Γράφει ο Γιάννης Γούδας

Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος (σ.σ. Κυριακή, 7 Ιουλίου 2026), στο χωριό που εργάζομαι ως δάσκαλος, στην Καρυδιά Έδεσσας, πραγματοποιήσαμε εορταστικές εκδηλώσεις στην μνήμη των Μακεδονομάχων Τέλλου Άγρα και Αντώνη Μίγγα, τους οποίους απαγχόνισαν οι Βούλγαροι κομιτατζήδες σε μια καρυδιά, έξω από το χωριό.

Ως σχολείο δεν ήταν δυνατόν να μην συμμετάσχουμε. Μαζί με τους μαθητές μου θελήσαμε να παρουσιάσουμε ένα θέμα το οποίο οι Έλληνες ιστορικοί δεν έχουν μελετήσει, ούτε έχουν προβάλει επαρκώς: την συμμετοχή των ίδιων των Μακεδόνων στον Μακεδονικό Αγώνα. Ως δάσκαλος του χωριού, έκανα την αρχή με έναν ήρωα τον οποίο θαυμάζω ιδιαίτερα, τον καπετάν Κώττα. Αισθάνθηκα μεγάλη υπερηφάνεια όταν, δυο χρόνια πριν, επισκέφτηκα το σπίτι του.

Ο καπετάν Κώττας γεννήθηκε στο χωριό Ρούλια της Φλώρινας. Το πραγματικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Χρήστου. Ήταν σλαβόφωνος. Πνεύμα ανυπότακτο. Έδωσε την ψυχή του για να παραμείνει ελληνική η Μακεδονία. Για τις νίκες του εναντίον των Βουλγάρων, τον αποκαλούσαν «ο αετός των Κορεστίων». Τελικά οι Τούρκοι τον συνέλαβαν. Το χωριό του ονομάστηκε Κώττας, προς τιμήν του. Λέγεται ότι λίγο πριν τον κρεμάσουν, φώναξε «Ντα ζίβα Γκρτσια», δηλαδή «Να ζήσει η Ελλάδα». Ως ντόπιοι Μακεδόνες, δώσαμε κι εμείς λοιπόν την ίδια απάντηση σε όσους αμφισβητούν την ελληνικότητα της Μακεδονίας: ντα ζίβα Γκρτσια! Να ζήσει η Ελλάδα.

Στην συνέχεια την σκυτάλη πήραν οι μαθητές του σχολείου μας. Διάβασαν φωναχτά ονόματα μερικών ηρώων από την Καρυδιά, τον υπόλοιπο νομό Πέλλας, καθώς και από την υπόλοιπη Μακεδονία:

1) Μερικά ονόματα Μακεδονομάχων με καταγωγή από την Καρυδιά (Τα ονόματα προέρχονται από το βιβλίο «Ο Μακεδονικός Αγών», του συγγραφέα Νίκου Ανεστόπουλου.

Κωνσταντίνος Σταφίδας, Χρήστος Βυρώζης, Χρήστος Κλιντσάρης, Γεώργιος Κλιντσάρης, Δημήτριος Πέγιος, Βασίλειος Βασιλείου, Ευάγγελος Τεχοβίνης, Κωνσταντίνος Πόλτσκας

2) Μερικά ονόματα Μακεδονομάχων με καταγωγή από τον υπόλοιπο Νομό Πέλλας

Τα ονόματα προέρχονται από το βιβλίο «Η Έδεσσα της Μακεδονίας», του συγγραφέα Δημήτρη Ευαγγελίδη, κι από το βιβλίο «Η Αλμωπία στα μονοπάτια της Ιστορίας», σε έκδοση του Δήμου Αριδαίας.

Κωνσταντίνος Βαβαρότσης (Έδεσσα), Βλάχος Γεώργιος (Έδεσσα), Κάρτας Χρήστος (Έδεσσα), Τσίτσιος Ιωάννης (Έδεσσα), Γκόνος Γιώτας (Γιαννιτσά)

Μιλτιάδης Πέτρος (Γαρέφι), Αδραμάνης Ιωάννης (Λουτράκι), Σόρτσης Αθανάσιος (Θεοδωράκι)

3) Μερικά ονόματα Μακεδονομάχων με καταγωγή από την υπόλοιπη Μακεδονία

Τα ονόματα προέρχονται από το βιβλίο «Μακεδονία-Μακεδονικός Αγώνας», του συγγραφέα Κωνσταντίνου Δούφλια.

