Η παρέμβαση του Ιλχάμ Αλίγιεφ στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Γερεβάν δεν ήταν μια απλή διπλωματική τοποθέτηση. Ήταν μια προσεκτικά μελετημένη πολιτική κίνηση, με στόχο να παρουσιαστεί η μεταπολεμική πραγματικότητα στον Νότιο Καύκασο ως ήδη παγιωμένη «ειρήνη» υπέρ του Αζερμπαϊτζάν.

Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν δεν βρέθηκε αυτοπροσώπως στην αρμενική πρωτεύουσα. Συμμετείχε μέσω βιντεοσύνδεσης από το Μπακού, αποφεύγοντας την εικόνα φυσικής παρουσίας στο Γερεβάν, σε μια φάση εξαιρετικά ευαίσθητη για τις σχέσεις Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν. Με αυτόν τον τρόπο κράτησε πολιτική απόσταση, αλλά παρέμεινε ενεργός στο τραπέζι, χωρίς να εμφανιστεί ότι νομιμοποιεί πλήρως τη νέα κατάσταση μέσω μιας συμβολικής επίσκεψης στην Αρμενία.

Για το Μπακού, το ζήτημα έχει λυθεί. Η «ειρήνη» έχει επιτευχθεί. Όσοι αμφισβητούν αυτή την εκδοχή, σύμφωνα με τη γραμμή Αλίγιεφ, είτε παραπληροφορούν είτε εφαρμόζουν «διπλά πρότυπα» εις βάρος του Αζερμπαϊτζάν.

Μόνο που αυτή η εικόνα απέχει πολύ από την πραγματικότητα που βίωσαν οι Αρμένιοι του Αρτσάχ.

Η «ειρήνη» που προέκυψε μετά από στρατιωτική επικράτηση

Ο Αλίγιεφ παρουσίασε τη σημερινή κατάσταση ως φυσιολογικό αποτέλεσμα ειρηνευτικής διαδικασίας. Αναφέρθηκε στην κοινή δήλωση που υπεγράφη τον περασμένο Αύγουστο στην Ουάσινγκτον, στον Λευκό Οίκο, από τους ηγέτες Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, με τον Ντόναλντ Τραμπ ως μάρτυρα, καθώς και στη μονογράφηση του κειμένου της ειρηνευτικής συμφωνίας από τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών.

«Για εμάς —και είμαι βέβαιος και για τους Αρμένιους εταίρους μας— η ειρήνη έχει επιτευχθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, η ειρήνη που περιγράφει το Μπακού δεν προέκυψε μέσα από ισόρροπη συμφωνία. Προέκυψε ύστερα από στρατιωτική επικράτηση, κατάρρευση της αρμενικής παρουσίας στο Αρτσάχ και επιβολή όρων από τον ισχυρότερο. Η εκκένωση περίπου 150.000 Αρμενίων από το Αρτσάχ το 2023 απουσιάζει από το αφήγημα του Αζερμπαϊτζάν και ενσωματώνεται στη ρητορική περί «εδαφικής ακεραιότητας».

Με αυτόν τον τρόπο, μια βίαιη μεταβολή επιχειρείται να παρουσιαστεί ως κανονικότητα. Το ανθρώπινο κόστος σβήνεται πίσω από τη διπλωματική γλώσσα.

Τα ψηφίσματα του ΟΗΕ ως εργαλείο νομιμοποίησης

Ο Αλίγιεφ επικαλέστηκε τα τέσσερα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ του 1993, λέγοντας ότι το Αζερμπαϊτζάν «τα εφάρμοσε μόνο του» ύστερα από 30 χρόνια.

Η αναφορά δεν είναι τυχαία. Το Μπακού χρησιμοποιεί τα ψηφίσματα ως βασικό εργαλείο νομιμοποίησης της σημερινής πραγματικότητας. Όμως η επίκλησή τους είναι επιλεκτική. Δεν συνοδεύεται από αναφορά στη μετέπειτα εξέλιξη του ζητήματος, στις διαπραγματευτικές διαδικασίες, στη de facto κατάσταση που διαμορφώθηκε για δεκαετίες, ούτε στο ζήτημα της ασφάλειας και των δικαιωμάτων των Αρμενίων του Αρτσάχ.

