Ιδιαίτερα ανήσυχος για τις εξελίξεις στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ εμφανίστηκε ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας, Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV, υποστηρίζοντας ότι η αναβάθμιση της Τουρκίας μέσα στη Συμμαχία αποτελεί πολύ σοβαρότερη εξέλιξη από οποιαδήποτε συζήτηση για τα F-35.

Ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι η υπόθεση των δύο νέων νατοϊκών στρατηγείων που διεκδικεί η Άγκυρα δεν προέκυψε ξαφνικά, αλλά αποτελεί σχέδιο που, όπως είπε, «μαγειρεύεται εδώ και τρία χρόνια».

Άσκησε παράλληλα έντονη κριτική στην ελληνική πολιτική των τελευταίων ετών, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα, μέσω της Διακήρυξης των Αθηνών και της πολιτικής των «ήρεμων νερών», συνέβαλε στην αποκατάσταση της διεθνούς εικόνας της Τουρκίας, διευκολύνοντας -κατά την άποψή του- τη σημερινή αναβάθμισή της.

«Η Τουρκία δεν είναι ισχυρή επειδή λέγεται»

Ο καθηγητής αμφισβήτησε το επιχείρημα ότι η Τουρκία είναι αναντικατάστατη λόγω της γεωγραφικής της θέσης.

Όπως τόνισε, αν η γεωστρατηγική της αξία ήταν από μόνη της αρκετή, τότε η Άγκυρα δεν θα επιχειρούσε διαχρονικά να διευρύνει την επιρροή της μέσω διεκδικήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κατά τον ίδιο, η Τουρκία εφαρμόζει εδώ και δεκαετίες μια σταθερή, μεθοδική και αναθεωρητική στρατηγική, ενώ η ελληνική πλευρά ακολουθεί πολιτική κατευνασμού.

«52 χρόνια κατευνασμού»

Ο Ιωάννης Μάζης έκανε λόγο για αποτυχημένη στρατηγική της Αθήνας.

«Εδώ και 52 χρόνια συζητάμε για κατευνασμό της Τουρκίας και κάθε χρόνο είναι χειρότερος από τον προηγούμενο», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι οι ελληνικές υποχωρήσεις δεν απέφεραν κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Το εθνικό αμυντικό δόγμα Ελλάδας – Κύπρου

Ο καθηγητής υποστήριξε επίσης ότι η Ελλάδα εγκατέλειψε το ενιαίο αμυντικό δόγμα με την Κυπριακή Δημοκρατία, χαρακτηρίζοντας κρίσιμη τη γεωστρατηγική σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Όπως είπε, η συγκεκριμένη σχέση αποτελεί βασικό στοιχείο ισορροπίας στην Ανατολική Μεσόγειο και θα έπρεπε να αποτελεί σταθερό άξονα της ελληνικής στρατηγικής.

«Είχα προβλέψει το σημερινό σκηνικό πριν από 28 χρόνια»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αναφορές του σε μελέτη που είχε δημοσιεύσει πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Ο κ. Μάζης υποστήριξε ότι ήδη από τότε είχε προβλέψει τη δημιουργία ενός νατοϊκού διαδρόμου από τα τουρκικά παράλια έως περίπου τον 25ο μεσημβρινό, ο οποίος θα παρουσιαζόταν ως ζώνη ειρήνης και ασφάλειας.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η δημιουργία δύο νέων νατοϊκών στρατηγείων στην Κωνσταντινούπολη και στα Άδανα οδηγεί ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.

Όπως εξήγησε, το στρατηγείο της Κωνσταντινούπολης θα καλύπτει τον Εύξεινο Πόντο και τα Στενά, ενώ εκείνο των Αδάνων θα έχει επιχειρησιακή ευθύνη για τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο.

Πρόταση για ελληνικό στρατηγείο

Ο Ιωάννης Μάζης υποστήριξε ότι η Αθήνα όφειλε να αντιδράσει πριν ακόμη τεθεί επίσημα το ζήτημα.

Πρότεινε μάλιστα η Ελλάδα να ζητήσει τη δημιουργία αντίστοιχου νατοϊκού στρατηγείου στη Ρόδο ή, εναλλακτικά, στην Κρήτη, ώστε να διατηρηθεί η ισορροπία δυνάμεων στο νοτιοανατολικό άκρο της Συμμαχίας.

«Η Ελλάδα κινδυνεύει να ακυρωθεί γεωπολιτικά»

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο καθηγητής διατύπωσε τη σοβαρότερη προειδοποίησή του.

