Σε νέα επίθεση με αιχμές κατά της Ελλάδας προχώρησε ο Έντι Ράμα, επιχειρώντας να παρουσιάσει τις αντιδράσεις για περιβαλλοντικά ζητήματα και τουριστικές επενδύσεις στην Αλβανία ως μέρος ενός ευρύτερου «υβριδικού πολέμου» εναντίον της χώρας του.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Αλβανία γνωρίζει «από πού έρχεται» αυτός ο πόλεμος, αφήνοντας σαφείς αιχμές για δυνάμεις που, όπως είπε, ενορχηστρώνουν αντιδράσεις με πρόσχημα την προστασία του περιβάλλοντος. Στο ίδιο πλαίσιο, έκανε λόγο για «δυνάμεις κατά της Ε.Ε.» και για κύκλους που χρησιμοποιούν περιβαλλοντικά ζητήματα υψηλής ευαισθησίας για να πλήξουν την αναπτυξιακή πορεία της Αλβανίας.

Η πιο προκλητική αναφορά του ήταν η σύνδεση αυτών των αντιδράσεων με τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα. Ο Ράμα μίλησε για «αδέρφια της Χρυσής Αυγής» που, όπως ισχυρίστηκε, ενώνονται με αλβανικούς κύκλους και δρουν στο όνομα της Αλβανίας και των Αλβανών, φορώντας δήθεν πατριωτικό μανδύα για την προστασία της φύσης.

«Είναι παγκοσμίως γνωστό γιατί είμαστε σεβαστοί ακόμη και εντός του ΝΑΤΟ, έχουμε μία από τις ισχυρότερες άμυνες κατά της κυβερνοτρομοκρατίας και έχουμε πολύ ισχυρή εικόνα για το από πού προέρχονται και πού πηγαίνουν», ανέφερε ο Αλβανός πρωθυπουργός, υποστηρίζοντας ότι η χώρα του βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο πεδίο υβριδικού πολέμου.

Ο Ράμα επέμεινε ότι τέτοιου είδους καταστάσεις δεν είναι αυθόρμητες, αλλά οργανώνονται και υποκινούνται από δυνάμεις που αντιστρατεύονται την ευρωπαϊκή πορεία και την οικονομική ανάπτυξη της Αλβανίας. «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει και όλοι θα πάρουν αυτό που τους αξίζει», είπε, προσθέτοντας ότι η Αλβανία και οι Αλβανοί θα πάρουν αυτό που δικαιούνται για την ανάπτυξη της οικονομίας τους.

Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκαν και τα πολυτελή τουριστικά θέρετρα, τα οποία υπερασπίστηκε με ιδιαίτερη ένταση. Ο Ράμα απάντησε σε όσους διερωτώνται γιατί η Αλβανία χρειάζεται τέτοιες επενδύσεις, υποστηρίζοντας ότι τα πολυτελή resorts είναι εκείνα που φέρνουν τα υψηλότερα έσοδα από τον τουρισμό.

Μάλιστα, σε μια χαρακτηριστική αποστροφή, είπε ότι όποιος έχει απορίες μπορεί να ρωτήσει ακόμη και το ChatGPT, το οποίο, όπως ανέφερε, θα απαντήσει ότι τα πολυτελή θέρετρα παράγουν εισόδημα. Με αυτόν τον τρόπο επιχείρησε να παρουσιάσει τις αντιδράσεις ως αποτέλεσμα άγνοιας, λέγοντας ότι «η άγνοια δεν είναι ποτέ επιχείρημα».

Η παρέμβαση Ράμα έρχεται σε μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης για τις τουριστικές επενδύσεις στην Αλβανία, την περιβαλλοντική προστασία και τις καταγγελίες για περιουσίες και δικαιώματα περιοχών όπου υπάρχει ελληνικό στοιχείο. Αντί, όμως, να απαντήσει επί της ουσίας στις ανησυχίες για τις επιπτώσεις τέτοιων έργων, ο Αλβανός πρωθυπουργός επέλεξε να καταγγείλει οργανωμένο πόλεμο, βάζοντας στο κάδρο και την Ελλάδα μέσω της αναφοράς στη Χρυσή Αυγή.

Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Ο Ράμα επιχειρεί να μετατρέψει τις αντιδράσεις σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας και υβριδικής απειλής, αποφεύγοντας τη συζήτηση για τις περιουσίες, το περιβάλλον και τα δικαιώματα των τοπικών κοινοτήτων. Με άλλα λόγια, όποιος αντιδρά στα σχέδια των Τιράνων κινδυνεύει να εμφανιστεί όχι ως πολίτης που ζητά διαφάνεια, αλλά ως μέρος σκοτεινού σχεδίου αποσταθεροποίησης.

Για την ελληνική πλευρά, οι δηλώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η αναφορά σε «αδέρφια της Χρυσής Αυγής» αποτελεί ευθεία πολιτική αιχμή, που επιχειρεί να στιγματίσει κάθε ελληνική ευαισθησία για τη μειονότητα, τις περιουσίες και το περιβάλλον ως ακροδεξιά ή αντιευρωπαϊκή. Πρόκειται για επικοινωνιακή τακτική που θολώνει την πραγματική ουσία: τα δικαιώματα των ανθρώπων που ζουν στις περιοχές αυτές και βλέπουν τη γη και τον τρόπο ζωής τους να απειλούνται από μεγάλες επενδύσεις.

Το μήνυμα του Ράμα είναι, ότι η αλβανική κυβέρνηση δεν προτίθεται να κάνει πίσω στα μεγάλα τουριστικά σχέδια. Το ερώτημα είναι αν η Αθήνα θα αφήσει αναπάντητη ακόμη μία δημόσια στοχοποίηση όσων αντιδρούν στις μεθοδεύσεις των Τιράνων ή αν θα ζητήσει συγκεκριμένες εγγυήσεις για περιουσίες, περιβάλλον και ελληνική μειονότητα.

Γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν, First Post

Η σκόνη κατακάθισε μετά τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ. Το γεγονός ότι η σύνοδος απέτυχε δεν θα έπρεπε να εκπλήσσει κανέναν. Ο στόχος του Τραμπ δεν ήταν ούτε μια μεγάλη συμφωνία ούτε κάποια στρατηγική αναδιάταξη. Αντίθετα, επιδίωκε έναν αντιπερισπασμό. Στην Ουάσιγκτον αυξάνονται οι επικρίσεις για την υπόθεση Έπσταϊν και για τους χειρισμούς του στον πόλεμο με το Ιράν. Ο Τραμπ αγαπά τη μεγαλοπρέπεια και τη θεατρικότητα. Στο Πεκίνο μπορούσε να απολαύσει και τα δύο, χωρίς να αντιμετωπίσει την πίεση ενός δημοκρατικού Τύπου.

Ενώ οι επικριτές του Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες και οι υποστηρικτές της Ταϊβάν φοβούνταν ότι θα διαπραγματευόταν τα δικαιώματα του νησιού ή τις αμερικανικές αμυντικές δεσμεύσεις, ο Τραμπ δεν προσήλθε προετοιμασμένος για τόσο μεγάλες συμφωνίες.

Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ επίσης χειρίστηκε άσχημα τη σύνοδο. Παρότι του αρέσει να εμφανίζεται από θέση ισχύος, οι πρόσφατες εκκαθαρίσεις στρατηγών του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού μεταδίδουν το αντίθετο μήνυμα: αυξανόμενη παράνοια και ανησυχία τόσο του ίδιου όσο και της κινεζικής κοινωνίας. Ο πληθυσμός της Κίνας γερνά ταχύτατα και πλέον μειώνεται, εξαιτίας της κληρονομιάς της πολιτικής του ενός παιδιού. Καθώς ο πληθυσμός συρρικνώνεται, η οικονομία της χώρας μπορεί επίσης να κλονιστεί. Ο Σι ίσως να κατάφερνε να σκηνοθετήσει ένα εντυπωσιακό θέαμα, όσο κενό κι αν ήταν, όμως οι παθογένειες της απολυταρχίας –η κακομεταχείριση ενός Αμερικανού δημοσιογράφου και ένα επεισόδιο με μέλος της Μυστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ που συνόδευε τον πρόεδρο– κυριάρχησαν στα πρωτοσέλιδα.

