητάς τους. Υπενθυμίζεται ότι στην αρχή του πολέμου η Αθήνα κατόρθωσε να ανταλλάξει συνολικά 40 γερμανικά Marder, τα οποία παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα από το Βερολίνο, με αριθμό ρωσικής κατασκευής και σχεδόν άχρηστων τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης ΒΜΡ-1 που προωθήθηκαν στην Ουκρανία. Ισως η πιο υποτιμημένη πτυχή της βοήθειας της Αθήνας προς το Κίεβο είναι εκείνη της εκπαίδευσης των Ουκρανών πιλότων μαχητικών F-16, μάλιστα σε αρκετά πρώιμη φάση της σύγκρουσης.
Άμυνα
Απάντηση-κόλαφος της Κάγια Κάλας σε Φαραντούρη για τουρκική NAVTEX
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ρητά ότι οι Τουρκικές «γενικές προειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας, αμφισβητούν την ελληνική κυριαρχία και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα».
Σαφές μήνυμα υπέρ των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας συνιστά η απάντηση της Ύπατης Εκπροσώπου για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλας στη γραπτή ερώτηση που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής και μέλος της επιτροπής Ασφάλειας & Άμυνας του Ευτωπαϊκο Κοινοβουλίου Νικόλας Φαραντούτης σχετικά με την τουρκική NAVTEΧ στο Αιγαίο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ρητά ότι οι Τουρκικές «γενικές προειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας, αμφισβητούν την ελληνική κυριαρχία και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα».
Ακόμη πιο κρίσιμη είναι η σαφής τοποθέτηση ότι η Τουρκία οφείλει «να αποφεύγει τις απειλές και να σέβεται την κυριαρχία όλων των κρατών μελών […] καθώς και όλα τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, μεταξύ άλλων και το δικαίωμα εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και ιδίως τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας».
Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη, «η διατύπωση αυτή είναι κόλαφος για την τουρκική αναθεωρητική πρακτική και ταυτόχρονα ξεκάθαρη ευρωπαϊκή επιβεβαίωση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων».
Σε δηλώσεις του μετά την ευρωπαϊκή απάντηση, ο Έλληνας ευρωβουλευτής τονίζει: «Η Ελλάδα έχει όχι μόνο δικαίωμα αλλά και υποχρέωση να ασκήσει πλήρως τα δικαιώματά της, όπως αυτά απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Καλώ την ελληνική κυβέρνηση:
* Να μην επιλέξει στάση αναμονής και αναχωρητισμού.
* Να μην εμφανίζεται να θέτει ως «κόκκινη γραμμή» τα 6 ναυτικά μίλια, τη στιγμή που το διεθνές δίκαιο και πλέον και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζουν ευρύτερα κυριαρχικά δικαιώματα.
* Να απόσχει από επιλογές που δημιουργούν την εντύπωση ανοχής ή ακόμη και έμμεσης νομιμοποίησης των τουρκικών διεκδικήσεων, όπως η αμφιλεγόμενη Διακήρυξη των Αθηνών».
Και καταλήγει: «Τώρα που Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει ξεκάθαρα το πλαίσιο σεβασμού της κυριαρχίας των κρατών-μελών, η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να παραμένει εγκλωβισμένη σε φοβικά σύνδρομα και στρατηγική αδράνεια. Απαιτείται δράση τώρα».
🚨 Απάντηση Κ. Κάλλας σε Φαραντούρη για τουρκική NAVTEX:
➡️ Σαφές μήνυμα προς την Τουρκία, αλλά ταυτόχρονα προς την ελληνική κυβέρνηση, συνιστά η απάντηση της Ύπατης Εκπροσώπου 🇪🇺 για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλας, στην ερώτηση που κατέθεσα στις 29 Ιανουαρίου 2026 σχετικά… pic.twitter.com/jFPk9yceIt
— Νικόλας Φαραντούρης / Nikolas Farantouris (@NFarantouris) April 8, 2026
Άμυνα
Μουντζουρούλιας: Μήνυμα ισχύος στην Τουρκία! Η Ελλάδα παίρνει ισραηλινό όπλο-κλειδί
Η μεγάλη συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ για τα πυραυλικά συστήματα PULS και γιατί η εξέλιξη αυτή αλλάζει τα δεδομένα στην περιοχή.
