Του Νίκου Ι. Σπανού
Ναυάρχου Λ.Σ.–ΕΛ.ΑΚΤ. ε.α. – Διεθνούς Πραγματογνώμονα Ναυτιλιακών Θεμάτων

Υπάρχουν εποχές κατά τις οποίες οι μεγάλες γεωπολιτικές συγκρούσεις εκδηλώνονται με πολεμικά πλοία, στρατιωτικές κινητοποιήσεις και ηχηρές διπλωματικές ανακοινώσεις. Υπάρχουν, όμως, και στιγμές κατά τις οποίες ένα υποθαλάσσιο καλώδιο αρκεί για να αποκαλύψει τις βαθύτερες αντιθέσεις μιας ολόκληρης περιοχής.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, γνωστή ως Great Sea Interconnector, δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα φιλόδοξο ενεργειακό εγχείρημα. Έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο η τεχνολογία, η οικονομία, το Διεθνές Δίκαιο και η ναυτική ισχύς συναντώνται στον ίδιο γεωγραφικό χώρο.

Και το κρισιμότερο ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα τοποθετηθεί το καλώδιο στον βυθό της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι τι ακριβώς διακυβεύεται στην επιφάνεια της θάλασσας.

Μια ενεργειακή σύνδεση με γεωπολιτικό βάθος

Το έργο φιλοδοξεί να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, συνδέοντας το ηλεκτρικό της σύστημα με την ηπειρωτική Ευρώπη μέσω της Ελλάδας και δημιουργώντας προοπτικές ευρύτερης διασύνδεσης με το Ισραήλ.

Πρόκειται για υποδομή στρατηγικής σημασίας, η οποία υπερβαίνει την απλή μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί πλέον αναπόσπαστο στοιχείο της εθνικής ασφάλειας. Ένα κράτος που εξαρτάται αποκλειστικά από περιορισμένες πηγές ηλεκτροπαραγωγής είναι περισσότερο εκτεθειμένο σε κρίσεις, ανατιμήσεις και διαταραχές του εφοδιασμού.

Ωστόσο, η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι ένας ουδέτερος γεωγραφικός διάδρομος. Είναι μια θαλάσσια περιοχή όπου συναντώνται διαφορετικές αντιλήψεις περί δικαιοδοσίας, ανταγωνιστικές στρατηγικές και σημαντικά οικονομικά συμφέροντα.

Η επανεκκίνηση των ερευνών για το καλώδιο, με τη συμμετοχή γαλλικών επιχειρηματικών και τεχνικών φορέων, επαναφέρει στο προσκήνιο αυτήν ακριβώς τη σύνθετη πραγματικότητα.

Όταν μια NAVTEX αποκτά στρατηγική σημασία

Για τον απλό πολίτη, μια NAVTEX μπορεί να μοιάζει με μια συνηθισμένη ναυτιλιακή αναγγελία. Για όσους, όμως, γνωρίζουν τον επιχειρησιακό χαρακτήρα της θάλασσας, η σημασία της μπορεί να είναι πολύ ευρύτερη.

Η NAVTEX αποτελεί μέσο ενημέρωσης της ναυσιπλοΐας και όχι αυτοτελή τίτλο κυριαρχίας ή θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Όταν, όμως, εκδίδονται αντικρουόμενες αναγγελίες για την ίδια περιοχή, μπορεί να αναδεικνύονται βαθύτερες διαφωνίες σχετικά με τις αρμοδιότητες και τα δικαιώματα των εμπλεκόμενων κρατών.

Η Τουρκία έχει διατυπώσει αντιρρήσεις για δραστηριότητες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση, επικαλούμενη δικές της θαλάσσιες διεκδικήσεις και το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η Ελλάδα απορρίπτει αυτές τις αξιώσεις στον βαθμό που θίγουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Το ζήτημα, συνεπώς, υπερβαίνει την τεχνική εκτέλεση μιας υποθαλάσσιας εγκατάστασης.

Αγγίζει την ουσία μιας ιδιαίτερα σημαντικής διάκρισης: άλλο πράγμα η ενημέρωση για την ασφαλή διεξαγωγή θαλάσσιων εργασιών και άλλο η αναγνώριση δικαιώματος τρίτου κράτους να εγκρίνει ή να απαγορεύει τις εργασίες αυτές.