Για τους περισσότερους Αμερικανούς, Ινδούς και πολίτες των βιομηχανικών χωρών, το βασικό ζήτημα ήταν η ενεργειακή ασφάλεια. Και αυτό παρέμεινε άλυτο. Οι προσπάθειες της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν να επιβάλει έλεγχο και τέλη στη διεθνή ναυσιπλοΐα εξακολουθούν να ισχύουν. Ακόμη και καθώς κυκλοφορούν πληροφορίες για πιθανή συμφωνία, οι λεπτομέρειες δείχνουν ότι η Τεχεράνη επιμένει να διατηρήσει τον έλεγχο των θαλάσσιων μεταφορών. Το Nour News, μέσο που συνδέεται με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, αναφέρει ότι η ιρανική θέση απαιτεί πρώτα την επιστροφή 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων που είναι δεσμευμένα στο Κατάρ. Στη συνέχεια, Ιρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι θα καθορίσουν ποσοστώσεις διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ, κάτι που ουσιαστικά σημαίνει τη συνέχιση του συστήματος διοδίων που επιδιώκει η Τεχεράνη.

Ο πόλεμος με το Ιράν έχει ήδη αλλάξει τους παγκόσμιους ναυτιλιακούς δρόμους. Πολλές χώρες εγκαταλείπουν τη διαδρομή μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ και της Ερυθράς Θάλασσας και επιλέγουν τον μακρύ περίπλου γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας στη Νότια Αφρική. Ωστόσο, αυτή δεν αποτελεί απαραίτητα ασφαλή λύση. Η πειρατεία αυξάνεται ξανά στα ανοικτά της Σομαλίας και η αποτυχία της Ινδίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων χωρών να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία της Σομαλιλάνδης και να τη χρησιμοποιήσουν ως πυλώνα θαλάσσιας ασφάλειας έχει τεράστιο κόστος.

Παρόλα αυτά, υπάρχει διέξοδος μέσω της αναβίωσης του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 9 Σεπτεμβρίου 2023 από τον πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι στη σύνοδο κορυφής της G20 στο Νέο Δελχί. Η εισβολή της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ και η σφαγή 1.200 αμάχων δημιούργησαν μια περιφερειακή κρίση που εκτροχίασε τις εργασίες για τον διάδρομο και τελικά συνέβαλε στη σημερινή σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Με τον Διεθνή Διάδρομο Μεταφορών Βορρά–Νότου, που συνδέει την Ινδία με τη Ρωσία μέσω Ιράν, να θεωρείται απίθανο να λειτουργήσει στο άμεσο ή μεσοπρόθεσμο μέλλον λόγω των ζημιών στο Τσαμπαχάρ και της αβεβαιότητας γύρω από το μέλλον του Ιράν και της Ρωσίας, ενώ και η διαδρομή γύρω από την Αφρική γίνεται ολοένα πιο ευάλωτη λόγω της πειρατείας, ο IMEC αναδεικνύεται ως η πιο λογική εναλλακτική.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ινδία, ως η χώρα που σύντομα θα γίνει η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Ο Ναρέντρα Μόντι και ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ, δεν είναι απλώς σύμμαχοι αλλά ολοένα και πιο στενοί στρατηγικοί εταίροι και φίλοι. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία επιδιώκουν επίσης να μεταφέρουν το εμπόριό τους μακριά από τις ευπάθειες του Περσικού Κόλπου. Το συνδικάτο φορτηγατζήδων της Ιορδανίας παραμένει εμπόδιο, καθώς αντιτίθεται στα σιδηροδρομικά σχέδια, όμως το Νέο Δελχί, το Αμπού Ντάμπι και το Ριάντ διαθέτουν το διπλωματικό και οικονομικό κεφάλαιο για να αναγκάσουν τον βασιλιά Αμπντάλα Β΄ να λάβει δύσκολες και αντιδημοφιλείς αποφάσεις που μέχρι σήμερα αποφεύγει.