Το παρελθόν απλοποιείται ώστε να εξυπηρετήσει το παρόν. Η ιστορία μετατρέπεται σε νομικό εργαλείο και η στρατιωτική επιβολή ντύνεται με γλώσσα διεθνούς νομιμότητας.

Συνδεσιμότητα και εμπόριο ως νέα εργαλεία εξάρτησης

Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν παρουσίασε τις οικονομικές σχέσεις και τη συνδεσιμότητα ως απόδειξη ειρήνης. Αναφέρθηκε στην άρση περιορισμών διαμετακόμισης προς την Αρμενία, στη μεταφορά 28.000 τόνων φορτίου μέσω αζερικού εδάφους και στην εξαγωγή 12.000 τόνων πετρελαϊκών προϊόντων προς την Αρμενία.

Παράλληλα, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη λεγόμενη «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία», η οποία, όπως είπε, θα συνδέσει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν και θα ενταχθεί στον Μεσαίο Διάδρομο.

Η εικόνα που θέλει να περάσει το Μπακού είναι ότι οι δύο πλευρές αρχίζουν να βλέπουν τα πρακτικά οφέλη της ειρήνης. Όμως η συνδεσιμότητα σε συνθήκες ανισότητας δεν σημαίνει απαραίτητα εξισορρόπηση. Μπορεί να γίνει μηχανισμός παγίωσης της διαφοράς ισχύος.

Όταν ο ένας δρών έχει κερδίσει στρατιωτικά και ο άλλος βρίσκεται σε θέση αδυναμίας, οι εμπορικές και ενεργειακές ροές δεν είναι ουδέτερες. Δημιουργούν εξαρτήσεις. Και οι εξαρτήσεις, ειδικά στον Καύκασο, σπάνια είναι αθώες.

Το αποσιωπημένο ζήτημα των Αρμενίων αιχμαλώτων

Από την ομιλία του Αλίγιεφ έλειπε ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα. Οι Αρμένιοι αιχμάλωτοι που εξακολουθούν να κρατούνται από το Αζερμπαϊτζάν.

Παρά τις διεθνείς εκκλήσεις, το Μπακού συνεχίζει να κρατά Αρμενίους αιχμαλώτους, με διαδικασίες που έχουν καταγγελθεί για έλλειψη δίκαιης δίκης, αδιαφάνεια και πολιτικοποίηση. Η σιωπή γύρω από αυτό το ζήτημα υπονομεύει κάθε ισχυρισμό περί ουσιαστικής ειρηνευτικής διαδικασίας.

Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ειρήνη όταν εκκρεμούν ζητήματα αιχμαλώτων, δικαιωμάτων, ασφάλειας και επιστροφής. Μια ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη και χωρίς εγγυήσεις δεν είναι σταθερή ειρήνη. Είναι απλώς μεταπολεμική διαχείριση υπέρ του νικητή.

Επίθεση σε Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και PACE

Σημαντικό μέρος της παρέμβασης Αλίγιεφ αφιερώθηκε στην επίθεση κατά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Ο Αζέρος πρόεδρος κατηγόρησε την PACE για «διπλά πρότυπα», επειδή επέβαλε περιορισμούς στην αζερική αντιπροσωπεία μετά τις εξελίξεις του 2023 στο Καραμπάχ. Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αντί να στηρίζει την ειρηνευτική διαδικασία, την υπονομεύει.

Ανέφερε μάλιστα ότι από τον Μάιο του 2021 έως τις 30 Απριλίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει υιοθετήσει 14 ψηφίσματα κατά του Αζερμπαϊτζάν, τα οποία χαρακτήρισε γεμάτα «προσβολές και ψεύδη».

