Αναλύσεις
Η Λογική του Αέναου Πολέμου Περιλαμβάνει Πυρηνικά Παιχνίδια στο Χείλος της Καταστροφής
Σε μια εποχή όπου οι αέναοι πόλεμοι και η πυρηνική προκλητικότητα απειλούν την παγκόσμια σταθερότητα, ο ιστορικός Ευάγγελος Βαλλιανάτος αναλύει πώς η μετάβαση στις στρατιωτικές τεχνολογίες αλγορίθμων και drones επανακαθορίζει το γεωπολιτικό σκηνικό. Μέσα από αυτό το πρίσμα, αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για μια νέα στρατηγική θωράκιση της Ελλάδας απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα, προειδοποιώντας παράλληλα ότι ο πυρηνικός αφοπλισμός αποτελεί τη μόνη σανίδα σωτηρίας για την επιβίωση της ανθρωπότητας.
Του Ευάγγελου Βαλλιανάτου
Πρόλογος
Για ποικίλους λόγους, οι άνθρωποι συχνά καταφεύγουν στο να αλληλοσκοτώνονται. Αντί να επιλύουν τις διαφορές τους ειρηνικά, εξοπλίζονται και σκοτώνουν ο ένας τον άλλον μέχρι ένας από αυτούς να κερδίσει τη σύγκρουση, δηλαδή να έχει σκοτώσει τους περισσότερους από τους αντιπάλους του. Αυτή η θανατηφόρα παράδοση επιβιώνει και ευδοκιμεί μέχρι σήμερα – το 2026.
Παρά την ύπαρξη διεθνών οργανισμών που έχουν σχεδιαστεί για την πρόληψη των πολέμων, όπως τα Ηνωμένα Έθνη, υπάρχουν συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες εξακολουθούν να προετοιμάζουν και να στεφανώνουν τον πόλεμο.
-
Το ΝΑΤΟ είναι βασικά μια αμερικανική πολεμική συμμαχία ενάντια στη Σοβιετική Ένωση / Ρωσία. Αποτελεί προέκταση της ηγεμονίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
-
Εν τω μεταξύ, θανατηφόρες συγκρούσεις καταστρέφουν την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.
-
Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι ως έναν βαθμό ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος, έχοντας χρηματοδοτηθεί και εξοπλιστεί από το ΝΑΤΟ.
Αυτός ο αποτρόπαιος αγώνας δρόμου προς τον πόλεμο δικαιώνει τον φιλόσοφο του έκτου αιώνα π.Χ. Ηράκλειτο, ο οποίος είπε:
«Ο πόλεμος είναι ο πατέρας και ο βασιλιάς των πάντων» (Ιππόλυτος, Έλεγχος 9.9.4).
Αυτό είναι αλήθεια, αλλά γιατί; Οι πόλεμοι υπήρξαν οι μεγαλύτερες δυνάμεις που διαμόρφωσαν τον πολιτισμό και την ιστορία. Το ερώτημα είναι, γιατί οι άνθρωποι είναι ανίκανοι να μάθουν να ζουν ο ένας με τον άλλον χωρίς μακελειό; Μια τέτοια συμπεριφορά αναιρεί τον πολιτισμό. Επομένως, αυτό που αποκαλούμε πολιτισμό για να επαινούμε τον εαυτό μας έχει μετατραπεί σε εκπολιτισμένη βαρβαρότητα.
Πόλεμοι στην Ελλάς / Ελλάδα
Οι Έλληνες ανακάλυψαν τη δημοκρατία, τη φιλοσοφία, την επιστήμη, την προηγμένη τεχνολογία και έναν όμορφο πολιτισμό. Προσπάθησαν να αποφύγουν τον πόλεμο μέσω των Ολυμπιακών Αγώνων και άλλων Πανελλήνιων αγώνων και εορτών, καθώς και μέσω του Μαντείου των Δελφών, το οποίο τους υπενθύμιζε συνεχώς την ευσέβειά τους προς τους θεούς, την κοινή ελληνική γλώσσα και την ελληνική τους ταυτότητα.
Όμως, αυτοί οι αξιόλογοι θεσμοί και οι προσπάθειες συμφιλίωσης συχνά αποτύγχαναν. Το αποτέλεσμα ήταν μια σειρά από απάνθρωπους και αποελληνιστικούς εμφύλιους πολέμους, όπως ο Πελοποννησιακός Πόλεμος (431-404 π.Χ.). Αυτό το εξαιρετικά καταστροφικό μακελειό δεν ξεκίνησε λόγω κάποιας επιθετικότητας εκ μέρους των ισχυρότερων ελληνικών πόλεων-κρατών: της Αθήνας, της Σπάρτης, της Θήβας ή της Κορίνθου. Όχι. Η σπίθα για τον πόλεμο προήλθε από τη Σπάρτη λόγω του φόβου της για την αυξανόμενη αθηναϊκή επιρροή και δύναμη. Και μόλις άρχισε η θανατηφόρα σύγκρουση, η Περσία χρηματοδότησε τη Σπάρτη.
Μετά τις ελληνικές νίκες κατά των περσικών εισβολών στην Ελλάδα το 490 και το 480-479 π.Χ., η Αθήνα συμμάχησε με άλλες πόλεις-κράτη στην Ιωνία / Μικρά Ασία και το Αιγαίο, οι οποίες ανησυχούσαν για νέες περσικές εισβολές. Αυτή η ηγεσία της Αθήνας τής έδωσε διεθνές κύρος, επιρροή και χρήματα, με τα οποία η Αθήνα ανοικοδόμησε τον Παρθενώνα, τον οποίο είχαν κάψει οι Πέρσες. Η Σπάρτη δεν έβλεπε με καλό μάτι έναν ισχυρό αντίπαλο στην Ελλάδα, και ως εκ τούτου ξεκίνησε τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, ο οποίος είχε καταστροφικές συνέπειες για όλους τους Έλληνες.
Η εσωτερική διαμάχη στην Ελλάδα εξασθένησε τους Έλληνες και προσέλκυσε κατακτητές, όπως οι Έλληνες Μακεδόνες από τη Βόρεια Ελλάδα και οι Ρωμαίοι από τη Δύση. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ασπάστηκε τον Χριστιανισμό τον τέταρτο αιώνα. Αυτό προκάλεσε έναν πολιτικό και πολιτιστικό σεισμό που κατεδάφισε σχεδόν ολόκληρο τον ελληνικό πολιτισμό. Οι Χριστιανοί και άλλοι βάρβαροι κατέστρεψαν την Ελλάδα, ανατρέποντας τους ναούς, την αρχιτεκτονική, την επιστήμη, τα σχολεία, τις βιβλιοθήκες και τον τρόπο ζωής της. Ο εκχριστιανισμός της Ελλάδας ήταν μια παγκόσμια καταστροφή που βύθισε τη Δυτική Ευρώπη στο σκοτάδι: το κάψιμο βιβλιοθηκών, οι σταυροφορίες και ο θρίαμβος της βαρβαρότητας για αρκετούς αιώνες.
