Σκληρή κριτική στους ελληνικούς χειρισμούς απέναντι στη Λιβύη άσκησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στη Thessalia TV. Χαρακτήρισε τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο διπλωματική ήττα για την Αθήνα και πρότεινε επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, αρχικά στη νότια Ελλάδα.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να ζητήσει τουρκική άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο, καθώς, όπως εξήγησε, η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει μια τέτοια κίνηση ως επιχείρημα αποδοχής δικαιωμάτων της στην περιοχή.

«Δεν ήταν αιφνιδιασμός»

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ απέδωσε τις δυσμενείς εξελίξεις στο λιβυκό μέτωπο σε εσφαλμένη αξιολόγηση της κατάστασης και σε εφησυχασμό της ελληνικής πλευράς.

«Εγώ θεωρώ ότι υποστήκαμε μία ήττα. Δεν ήταν αιφνιδιασμός. Ήταν κακός χειρισμός της κατάστασης», ανέφερε. Έθεσε μάλιστα το ερώτημα εάν η Αθήνα υπερεκτίμησε τις δυνατότητές της και δεν αντιλήφθηκε εγκαίρως τις προθέσεις των συνομιλητών της.

Ζήτησε ανάληψη ευθυνών από όσους χειρίστηκαν την υπόθεση, φτάνοντας μέχρι την πρόταση παραιτήσεων. Κατά την εκτίμησή του, η ελληνική αντίδραση πρέπει πλέον να περιλαμβάνει κινητοποίηση σε διεθνή φόρα, συντονισμό με συμμάχους και διερεύνηση των διαθέσιμων νομικών ενεργειών.

Η προειδοποίηση για τα τετελεσμένα

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης επέμεινε ότι η απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου ως παράνομου δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειές του στην πράξη.

Επικαλέστηκε την περίπτωση της Κύπρου για να υποστηρίξει ότι η παρανομία μιας ενέργειας δεν εμποδίζει από μόνη της τη δημιουργία και τη διατήρηση τετελεσμένων. Με αυτό το σκεπτικό, κάλεσε την Αθήνα να μην υποτιμά την τουρκική στρατηγική και να συνδυάσει τη νομική επιχειρηματολογία με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες.

Στάθηκε επίσης στη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για το Ισραήλ, εκτιμώντας ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις αγγίζουν ευρύτερα συμφέροντα και θαλάσσιες διαδρομές της περιοχής.

Γιατί αντιτίθεται σε αίτημα άδειας προς την Τουρκία

Στο ζήτημα του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η τουρκική πλευρά αναζητά ένα στοιχείο που θα μπορούσε να επικαλεστεί σε μελλοντική διπλωματική ή δικαστική αντιπαράθεση.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, εάν η Ελλάδα ζητούσε άδεια από την Άγκυρα, η Τουρκία θα επιχειρούσε να παρουσιάσει αυτή την ενέργεια ως έμμεση αποδοχή αρμοδιότητάς της στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, διαχώρισε την ενημέρωση μέσω ναυτιλιακών αναγγελιών από μια διαδικασία αναζήτησης τουρκικής συναίνεσης.

Συντάχθηκε με τις σχετικές προειδοποιήσεις των πρώην πρωθυπουργών Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά. Για την ομιλία του Κώστα Καραμανλή στο Πολεμικό Μουσείο, όπου δήλωσε ότι παρευρέθηκε, εξέφρασε ιδιαίτερα θετική άποψη, υποστηρίζοντας ότι ανέδειξε με μεθοδικότητα τις τουρκικές επιδιώξεις.

Η πρόταση για 12 ναυτικά μίλια

Ως βασική ελληνική πρωτοβουλία πρότεινε την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, αρχικά νοτίως της Κρήτης και στην περιοχή Κάσου, Καρπάθου, Ρόδου και συμπλέγματος Μεγίστης.

Συνέδεσε την πρόταση με ενέργειες για κλείσιμο κόλπων, χάραξη γραμμών βάσης και ανακήρυξη ΑΟΖ στις περιοχές που προσδιόρισε. Τόνισε επίσης τη διάκριση ανάμεσα στην κυριαρχία που ασκείται στα χωρικά ύδατα και στα κυριαρχικά δικαιώματα στις άλλες θαλάσσιες ζώνες, θέλοντας να αναδείξει τη σημασία που αποδίδει στην επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης.

Στο διπλωματικό πεδίο, εισηγήθηκε αξιοποίηση της ελληνικής συμμετοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση για άσκηση πίεσης προς τη Λιβύη και την Τουρκία, περιλαμβάνοντας στην πρότασή του το μπλοκάρισμα χρηματοδοτήσεων και σχετικών αποφάσεων.

Αιχμές για τη στάση των συμμάχων

Ο Μπαλτζώης επέκρινε τη στάση των εταίρων, ζητώντας ουσιαστικότερη υποστήριξη προς την Ελλάδα απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις. Υποστήριξε ότι οι συμμαχικές σχέσεις πρέπει να αποτυπώνονται και στην αντιμετώπιση των πιέσεων που δέχεται η χώρα.