Η διάκριση δεν είναι απλώς λεκτική. Μπορεί να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζονται αντίστοιχες δραστηριότητες στο μέλλον.

Το Δίκαιο της Θάλασσας δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πεδίο επιβολής ισχύος

Το άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, το δικαίωμα τοποθέτησης υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα.

Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι όλες οι εργασίες, ιδίως οι προπαρασκευαστικές έρευνες, υπάγονται αυτομάτως στο ίδιο νομικό καθεστώς. Η φύση κάθε δραστηριότητας, η θαλάσσια ζώνη και οι εφαρμοστέοι κανόνες έχουν καθοριστική σημασία.

Εκεί βρίσκεται και η ουσία της σημερινής αντιπαράθεσης.

Το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά, ούτε να υποκαθίσταται από τη δυνατότητα μιας χώρας να αναπτύσσει στρατιωτική παρουσία στην περιοχή.

Η ναυτική ισχύς οφείλει να υπηρετεί τη σταθερότητα και την προστασία της νόμιμης δραστηριότητας. Δεν πρέπει να λειτουργεί ως μηχανισμός δημιουργίας τετελεσμένων εις βάρος των δικαιωμάτων άλλων κρατών.

Από την άλλη πλευρά, η αποτελεσματική υπεράσπιση των δικαιωμάτων απαιτεί περισσότερο από νομική επιχειρηματολογία. Προϋποθέτει επιχειρησιακή ετοιμότητα, συνεπή διπλωματία και σαφή στρατηγικό σχεδιασμό.

Η Ευρώπη μπροστά στη δική της δοκιμασία

Εδώ ανακύπτει ένα ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει τη σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης και έχει δεσμεύσει σημαντικούς οικονομικούς πόρους για την υλοποίησή της.

Αλλά μια ευρωπαϊκή υποδομή δεν εξασφαλίζεται αποκλειστικά με χρηματοδότηση.

Χρειάζεται πολιτική συνέπεια, διπλωματική υποστήριξη και αποτελεσματικό πλαίσιο προστασίας απέναντι σε κινδύνους που ενδέχεται να επηρεάσουν την κατασκευή και τη μελλοντική λειτουργία της.

Εάν η Ευρώπη φιλοδοξεί να αποκτήσει ουσιαστική στρατηγική αυτονομία, οφείλει να αντιμετωπίζει την ασφάλεια των ενεργειακών της δικτύων ως συλλογική ευθύνη.

Το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση όπου η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική συναντά την πραγματικότητα της θαλάσσιας γεωστρατηγικής.

Δεν αρκεί να χαρακτηρίζεται ένα έργο ευρωπαϊκής προτεραιότητας. Πρέπει να διαμορφώνονται και οι συνθήκες που επιτρέπουν την πραγματοποίησή του.

Η θάλασσα του αύριο θα κρίνεται και στον βυθό της

Για δεκαετίες, η ναυτική στρατηγική επικεντρωνόταν κυρίως στον έλεγχο θαλάσσιων οδών, στη δυνατότητα προβολής ισχύος και στην προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας.

Σήμερα, η εικόνα μεταβάλλεται.

Στον βυθό των θαλασσών βρίσκονται ενεργειακές υποδομές, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και συστήματα των οποίων η λειτουργία είναι ζωτική για την οικονομία και την κοινωνία.

Η προστασία τους δεν αποτελεί πλέον δευτερεύουσα τεχνική αποστολή, αλλά κρίσιμο πεδίο της σύγχρονης θαλάσσιας ασφάλειας.

Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου υπενθυμίζει ότι οι μελλοντικές γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις δεν θα αφορούν αποκλειστικά την επιφάνεια της θάλασσας. Θα αφορούν ολοένα περισσότερο όσα βρίσκονται κάτω από αυτήν.

Γι’ αυτό απαιτείται ολοκληρωμένη προσέγγιση που συνδυάζει τη ναυτική επιτήρηση, την τεχνολογική προστασία, τη διεθνή συνεργασία και την πρόληψη κρίσεων.

Το πραγματικό διακύβευμα

Η επιτυχία του Great Sea Interconnector δεν πρέπει να κριθεί αποκλειστικά με όρους τεχνικής ολοκλήρωσης ή οικονομικής απόδοσης, όσο σημαντικοί και αν είναι.