Ένας πολύ μικρός αριθμός ελληνικών χειρογράφων επέζησε από την επέλαση του Χριστιανισμού στην Ελλάδα. Αυτοί οι θησαυροί πυροδότησαν την Αναγέννηση μεταξύ των Αράβων τον 8ο αιώνα και των Δυτικοευρωπαίων τον 15ο αιώνα. Όμως οι ίδιοι οι Έλληνες, που έγιναν Χριστιανοί με τη βία, απέτυχαν να αποκρούσουν τις επιθέσεις των Μογγόλων Τούρκων και, το 1453, έχασαν την ελευθερία τους. Οι Δυτικοί Χριστιανοί Ευρωπαίοι δεν έσπευσαν να βοηθήσουν τους Έλληνες λόγω θεολογικών διαιρέσεων. Περίπου 400 χρόνια αργότερα, τη δεκαετία του 1820, οι Έλληνες έδωσαν έναν ηρωικό αγώνα και κέρδισαν την ελευθερία τους.
Πόλεμοι στην Ευρώπη
Οι πόλεμοι συνεχίστηκαν στην Ευρώπη. Οι Έλληνες πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα προσπαθώντας να ανακτήσουν τα εδάφη τους. Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και ιδιαίτερα ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος σχεδόν εκμηδένισαν την Ελλάδα. Επιπλέον, οι Βρετανοί και οι Γερμανοί έσπειραν τους σπόρους του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα, το 1943-1949. Η κομμουνιστική ταξική πάλη και οι αμερικανικές και βρετανικές καπιταλιστικές ιδεολογίες συγκρούστηκαν σκληρά στην εξαθλιωμένη Ελλάδα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ίδρυσαν την ευρωπαϊκή στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ, στην οποία συμπεριλαμβανόταν και ο αιώνιος εχθρός της Ελλάδας, η Τουρκία. Αυτό σήμαινε ότι οι θερμοί πόλεμοι του πρώτου μισού του 20ού αιώνα θα συνεχίζονταν ως συγκρούσεις Ψυχρού Πολέμου μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Σοβιετικής Ένωσης, αμφότερων εξοπλισμένων με τις γενοκτονικές και εξολοθρευτικές πυρηνικές βόμβες. Η ισλαμική Τουρκία ήταν ο μόνος ωφελημένος από αυτό το ανόητο καθεστώς εντάσεων και συγκρούσεων στην Ευρώπη. Η Τουρκία συνέχισε να στρέφει τη μία δυτική χριστιανική χώρα εναντίον της άλλης και εναντίον της κομμουνιστικής Σοβιετικής Ένωσης.
Όσο για την Ελλάδα, το παιχνίδι ήταν απελπιστικό. Η γερμανική κατοχή, 1941-1944, σχεδόν αφάνισε τη χώρα. Ο εμφύλιος πόλεμος, 1943-1949, έγινε ένας άλλος Πελοποννησιακός Πόλεμος: καταστροφικός και αδελφοκτόνος. Και όπως ακριβώς συνέβη με τη μογγολική κατάκτηση του 1453, όταν οι περισσότεροι Έλληνες λόγιοι διέφυγαν στη Φλωρεντία, την Πάντοβα, τη Βενετία και τη Ρώμη, πολλοί Έλληνες εγκατέλειψαν τη χώρα τους τις δεκαετίες του 1950 και 1960 για άλλες χώρες της Ευρώπης, την Αυστραλία και την Αμερική —κυρίως την Αμερική.
Οι συμφορές της σύγχρονης Ελλάδας ξεκίνησαν το 1831. Οι εγχώριοι εχθροί του πρώτου κυβερνήτη της σύγχρονης Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, δεν τον συμπαθούσαν. Ήρθε στην Ελλάδα το 1828 μετά από μια λαμπρή καριέρα στη Ρωσία, όπου διετέλεσε Υπουργός Εξωτερικών, 1816-1822. Ο Καποδίστριας ήταν επίσης ο κορυφαίος διπλωμάτης της Ευρώπης. Στην Ελλάδα, προσπάθησε να δημιουργήσει ένα ανεξάρτητο εθνικό κράτος. Ωστόσο, έθεσε τα θεμέλια του σύγχρονου ελληνικού εθνικού κράτους, χρησιμοποιώντας τη δική του περιουσία και φιλελληνικές εισφορές για τη χρηματοδότηση του στρατού, των σχολείων, των δικαστηρίων, των νοσοκομείων, των ταχυδρομείων και την επέκταση των εθνικών συνόρων. Ήταν δίκαιος απέναντι στους ακτήμονες αγρότες, παραχωρώντας τους γη. Παρόλα αυτά, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, οι εγχώριοι και ξένοι εχθροί του τον δολοφόνησαν. Η Βρετανία ενδέχεται να είχε χρηματοδοτήσει τους δολοφόνους.
Μετά τον Καποδίστρια, οι «μεγάλες» ευρωπαϊκές δυνάμεις (Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία) έστειλαν βασιλείς και μοναρχικούς θεσμούς στην Ελλάδα, γεγονός που υπονόμευσε τη δημοκρατία της χώρας, διευκόλυνε τη λεηλασία των ελληνικών αρχαιολογικών θησαυρών και εξασθένησε τις αρχαίες παραδόσεις. Το αποτέλεσμα, όπως προανέφερα, ήταν το ΝΑΤΟ που περιλάμβανε την Τουρκία.