Λάκης Πύρζας (Φλώρινα), Μητρούσης Γκογκολάκης (Σέρρες), Βασίλης Ζούρκας (Νυμφαίο Φλώρινας), Δημήτριος Νταλίπης (Γάβρος Καστοριάς), Αντώνιος Ζώης (Μοναστήρι), Αθανάσιος Μπρούφας (Κοζάνη), Σπυρίδων Δούκης (Καστοριά), Δήμος Γκατσάρας (Λιτόχωρο Πιερίας), Βαγγέλης Στρεμπενιώτης (Ασπρόγεια Φλώρινας), Λουκάς Κόκκινος (Μέγαρο Γρεβενών), Στέφανος Γρηγορίου (Μοναστήρι), Παύλος Κύρου (Ανταρτικό Φλώρινας), Αναστάσιος Πηχεών (Καστοριά), Ίων Δραγούμης (Βογατσικό Καστοριάς)

Στέφανος Δραγούμης (Βογατσικό Καστοριάς), Ευάγγελος Κοροβάγκος (Λιτόχωρο Πιερίας)

Γιώργος Νταβέλης (Γαλατινή Κοζάνης), Βελίκα Τράικου (Πεντάλοφος Θεσσαλονίκης)

Τάκης Περήφανος (Μοναστήρι), Ζήσης Δούφλιας (Γέρμας Καστοριάς), Ναούμ Σπανός (Άργος Ορεστικό), Δημήτριος Κωτσόπουλος (Βεύη Φλώρινας)

Θα ήθελα να πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ τόσο στους μαθητές μου, όσο και στους γονείς τους, διότι η συμμετοχή των παιδιών δεν ήταν υποχρεωτική, αλλά εθελοντική. Τα παιδιά αυτά κρατάνε στα χέρια τους το μέλλον του χωριού μας! Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω τους απλούς ανθρώπους που έδωσαν το παρόν στην εκδήλωση, διότι χειροκροτούσαν και επιδοκίμαζαν διαρκώς τα παιδιά, όση ώρα διάβαζαν τα ονόματα των ηρώων.

Υ.Γ Αυτόν τον καιρό, στον τόπο μας γυρίζεται ταινία με τίτλο «Το στοιχειό του Βάλτου». Η ταινία είναι βασισμένη πάνω στην ζωή και την δράση του ήρωα καπετάν Άγρα, στο διάστημα που έδρασε στην λίμνη των Γιαννιτσών μεχρι τον θάνατο του. Μια ταινία ρεαλιστική, σκληρή που περιγράφει τους ηρωικούς αγώνες των Μακεδονομάχων και του απλού λαού μας στην Μακεδονία. Ηρωικές μορφές περνάνε από την ταινία, όπως ο καπετάν Άγρας, ο Μίγκας, ο καπετάν Γκόνος Γιώτας ,ο καπετάν Νικηφόρος, ο Πρόξενος Κορομηλάς ,η δασκάλα Ηλέκτρα και παρά πολλά άλλα πρόσωπα που έπαιξαν σημαντικό ρόλο την περίοδο εκείνη στην εποποιία της λίμνης των Γιαννιτσών και της ευρύτερης περιοχής της.

Η ταινία είναι εμπνευσμένη από το αθάνατο βιβλίο της Πηνελόπης Δέλτα και από από το υπέροχο βιβλίο του Γρηγόρη Κανελόπουλου, δασκάλου από τους Γαργαλιάνους Μεσσηνίας, τόπου καταγωγής του ήρωα καπετάν Άγρα ..

Η ταινία χρειάζεται στήριξη από όλους και είναι μια ακόμη προσπάθεια ιστορικής μνήμης των γνωστών για την ανάδειξη της, μέσω των ιστορικών τους ταινιών, Βασίλη Τσικάρα και Μανώλη Σαββίδη.

Να σώσουμε την ακριτική Φλώρινα!

Θλίψη προκάλεσε στον κυπριακό ελληνισμό η είδηση του θανάτου του Πάνου Ιωαννίδη, μιας εμβληματικής μορφής που ταυτίστηκε με τον αγώνα για την απελευθέρωση των κατεχόμενων εδαφών της Κύπρου και την επιστροφή της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της.

Ο Πάνος Ιωαννίδης έφυγε από τη ζωή στις 7 Ιουνίου 2026, σε ηλικία 80 ετών, αφήνοντας πίσω του μια πορεία στενά συνδεδεμένη με τις δραματικές στιγμές της τουρκικής εισβολής του 1974, αλλά και με τη διαρκή διεκδίκηση της ιστορικής δικαίωσης του κυπριακού ελληνισμού.