Μια εξέλιξη με σαφές στρατηγικό αποτύπωμα για την ελληνική άμυνα και τη γεωπολιτική θέση της χώρας καταγράφηκε με την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας – Ισραήλ για την προμήθεια του πυραυλικού συστήματος PULS. Πρόκειται για μια κίνηση που, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, αλλάζει τα δεδομένα τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, προκαλώντας ήδη ισχυρές αντιδράσεις σε Ισραήλ και Τουρκία.
Η συμφωνία υπεγράφη από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων και αφορά ένα σύστημα που θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο για την αναβάθμιση της ελληνικής ισχύος πυρός. Το PULS, ισραηλινής προέλευσης, παρουσιάζεται ως ένα ευέλικτο και οικονομικά αποδοτικό σύστημα βολών ακριβείας, με δυνατότητα αξιοποίησης διαφορετικών τύπων πυρομαχικών και πλήγματος στόχων σε αποστάσεις που φθάνουν έως και τα 300 χιλιόμετρα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της εκπομπής, το μεγάλο πλεονέκτημα του συστήματος είναι η ταχύτητα αντίδρασης, η ακρίβεια και η δυνατότητα προσαρμογής της βολής ανάλογα με τον στόχο και την απόσταση. Η εικόνα που δίνεται είναι ότι η Ελλάδα αποκτά ένα όπλο που ενισχύει άμεσα την αποτρεπτική της ισχύ και δημιουργεί νέα δεδομένα στον ευρύτερο χώρο του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η ισραηλινή ανάγνωση της συμφωνίας. Όπως επισημάνθηκε στην εκπομπή, το θέμα προβλήθηκε έντονα στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, με σαφή αναφορά στην εμβάθυνση της αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας – Ισραήλ. Ο ίδιος ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατς, μίλησε για συμφωνία που αντανακλά τη στενή σχέση των δύο χωρών στον τομέα της ασφάλειας, στέλνοντας μήνυμα ότι η συνεργασία αυτή δεν είναι περιστασιακή, αλλά στρατηγική.
Την ίδια ώρα, η αντίδραση από την Τουρκία ήταν έντονη. Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, τουρκικά μέσα ενημέρωσης έσπευσαν να παρουσιάσουν την ελληνική απόκτηση των PULS ως επιθετική κίνηση, ισχυριζόμενα ότι η Αθήνα αποκτά εκτοξευτές πυραύλων με στόχο τα μικρασιατικά παράλια. Το αφήγημα αυτό, όπως τονίστηκε, αποκαλύπτει περισσότερο την τουρκική ανησυχία παρά την πραγματικότητα.
Η εκπομπή συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με τη γενικότερη γεωπολιτική αναβάθμιση του άξονα Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, αλλά και με τον ευρύτερο σχεδιασμό που, κατά την προσέγγιση του Ανδρέα Μουντζουρούλια, αγγίζει και την Ινδία. Σε αυτό το πλαίσιο, τα ισραηλινά οπλικά συστήματα δεν αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένες αγορές, αλλά ως κομμάτια μιας μεγαλύτερης αρχιτεκτονικής συνεργασίας απέναντι σε αναθεωρητικούς και αποσταθεροποιητικούς παίκτες της περιοχής.
Στο ίδιο πνεύμα εντάχθηκε και η αναφορά στην ελληνική πυροβολαρχία Patriot στη Σαουδική Αραβία, η οποία, όπως σημειώθηκε, συνεχίζει να αποδεικνύει την επιχειρησιακή της αξία, έχοντας αναχαιτίσει τόσο ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους όσο και drones. Η ελληνική παρουσία στον Κόλπο, σύμφωνα με την εκπομπή, δεν είναι συμβολική, αλλά προσδίδει στη χώρα γεωπολιτικό αποτύπωμα και πολύτιμα ανταλλάγματα για το μέλλον.