Η τακτική είναι προφανής: αντί να απαντήσει στην ουσία της κριτικής για ανθρώπινα δικαιώματα, δημοκρατία, αιχμαλώτους και πολιτικές ελευθερίες, το Μπακού μεταφέρει τη συζήτηση στο πεδίο των «διπλών προτύπων». Έτσι επιχειρεί να απονομιμοποιήσει κάθε ευρωπαϊκή κριτική, παρουσιάζοντάς την ως προκατάληψη.

Ένα καθεστώς χωρίς εσωτερικό αντίλογο

Το αφήγημα Αλίγιεφ δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη φύση του πολιτικού συστήματος στο Αζερμπαϊτζάν.

Το καθεστώς χαρακτηρίζεται από συγκεντρωτική εξουσία, περιορισμένο πλουραλισμό και αυστηρά ελεγχόμενα μέσα ενημέρωσης. Αυτό σημαίνει ότι η γραμμή που προβάλλεται προς τα έξω δεν έχει περάσει μέσα από ουσιαστικό εσωτερικό διάλογο. Είναι ενιαία κρατική γραμμή, χωρίς σοβαρή δημόσια αμφισβήτηση.

Αυτή η παράμετρος έχει σημασία. Όταν ένα κράτος παρουσιάζει τη στρατιωτική του νίκη ως «ειρήνη», χωρίς να υπάρχει ελεύθερος εσωτερικός έλεγχος της πολιτικής του, η διεθνής κοινότητα οφείλει να διαβάζει προσεκτικά το μήνυμα και όχι μόνο τη διατύπωσή του.

Η τουρκική διάσταση και η αντίφαση με την Κύπρο

Για την Ελλάδα, ιδιαίτερη σημασία έχει η σχέση του Αζερμπαϊτζάν με την Τουρκία.

Το Μπακού επικαλείται διαρκώς την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας. Όμως δεν ασκεί καμία κριτική για την κατοχή μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία. Αντιθέτως, ενισχύει τις σχέσεις του με το κατοχικό μόρφωμα στα Κατεχόμενα.

Εδώ βρίσκεται μια κραυγαλέα αντίφαση. Δεν μπορεί ένα κράτος να επικαλείται επιλεκτικά την εδαφική ακεραιότητα όταν αφορά τον εαυτό του και να σιωπά όταν αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία, κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτή η στάση αποδυναμώνει την αξιοπιστία των επιχειρημάτων του Αζερμπαϊτζάν, ιδίως στα μάτια Ελλάδας και Κύπρου. Η αρχή της εδαφικής ακεραιότητας δεν μπορεί να είναι εργαλείο κατά περίσταση.

Η αμηχανία της Αρμενίας και το κενό στρατηγικής

Την ίδια στιγμή, η Αρμενία υπό τον Νικόλ Πασινιάν εμφανίζεται χωρίς συνεκτική στρατηγική.

Το Ερεβάν δεν έχει καταφέρει να διαμορφώσει ένα πειστικό αντί-αφήγημα απέναντι στη γραμμή του Μπακού. Δεν έχει αξιοποιήσει επαρκώς τη διεθνή του θέση, δεν έχει μετατρέψει την ήττα σε διαπραγματευτικό εργαλείο και δεν έχει ενεργοποιήσει με αποτελεσματικότητα τα δίκτυα στήριξης που διαθέτει.

Το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι στρατηγικό. Η Αρμενία συχνά μοιάζει να αντιδρά στις κινήσεις του Αζερμπαϊτζάν αντί να παράγει δική της πρωτοβουλία.

Αυτό αφήνει χώρο στο Μπακού να παρουσιάζει τη δική του εκδοχή ως μοναδική πραγματικότητα. Και όταν ένα κράτος δεν αφηγείται τη δική του υπόθεση, κάποιος άλλος θα την αφηγηθεί για λογαριασμό του.