Οι ΗΠΑ, η Τουρκία και το ΝΑΤΟ
Οι ΗΠΑ ήταν τόσο εξοργισμένες με την επιρροή της γιγαντιαίας κομμουνιστικής Σοβιετικής Ένωσης, που παρέβλεψαν τη γενοκτονική κληρονομιά και πολιτική της Τουρκίας. Όπως η Βρετανία, έτσι και οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν την Τουρκία ως ανάχωμα απέναντι στη Σοβιετική Ένωση. Αυτή η τυφλή μεροληψία ενθάρρυνε το πογκρόμ της Τουρκίας το 1955 κατά 85.000 Ελλήνων κατοίκων της Κωνσταντινούπολης. Καθοδηγούμενοι από το τουρκικό κράτος όχλοι, οπλισμένοι με δαυλούς, μαχαίρια και σιδηρολοστούς, κατέστρεψαν οτιδήποτε ελληνικό: εκκλησίες, νεκροταφεία, σχολεία, νοσοκομεία, ορφανοτροφεία και χιλιάδες επιχειρήσεις και εμπορικά καταστήματα.
Η ίδια περιφρόνηση για την Ελλάδα και ο θαυμασμός για την Τουρκία ήταν ο λόγος που οι ΗΠΑ διέταξαν την Ελλάδα να αποσύρει τον στρατό της από την Κύπρο. Για να διευκολυνθεί αυτή η δειλή πράξη, ο ελληνικός στρατός κατέλαβε την εξουσία από το 1967 έως το 1974. Οι Έλληνες στρατιωτικοί έδωσαν το πράσινο φως στην Τουρκία, η οποία, το 1974, εισέβαλε στην Κύπρο και κατέλαβε περίπου το 40% του ελληνικού νησιού.
Εν τω μεταξύ, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένουν σιωπηλοί απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα. Ακόμη και ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υποβαθμίζει την τουρκική πολεμική απειλή. Εάν η χώρα του τολμήσει να επεκτείνει την κυριαρχία της στα χωρικά ύδατα που ανήκουν στην Ελλάδα στο Αιγαίο, η Τουρκία απειλεί με πόλεμο. Ο Μητσοτάκης μουρμούρισε αυτό το απόκρυφο μήνυμα στις αρχές Ιουλίου 2026 στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα:
«Η χώρα μου βρίσκεται σε μια πολύ ευαίσθητη γειτονιά, αντιμετωπίζοντας γεωπολιτικές προκλήσεις».
Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ γνωρίζουν καλά ότι αυτή η «ευαίσθητη» κατάσταση εξελίσσεται σε ηφαίστειο στο Αιγαίο, αλλά σιωπούν. Τα Ηνωμένα Έθνη αντιμετωπίζουν επίσης την Τουρκία ως «φυσιολογικό» κράτος, περισσότερο από 50 χρόνια αφότου η Τουρκία κατέλαβε ελληνικό έδαφος και έδαφος της ΕΕ.
Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει επίσης κανένα πρόβλημα με τη γενοκτονική Τουρκία. Μάλιστα, ο Τραμπ φαίνεται να συμπαθεί τον Ερντογάν, ο οποίος συνεχίζει να απειλεί την Ελλάδα. Ο Ερντογάν «διαβάζει τα χείλη» του Τραμπ. Στη συνάντηση του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7-8 Ιουλίου 2026, ο Ερντογάν υποδέχθηκε τους διακεκριμένους καλεσμένους του με μουσική από ορχήστρα της οθωμανικής εποχής.
Η εξέλιξη του πολέμου
Ο Δημήτριος Καρκαμάνης, ένας Έλληνας εμπειρογνώμονας σε θέματα πολέμου που πέρασε την επαγγελματική του ζωή στις σουηδικές ένοπλες δυνάμεις, δημοσίευσε μερικά άρθρα σχετικά με την ανηθικότητα του ΝΑΤΟ. Κανένα από τα κράτη-μέλη του δεν είχε το θάρρος να θέσει το ζήτημα των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που η κυβέρνηση του Ερντογάν επέβαλε στους Τούρκους πολίτες, κυρίως λόγω της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, πόσο μάλλον τη συστηματική βία που ασκεί η Τουρκία στον ελληνικό πληθυσμό και τους θεσμούς στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο για περισσότερα από 50 χρόνια.
Το ΝΑΤΟ, στις αρχές Ιουλίου 2026, επαναλάμβανε την εμμονή του Τραμπ για δαπάνες ύψους περίπου 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων για πρόσθετους εξοπλισμούς. Αναρωτιέται κανείς εναντίον τίνος θα πολεμήσουν όλα αυτά τα νέα όπλα; Σίγουρα οι Ευρωπαίοι δεν έχουν αυταπάτες ούτε είναι παράφρονες για να σκεφτούν να πολεμήσουν απευθείας τη Ρωσία, αν και το κάνουν έμμεσα μέσω του εξοπλισμού και της καταστροφής της Ουκρανίας.
Ο Ελληνοσουηδός στρατιωτικός εμπειρογνώμονας μίλησε εκτενώς για το τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να αντιμετωπίσει την αναπόφευκτη στρατιωτική αντιπαράθεση με μια Τουρκία που αποθρασύνεται από το ΝΑΤΟ.
Διάβασα προσεκτικά τον Καρκαμάνη. Είναι στρατηγικός στοχαστής. Γνωρίζει τα όπλα που κατασκευάζονται και χρησιμοποιούνται σήμερα. Συμφώνησε ότι ήταν καλή ιδέα η αγορά από την Ελλάδα 4 πολεμικών πλοίων πολύ προηγμένης τεχνολογίας από τη Γαλλία, των λεγόμενων Belharra. Έθεσε όμως κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τις πολεμικές επιχειρήσεις και τη στρατηγική:
-
Αυτάρκεια: Είπε ότι η Ελλάδα πρέπει να γίνει αυτάρκης στα όπλα και στην κατασκευή όπλων.
-
Η απειλή των Drones: Ο επικίνδυνος γείτονάς της, η Τουρκία, επενδύει στη στρατιωτική της βιομηχανία και ιδιαίτερα στην ανάπτυξη drones —θαλάσσιων και εναέριων drones που μεταφέρουν εκρηκτικά για την εξόντωση των εχθρών που επιτίθενται.