Το όνομά του συνδέθηκε άρρηκτα με τα γεγονότα της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής. Ως έφεδρος ανθυπολοχαγός το καλοκαίρι του 1974, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που έχουν καταγραφεί, ήταν επικεφαλής διμοιρίας 40 ανδρών, οι οποίοι το απόγευμα της 15ης Αυγούστου αποχώρησαν από την Αμμόχωστο, αφού προηγουμένως υπέστειλαν την ελληνική σημαία και παρουσίασαν όπλα, υπό τα συνεχή και σφοδρά πυρά των τουρκικών δυνάμεων.

Η εικόνα εκείνης της στιγμής έμελλε να τον συνοδεύει σε ολόκληρη τη ζωή του. Η απώλεια της γενέτειράς του δεν αποτέλεσε απλώς μια προσωπική τραγωδία, αλλά μετατράπηκε σε διαρκή αγώνα για επιστροφή και ελευθερία.

Για περισσότερες από πέντε δεκαετίες παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του για το Κυπριακό, υποστηρίζοντας την ανάγκη απελευθέρωσης των κατεχόμενων περιοχών. Την ίδια στιγμή, εξέφραζε δημόσια την αντίθεσή του τόσο στο Σχέδιο Ανάν όσο και στη λύση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, θεωρώντας ότι δεν ανταποκρίνονταν στις αρχές της δικαιοσύνης και της ιστορικής αποκατάστασης.

Παράλληλα, ανέπτυξε έντονη συγγραφική δραστηριότητα. Το πιο γνωστό έργο του, «Η αιματηρή αλήθεια», αποτέλεσε μια προσωπική μαρτυρία και καταγραφή των γεγονότων που σημάδεψαν την Κύπρο το 1974, μεταφέροντας στις νεότερες γενιές βιώματα και εμπειρίες από μια από τις πιο τραγικές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Η προσφορά του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στη συγγραφή. Παρέμεινε ενεργός στην Εθνοφυλακή ως λοχαγός μέχρι και τα τελευταία χρόνια, συνεχίζοντας να υπηρετεί τις αξίες που πίστευε και να συμμετέχει σε δράσεις που αφορούσαν την εθνική άμυνα και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.

Σε ανακοίνωσή της, η οικογένειά του κάνει λόγο για έναν άνθρωπο που αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στην ελευθερία της Κύπρου και στην επιστροφή της Αμμοχώστου. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, υπήρξε «ασυμβίβαστος και ακάμπτος μαχητής», ο οποίος υπηρέτησε με συνέπεια τις αρχές του δικαίου, της εντιμότητας και της ανιδιοτελούς προσφοράς προς την πατρίδα και την οικογένειά του.

Οι άνθρωποι που τον γνώρισαν κάνουν λόγο για μια προσωπικότητα με έντονη πατριωτική δράση, ακεραιότητα χαρακτήρα και αφοσίωση στις ιδέες που υπηρέτησε μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του. Για πολλούς υπήρξε σημείο αναφοράς στον αγώνα διατήρησης της μνήμης της κατεχόμενης Αμμοχώστου και της κυπριακής τραγωδίας του 1974.

Σύμφωνα με την επιθυμία του, η σορός του θα μεταφερθεί στην Ελλάδα, όπου θα τελεστεί η θρησκευτική τελετή και η αποτέφρωση. Η τελευταία του επιθυμία ήταν η τέφρα του να διασκορπιστεί στη θάλασσα της αγαπημένης του Αμμοχώστου, της πόλης που σημάδεψε τη ζωή και τη δράση του.

Όσοι επιθυμούν να αποχαιρετήσουν τον Πάνο Ιωαννίδη, μπορούν να προσέλθουν στην αίθουσα του Γραφείου Τελετών «Άγιος Πέτρος» την Πέμπτη 11 Ιουνίου, από τις 12:00 έως τις 15:00, όπου η οικογένεια θα δέχεται συλλυπητήρια.

Με την απώλειά του, η Κύπρος αποχαιρετά έναν από τους ανθρώπους που δεν έπαψαν ποτέ να κρατούν ζωντανή την ελπίδα της επιστροφής και της δικαίωσης της Αμμοχώστου.

Κλειστή για τους επισκέπτες παραμένει η ιστορική Μονή Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα, ένας από τους σημαντικότερους θρησκευτικούς και τουριστικούς προορισμούς της περιοχής, λόγω εργασιών συντήρησης και επισκευής.

Σύμφωνα με πληροφορίες τοπικών πηγών του Pontos Voice στην Τραπεζούντα, η μονή θα παραμείνει κλειστή από τις 8 έως τις 16 Ιουνίου 2026, προκαλώντας αντιδράσεις, καθώς η απόφαση συμπίπτει με την έναρξη της τουριστικής περιόδου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ PONTOS VOICE