Ο οσφυοκάμπτης του Καυκάσου! Πανηγυρίζουν οι Τούρκοι με Πασινιάν – Δεν αποδέχεται το Αρτσάχ και το Αραράτ στα σύνορα της Αρμενίας

Η Ευρώπη παραμένει διχασμένη

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αντιδράσεις απέναντι στο Αζερμπαϊτζάν παραμένουν μικτές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρατά πιο ισορροπημένη στάση, κυρίως λόγω γεωπολιτικών, ενεργειακών και διαμετακομιστικών υπολογισμών. Αντίθετα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η PACE έχουν ασκήσει πολύ πιο έντονη κριτική για ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοκρατίας και κράτους δικαίου.

Αυτή η διαφορά δείχνει ότι το ζήτημα δεν έχει κλείσει στην Ευρώπη. Παραμένει ανοιχτό και αμφισβητούμενο. Το Μπακού θέλει να εμφανίσει την ειρήνη ως τετελεσμένη. Όμως σημαντικά ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα δεν αποδέχονται αδιαμαρτύρητα αυτή την εκδοχή.

Ειρήνη με τους όρους που θέλει το Μπακού

Η ομιλία Αλίγιεφ στο Γερεβάν, έστω και μέσω βιντεοσύνδεσης, είχε έναν καθαρό στόχο, να παγιώσει τη μετα-2023 πραγματικότητα ως τετελεσμένη ειρήνη και να παρουσιάσει κάθε κριτική ως παραπληροφόρηση ή προκατάληψη.

Όμως πίσω από τις λέξεις περί ειρήνης υπάρχουν τα ανοιχτά τραύματα του Αρτσάχ, οι εκτοπισμένοι Αρμένιοι, οι αιχμάλωτοι, η ανισορροπία ισχύος, η τουρκική στήριξη στο Μπακού και η αμηχανία μιας Αρμενίας που δεν έχει ακόμη διαμορφώσει στρατηγική απάντηση.

Η ειρήνη στον Καύκασο δεν μπορεί να οικοδομηθεί μόνο πάνω στη στρατιωτική νίκη του ενός και στη σιωπή του άλλου. Χρειάζεται δικαιοσύνη, εγγυήσεις, μνήμη και πραγματική ασφάλεια. Διαφορετικά, αυτό που παρουσιάζεται ως ειρήνη δεν είναι παρά η διπλωματική ονομασία μιας επιβεβλημένης πραγματικότητας.

Στη συνέντευξή του στον Ηλία Παπανικολάου, ο Αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος προσέφερε μια πανοραμική θέα των διεθνών συγκρούσεων, συνδέοντας τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με την ελληνική και κυπριακή ασφάλεια.

Η Κρίση στα Στενά του Ορμούζ

Η συζήτηση ξεκίνησε με την κατάσταση στα στενά του Ορμούζ, όπου το Ιράν επιχειρεί να επιβάλει τον δικό του έλεγχο, καταστρατηγώντας το διεθνές δίκαιο. Ο κ. Εγκολφόπουλος εξήγησε την τεχνική φύση των στενών και τη σημασία των διαδρόμων ναυσιπλοΐας (separation zones). Ανέλυσε πώς η αμερικανική στρατηγική επέτρεψε την αύξηση της τιμής του πετρελαίου προς όφελος των δικών της εξαγωγών, ενώ τόνισε ότι παρά την ιρανική προπαγάνδα, οι ζημιές που έχουν υποστεί οι υποδομές του Ιράν από τους συστηματικούς βομβαρδισμούς είναι τεράστιες, έστω και αν δεν γίνονται πλήρως γνωστές λόγω της λογοκρισίας.

Η Τουρκία σε Διεθνή Απομόνωση

Σύμφωνα με τον Αντιναύαρχο, η Τουρκία υπό την ηγεσία του Ερντογάν και του Χακάν Φιντάν έχει αποτύχει σε όλα τα διπλωματικά επίπεδα, οδηγούμενη σε μια ιδιότυπη απομόνωση. Η υποστήριξη σε οργανώσεις όπως η Χαμάς και η ρητορική εναντίον του Ισραήλ έχουν στρέψει τη διεθνή κοινότητα εναντίον της. Μάλιστα, έγινε αναφορά στο πώς το ισραηλινό λόμπι χρησιμοποιεί πλέον το θέμα των γενοκτονιών (Αρμενίων, Ελλήνων, Ασσυρίων) ως μοχλό πίεσης κατά της Άγκυρας, κάτι που στο παρελθόν αποφευγόταν.