Το έργο αναδεικνύει ένα ευρύτερο ερώτημα: μπορούν οι ευρωπαϊκές χώρες να αναπτύσσουν κρίσιμες υποδομές, στηριζόμενες στο Διεθνές Δίκαιο και σε αποτελεσματικούς μηχανισμούς ασφάλειας, χωρίς οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις να καθορίζουν διαρκώς τα όρια των δυνατοτήτων τους;

Η απάντηση απαιτεί σοβαρότητα και στρατηγική συνέχεια. Ούτε οι υπερβολικές διακηρύξεις ούτε η υποτίμηση των πραγματικών κινδύνων συνιστούν αποτελεσματική πολιτική.

Στη θάλασσα, η αξιοπιστία ενός κράτους δεν αποδεικνύεται από την ένταση των δηλώσεών του, αλλά από τη συνέπεια των ενεργειών του.

Γιατί, τελικά, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ένα καλώδιο μπορεί να ενώσει δύο χώρες. Είναι αν οι χώρες αυτές, μαζί με την Ευρώπη, μπορούν να διασφαλίσουν ότι η θάλασσα θα παραμείνει χώρος σύνδεσης και συνεργασίας, αντί να μετατραπεί σε πεδίο επιβολής γεωπολιτικών περιορισμών.

Και αυτό είναι ένα ζήτημα πολύ μεγαλύτερο από ένα καλώδιο.

Γράφει ο Απόστολος Αποστολόπουλος

Η συμφωνία Τραμπ-Πούτιν για την αγορά Ρωσικού πετρελαίου από τις ΗΠΑ επιβεβαιώνει δημοσίως ότι οι Υπερδυνάμεις λειτουργούν, όταν το κρίνουν, ανεξάρτητα από τους άλλους, υποδεέστερους, διεθνείς παίκτες. Οι Διεθνείς Κανόνες λειτουργούν και προσαρμόζονται ώστε να εξυπηρετούν τελικά  το συμφέρον των τριών «συνεργαζόμενων ανταγωνιστών» ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία. Παρένθεση: Λένε, ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζουν οξεία επίθεση στο Ιράν. Ίσως υπονοούν εκφοβισμό, απλώς. Ίσως, όμως, ο Τραμπ αγνοεί (παραβλέπει-υποτιμά) ότι αν κουνηθεί λίγο παραπάνω η περιοχή τότε το καθεστώς όχι στο Ιράν αλλά στη Σαουδική Αραβία μπορεί να γκρεμιστεί με πάταγο και η κατάσταση να γίνει ασυμμάζευτη-για τις ΗΠΑ πρωτίστως.

Οι Ευρωπαίοι ανήκουν στην κατηγορία εκείνων που φωνάζουν για να δώσουν θάρρος στον εαυτό τους. Εχουν καταντήσει να έχουν αποκούμπι την Ουκρανία του Ζελένσκι. Για όσα καθορίζουν το μέλλον η επιρροή τους φθίνει ενώ το βάρος του λεγόμενου «Τρίτου Κόσμου» αυξάνει. Η Τουρκία τραμπαλίζεται, πάει να σηκώσει κεφάλι αλλά την μαζεύουν.

Στην Ελλάδα οι κορυφές του πολιτικού και οικονομικού  κατεστημένου, βαυκαλίζονται ότι θα περισώσουν τη φάτσα τους και το πορτοφόλι τους αν παραδοθούν «Ψυχή τε και σώματι» σε όποιον ξένο προσφερθεί να τους αγορασει-η αναταραχή περί την κ. Κίμπερλι  είναι υπόθεση των Αμερικανών.

ΤΟ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ

Το ελληνικό κατεστημένο επιδεικνύει εντυπωσιακή αδυναμία κατανόησης της πραγματικότητας αλλά και οι κινήσεις των ηγεσιών στο Παρίσι-Βερολίνο αποκαλύπτουν ότι η δουλική υπακοή στον «Αμερικανό φίλο» έχει  μοιραία αποτελέσματα τόσο στη μικρή Ελλάδα όσο και στο ένδοξο Παρίσι ή στο βάναυσο Βερολίνο.