Η σύνοδος Τραμπ–Σι ήταν η τελευταία ανάσα του παλιού status quo. Η αποτυχία της κλείνει οριστικά το κεφάλαιο της επιστροφής στο προηγούμενο διεθνές περιβάλλον. Πλέον, εναπόκειται στον Ναρέντρα Μόντι να διαμορφώσει το μέλλον του περιφερειακού εμπορίου. Για υπερβολικά μεγάλο διάστημα, η παραδοσιακή ινδική διπλωματική κουλτούρα οδήγησε την Ινδία να λειτουργεί πολύ κάτω από τις πραγματικές της δυνατότητες. Αυτό πρέπει να αλλάξει.

Σκληρή κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση και προσωπικά στην Κάγια Κάλας ασκεί ο Ιταλός πολιτικός σύμβουλος και γεωπολιτικός αναλυτής Σέρτζιο Ρεστέλι, με άρθρο του στους Times of Israel, υποστηρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή στάση απέναντι στο Πακιστάν μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Παχαλγκάμ συνιστά επικίνδυνη διπλωματική υποχώρηση.

Ο Ρεστέλι υποστηρίζει ότι η Ε.Ε. ξεκίνησε σωστά, καταδικάζοντας την τρομοκρατία και αναγνωρίζοντας ότι καμία αιτία δεν δικαιολογεί τη δολοφονία αμάχων. Ωστόσο, όπως σημειώνει, στη συνέχεια η ευρωπαϊκή γλώσσα διολίσθησε στη γνωστή λογική των «ίσων αποστάσεων», καλώντας «και τις δύο πλευρές» σε αυτοσυγκράτηση και αποκλιμάκωση. Κατά τον αρθρογράφο, αυτό μετέτρεψε μια τρομοκρατική επίθεση σε συμμετρική διένεξη Ινδίας–Πακιστάν.

Η βασική κατηγορία του είναι ότι οι Βρυξέλλες έπεσαν στην παγίδα που, όπως γράφει, το Ισλαμαμπάντ έχει τελειοποιήσει εδώ και δεκαετίες: πρώτα η επίθεση, μετά η άρνηση, στη συνέχεια η διεθνοποίηση της κρίσης και τέλος η εξίσωση του θύματος με τη βία που προκάλεσε την αντίδρασή του.

Στο επίκεντρο του άρθρου βρίσκεται η επίσκεψη της Κάγια Κάλας στο Ισλαμαμπάντ την 1η Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο του 8ου Στρατηγικού Διαλόγου Ε.Ε.–Πακιστάν. Η επίσκεψη περιλάμβανε επαφές με τον πρόεδρο Ασίφ Αλί Ζαρντάρι, τον πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ και τον αρχηγό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ.

Ο Ρεστέλι δεν θεωρεί πρόβλημα καθαυτή την επίσκεψη. Το πρόβλημα, όπως γράφει, είναι το timing και το πολιτικό μήνυμα. Μετά την ευρωπαϊκή στάση «ισορροπίας» ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν, η υψηλού επιπέδου παρουσία της Κάλας στο Ισλαμαμπάντ κινδυνεύει να εμφανιστεί ως διπλωματική αποκατάσταση του Πακιστάν, χωρίς απαίτηση λογοδοσίας για τρομοκρατία, εξτρεμιστικά δίκτυα και αποσταθεροποιητικό ρόλο στην περιοχή.

