Μια νέα γεωστρατηγική στρατηγική φαίνεται να διαμορφώνει ο Λίβανος, επιδιώκοντας να αναβαθμίσει τον ρόλο του στην Ανατολική Μεσόγειο μέσα από μεγάλα έργα ενέργειας, μεταφορών και τηλεπικοινωνιών. Στο επίκεντρο των σχεδιασμών της Βηρυτού βρίσκεται η προοπτική υποθαλάσσιας ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει τη γέφυρα του Λιβάνου προς το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.

Σύμφωνα με ανάλυση της Γαλλικής Πρεσβείας στη Βηρυτό, η οποία δημοσιεύθηκε στα τέλη Μαΐου στο Ecom News Med, εξετάζεται σοβαρά η δημιουργία ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Λιβάνου και Κύπρου. Το έργο θα μπορούσε μελλοντικά να ενταχθεί στο ευρύτερο δίκτυο του Great Sea Interconnector, του μεγάλου ενεργειακού διαδρόμου που συνδέει ηλεκτρικά την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ.

Εφόσον προχωρήσει, η σύνδεση αυτή θα προσφέρει στον Λίβανο πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύοντας παράλληλα τη σημασία της Κύπρου ως ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο επιταχύνουν τα σχέδια

Η συζήτηση για νέες ενεργειακές διαδρομές αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της αστάθειας που επικρατεί στον Περσικό Κόλπο. Οι εντάσεις στην περιοχή και οι απειλές για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ ωθούν κράτη της Ανατολικής Μεσογείου να αναζητήσουν εναλλακτικές οδούς μεταφοράς ενέργειας και εμπορίου.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Λίβανος επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική του θέση και να μετατραπεί σε κρίσιμο κρίκο μεταξύ Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Συνεργασία με Αίγυπτο, Συρία και Ιορδανία

Η ενεργειακή αναβάθμιση της χώρας δεν περιορίζεται μόνο στην Κύπρο. Η Βηρυτός προωθεί παράλληλα τη στενότερη συνεργασία με την Αίγυπτο, τη Συρία και την Ιορδανία, με στόχο την αντιμετώπιση του χρόνιου ενεργειακού προβλήματος που αντιμετωπίζει.

Στις αρχές Μαΐου, η Αίγυπτος γνωστοποίησε την πρόθεσή της να χρηματοδοτήσει την αποκατάσταση του λιβανικού τμήματος του Arab Gas Pipeline, του αγωγού φυσικού αερίου που συνδέει την Αίγυπτο με τον Λίβανο μέσω Ιορδανίας και Συρίας.

Το έργο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς θα επιτρέψει την τροφοδοσία του σταθμού φυσικού αερίου στο Ντέιρ Αμάρ, όπου σχεδιάζεται η κατασκευή νέας μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 825 MW.

Παράλληλα, Λίβανος, Συρία και Ιορδανία έχουν συμφωνήσει σε μηχανισμό ανταλλαγής φυσικού αερίου, δημιουργώντας ένα περιφερειακό πλαίσιο συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα.

Στο τραπέζι και σύνδεση με την Τουρκία

Εκτός από την Κύπρο, εξετάζονται και εναλλακτικά σενάρια ηλεκτρικών διασυνδέσεων μέσω Συρίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται σχέδια σύνδεσης με την Τουρκία, καθώς και επέκταση υφιστάμενων ή νέων δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που σχεδιάζονται στην περιοχή της Συρίας και της Ιορδανίας.

Ωστόσο, η διασύνδεση με την Κύπρο θεωρείται η πιο στρατηγική επιλογή, καθώς ανοίγει τον δρόμο για άμεση σύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο.

Φιλοδοξίες για μεταφορικό κόμβο

Παράλληλα με την ενέργεια, ο Λίβανος επιδιώκει να αναβαθμίσει και τις μεταφορικές του υποδομές. Το υπουργείο Μεταφορών της χώρας έχει ήδη προκηρύξει μελέτη για την αποκατάσταση της σιδηροδρομικής γραμμής Τρίπολης–Αμπουντιγιέ στα σύνορα με τη Συρία.

Η γραμμή, μήκους περίπου 40 χιλιομέτρων, παραμένει ανενεργή από το 1975, όταν ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος στον Λίβανο. Η επαναλειτουργία της αναμένεται να συνδεθεί με το λιμάνι της Τρίπολης, την Ειδική Οικονομική Ζώνη της περιοχής και το αεροδρόμιο Ρενέ Μοαουάντ, το οποίο βρίσκεται σε διαδικασία μετατροπής από στρατιωτική σε πολιτική εγκατάσταση.

Στόχος η ανάδειξη σε ψηφιακό κόμβο

Στους σχεδιασμούς της Βηρυτού περιλαμβάνεται και η ενίσχυση του ψηφιακού της αποτυπώματος. Η χώρα διαθέτει σήμερα μόλις δύο υποθαλάσσιες συνδέσεις διαδικτύου, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές τεχνικές και γεωπολιτικές ευπάθειες.

Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση ενέκρινε τη συμμετοχή στο ευρωπαϊκό καλωδιακό σύστημα Medusa, το οποίο θα συνδέει κράτη της Μεσογείου μέσω προηγμένων υποδομών μεταφοράς δεδομένων.

Οι λιβανικές αρχές θεωρούν ότι η χώρα μπορεί να εξελιχθεί σε εναλλακτικό ψηφιακό διάδρομο μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, μειώνοντας την εξάρτηση από το πέρασμα του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, από όπου διέρχεται σήμερα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας διαδικτυακής κίνησης.

Οι προκλήσεις παραμένουν

Παρά τις υψηλές φιλοδοξίες, η επιτυχία των σχεδίων θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της χώρας να προσελκύσει επενδύσεις και να προχωρήσει σε εκτεταμένο εκσυγχρονισμό των υποδομών της. Η πολιτική αστάθεια, η οικονομική κρίση και τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά εμπόδια.

Ωστόσο, η Βηρυτός δείχνει αποφασισμένη να αξιοποιήσει τις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες που διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο, επιδιώκοντας να επαναφέρει τον ιστορικό της ρόλο ως κομβικό κέντρο ενέργειας, εμπορίου και επικοινωνιών ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Με επίκεντρο την τουρκική προκλητικότητα, την αναβάθμιση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και τις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο κινήθηκε η εκπομπή Leaders της Δευτέρας 22 Ιουνίου 2026.

Καλεσμένος της εκπομπής ήταν ο διευθυντής του Directus.gr, γεωπολιτικός και αμυντικός αναλυτής Ανδρέας Μουντζουρούλιας, ο οποίος στάθηκε ιδιαίτερα στην αλλαγή στάσης της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια. Όπως υπογράμμισε, η χώρα δεν λειτουργεί πλέον με φοβικότητα απέναντι στην Άγκυρα, αλλά επενδύει σε εξοπλισμούς, συμμαχίες και αποτρεπτική ισχύ.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι Belharra, τα Rafale, τα ισραηλινά αμυντικά συστήματα, τα drones, τα νέα υποβρύχια και η συνολική προσαρμογή της Ελλάδας στον «πόλεμο του μέλλοντος». Ο Μουντζουρούλιας σημείωσε ότι η Τουρκία ενοχλείται από την ελληνική στρατιωτική αναβάθμιση, αλλά και από τις στρατηγικές σχέσεις της Αθήνας με Ισραήλ, Γαλλία και Ινδία.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην τουρκική προπαγάνδα, με την επισήμανση ότι τουρκικά μέσα και αναλυτές επιχειρούν συστηματικά να παρουσιάσουν την Ελλάδα ως απειλή, ενώ στην πραγματικότητα η Αθήνα κινείται αμυντικά και αποτρεπτικά. Σχολιάστηκε επίσης ότι η Άγκυρα επιδιώκει να εμφανίζει την Ελλάδα ως «εχθρό» για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης.

Στη συνέχεια, η εκπομπή άνοιξε το κάδρο προς τον IMEC, τον διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, με τον καλεσμένο να τον χαρακτηρίζει κρίσιμο γεωπολιτικό σχέδιο απέναντι στον κινεζικό Δρόμο του Μεταξιού. Η Ελλάδα, όπως ειπώθηκε, οφείλει να κοιτάξει πέρα από την τουρκική απειλή και να διεκδικήσει ρόλο σε μεγάλα διεθνή σχήματα.

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε και στον ρόλο των ΗΠΑ. Επισημάνθηκε ότι η Ελλάδα, μέσω Σούδας και Αλεξανδρούπολης, έχει προσφέρει κρίσιμες διευκολύνσεις, ενώ οι Αμερικανοί στηρίζουν ενεργειακά σχήματα στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς όμως να εγκαταλείπουν την πολιτική ισορροπιών με την Τουρκία.

Η εκπομπή έκλεισε με αναφορά στη Θράκη και στην απόφαση καταδίκης των τεσσάρων που είχαν προπηλακίσει τον νόμιμο μουφτή Κομοτηνής. Το μήνυμα που δόθηκε ήταν σαφές: η Ελλάδα έχει θεσμούς, δικαιοσύνη και δεν μπορεί να επιτρέπει σε εγκάθετους της Άγκυρας να λειτουργούν ανεξέλεγκτα.

Αντιδράσεις και ερωτήματα προκαλεί η αυθαίρετη τοποθέτηση μαρμάρινης αναθηματικής πλάκας στη μνήμη του Βούλγαρου κομιτατζή Γκότσε Ντέλτσεφ στο εγκαταλελειμμένο χωριό Καρυές Σερρών, γνωστό παλαιότερα ως Μπάνιτσα. Η ενέργεια αποδίδεται σε Βούλγαρους εθνικιστές, οι οποίοι φέρονται να τοποθέτησαν την πλάκα στο μισοερειπωμένο κωδωνοστάσιο της παλιάς εκκλησίας του χωριού, χωρίς να έχει γίνει γνωστό εάν υπήρξε οποιαδήποτε άδεια από τις ελληνικές αρχές.