Εκτίμησε ότι, αν προχωρήσουν οι σχεδιασμοί χωρίς ελληνική αντίδραση, η χώρα κινδυνεύει να χάσει τον γεωπολιτικό της ρόλο μέσα στο ΝΑΤΟ όσον αφορά το Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Σαφές μήνυμα στρατηγικής αναβάθμισης των σχέσεων Κύπρου–Ινδίας έστειλε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε συνέντευξη που παραχώρησε κατά την επίσκεψή του στην Ινδία.

Ο Κύπριος Πρόεδρος παρουσίασε την Κύπρο ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, τονίζοντας ότι για τις ινδικές επιχειρήσεις η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να λειτουργήσει ως ασφαλής, αξιόπιστη και δημοκρατική πύλη εισόδου στην ευρωπαϊκή αγορά των 450 εκατομμυρίων πολιτών.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο της Ινδίας στο νέο διεθνές περιβάλλον. Ο κ. Χριστοδουλίδης υποστήριξε ότι το σημερινό σύστημα διεθνών οργανισμών εξακολουθεί να αντανακλά τις ισορροπίες του 1945 και όχι τη σημερινή πραγματικότητα. Για τον λόγο αυτό τάχθηκε υπέρ της ένταξης της Ινδίας ως μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, λέγοντας ότι η μεγαλύτερη δημοκρατία του κόσμου πρέπει να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρθηκε με θερμά λόγια στον Ναρέντρα Μόντι, χαρακτηρίζοντάς τον διεθνώς σεβαστό ηγέτη και σημειώνοντας ότι η Ινδία έχει πλέον την ευκαιρία να ενισχύσει καθοριστικά τον παγκόσμιο ρόλο της.

Στη συνέντευξη αναδείχθηκε και η κοινή ιστορική διαδρομή Κύπρου και Ινδίας, από τον αντιαποικιακό αγώνα μέχρι το Κίνημα των Αδεσμεύτων. Ο Χριστοδουλίδης θύμισε μάλιστα την επίσκεψη της Ίντιρα Γκάντι στην Κύπρο τη δεκαετία του 1980, την οποία χαρακτήρισε μία από τις σημαντικότερες επισκέψεις στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στο Κυπριακό, ο Πρόεδρος ήταν ξεκάθαρος: η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ωστόσο, εξήγησε ότι η διπλωματία ενός μικρού κράτους δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην ανάδειξη του δικού του προβλήματος. Όπως είπε, ένας μικρός παίκτης πρέπει πρώτα να κατανοεί τα συμφέροντα και τις προκλήσεις του συνομιλητή του, να ευθυγραμμίζει συμφέροντα και μετά να θέτει το εθνικό του ζήτημα.

Ο κ. Χριστοδουλίδης μίλησε επίσης για την ανάγκη νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και εμπορίου, από την Ινδία μέχρι την Ευρώπη, όχι ως συμμαχία εναντίον τρίτων, αλλά ως θετική ατζέντα συνεργασίας. Όπως είπε, χώρες με κοινές αντιλήψεις και κοινές προκλήσεις πρέπει να συνεργαστούν σε ασφάλεια, εμπόριο, συνδεσιμότητα και σταθερότητα.

Στο οικονομικό πεδίο, τόνισε ότι η Κύπρος έχει ισχυρή ανάπτυξη, συνθήκες πλήρους απασχόλησης και δημόσιο χρέος κοντά στο 50% του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας τη χώρα ως σταθερό και αξιόπιστο επενδυτικό προορισμό.

Η συνέντευξη είχε και πιο προσωπικές στιγμές, με τον Πρόεδρο να μιλά για την καθημερινότητά του, την αγάπη του για την ιστορία, τη σημασία της γνώσης στη λήψη αποφάσεων και τη μοναξιά της εξουσίας. Όπως είπε, ένας ηγέτης δεν πρέπει να σκέφτεται τις επόμενες εκλογές, αλλά τις επόμενες γενιές.

Με ένα αίσθημα ατιμωρησίας που ενθαρρύνεται από τη φιλία του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τις επιχειρηματικές συναλλαγές του Αμερικανού πρέσβη Τομ Μπαράκ, το καθεστώς Ερντογάν έχει ανεβάσει την αντισραηλινή του τοξικότητα σε νέο επίπεδο.