Κύπρος: Η «Ξεχασμένη» Πληγή

Με πικρία, ο κ. Εγκολφόπουλος αναφέρθηκε στο Κυπριακό, τονίζοντας ότι ο δημόσιος λόγος στην Ελλάδα συχνά φαίνεται να «ξεχνά» τη μεγαλόνησο. Αναφέρθηκε στα γεγονότα του 1974, σημειώνοντας ότι η τουρκική απόβαση θα είχε αποτύχει αν είχε υπάρξει έστω και ελάχιστη αεροπορική υποστήριξη από την Ελλάδα. Υποστήριξε ότι ακόμα και σήμερα, η Τουρκία χρησιμοποιεί τον εκφοβισμό και τη «θρασυδειλία» για να καλύψει τις δικές της στρατιωτικές αδυναμίες στην περιοχή, ενώ η Ελλάδα οφείλει να συμπεριλαμβάνει την Κύπρο στον ενιαίο αμυντικό σχεδιασμό της.

Οικονομία και Πληθωρισμός ως Ανασταλτικοί Παράγοντες

Μια σημαντική πτυχή της ανάλυσης ήταν η οικονομική κατάσταση της Τουρκίας. Ο Αντιναύαρχος επισήμανε ότι μια χώρα με πληθωρισμό άνω του 60% και επιτόκια στο 45% δεν μπορεί να υποστηρίξει έναν μακροχρόνιο πόλεμο υψηλής έντασης. Η οικονομική αιμορραγία, σε συνδυασμό με την αδυναμία πρόσβασης σε δυτική τεχνολογία, καθιστά τις τουρκικές απειλές περί «εφόδου μια νύχτα» κενές περιεχομένου.

Συμπέρασμα

Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια φάση ταχύτατου επανεξοπλισμού με όπλα που η Τουρκία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει. Η στρατηγική «κλειδώματος» του Αιγαίου με συστήματα αεράμυνας και ναυτικής υπεροχής είναι ο μόνος δρόμος για τη διασφάλιση της ειρήνης, καθώς ο μόνος τρόπος να αποτραπεί ένας θρασύς αντίπαλος είναι να γνωρίζει ότι η απάντηση θα είναι συντριπτική.

Γράφει η Φανούλα Αργυρού

Στις 24.4.2026, ο αγαπητός παλαίμαχος δημοσιογράφος Σάββας Ιακωβίδης αναδημοσίευσε στον «Φιλελεύθερο» το ιστορικό του άρθρο «Οι πολίτες διέσωσαν την Κυπριακή Δημοκρατία το 2004, ΟΧΙ η ανανική, τουρκοδιζωνική ηγεσία» («Σημερινή, 23.4.2025).

Στο εν λόγω άρθρο του ο πολύ καλός γνώστης των πραγμάτων, Σ. Ιακωβίδης, εξιστορεί πώς ακριβώς ο μ. Τάσσος Παπαδόπουλος αναγκάστηκε ν’ αλλάξει πορεία και, αντί να εισακούσει «στις πιέσεις-υποδείξεις από τα Ανανικά κόμματα (ΑΚΕΛ-ΔΗΣΥ)» και να καλέσει τους πολίτες να ψηφίσουν, αφού τους παρέθετε τα θετικά και τα αρνητικά του σχεδίου (όπως σκόπευε αρχικά), κάλεσε τελικά τον λαό να βροντοφωνάξει ένα ηχηρό «όχι» [Παραθέτει επίσης αποσπάσματα από το βιβλίο «Εφτά Προεδρικά Πορτραίτα» του εκδότη κ. Κώστα Ν. Χατζηκωστή (σελ. 228-233)].