Είναι σπάνια η περίπτωση τέτοιας αδυναμίας του κατεστημένου να  επιλέξει ικανούς ανθρώπους για να το εξυπηρετήσουν και να διοικήσουν τη χώρα. Αυτό σημαίνει πρωτοφανή φθορά και διαφθορά βαθιά στις ελίτ αλλά και στο κοινωνικό Σώμα. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι, για την Ελλάδα, ο «κύριος κουτσό άλογο» που φυσάει και ξεφυσάει στο ίσωμα, πριν καν ξεκινήσει ο προεκλογικός αγώνας…Ούτε καν την κ. Δούρου  μπορεί να κάνει ζάφτι.  Αποτυχία χωρίς προηγούμενο που αποκαλύπτει γενικότερα πόσο «άδειο», πολιτικά, είναι το «ρετιρέ» της χώρας. Μόνο ένας τσαρλατάνος της γειτονιάς μπορεί να παίξει σε τέτοιο γήπεδο. Όχι, πάντως,  Αριστερά αντάξια ιστορικών αρχηγών πχ Φλωράκης ούτε Δεξιά άξια σεβασμού πχ όπως ο Κων/νος Καραμανλής.

Παρίσι- Βερολίνο και λοιποί του Βορρά κατέγραψαν την αδυναμία τους. Ο Ισπανός Σάντσεθ, με όλα τα προβλήματα του Νότου που ξέρουμε, σθεναρός απέναντι στους Βόρειους ανθρωποφάγους, βρέθηκε αντίπαλος με μια γριούλα που παραλίγο να μετατρέψει το αδιαμόρφωτο πλήθος σε μάχιμο Σώμα αλλά την νίκησε ο θάνατος. Στην Ελλάδα ο Μητσοτάκης ψάχνει μήπως αρπάξει καμιά δεκάρα που ξέφυγε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, λες και δεν ήξερε ότι  έρχονται εκλογές και οι κάλπες θέλουν χρήμα! Αλλά μωραίνει Κύριος…

Το Λονδίνο, η «δόλια Αλβιών»,  συνεχίζει να στηρίζει την επιθετική αντιρωσική πολιτική του Ζελένσκι. Ο Τραμπ λέει κι αυτός εναντίον του Ζελένσκι αλλά δεν το εννοεί. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να βλέπουν την Ρωσία ως (συνεργαζόμενο) αντίπαλο και ο Ουκρανός είναι ο καλύτερος για να την φθείρει.  Οι Άγγλοι εκφράζουν μια ιστορικά διαχρονική, σκληρή αντιπαλότητα με την Ρωσία, τάση με γερές βάσεις και σε ηγετικούς κύκλους των ΗΠΑ.

Αν οι ΗΠΑ επιδιώξουν την μονοκρατορία, τότε ο παγκόσμιος ή ένας παρατεταμένος Πόλεμος θα είναι η πιο πιθανή κατάληξη. Αλλιώς πότε θα βρέχει, πότε θα χιονίζει, πότε θα κάνει ξαστεριά.

Γράφει η Μανταλένα Παπαδοπούλου

Υπάρχει άραγε Έλληνας ή Ελληνίδα που δεν ένοιωάσε υπερηφάνεια ακούγοντας τα όμορφα λόγια του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών και Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, σε έναν ιστορικό τόπο με φόντο την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα; Σε έναν τόπο που συμβολίζει τις ιδέες και τις αξίες πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε ο δυτικός πολιτισμός από την αρχαιότητα έως σήμερα;

Δεν αναφέρομαι σε μίζερους απάτριδες που αντιμετωπίζουν με δυσανεξία κάθε αναφορά στην ιστορική παρακαταθήκη του Έθνους. Αναφέρομαι στον μέσο Έλληνα, ο οποίος μετά από χρόνια διεθνούς απαξίωσης, όταν μας αποκαλούσαν τεμπέληδες και κλέφτες, άκουσε έναν εκπρόσωπο παγκόσμιας δύναμης να αναγνωρίζει το ιστορικό βάθος και τη σημασία της Ελλάδας.