Γράφει ο Μάικκλ Ρούμπιν, Middle East Forum

Ο Τουργκούτ Οζάλ, πρωθυπουργός και αργότερα πρόεδρος της Τουρκίας μεταξύ 1983 και 1993, οργάνωσε στενούς στρατιωτικούς και διπλωματικούς δεσμούς μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Υπήρχε πάντα αλληλεγγύη μεταξύ των δύο χωρών. Το 1949, η Τουρκία ήταν η πρώτη χώρα με μουσουλμανική πλειοψηφία που αναγνώρισε το Ισραήλ. Οι Τούρκοι παραδοσιακά σεβόντουσαν τους Εβραίους επειδή, από όλες τις μειονότητες που ζούσαν υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία, οι Εβραίοι ήταν σχεδόν οι μόνοι που δεν εξεγέρθηκαν κατά της τουρκικής κυριαρχίας.

Ο Οζάλ πίστευε ότι το Ισραήλ και η Τουρκία αντιμετώπιζαν κοινές απειλές, τόσο από την τρομοκρατία όσο και από τα αραβικά κράτη που τα απέρριπταν. Έβλεπε το Ισραήλ ως φυσικό εταίρο επειδή πίστευε ότι, όπως και το Ισραήλ, το μέλλον της Τουρκίας βρισκόταν στην Ευρώπη και όχι στην ευρύτερη Μέση Ανατολή ή τον ισλαμικό κόσμο. Το Ισραήλ -εκ των υστέρων, επαίσχυντα- βοήθησε την Τουρκία να εντοπίσει τον ιδρυτή του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK) Αμπντουλάχ Οτσαλάν, επιτρέποντας σε μια τουρκική μονάδα ειδικών δυνάμεων να τον συλλάβει και να τον παραδώσει στην Κένυα.

Bromance αλά NATO! Τα μηνύματα της φωτογραφίας με τον Ερντογάν και τον Ρούτε πιασμένοι χέρι-χέρι

Οι δεσμοί της Τουρκίας με το Ισραήλ επέζησαν από τον Οζάλ, του οποίου η προεδρία διακόπηκε απότομα από μια θανατηφόρα καρδιακή προσβολή. Ωστόσο, υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια για τον αντισημιτισμό και τον αυξανόμενο ισλαμιστικό προσανατολισμό των Τούρκων της Ανατολίας όταν, το 1997, ο μέντορας του Ερντογάν, Νετζμετίν Ερμπακάν, προσπάθησε να στρέψει τις τουρκικές εξωτερικές σχέσεις από την Ευρώπη και το Ισραήλ στο Ιράν, τη Συρία και τη Λιβύη.

Τελικά, οι παραβιάσεις του τουρκικού συντάγματος από τον Ερμπακάν τον ανάγκασαν στην απομάκρυνσή του, και ενώ τα κυρίαρχα κόμματα της Τουρκίας προσπάθησαν να επαναφέρουν την τουρκική εξωτερική πολιτική στο status quo ante , αυτό κατέληξε στην άνοδο του Ερντογάν. Εκ των υστέρων, η ρητορική του Τούρκου ηγέτη που καθησύχαζε τους δυτικούς εταίρους της Τουρκίας ήταν ανειλικρινής, και προσέγγισε τους ηγέτες των αμερικανοεβραϊκών οργανώσεων ως χρήσιμους ηλίθιους των οποίων η αφέλεια θα βοηθούσε να κρατηθεί η αμερικανοεβραϊκή κοινότητα υπό έλεγχο μέχρι να είναι πολύ αργά για να αντιστραφεί ο νέος ισλαμιστικός προσανατολισμός της Τουρκίας.

Η ρήξη ήρθε το 2006, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και τα μετριοπαθή αραβικά κράτη προσπάθησαν να αναγκάσουν τη Χαμάς να προσχωρήσει στις Συμφωνίες του Όσλο με αντάλλαγμα την αναγνώριση της νίκης της στις παλαιστινιακές εκλογές. Ο Ερντογάν υποσχέθηκε στην Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ ότι θα τηρούσε τη συναίνεση, μόνο και μόνο για να φέρει τους ηγέτες της Χαμάς στην Άγκυρα δύο εβδομάδες αργότερα. Τις επόμενες δεκαετίες, η Κωνσταντινούπολη έγινε εξίσου σημαντική βάση για τη Χαμάς με την Τεχεράνη.