-
Ασύμμετρη απειλή: Θα μπορούσαν τα γαλλικά πολεμικά πλοία του ελληνικού ναυτικού να αντέξουν τη σφοδρότητα των επιθέσεων με drone, την εκρηκτική ισχύ αλλεπάλληλων κυμάτων από drones καμικάζι εξοπλισμένων με εκρηκτικά; Και τι θα γινόταν αν το πολεμικό πλοίο κατέστρεφε τα φθηνά drones με ακριβά βλήματα ή πυραύλους;
Και στη συνέχεια έκανε εικασίες για τον αλγοριθμικό πόλεμο του αύριο. Πού θα οδηγούσε τους ανθρώπους αυτός ο μηχανικός εφιάλτης θανάτου; Πίσω στον μεσαίωνα και στις σπηλιές των βουνών;
Ο αφανισμός είναι η άλλη όψη του νομίσματος του πολέμου υψηλής τεχνολογίας, το πιθανό αποτέλεσμα της διατήρησης χιλιάδων «εκσυγχρονισμένων» πυρηνικών όπλων από διάφορα έθνη-κράτη: ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Πακιστάν, Ινδία, Βρετανία, Γαλλία, Βόρεια Κορέα και Ισραήλ. Τα μεταφέρουν με στρατιωτικά αεροσκάφη και γεμίζουν υποβρύχια με πυραύλους φορτωμένους με δεκάδες από αυτά τα τρομερά όπλα αφανισμού, τα διατηρούν σε αεροπορικές βάσεις και αλλού. Αντί όμως να συζητείται ο αφοπλισμός, η επίδειξη των πυρηνικών γίνεται και πάλι μόδα.
Ο πυρηνικός πυρετός αναστατώνει τη Βρετανία. Το Bulletin of the Atomic Scientists (Δελτίο των Πυρηνικών Επιστημόνων), το οποίο για δεκαετίες λειτουργεί ως το «καναρίνι στο ορυχείο», προειδοποιεί ότι η Βρετανία ετοιμάζει κάτι επικίνδυνο:
«Τα τελευταία πέντε χρόνια», αναφέρει το Δελτίο, «η Βρετανία έχει προχωρήσει αθόρυβα στην αύξηση του μέγιστου μεγέθους του πυρηνικού της οπλοστασίου και στην αναθεώρηση του πυρηνικού της δόγματος, και τώρα αποκτά μια πρόσθετη πυρηνική ικανότητα. Σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου επεκτείνει την ανάπτυξη μη στρατηγικών (τακτικών) πυρηνικών όπλων με τρόπο που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τη στρατηγική ισορροπία στην Ευρώπη».
Ναι, αλλά γιατί η Βρετανία μετακινεί «τακτικά» πυρηνικά; Για να τρομάξει το Ιράν; Την Ιρλανδία; Τη Ρωσία; Την ΕΕ; Δεν γνωρίζουμε τα βάθη της παράνοιας πίσω από αυτό το εξαιρετικά επικίνδυνο και προκλητικό «δόγμα» και την πολιτική της Βρετανίας. Το Δελτίο προειδοποιεί ότι ήταν λάθος των ΗΠΑ να σταθμεύσουν στη Βρετανία αμερικανικά «τακτικά» πυρηνικά όπλα, τα οποία η Βρετανία θα μετέφερε με αμερικανικά αεροσκάφη. Το μήνυμα αυτών των επικίνδυνων δραστηριοτήτων θα προκαλούσε ανησυχία στη Ρωσία, αυξάνοντας έτσι τους κινδύνους ενός πυρηνικού πολέμου.
«Αυτό το παιχνίδι με τη φωτιά (nuclear brinkmanship)», αναφέρει το Δελτίο, «που σχετίζεται άμεσα με τον πόλεμο στην Ουκρανία, προσφέρει την ψευδαίσθηση της ασφάλειας για ορισμένους, με κόστος την καταδίκη της ασφάλειας για όλους».
Φυσικά, η Βρετανία συνεργάζεται στενά με τον μικρότερο αδελφό της, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις οποίες εκπαίδευσε τόσο καλά ώστε οι ΗΠΑ την αντικατέστησαν ως παγκόσμιος ηγεμόνας.
Επίλογος
Το δόγμα της Βρετανίας να επιδεικνύει αμερικανικά πυρηνικά όπλα και να επανεξοπλίζει τις πυρηνικές της δυνάμεις επιβεβαιώνει ότι ο πόλεμος δεν πρόκειται να κάνει διάλειμμα. Μάλιστα, οι μάχες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν μετατρέπουν τον πόλεμο σε έναν αέναο πόλεμο (forever war).
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν ότι η οικονομική φθορά και η στρατιωτική αποδυνάμωση θα εξαντλήσουν την Τεχεράνη. Κανείς από τους δύο δεν έχει ξεκάθαρο δρόμο προς τη νίκη. Ωστόσο, ο καθένας μπορεί να αισθάνεται υποχρεωμένος να αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο πόνο από τον άλλον. Αυτή είναι η λογική ενός αέναου πολέμου: Κάθε πλευρά χρησιμοποιεί βία για να δοκιμάσει την αντοχή της άλλης. Ο πόλεμος γίνεται διαπραγμάτευση με άλλα μέσα».
Σε μια τέτοια νέα ζούγκλα εχθρών, οπλισμένων μέχρι τα δόντια με μια ποικιλία όπλων υψηλής τεχνολογίας με τεχνητή νοημοσύνη (AI) που διεξάγουν αέναους πολέμους, η Ελλάς / Ελλάδα πρέπει να συγκεράσει τις αρχαίες αρετές της —το θάρρος, την ανδρεία και το πάθος για την ελευθερία— με τις τελευταίες τεχνολογίες πολέμου υψηλής τεχνολογίας.
Αναμφίβολα, η αντιμετώπιση της Τουρκίας στο Αιγαίο θα είναι περίπλοκη, απαιτώντας όπλα, τόλμη και στρατηγική. Η γεωγραφία του Αιγαίου αποτελεί τεράστιο πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Εξοπλίστε κάθε νησί για να αμυνθεί και να πολεμήσει κάθε εισβολέα. Οι Έλληνες νίκησαν πολύ μεγαλύτερους στρατούς και στόλους επειδή είχαν εμπειρία αιώνων στον αγώνα για την ελευθερία τους. Είχαν μελετήσει τους πιθανούς εχθρούς τους και γνώριζαν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία τους.
Οι Τούρκοι διαθέτουν μεγάλο στρατό, αλλά πολύ μικρή εμπειρία σε ναυμαχίες. Οι Έλληνες πρακτικά ζουν στη θάλασσα εδώ και χιλιετίες. Οι Belharra, τα drones, τα υποβρύχια, οι πύραυλοι, η πολεμική αεροπορία, ο ηλεκτρονικός πόλεμος και τα ραντάρ γίνονται ηρωικά εάν ελέγχονται και καθοδηγούνται από ήρωες.