Και καταλήγει ο Σ. Ιακωβίδης:

«…Ο ηγέτης που (τελικά) κάλεσε τον κυπριακό Ελληνισμό να βροντοφωνάξει ένα ηχηρό ΟΧΙ στο τερατούργημα και στην τουρκοδιζωνική… ο ίδιος προσυπέγραψε με τον κατοχικό Ταλάτ το ανακοινωθέν της 8ης Ιουλίου 2006, που βρικολάκιαζε τη διζωνική, η οποία ακριβώς οδηγεί στην κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας… Ουδείς Πρόεδρος σεβάστηκε το ΟΧΙ των Ελλήνων. Όλοι Αναν-ιστές και τουρκοδιζωνιστές, ασέβησαν βάναυσα και ξεδιάντροπα στη λαϊκή ετυμηγορία».

Πριν, όμως, από τη συνεννόηση Τ. Παπαδόπουλου/Μεχμέτ Αλί Ταλάτ της 8ης Ιουλίου 2006 (σημ. είναι η μόνη που φέρει μονογραφή αμφοτέρων και η γράφουσα το βρήκε από το Αρχείο του ΟΗΕ), προηγήθηκε μια επιστολή του ΓΓ του ΟΗΕ Κόφι Ανάν προς Τ. Παπαδόπουλο, που φανέρωσε πόσο δεσμευμένος ήταν στην υποστήριξη του διαβόητου -βρετανικού- «Σχεδίου Ανάν».

Η μαρτυρία, στο βιβλίο της Συνταγματολόγου Claire Palley (*) «Μια παταγώδης αποτυχία των Διεθνών Σχέσεων – Η αποστολή καλών υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων εθνών στην Κύπρο, 1999-2004».

Στο Παράρτημα 9 του βιβλίου η κ. Palley δημοσίευσε την επιστολή, 4/2/2004, του Κόφι Ανάν προς Τάσσο Παπαδόπουλο, στην παράγραφο 10 της οποίας έγραψε ο Ανάν:

«…I recognize however that both sides wish to try to effect changes to the plan. I have been assured by the Turkish Prime Minister and you that the changes sought by the two sides would be confined to a small number and would remain within the parameters of the plan. I welcome this, and I have indicated that, should negotiations resume, I would do my best to help the parties reach speedy agreement on changes to the plan in order to improve it for both sides…».

«Αναγνωρίζω όμως ότι αμφότερες οι πλευρές επιθυμούν να δοκιμάσουν να κάνουν αλλαγές στο σχέδιο. Με έχετε διαβεβαιώσει ο Τούρκος Πρωθυπουργός και εσείς, ότι οι αλλαγές που επιθυμούν και οι δύο πλευρές θα είναι περιορισμένες σε μικρό αριθμό και θα παραμείνουν εντός των παραμέτρων του σχεδίου. Το δέχθηκα…».

Ο Τ. Παπαδόπουλος στην εμμονή του να πείσει τους ξένους και τους ντόπιους διζωνικούς ή ακόμα τη δική του προσωπική πεποίθηση ή ψευδαίσθηση ότι έμεινε πιστός στη ΔΔΟ, πολύ πριν από τη συνεννόησή του με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ στις 8 Ιουλίου 2006, αρνιόταν ότι ο λαός την είχε απορρίψει με το ΟΧΙ του στις 24.4.2004 (πράγμα που μέχρι και η Ομάδα Διεθνών Κρίσεων είχε αναγνωρίσει με αναφορά στην ιστοσελίδα της) !