Εντός της Τουρκίας, δεν επρόκειτο μόνο για μια διπλωματική στροφή. Οι ισλαμιστές καλλιέργησαν τον αντισημιτισμό και τον αντισιωνισμό. Ενώ ο Ερντογάν παρουσιάζει σήμερα τον αείμνηστο Φετουλάχ Γκιουλέν ως παρία και φυλακίζει όλους όσους φοιτούσαν στα σχολεία του ή ακολουθούσαν τις ανατολίτικες σουφικές διδασκαλίες του, πριν από το 2013, ο Ερντογάν και ο Γκιουλέν ήταν κάποτε στενοί φίλοι και συνεργάτες. Ο Γκιουλέν συμμετείχε στις συνωμοσίες του Ερντογάν, με έναν βοηθό να τουιτάρει την υποστήριξή του στο συνωμοτικό βιβλίο του Ισραηλινού Λόμπι . Με τουρκικές επιδοτήσεις, το Mein Kampf έγινε μπεστ σέλερ. Η τουρκική τηλεόραση και το μονοπώλιό της στα μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν ολοένα και πιο παράξενες αντισημιτικές συνωμοσίες ως γεγονότα.

Ο Ερντογάν και οι βοηθοί του έχουν κατηγορήσει Εβραίους ή Ισραηλινούς για τα πάντα, από τις διαμαρτυρίες στο πάρκο Γκεζί μέχρι τη λαϊκή επανάσταση κατά της κυριαρχίας των Αδελφών Μουσουλμάνων στην Αίγυπτο. Ο τουρκικός τύπος ανέφερε ότι οι Εβραίοι χρησιμοποίησαν την τηλεκίνηση για να υπονομεύσουν τον Ερντογάν και τους συμμάχους του, και ο Ερντογάν και η σύζυγός του έχουν υποστηρίξει ταινίες που απεικονίζουν τους Εβραίους να κλέβουν όργανα Ιρακινών για εμπόριο στη μαύρη αγορά. Όταν ο Ερντογάν αντιμετώπισε διαμαρτυρίες για τα σχέδια να επιτρέψει στους φίλους του να αναπτύξουν χώρους πρασίνου, υποστήριξε ότι οι ελιές ήταν φιλοεβραϊκές και επομένως έπρεπε να καταστραφούν.

Η Ελλάδα απέναντι στη “Γαλάζια Πατρίδα” και οι ευρωπαϊκές αυταπάτες

Στις 2 Ιουλίου 2026, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος ως επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Τουρκίας συντόνιζε κάποτε τους δεσμούς της Τουρκίας με την Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος, έγινε πρωτοσέλιδο όταν αποκάλεσε το Ισραήλ «βάρος για την ανθρωπότητα». Ο Ερντογάν στη συνέχεια κατηγόρησε το Ισραήλ ότι είναι άπληστο και απειλή για ολόκληρη την περιοχή. Ουσιαστικά, ο Ερντογάν παίρνει τώρα την αραβική εθνικιστική συνωμοσία «από τον Νείλο στον Ευφράτη» και την επεκτείνει από την Προύσα στη Βαγδάτη.

Τίποτα από αυτά δεν είναι καινούργιο, ωστόσο. Ο Ερντογάν είχε προηγουμένως χαρακτηρίσει την ύπαρξη του Ισραήλ «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας». Ο πρώην υπουργός Μεταφορών της Τουρκίας παρομοίασε το Ισραήλ με Σομαλούς πειρατές. Η συκοφαντία αίματος, η συνωμοσία και ο αντισημιτισμός έγιναν στάνταρ για τα ισλαμιστικά μέσα ενημέρωσης. Μόνο δύο πράγματα άλλαξαν. Το πρώτο ήταν η προθυμία πολλών διπλωματών, αξιωματούχων και δημοσιογράφων να τα αγνοήσουν, και το δεύτερο ήταν η καυστική τους δράση. Καθώς ο Ερντογάν γερνάει και η υγεία του κλονίζεται, συνειδητοποιεί ότι ο χρόνος του για να εκπληρώσει το ισλαμιστικό του όνειρο να κάνει στο Ισραήλ και τους Εβραίους αυτό που έκαναν οι προκάτοχοί του στους Αρμένιους και τους Έλληνες εξαντλείται. Το γεγονός ότι ο Τραμπ και ο Μπαράκ αγνοούν τον αντισημιτισμό του, του δίνει την ευκαιρία να κινηθεί.

Σήμερα, η Τουρκία είναι χορηγός της τρομοκρατίας, ένα επίδοξο κράτος με πυρηνικά όπλα, και έχει εμποτιστεί με μίσος για τους Εβραίους και το Ισραήλ σε βαθμό που η εχθρότητα της Τουρκίας προς τους Εβραίους και το Ισραήλ πιθανότατα θα διαρκέσει περισσότερο από τον Ερντογάν. Με άλλα λόγια, όπως ακριβώς το Ισραήλ βρισκόταν σε μια πολυετή διαμάχη με το Ιράν και τους πληρεξούσιούς του, σήμερα η Ιερουσαλήμ βρίσκεται σε μια πολυετή διαμάχη με την Άγκυρα και τους πληρεξούσιούς της.