Δεν εξυμνώ τον πόλεμο. Αλλά ζούμε περικυκλωμένοι από κινδύνους και εχθρούς. Οι Έλληνες δεν είναι επιθετικοί. Προτιμούν την ειρήνη από τον πόλεμο. Ωστόσο, οι γείτονές τους, οι Τούρκοι, θέλουν αυτά που έχουν οι Έλληνες. Γι’ αυτό οι Έλληνες πρέπει να αναπτύξουν μια στρατηγική για να νικήσουν αποφασιστικά τους Τούρκους.
Η Τουρκία δεν ανήκει στη Δύση και στο ΝΑΤΟ. Είναι ένα τζιχαντιστικό ισλαμικό κράτος που καταπιέζει μη Τούρκους και μη μουσουλμάνους εδώ και αιώνες. Γιατί οι ΗΠΑ και οι δυτικοί σύμμαχοί τους αρνούνται να μάθουν αυτή την απλή αλήθεια; Δεν διδάσκονται από την ιστορία; Θα ήταν καλή ιδέα να μιλήσουν με τους Αρμένιους και τους Κούρδους.
Όμως το απόλυτο ερώτημα για τον πόλεμο, τον πολιτισμό και την επιβίωση της ανθρωπότητας εξαρτάται από τον πυρηνικό αφοπλισμό. Αυτά τα όπλα, τακτικά ή στρατηγικά, δεν έχουν θέση ανάμεσα στους ανθρώπους. Είναι ανθρωπογενή τέρατα αφανισμού. Δεν έχουμε πλέον ήρωες όπως ο Περσέας με το φτερωτό του άλογο, τον Πήγασο, για να σκοτώσει την πυρηνική Χίμαιρα. Πρέπει να το κάνουμε μόνοι μας. Τα παιχνίδια στο χείλος του γκρεμού οδηγούν σε πυρηνικό πόλεμο.
GEOPOLITICO
Η Ελλάδα να προχωρήσει το καλώδιο – Αιχμηρή κριτική στον Ρούμπιο
Αιχμηρή κριτική στη στάση του Μάρκο Ρούμπιο απέναντι στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου άσκησε ο πρέσβης ε.τ. Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος, μιλώντας στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου. Υποστήριξε ότι η Αθήνα πρέπει να επιμείνει στην υλοποίηση του έργου στη βάση των δικαιωμάτων της, ενώ έθεσε ζητήματα για την υπόθεση Γκίλφοϊλ, την Κύπρο και τις ελληνικές στρατιωτικές αποστολές στο εξωτερικό.
Ο έμπειρος διπλωμάτης αντιμετώπισε με επιφυλακτικότητα την αποτίμηση της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών ως ελληνικής διπλωματικής επιτυχίας. Παρότι χαρακτήρισε θετική κίνηση την επίσκεψη στην Ελλάδα χωρίς αντίστοιχη μετάβαση στην Τουρκία, εκτίμησε ότι αυτό δεν συνεπάγεται ιδιαίτερη ενόχληση της Άγκυρας, επικαλούμενος τις αμερικανοτουρκικές επαφές στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Το καλώδιο και η απάντηση «βρείτε τα μεταξύ σας»
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η απάντηση Ρούμπιο για την ηλεκτρική διασύνδεση και η αναφορά του σε ευαίσθητα ζητήματα που απαιτούν διπλωματικό χειρισμό. Ο Χρυσανθόπουλος ερμήνευσε τη στάση αυτή ως προτροπή προς τις εμπλεκόμενες πλευρές να τα βρουν μεταξύ τους, χωρίς σαφή αμερικανική στήριξη της ελληνικής θέσης.
«Τίποτα δεν κερδίζουμε. Τίποτα δεν κερδίζουμε από αυτό», είπε χαρακτηριστικά, απαντώντας στο ερώτημα της Βασιλικής Πολίτου για το όφελος που αποκομίζει η Ελλάδα από τη συγκεκριμένη τοποθέτηση.
Κατά τον ίδιο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης θα έπρεπε να είχε διατυπώσει καθαρά την πρόθεση της Ελλάδας να προχωρήσει το έργο, επικαλούμενος το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η θέση του ήταν ότι η ελληνική πλευρά οφείλει να υπερασπιστεί έμπρακτα τα δικαιώματα που επικαλείται.
«Η δουλειά είναι του ελληνικού κράτους»
Σχολιάζοντας τη συζήτηση γύρω από τη Nexans, ο πρέσβης ε.τ. χαρακτήρισε σωστή την τοποθέτηση της γαλλικής εταιρείας, όπως αυτή παρουσιάστηκε στη συνέντευξη. Έδωσε, ωστόσο, έμφαση στην ευθύνη των κυβερνήσεων Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας να επιμείνουν στην υλοποίηση της διασύνδεσης.
«Η δουλειά δεν είναι της γαλλικής εταιρείας, είναι του ελληνικού κράτους», υπογράμμισε. Με αυτή τη διατύπωση απάντησε στον προβληματισμό που έθεσε η δημοσιογράφος για το ενδεχόμενο να αναλάβει μια ιδιωτική εταιρεία χειρισμούς με πολιτικές συνέπειες για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Να ζητηθούν εξηγήσεις για την υπόθεση Γκίλφοϊλ
Ο Χρυσανθόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα και στο δημοσίευμα της Wall Street Journal για δηλώσεις που αποδόθηκαν στην Αμερικανίδα πρέσβη Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Υποστήριξε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε εξαρχής να την είχε καλέσει για εξηγήσεις και να είχε ζητήσει προσωπική, δημόσια διάψευση.
Κατά την άποψή του, μια διάψευση μέσω δικηγόρου δεν επαρκεί για να κλείσει πολιτικά το ζήτημα. Χαρακτήρισε προσβολή για την Ελλάδα την εκκρεμότητα που, όπως εκτίμησε, εξακολουθεί να υπάρχει και επέκρινε την αντίδραση Ρούμπιο στη σχετική ερώτηση.
Κύπρος: Προτεραιότητα η αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων
Ο πρέσβης ε.τ. δήλωσε ότι δεν τον καλύπτει μια γενική αναφορά στην επανένωση της Κύπρου. Όπως τόνισε, πρέπει να αναδεικνύονται η κατοχή, η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και ο συνεχιζόμενος εποικισμός.
Για τον Χρυσανθόπουλο, το πρώτο ζητούμενο είναι η απελευθέρωση του νησιού και η απομάκρυνση των κατοχικών δυνάμεων. Γι’ αυτό και αντιμετώπισε τις γενικές διατυπώσεις περί επανένωσης ως ανεπαρκείς, εφόσον δεν συνοδεύονται από αναφορά στον πυρήνα του προβλήματος.