Στην 4η σελίδα λοιπόν επιστολής του (8 σελίδων) προς τον ΓΓ, Κόφι Ανάν, ημερ. 7.6.2004 (με συνημμένο έγγραφο) με αριθμό S.2004/437, που αποτελούσε την επίσημη θέση της κυπριακής Κυβέρνησης στην έκθεση του Γ.Γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό, ημερ. 28 Μαΐου 2004, που κυκλοφόρησε στη Γενική Συνέλευση και το Συμβούλιο Ασφαλείας, έγραψε ο Τ. Παπαδόπουλος (σε ελεύθερη μετάφραση):

«Ένα άλλο απατηλό συμπέρασμα στην Έκθεση είναι πως οι Ελληνοκύπριοι απορρίπτουν μια λύση βασισμένη στη δι-ζωνική, δι-κοινοτική ομοσπονδία. Ενδιαφέρομαι πολύ να μελετήσω οποιαδήποτε έγκυρη μαρτυρία, που προβάλλεται με καλή πίστη, η οποία να δείχνει έστω και μία αναφορά στις γραπτές μας προτάσεις, που καταθέσαμε στη Λευκωσία και στο Burgenstock, που υποστηρίζει τέτοιο συμπέρασμα…
»Εν πάση περιπτώσει, δράττομαι της ευκαιρίας να επαναλάβω εμφαντικά γι’ ακόμα μια φορά, εκ μέρους της ελληνοκυπριακής πλευράς, τη δέσμευση του λαού μου, καθώς και την έντονη προσωπική δική μου, για μια λύση
διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας…».

Πότε του είχε δώσει άραγε ο «λαός του» τέτοια έγκριση;

Κάποιοι ισχυρίζονταν ότι ο Τ. Παπαδόπουλος υποστήριζε τη ΔΔΟ με το… φανταστικό «σωστό περιεχόμενο». Ένα άλλοθι.

Η ΔΔΟ μόνο ένα περιεχόμενο είχε και έχει, εκείνο που της όρισαν οι πάτρωνές της Βρετανοί και Τούρκοι από το 1956/57. Το διχοτομικό, των δύο ζωνών, μίας ελληνικής και μίας τουρκικής. Τα υπόλοιπα είναι προφάσεις εν αμαρτίαις των υποστηρικτών της.

Στις 27 Απριλίου 2004 ο Shlomo Avineri, Professor στο Πανεπιστήμιο Hebrew της Ιερουσαλήμ και πρώην γενικός διευθυντής του Υπ. Εξωτερικών του Ισραήλ, δημοσίευσε στους «Financial Times» του Λονδίνου, το άρθρο «Realities behind the failure over Cyprus» («Πραγματικότητες πίσω από την αποτυχία στην Κύπρο») και τόνισε:

«Ιt appeared that the UN and the European Union were bent on legitimising at least some of the consequences of the Turkish invasion of 1974, because the EU wanted to take the Cyprus issue off the table in order to facilitate negotiations on Turkey’s accession to the EU… Greek Cypriots would not have freedom of movement in their own country. In a way, the Greek Cypriots would have been ghettoised».

«Φαινόταν ότι ο ΟΗΕ και η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν αποφασισμένοι να νομιμοποιήσουν τουλάχιστον ορισμένες από τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής του 1974, επειδή η ΕΕ ήθελε ν’ αποσύρει το κυπριακό ζήτημα από το τραπέζι προκειμένου να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ… Οι Ελληνοκύπριοι δεν θα είχαν ελεύθερη μετακίνηση στη χώρα τους. Κατά κάποιο τρόπο, οι Ελληνοκύπριοι θα είχαν γκετοποιηθεί».

(*) Η Dr Claire Palley είναι διακεκριμένη Βρετανίδα συνταγματολόγος και νομικός σύμβουλος της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ) από τον καιρό του μ. Προέδρου Σπ. Κυπριανού 1980-94 και 1999-2004…

https://first100years.org.uk/claire-palley-the-u-k-s-first-female-law-professor/#:~:text=Claire%20Palley%20was%20Constitutional%20Advisor,her%20expertise%20and%20her%20energy .

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Η αναφορά Ανάν από την τελευταία γραμμή της σελίδας 2 προς σελίδα 3, από το βιβλίο της Claire Palley.

Ο καθηγητής Shlomo Avineri (απεβίωσε 30/11/2023). https://en.wikipedia.org/wiki/Shlomo_Avineri