Ο αρθρογράφος κατηγορεί την Ευρώπη για στρατηγική σύγχυση. Από τη μία, λέει, οι Βρυξέλλες θέλουν την Ινδία ως στρατηγικό εταίρο, μιλούν για ασφάλεια, άμυνα και Ινδο-Ειρηνικό. Από την άλλη, όταν προκύπτει κρίση στη Νότια Ασία, επιστρέφουν στη γνωστή γραφειοκρατική γλώσσα της ισορροπίας, του διαλόγου και της αυτοσυγκράτησης.

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η σύγκριση με την Ουκρανία. Ο Ρεστέλι γράφει ότι στην περίπτωση της ρωσικής εισβολής η Ευρώπη ξέρει να κατονομάζει τον επιτιθέμενο, δεν ζητά από το Κίεβο και τη Μόσχα «ίση αυτοσυγκράτηση» όταν ρωσικοί πύραυλοι πλήττουν αμάχους και δεν μετατρέπει την εισβολή σε «παρεξήγηση». Αντιθέτως, στη Νότια Ασία, όταν η Ινδία αντιμετωπίζει διασυνοριακή τρομοκρατία, οι Βρυξέλλες ανακαλύπτουν ξαφνικά τη «λεπτότητα», την «ισορροπία» και τη «διαδικασία».

Το άρθρο παραπέμπει και στη γνωστή φράση του Ινδού υπουργού Εξωτερικών Σ. Τζαϊσάνκαρ, ότι η Ευρώπη πρέπει να ξεπεράσει τη νοοτροπία πως τα προβλήματα της Ευρώπης είναι προβλήματα του κόσμου, αλλά τα προβλήματα του κόσμου δεν είναι προβλήματα της Ευρώπης. Για τον Ρεστέλι, η επίσκεψη Κάλας στο Πακιστάν αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση αυτής της ευρωπαϊκής αντίφασης.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο αρθρογράφος κατηγορεί την Ε.Ε. ότι ζητά από τον κόσμο η Ουκρανία να αντιμετωπίζεται ως δοκιμασία της διεθνούς τάξης, αλλά όταν η Ινδία ζητά καθαρή στάση απέναντι στην τρομοκρατία, η ευρωπαϊκή απάντηση θολώνει. Παρόμοια διπλά μέτρα, σημειώνει, εφαρμόζονται και στην περίπτωση του Ισραήλ.

Κατά τον Ρεστέλι, η Ινδία δεν ζητά από την Ευρώπη να εγκαταλείψει τη διπλωματία. Ζητά να αναγνωρίσει τη σειρά των γεγονότων: πρώτα ήρθε η επίθεση στο Παχαλγκάμ, πρώτα ήρθε η τρομοκρατία, πρώτα δολοφονήθηκαν άμαχοι. Συνεπώς, η νόμιμη αντίδραση ενός κράτους στη διασυνοριακή τρομοκρατία δεν μπορεί να εξισώνεται με ένα κρατικό οικοσύστημα που, όπως υποστηρίζει, επιτρέπει επί δεκαετίες τη λειτουργία τζιχαντιστικών δικτύων ως εργαλείων πίεσης.

Το τελικό μήνυμα του άρθρου είναι ότι η Ε.Ε. οφείλει να αλλάξει τη σειρά των προτεραιοτήτων της: πρώτα καταδίκη της τρομοκρατίας, έπειτα απαίτηση λογοδοσίας, πίεση στο Πακιστάν να διαλύσει τρομοκρατικά δίκτυα, αναγνώριση του δικαιώματος της Ινδίας να προστατεύει τους πολίτες της εντός του διεθνούς δικαίου και μετά έκκληση για αποκλιμάκωση.

Χωρίς αυτή τη σειρά, γράφει ο Ρεστέλι, η αυτοσυγκράτηση γίνεται βάρος που πέφτει κυρίως στο θύμα. Και αυτό, κατά τον ίδιο, είναι το μεγάλο λάθος της ευρωπαϊκής πολιτικής: αντί να απαιτεί λογοδοσία, προσφέρει στο Πακιστάν νομιμοποίηση χωρίς κόστος.