Ορμούζ και Patriot: Κριτήριο οι ελληνικές ανάγκες
Για το ενδεχόμενο αποστολής ελληνικού πολεμικού πλοίου στα Στενά του Ορμούζ, ο Χρυσανθόπουλος δέχθηκε ότι θα μπορούσε να δικαιολογηθεί η παρουσία ενός πλοίου για την προστασία της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας. Έθεσε, όμως, περιορισμένο πλαίσιο στην αποστολή, επισημαίνοντας τις ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού στην Ελλάδα.
Παράλληλα, ζήτησε την επιστροφή των ελληνικών Patriot από τη Σαουδική Αραβία. Υποστήριξε ότι η σαουδαραβική πλευρά δεν έχει εκπληρώσει οικονομικές και συμβατικές υποχρεώσεις που συνδέονται με την αποστολή, περιλαμβανομένων εξόδων του προσωπικού. Στη βάση αυτής της καταγγελίας, επέκρινε την παράταση της παραμονής τους και υποστήριξε ότι το ΚΥΣΕΑ θα έπρεπε να είχε αποφασίσει την απόσυρσή τους.
Πρόταση για επαναπροσέγγιση με τη Μόσχα
Ο πρώην πρέσβης εισηγήθηκε ακόμη την αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσία, θεωρώντας ότι η επίσκεψη Ρούμπιο προσέφερε ευκαιρία να γνωστοποιηθεί μια τέτοια ελληνική πρόθεση. «Θα το ανακοινώσει, όχι να πάρει άδεια», είπε, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο, κατά την άποψή του, θα έπρεπε να κινηθεί η Αθήνα.
Σχολίασε επίσης επικριτικά τις αναφορές του Αμερικανού υπουργού στο Ιράν κατά την ομιλία στην Πνύκα, τονίζοντας την ιστορική και πολιτισμική διαδρομή της αρχαίας Περσίας. Τέλος, εξέφρασε επιφυλάξεις για τη συμφωνία συνεργασίας με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, δηλώνοντας ότι θα προτιμούσε συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ.
GEOPOLITICO
Φόβος για κρίση Ελλάδας-Τουρκίας ώστε να μείνει ο Ερντογάν
Αιχμές για τους ελληνικούς χειρισμούς απέναντι στη Γαλλία, προειδοποίηση για τους Meteor στην Τουρκία και εκτίμηση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο αγγίζει πλέον και την ασφάλεια του Ισραήλ. Τι είπε στη Θεσσαλία Τηλεόραση για τον Ερντογάν, τον Ρούμπιο και το ενδεχόμενο νέων επιχειρήσεων κατά του Ιράν.
Τον κίνδυνο η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου να προχωρήσει μέσα από μια διευθέτηση που θα αφήνει άθικτες τις τουρκικές διεκδικήσεις στην περιοχή της Κάσου ανέδειξε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, Ιωάννης Μπαλτζώης, στην παρέμβασή του στη Θεσσαλία Τηλεόραση.
Μιλώντας στον δημοσιογράφο Δημήτρη Κολλάτο, άσκησε έντονη κριτική στους ελληνικούς διπλωματικούς χειρισμούς, εξέφρασε ανησυχία για την ενίσχυση της τουρκικής αεροπορίας και συνέδεσε τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο με τα συμφέροντα του Ισραήλ. Παράλληλα, διατύπωσε την εκτίμηση ότι η αμερικανική στρατιωτική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή μπορεί να προμηνύει νέα σύγκρουση με το Ιράν.
Το πιο αιχμηρό σημείο της τοποθέτησής του αφορούσε την πόντιση του καλωδίου. Ο κ. Μπαλτζώης περιέγραψε ένα πιθανό σενάριο στο οποίο τουρκικά και ελληνικά πολεμικά πλοία θα αναπτυχθούν στην περιοχή, θα δημιουργηθεί ένταση και στη συνέχεια θα υπάρξει παρέμβαση τρίτων, με τη Γαλλία να διαδραματίζει ρόλο στη διευθέτηση.
Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα θα μπορούσε τότε να εμφανίσει την απομάκρυνση των πλοίων της ως κίνηση υπέρ της ειρήνης, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι είχε ενημερωθεί και ότι είχε καταγράψει εμπράκτως τις διεκδικήσεις της. Με αυτόν τον τρόπο, προειδοποίησε, η συνέχιση του έργου δεν θα σήμαινε αυτομάτως και ακύρωση της τουρκικής αμφισβήτησης.
«Άρα παραμένει το γκριζάρισμα της περιοχής της Κάσου», ανέφερε χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας την ανησυχία του για το πολιτικό αποτύπωμα μιας τέτοιας εξέλιξης. Το σενάριο αυτό παρουσιάστηκε ως δική του εκτίμηση για τον πιθανό τρόπο διαχείρισης της κρίσης.
Στο ίδιο πλαίσιο επέκρινε τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, για την παρουσίαση των προηγούμενων εξελίξεων στην Κάσο. Επικαλούμενος τοποθέτηση του Άγγελου Συρίγου, υποστήριξε ότι είχε υπάρξει ελληνική υποχώρηση και αμφισβήτησε την εξήγηση πως οι εργασίες είχαν απλώς ολοκληρωθεί.
Σκληρή ήταν και η απάντησή του στο ερώτημα για τη γαλλική στάση απέναντι στην προοπτική διάθεσης πυραύλων Meteor στην Τουρκία. «Δεν φταίει ο Μακρόν. Εμείς φταίμε», είπε, αποδίδοντας την ευθύνη στην ελληνική πλευρά για την ανεπαρκή, κατά την άποψή του, εξασφάλιση των ελληνικών συμφερόντων στο πλαίσιο της συνεργασίας με το Παρίσι.
Αναφερόμενος στους Meteor, τόνισε τη σημασία τους ως όπλων αέρος–αέρος μεγάλου βεληνεκούς. Εξήγησε ότι η δυνατότητα προσβολής ενός αντιπάλου από μεγάλη απόσταση αποτελεί σοβαρό πλεονέκτημα στην αεροπορική μάχη. Η συζήτηση επικεντρώθηκε, έτσι, στις επιπτώσεις που θα είχε για την ελληνική αποτροπή η απόκτηση αντίστοιχων δυνατοτήτων από την τουρκική αεροπορία.
Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εκτίμησε ότι θα επιδιώξει να παραμείνει στην εξουσία, αναζητώντας είτε αλλαγή των συνταγματικών περιορισμών είτε μια διαδρομή μέσω πρόωρων εκλογών. Στη συζήτηση τέθηκε το ενδεχόμενο μιας κρίσης με την Ελλάδα ως μέσου πολιτικής κινητοποίησης στο εσωτερικό της Τουρκίας, με τον ίδιο να συμμερίζεται την ανησυχία. Πρόκειται για πρόβλεψη σχετικά με την πιθανή συμπεριφορά της τουρκικής ηγεσίας.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε και στον Μάρκο Ρούμπιο. Αναφερόμενος στην επίσκεψη στην Ελλάδα, η οποία κατά τον χρόνο της συζήτησης αναμενόταν, υπογράμμισε την πολιτική σημασία της παρουσίας του και τη βαρύτητα των τοποθετήσεών του. Θύμισε επίσης τη συνεργασία του με τον Μπομπ Μενέντεζ σε ζητήματα που αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ τον παρουσίασε ως πρόσωπο με ισχυρές προοπτικές στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Στο μέτωπο του Ιράν, ο κ. Μπαλτζώης εκτίμησε ότι η συγκέντρωση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων μπορεί να προετοιμάζει επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας. Τοποθέτησε το πιθανό χρονικό παράθυρο στον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο, μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, και δεν απέκλεισε περιορισμένες χερσαίες ή αεροποβατικές επιχειρήσεις εναντίον συγκεκριμένων στρατηγικών στόχων.
Διευκρίνισε ότι δεν αναφερόταν σε κατάληψη ολόκληρου του Ιράν, αλλά σε επιχειρήσεις με συγκεκριμένους αντικειμενικούς σκοπούς, στις οποίες θεωρεί πιθανή και τη συμμετοχή του Ισραήλ. Η πρόβλεψη αυτή διατυπώθηκε ως προσωπική στρατιωτική εκτίμηση. Στη συζήτηση επισημάνθηκε και ο κίνδυνος μιας νέας ενεργειακής αναταραχής, με επιπτώσεις στις τιμές του πετρελαίου και στο κόστος ζωής.
Κλείνοντας, επανήλθε στην Ανατολική Μεσόγειο, επικαλούμενος ανάλυση της Jerusalem Post για τις επιπτώσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου στις θαλάσσιες οδούς του Ισραήλ. Όπως μετέφερε, η τουρκική επιδίωξη δημιουργίας ενός διαδρόμου έως τη Λιβύη, παρακάμπτοντας ελληνικά νησιά όπως η Κρήτη και η Ρόδος, αντιμετωπίζεται ως απειλή για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια των ισραηλινών εμπορικών και εφοδιαστικών διαδρομών.
Για τον ίδιο, η ελληνική θέση ότι το μνημόνιο είναι παράνομο δεν αρκεί για να εμποδίσει την Τουρκία να το χρησιμοποιεί ως εργαλείο πίεσης. «Παράγει και ξαναπαράγει», είπε, αναφερόμενος στις πρακτικές συνέπειες της τουρκικής πολιτικής και στις παρεμβάσεις κατά της πόντισης του καλωδίου. Εκτίμησε, τέλος, ότι τα συμφέροντα του Ισραήλ μπορεί να οδηγήσουν σε ενεργότερη αντίδραση απέναντι στις τουρκικές επιδιώξεις.
GEOPOLITICO
Προειδοποίηση Παυλόπουλου για τους δημοκρατικούς θεσμούς: Όταν ο Κανόνας Δικαίου χάνει την ισχύ του
Την επικίνδυνη παρακμή της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και την αποδυνάμωση των θεσμών της εξετάζει ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, στη νέα νομική μελέτη του με τίτλο «Η αποδυνάμωση της ρυθμιστικής ισχύος του Κανόνα Δικαίου». Το έργο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Νομική Βιβλιοθήκη», αναλύει τις επιπτώσεις της οικονομικής παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογικής επανάστασης στο Κράτος Δικαίου, επιχειρώντας παράλληλα μια πρωτότυπη διεπιστημονική προσέγγιση, η οποία συνδέει τη Νομική Επιστήμη με τη Φυσική και την Τέχνη.
Μια από τις σοβαρότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες δημοκρατίες, την υποχώρηση της κανονιστικής ισχύος του Δικαίου και την αποδυνάμωση των θεσμικών εγγυήσεων προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, θέτει στο επίκεντρο της νέας επιστημονικής του μελέτης ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Προκόπης Παυλόπουλος.
Η μελέτη, υπό τον τίτλο «Η αποδυνάμωση της ρυθμιστικής ισχύος του Κανόνα Δικαίου», κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Νομική Βιβλιοθήκη» και επιχειρεί να φωτίσει τους παράγοντες που υπονομεύουν τη δυνατότητα των κανόνων δικαίου να ρυθμίζουν αποτελεσματικά την κοινωνική, οικονομική και πολιτική πραγματικότητα.
Βασικός άξονας του έργου είναι η θέση ότι η κρίση της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας συνδέεται άμεσα με την εξασθένηση του Κράτους Δικαίου και της Αρχής της Νομιμότητας, δηλαδή των θεσμικών αντιβάρων που προορίζονται να αποτρέπουν την αυθαιρεσία της εξουσίας.
Η παρακμή της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και ο κίνδυνος της κρατικής αυθαιρεσίας
Σύμφωνα με την προβληματική που αναπτύσσεται στη μελέτη, η εποχή μας χαρακτηρίζεται από επικίνδυνα φαινόμενα παρακμής της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και των θεσμών της.
Μία από τις βασικότερες αιτίες εντοπίζεται στην αποδυνάμωση της ρυθμιστικής ισχύος του Κανόνα Δικαίου, γεγονός που επηρεάζει τόσο την αποτελεσματικότητα του Κράτους Δικαίου όσο και την ουσιαστική εφαρμογή της Αρχής της Νομιμότητας.
Οι δύο αυτές θεμελιώδεις αρχές αποτελούν κρίσιμα θεσμικά αντίβαρα απέναντι σε κάθε μορφή αυθαιρεσίας, ιδιαίτερα όταν αυτή προέρχεται από το ίδιο το κράτος και στρέφεται εναντίον των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Η ανάλυση του Προκόπη Παυλόπουλου θέτει, επομένως, ένα ζήτημα που υπερβαίνει τα στενά όρια της νομικής επιστήμης: κατά πόσο μπορούν οι δημοκρατικοί θεσμοί να λειτουργούν αποτελεσματικά όταν οι κανόνες δικαίου αδυνατούν να ανταποκριθούν στις μεταβολές της σύγχρονης πραγματικότητας.