Οι πολιτικοί μπορεί να θέλουν να επιστρέψουν στο status quo πριν και να σκεφτούν ότι τα δεξαμενόπλοια που επιθυμούν να διατηρήσουν την δική τους πρόσβαση ή τις δωρεές από επιχειρήσεις που γειτνιάζουν με τον Ερντογάν μπορεί να υποβαθμίσουν την επιβλαβή φύση της Τουρκίας, αλλά το Ισραήλ δεν μπορεί να διακινδυνεύσει τέτοιες αυταπάτες.

Αντίθετα, θα πρέπει να προσαρμόσει τη στρατηγική του απέναντι στην Τουρκία στις τακτικές που χρησιμοποιεί η Τουρκία εναντίον του Ισραήλ. Ενώ οι Κούρδοι αξίζουν υποστήριξη μόνο για ηθικούς και ιστορικούς λόγους, το Ισραήλ θα πρέπει να υποστηρίξει ανοιχτά και ενεργά τον κουρδικό αυτονομισμό στην Τουρκία. Οι Κούρδοι αξίζουν ένα κράτος, όχι μια σατραπεία που απαντά στον Ερντογάν, όπως έχει γίνει το Ιρακινό Κουρδιστάν, καθώς ο Μασρούρ και η Αρίν Μπαρζανί έχουν ξεπουλήσει τις κουρδικές εθνικές φιλοδοξίες για Bugatti και Patek Philippe. Ενώ το ΡΚΚ έχει διαλυθεί επίσημα, η κυνική άρνηση του Ερντογάν να προχωρήσει την ειρηνευτική διαδικασία πέρα ​​από αυτό σημαίνει μια πιθανή επιστροφή στις συγκρούσεις. Πολύ συχνά, το Ισραήλ έχει αντιμετωπίσει τους Κούρδους όπως έκανε ο Χένρι Κίσινγκερ: ένα εργαλείο που πρέπει να χειριστεί ανειλικρινά και να απορρίψει. Αυτό πρέπει να τελειώσει.

Έσπασε τη σιωπή του το PKK! Μήνυμα Καραγιλάν κατά της Τουρκίας – “Εάν επιστρέψει στις παλιές πρακτικές θα απαντήσουμε τέσσερις φορές χειρότερα”

Το Ισραήλ θα πρέπει να παρέχει στο ΡΚΚ όπλα και χρήματα και θα πρέπει να αναγνωρίσει το Ντιγιάρμπακιρ ως πρωτεύουσα ενός μελλοντικού κουρδικού κράτους. Ενώ η Τουρκία θα προσπαθήσει να παρουσιάσει το ΡΚΚ ως τρομοκράτη, το Ισραήλ θα πρέπει να εξαρτήσει τη βοήθειά του από το να ενεργεί το ΡΚΚ ως εξεγερμένο που, σε αντίθεση με τη Χαμάς, αρνείται να στοχοποιήσει αμάχους. Το γεγονός ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν ήδη αναγνωρίσει τη λύση των δύο κρατών και περιμένουν μόνο την παλαιστινιακή αναγνώριση ότι ένα από αυτά τα κράτη θα είναι εβραϊκό, δίνει στην Ιερουσαλήμ το ηθικό πλεονέκτημα.

Κάποια στιγμή, καθώς η ενεργή εξέγερση υπονομεύει την τουριστική βιομηχανία στην Κωνσταντινούπολη, την Αλικαρνασσό (σ.σ. την αποκαλεί Μπόντρουμ) και την Αττάλεια, οι Τούρκοι μπορεί να διαπραγματευτούν μια διευθέτηση. Το Ισραήλ και η Δύση δεν πρέπει να απαιτήσουν τίποτα λιγότερο από αυτό που έχει συμφωνήσει το Ισραήλ με τις Συμφωνίες του Όσλο: μια Κουρδική Αρχή και έναν οδικό χάρτη για την κρατική υπόσταση. Με απλά λόγια, η Τουρκία έχει χάσει το δικαίωμα ύπαρξης στην τρέχουσα μορφή της και οι Κούρδοι αξίζουν την ελευθερία και την ανεξαρτησία τους από την τουρκική αυτοκρατορική κυριαρχία.