Την ίδια στιγμή, η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία της και στην Κύπρο, με αποστολή φρεγάτας εξοπλισμένης με το ελληνικό αντι-drone σύστημα «Κένταυρος». Η κίνηση αυτή παρουσιάζεται ως ακόμη ένα δείγμα ότι η Ελλάδα επιχειρεί να χτίσει αποτροπή όχι μόνο με ξένα συστήματα, αλλά και με εγχώρια τεχνολογία, κάτι που αποκτά ιδιαίτερη σημασία εν μέσω κλιμάκωσης της τουρκικής ρητορικής.
Η εκπομπή στάθηκε επίσης στην αυξανόμενη ισραηλινή καχυποψία απέναντι στην Τουρκία. Μέσα από αναλύσεις ισραηλινών μέσων, αλλά και δημοσιεύματα όπως αυτά της Jerusalem Post, αναδείχθηκε η άποψη ότι η Τουρκία εξελίσσεται σε νέο παράγοντα αποσταθεροποίησης, από το Κέρας της Αφρικής και τη Συρία έως το Αιγαίο και την Κύπρο. Σε αυτή τη μεγάλη εικόνα, η ενίσχυση του ελληνισμού από το Ισραήλ ερμηνεύεται ως μέρος ενός σχεδίου περιορισμού των τουρκικών φιλοδοξιών.
Συνολικά, η συμφωνία για τα PULS δεν παρουσιάζεται απλώς ως μια ακόμη αμυντική αγορά. Παρουσιάζεται ως μια κίνηση με έντονο γεωπολιτικό συμβολισμό, που επιβεβαιώνει πως η Ελλάδα επενδύει σε σύγχρονες δυνατότητες, ενισχύει τη συμμαχία της με το Ισραήλ και στέλνει μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση ότι επιδιώκει ρόλο ισχύος στην περιοχή.
-
Διεθνή1 μήνα πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ! Συντριβή τουρκικού F-16 – Νεκρός ο πιλότος – Σοκάρει η στιγμή της πτώσης (ΒΙΝΤΕΟ)
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 εβδομάδες πρινΟ Τασούλας ξέχασε στον αέρα τα λόγια του! Το φάλτσο της 25ης Μαρτίου που έδειξε αμηχανία στο ύψος του θεσμού του προέδρου της Δημοκρατίας
-
Άμυνα1 μήνα πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ: Αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του πιλότου του F-16 που συνετρίβη! «Είμαστε εδώ για το μέλλον μας στους αιθέρες» δήλωνε σε πρωτοχρονιάτικο μήνυμα της Πολεμικής Αεροπορίας
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΣτρατηγική Σύμπραξη Ελλάδας-Κορέας-ΗΠΑ! Ο Όμιλος ONEX Μετατρέπει τα Ελληνικά Ναυπηγεία σε Διεθνή Κόμβο Καινοτομίας
-
Πολιτική2 μήνες πρινΠοιος προστατεύει την αλήθεια; Ο «Έλληνας» δολοφόνος στη Γερμανία που…. δεν ήταν ποτέ Έλληνας
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΜια απάντηση στον (ανιστόρητο) Ράμα
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινH Γκίλφοϊλ πήρε το “όπλο” της! «Είμαι εδώ ως Αμερικανίδα πρέσβης και αυτό σημαίνει να αντισταθώ πολύ επιθετικά στα κινεζικά συμφέροντα» – Η Ελευσίνα ως «αντίβαρο» στον Πειραιά
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤούρκος διπλωμάτης αποστομώνει Έλληνες Ακαδημαϊκούς ότι η Τουρκία έχει δικαιώματα στο Αιγαίο! “Σημάδι ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι πλέον βυθισμένη σε βαθιά νερά”