Οικονομική παγκοσμιοποίηση και τεχνολογική επανάσταση
Ιδιαίτερη θέση στη μελέτη κατέχει η διερεύνηση της επίδρασης δύο μεγάλων εξελίξεων της σύγχρονης εποχής: της Οικονομικής Παγκοσμιοποίησης και της Τεχνολογικής Επανάστασης.
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξετάζει τον ρόλο τους στην αποδυνάμωση της ρυθμιστικής ισχύος του Κανόνα Δικαίου, αναζητώντας απαντήσεις για τη δυνατότητα των υφιστάμενων νομικών μηχανισμών να παρακολουθούν και να ρυθμίζουν τις νέες συνθήκες.
Η προβληματική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε έναν κόσμο όπου οι οικονομικές δραστηριότητες αναπτύσσονται σε υπερεθνικό επίπεδο, ενώ η τεχνολογική πρόοδος μεταβάλλει με ταχύτητα τις κοινωνικές σχέσεις και τις δυνατότητες άσκησης εξουσίας.
Το κεντρικό ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν το Δίκαιο διαθέτει την απαιτούμενη προσαρμοστικότητα ώστε να διατηρήσει τον κανονιστικό του ρόλο ή εάν οι σύγχρονες εξελίξεις περιορίζουν την αποτελεσματικότητά του.
Η Νομική συναντά τη Φυσική: Θεσμικός Νόμος και Φυσικός Νόμος
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πτυχή της μελέτης αφορά τη σύγκριση μεταξύ Θεσμικού Νόμου και Φυσικού Νόμου.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος επιχειρεί μια διεπιστημονική προσέγγιση, εξετάζοντας τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα στους νόμους που διέπουν την ανθρώπινη κοινωνία και στους νόμους που περιγράφουν τα φαινόμενα του φυσικού κόσμου.
Πρόκειται για δύο διαφορετικά επιστημονικά πεδία, τα οποία ωστόσο μπορούν να προσφέρουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα μέσα από τη συγκριτική τους προσέγγιση.
Η Νομική Επιστήμη ασχολείται με κανόνες που θεσπίζονται και εφαρμόζονται στο πλαίσιο της οργανωμένης κοινωνίας, ενώ η Φυσική Επιστήμη διερευνά τις σχέσεις και τις κανονικότητες που διέπουν τον φυσικό κόσμο.
Η μελέτη αναζητεί τι μπορεί να προσφέρει η συστηματική σύγκριση αυτών των δύο εννοιών στη βαθύτερη κατανόηση της φύσης και της λειτουργίας του Κανόνα Δικαίου.
Από τον κυβισμό στη μουσική αντίστιξη: Μια διαφορετική ερμηνεία του Δικαίου
Ακόμη πιο πρωτότυπη εμφανίζεται η προσέγγιση που επιχειρεί να συνδέσει τη Νομική Επιστήμη με την Τέχνη.
Συγκεκριμένα, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας διερευνά πώς οι μέθοδοι του κυβισμού στη ζωγραφική και της αντίστιξης στη μουσική μπορούν να συμβάλουν θετικά στη μελέτη των μεθόδων ερμηνείας του Κανόνα Δικαίου.
Η επιλογή των δύο καλλιτεχνικών πεδίων παρουσιάζει ιδιαίτερο θεωρητικό ενδιαφέρον.
Ο κυβισμός συνδέεται με την προσέγγιση ενός αντικειμένου μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες, ενώ η μουσική αντίστιξη βασίζεται στη συνύπαρξη και αλληλεπίδραση διακριτών μελωδικών γραμμών.
Η διερεύνηση πιθανών αναλογιών με τις μεθόδους νομικής ερμηνείας προσφέρει ένα διαφορετικό πλαίσιο προβληματισμού για τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζονται σύνθετα νομικά ζητήματα.
Η συγκεκριμένη θεματική αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας του συγγραφέα να αξιοποιήσει τη διεπιστημονική σκέψη στην εξέταση των σύγχρονων προβλημάτων του Δικαίου.
Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο επίκεντρο
Πέρα από τις επιμέρους επιστημονικές προσεγγίσεις, το κεντρικό διακύβευμα της μελέτης παραμένει η προστασία του ανθρώπου και των δικαιωμάτων του απέναντι στην αυθαιρεσία.
Η αποδυνάμωση του Κανόνα Δικαίου δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ζήτημα θεωρητικής ή νομοτεχνικής σημασίας, αλλά ως πρόβλημα που επηρεάζει την ίδια τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.
Η αποτελεσματικότητα των κανόνων δικαίου, η τήρηση της νομιμότητας και η ύπαρξη ισχυρών θεσμικών αντιβάρων συνδέονται άμεσα με τη δυνατότητα περιορισμού της εξουσίας και διασφάλισης των θεμελιωδών ελευθεριών.
Μέσα από αυτή την οπτική, η νέα μελέτη του Προκόπη Παυλόπουλου επιδιώκει να συμβάλει στον επιστημονικό και δημόσιο διάλογο για τις σύγχρονες προκλήσεις της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας.
Ένα διεπιστημονικό έργο για το μέλλον του Κράτους Δικαίου
Η νέα έκδοση της «Νομικής Βιβλιοθήκης» επιχειρεί να προσεγγίσει ένα σύνθετο θεσμικό ζήτημα αξιοποιώντας εργαλεία και μεθόδους από διαφορετικές επιστήμες.
Η Νομική συνδυάζεται με την Οικονομία, την Τεχνολογία και τη Φυσική, ενώ παράλληλα αναζητούνται δημιουργικές συνδέσεις με τη ζωγραφική και τη μουσική.
Με αυτή τη μεθοδολογική επιλογή, ο Προκόπης Παυλόπουλος επιχειρεί να εξηγήσει γιατί η ρυθμιστική ισχύς του Κανόνα Δικαίου δοκιμάζεται στη σύγχρονη εποχή και ποιες επιστημονικές προσεγγίσεις μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του προβλήματος.
Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύεται είναι θεμελιώδες για το μέλλον των δημοκρατικών κοινωνιών: πώς μπορεί να διατηρηθεί ισχυρό το Κράτος Δικαίου σε μια εποχή κατά την οποία η παγκοσμιοποίηση και η τεχνολογική πρόοδος μεταβάλλουν διαρκώς τους όρους άσκησης της εξουσίας;
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