Η πλάκα φέρει τη μορφή του Ντέλτσεφ και την επιγραφή: «Γκότσε Ντέλτσεφ. Σε αυτό το μέρος στις 4 Μαΐου 1903 έπεσε (1872-1903)», ενώ ακολουθεί αναφορά που τον χαρακτηρίζει «Βούλγαρο επαναστάτη και βοεβόδα» που «έζησε και αγωνίστηκε για την ελευθερία των Βουλγάρων στη Μακεδονία και την Αδριανούπολη».

Το θέμα ήρθε στο φως μέσα από δημοσιεύματα σε βουλγαρικά και σκοπιανά μέσα ενημέρωσης, τα οποία δημοσίευσαν φωτογραφίες που εμφανίζουν δύο άνδρες να τοποθετούν την αναθηματική πλάκα στο καμπαναριό. Το LionNews.gr επισκέφθηκε την περιοχή και επιβεβαίωσε την ύπαρξή της στο σημείο.

Ιστορικός συμβολισμός και εθνικές ευαισθησίες

Οι Καρυές κατέχουν ιδιαίτερη θέση στη βουλγαρική ιστορική αφήγηση, καθώς εκεί σκοτώθηκε στις 4 Μαΐου 1903 ο Γκότσε Ντέλτσεφ κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με οθωμανικές δυνάμεις. Ο Ντέλτσεφ υπήρξε ηγετική μορφή της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης (ΕΜΕΟ) και θεωρείται μέχρι σήμερα εθνικός ήρωας τόσο στη Βουλγαρία όσο και στη Βόρεια Μακεδονία.

Ο τάφος του παρέμεινε στο χωριό μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατά την περίοδο της βουλγαρικής κατοχής, τα οστά του μεταφέρθηκαν αρχικά στη Βουλγαρία και αργότερα στα Σκόπια. Ωστόσο, σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, μέρος των λειψάνων ενδέχεται να παραμένει ακόμη θαμμένο στην περιοχή.

Η προσωπικότητα του Ντέλτσεφ εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο ιστορικής και πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Σόφιας και Σκοπίων, καθώς οι δύο χώρες διεκδικούν την ιστορική του κληρονομιά.

Το αίτημα Ράντεφ και η απάντηση Σακελλαροπούλου

Το ζήτημα της δημιουργίας μνημείου για τον Ντέλτσεφ στις Καρυές είχε τεθεί επισήμως ήδη από το 2022. Κατά την επίσκεψη της τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου στη Σόφια, ο τότε Πρόεδρος της Βουλγαρίας και σημερινός πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ είχε ζητήσει δημόσια να εξεταστεί η δυνατότητα ανέγερσης μνημείου στο σημείο όπου σκοτώθηκε ο Βούλγαρος επαναστάτης.

«Η Βουλγαρία και η Ελλάδα έχουν αφήσει στην άκρη όλες τις αντιφάσεις του παρελθόντος και αποτελούν σήμερα πρότυπο στρατηγικής συνεργασίας και κατανόησης», είχε δηλώσει τότε ο Ράντεφ, υποστηρίζοντας ότι ο Ντέλτσεφ υπήρξε αγωνιστής της ελευθερίας.

Απαντώντας, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου είχε επισημάνει ότι οποιοδήποτε σχετικό αίτημα θα εξεταζόταν από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.

Ερωτήματα για τη νομιμότητα της ενέργειας

Παραμένει άγνωστο εάν υποβλήθηκε ποτέ επίσημο αίτημα προς τις ελληνικές υπηρεσίες για την τοποθέτηση αναμνηστικής πλάκας στο σημείο. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, η συγκεκριμένη ενέργεια φέρεται να πραγματοποιήθηκε από μέλη βουλγαρικής εθνικιστικής ομάδας χωρίς προηγούμενη έγκριση.

Δεν είναι μάλιστα η πρώτη φορά που Βούλγαροι εθνικιστές επιχειρούν να τοποθετήσουν αναθηματικό μνημείο στις Καρυές, γεγονός που αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη διαχείριση ιστορικά ευαίσθητων χώρων στη βόρεια Ελλάδα.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς αφορά μια περιοχή που συνδέεται άμεσα με τον Μακεδονικό Αγώνα και τις συγκρούσεις που σημάδεψαν την ύστερη οθωμανική περίοδο, ενώ εγείρονται πλέον ερωτήματα για το εάν οι αρμόδιες ελληνικές αρχές θα προχωρήσουν σε έρευνα για τις συνθήκες υπό τις οποίες τοποθετήθηκε η πλάκα και για το κατά πόσο τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.