Φτάσαμε, όμως, στο σημείο να χρειάζεται ένας ξένος σύμμαχος να μας υπενθυμίσει τα διδάγματα της ιστορίας μας και να σημειώσει το αυτονόητο: «Δεν επιθυμούμε να δούμε τη γενέτειρα της Δύσης να απειλείται από κακές αποφάσεις, αδράνεια και αποτυχία αντιμετώπισης των προκλήσεων» μήπως επιτέλους κάποιοι στο πολιτικό μας σύστημα, αλλά και στην ελληνική κοινωνία, αντιληφθούν ότι δεν είναι στραβός ο γιαλός, εμείς στραβά αρμενίζουμε. Καθώς οι φιλοφρονήσεις δεν υποκαθιστούν τη στρατηγική, το πραγματικό ζητούμενο είναι κατά πόσο το θετικό πρόσημο της παρουσίας Ρούμπιο, μπορεί  να μετουσιωθεί σε μετρήσιμο στρατηγικό αποτέλεσμα και με ποιες προϋποθέσεις.

Σε έναν κόσμο ρευστότητας και ανισορροπίας, όπου κυριαρχεί ο διεθνής ανταγωνισμός, οι ΗΠΑ αγωνίζονται για τη διατήρηση της ηγετικής τους θέσης. Με τη διαμόρφωση της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας, αλλά και των εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών που διέρχονται από τη Μεσόγειο, η Ελλάδα αποτελεί έναν ιδιαίτερα χρήσιμο σύμμαχο. Η γεωγραφική της θέση και η δυνατότητα να αποτελέσει κόμβο συνδεσιμότητας προσδίδουν στη χώρα μας αυξημένη στρατηγική σημασία.

Ο στρατηγικός στόχος να αποτελέσει τη κυριότερη πύλη εισόδου του αμερικανικού υγροποιημένου αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ο Κάθετος Διάδρομος και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Κύπρου μέσω του Great Sea Interconnector (GSI) εξυπηρετούν τα μεγάλα γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ. Παράλληλα, η Ελλάδα είναι στρατηγικά χρήσιμη και στον τομέα της άμυνας. Η ενέργεια και η άμυνα δε, βρίσκονται στον πυρήνα του δόγματος εθνικής ασφαλείας του Τραμπ. Το ερώτημα είναι αν αυτή η χρησιμότητα αρκεί για να εξασφαλίσει και την έμπρακτη στήριξη των ελληνικών θέσεων εκεί όπου συγκρούονται με τις τουρκικές επιδιώξεις.

Για τη διοίκηση Τραμπ, το διεθνές δίκαιο καθίσταται περίπου ασήμαντο και οι διακρατικές σχέσεις είναι συναλλακτικές. Η Ελλάδα όμως έναντι της Τουρκίας δεν έχει επιδείξει και ιδιαίτερα χαρίσματα στο κοινώς λεγόμενο «παζάρι». Όταν οι πολιτικές χαράσσονται επί τη βάσει υπολογισμών κόστους-οφέλους, όπως κάνουν όλοι οι ορθολογικοί δρώντες στο διεθνές σύστημα με ένστικτο επιβίωσης ή/και ευημερίας, μια «μικρή» υποχώρηση της Ελλάδας δια της τεθλασμένης αποτελεί το μικρότερο κόστος για τους Αμερικανούς.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι τουρκικές απαιτήσεις γύρω από τις έρευνες και τις εργασίες που απαιτούνται, διατηρούν ένα κλίμα διαρκούς ανησυχίας. Στην περιοχή της Κάσου, όπου σχεδιάζονται οι εργασίες για το καλώδιο, η Τουρκία προβάλλει απαιτήσεις που συνδέονται με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά αυτό δεν μπορεί να θεμελιώσει δικαιώματα σε βάρος τρίτων χωρών. Η Ελλάδα, από την άλλη, έχει οριοθετήσει μερικώς ΑΟΖ με την Αίγυπτο. Πράγματι έχουμε κατοχυρωμένο δικαίωμα με βάση το άρθρο 79 παράγραφος 2 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Το ζήτημα δεν είναι αν η Ελλάδα διαθέτει νομικά επιχειρήματα, που όντως έχει. Το ζήτημα είναι αν στη πράξη μπορούμε να ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Τα υπερασπιζόμαστε ή υποχωρούμε κάθε φορά γιατί «τι θέλετε να κάνουμε; Πόλεμο;». Εν μέσω διεθνών ανταγωνισμών, παγκόσμιας ρευστότητας, διεκδίκησης ισχύος και επιρροής, μηδαμινή βαρύτητα έχει η εμμονή και ο εφησυχασμός στο διεθνές δίκαιο. Το διεθνές δίκαιο δεν είναι άλλοθι αδράνειας.

Τι μας είπε, λοιπόν, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, σε σχετική ερώτηση. Ότι αυτά θα συζητηθούν ιδιωτικά και μέσω διπλωματικών οδών. Η διατύπωση αυτή δεν προδικάζει ούτε την υποστήριξη, ούτε την απόρριψη των ελληνικών θέσεων. Αλλά η υπεραισιοδοξία που διακατέχει κάποιους, επειδή μας έπλεξε το εγκώμιο και αναγνώρισε την ιστορική μας αξία στερείται παντελώς ορθολογικής θεμελίωσης. Η εμπειρία έχει δείξει χρόνια ολόκληρα ότι ακόμα και εκεί που το διεθνές δίκαιο είναι σαφές, η διαχρονική παραίνεση των ΗΠΑ είναι «βρείτε τα» εξισώνοντας τον επιτιθέμενο με τον αμυνόμενο. Και όταν η ένταση κορυφώνεται, εκείνος που θεωρείται πιθανότερο να υποχωρήσει, δέχεται συνήθως τις ισχυρότερες πιέσεις.

Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε «αδιανόητο» το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης. Αδιανόητο ήταν το ενδεχόμενο πολλές φορές στο παρελθόν. Δεν επιθυμούν εντάσεις ανάμεσα σε δυο συμμάχους τους, αλλά ποιον θα πιέσουν για να αποκλιμακωθεί η όποια όξυνση; Εκείνον που εμφανίζεται πιο προβλέψιμος, υπάκουος και απρόθυμος να αναλάβει το κόστος μιας αντιπαράθεσης. Έχουμε, δυστυχώς, δώσει δείγματα γραφής.

Η κρίση των Ιμίων παραμένει χαρακτηριστικό ιστορικό προηγούμενο. Το «no ships, no troops, no flags» και η Μαδρίτη που ακολούθησε, μας θυμίζει πάντα ότι τέτοια αποκλιμάκωση μπορεί να αποτρέψει μια πολεμική σύγκρουση, αλλά όχι μόνο δεν επιλύει τα προβλήματα που την προκάλεσαν, αντίθετα, ανοίγει περαιτέρω τις απειλητικές ορέξεις της γείτονος και μετατρέπεται σε μηχανισμό σταδιακής υποχώρησης. Και μπορεί να μην υπάρχει σήμερα Σημίτης, αλλά έχει αφήσει επικίνδυνη παρακαταθήκη.

Καταλήγοντας, η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζει την ασφάλειά της στην προσδοκία ότι οι σύμμαχοί της θα υπερασπίζονται πάντοτε τα συμφέροντά της επειδή αναγνωρίζουν τη γεωστρατηγική της αξία. Ο Ρούμπιο είπε ότι προτεραιότητα είναι το εθνικό συμφέρον. Ισχύει και για εμάς; Και αν ναι, το ακούσαμε; Γιατί ως φαίνεται, οδηγούμαστε εκ νέου, με εύσχημο τρόπο και δια της τεθλασμένης να δεχθούμε τετελεσμένα. Θα ζητήσουμε «άδεια» της Τουρκίας; αν δεν ζητήσουμε άδεια, θα «ενημερώσουμε» την Τουρκία ως μη οφείλουμε; Και αν δεν το κάνουμε εμείς, θα το κάνει η γαλλική εταιρεία και εμείς θα κάνουμε ότι δεν καταλάβαμε; Θα αποκτήσει η Τουρκία λόγο στη δική μας περιοχή δημιουργώντας ένα ακόμα κακό προηγούμενο; Αυτό οδηγεί σε τετελεσμένα, απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων και de facto αποτελέσματα.

Όταν ζητάς από τον ξένο παράγοντα να σε υποστηρίξει ως σύμμαχο έναντι άλλων συμμάχων, πρέπει να είσαι διατεθειμένος να πας μέχρι τέλους. Η ισχύς και τα οπλικά συστήματα καθίστανται άχρηστα σε αυτούς που δεν επιδεικνύουν τη βούληση, την πρόθεση, την αποφασιστικότητα να τα χρησιμοποιήσουν, πολλώ δεν μάλλον όταν το διατυμπανίζουν κιόλας. Πρέπει να επιλέξουμε αν θα είμαστε για τους Αμερικανούς ο σύμμαχος που εξυπηρετεί ή ο σύμμαχος που σέβονται.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Εστία 16/10/2026