Η συζήτηση επεκτάθηκε στις πολιτικές ισορροπίες στο Ισραήλ, στα σενάρια νέας σύγκρουσης με το Ιράν και στην παρουσία των ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία. Για τα σενάρια μιας σύντομης στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν, ο ίδιος διατύπωσε επιφυλάξεις.

Στο κλείσιμο, αναφερόμενος στην Ουκρανία και στις σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων, χρησιμοποίησε τον όρο «νέα Γιάλτα» για το ενδεχόμενο συνεννοήσεων που θα οδηγούσαν σε κατανομή ζωνών επιρροής.

Με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, έκανε ακόμη αναφορά στο ύψωμα 731, στην προσφορά των στρατιωτών του 1940 και στη σημασία της προετοιμασίας των Ενόπλων Δυνάμεων και της κοινωνίας.

Η διατήρηση της αυθεντικότητας των ποντιακών χορών, η σχέση της θρησκευτικής παράδοσης με τη μουσικοχορευτική έκφραση και η ιστορική διαδρομή ενός σημαντικού χώρου ποντιακής διασκέδασης αποτελούν τρεις θεματικές που αναμένεται να συγκεντρώσουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο συνέδριο.

Με κεντρικό τίτλο «Ο Δάσκαλος Δημοτικού Χορού στη Σύγχρονη Εποχή – Φορέας Παράδοσης, Παιδείας, Ύφους, Σκηνικής Επιτέλεσης και Ψηφιακών Προκλήσεων», το συνέδριο θα φιλοξενηθεί στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ. Ι. Κατσίγρα, με τη συμμετοχή επιστημόνων, ερευνητών, εκπαιδευτικών και δασκάλων παραδοσιακών χορών.

Στο επίκεντρο των εργασιών βρίσκεται ο ρόλος του σύγχρονου χοροδιδασκάλου, ο οποίος καλείται να μεταδώσει στις νεότερες γενιές όχι μόνο τα βήματα ενός χορού, αλλά και το ιστορικό, κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτός γεννήθηκε και διαμορφώθηκε.

Ιωακείμ Καρεπίδης

Σάββατο 31 Οκτωβρίου | 11:30–11:45

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η εισήγηση του Ιωακείμ Καρεπίδη, Ιστορικού, υποψήφιος Διδάκτορας Λαογραφίας ΕΚΠΑ και Απόφοιτος Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού.

Η παρουσίασή του έχει τίτλο:

«Από το χοροστάσι στη σκηνή: Ο δάσκαλος ελληνικού παραδοσιακού χορού ανάμεσα στη βιωμένη παράδοση, το τοπικό ύφος και τη σκηνική αναπαράσταση – Το παράδειγμα των ποντιακών χορών».

Πρόκειται για ένα ζήτημα με ξεχωριστή σημασία για την ποντιακή χορευτική παράδοση, καθώς αγγίζει τη σχέση ανάμεσα στον χορό όπως αυτός βιωνόταν στις τοπικές κοινωνίες και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται σήμερα από πολιτιστικούς συλλόγους και χορευτικά συγκροτήματα.

Στο επίκεντρο της θεματικής βρίσκεται η έννοια του τοπικού ύφους, στοιχείο καθοριστικό για την κατανόηση της ποντιακής μουσικοχορευτικής κληρονομιάς.

Οι διαφορετικές περιοχές του ιστορικού Πόντου ανέπτυξαν ιδιαίτερες χορευτικές εκφράσεις, οι οποίες συνδέονταν με τις κοινωνικές συνθήκες, τη μουσική παράδοση και τις συνήθειες των κατοίκων τους.

Η μετάβαση από το αυθεντικό περιβάλλον του χορού στη σκηνική παρουσίαση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα: Πώς διατηρείται το ιδιαίτερο ύφος κάθε περιοχής; Πού βρίσκεται το όριο ανάμεσα στην πιστή αναπαράσταση και στη χορογραφική παρέμβαση; Ποια ευθύνη φέρει ο δάσκαλος απέναντι στην παράδοση που αναλαμβάνει να μεταδώσει;

Βασίλειος Ασβεστάς

Σάββατο 31 Οκτωβρίου | 09:30–09:45

Μία διαφορετική, αλλά εξίσου σημαντική διάσταση της ποντιακής παράδοσης θα αναδείξει ο Βασίλειος Ασβεστάς, απόφοιτος του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης.

Η εισήγησή του φέρει τον τίτλο:

«Θρησκευτικοί χοροί και τραγούδια του Πόντου. Η περίπτωση της τέλεσης του “Θημίσματος”».

Η συγκεκριμένη θεματική στρέφει το ενδιαφέρον στη βαθύτερη σύνδεση της μουσικής και του χορού με τις θρησκευτικές και τελετουργικές πρακτικές των Ποντίων.

Το «Θήμισμα», ως αντικείμενο της εισήγησης, προσφέρει την ευκαιρία να εξεταστεί μια πλευρά της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν περιορίζεται στη συνηθισμένη παρουσίαση των γνωστών χορών.

Η σημασία της θεματολογίας βρίσκεται ακριβώς στην ανάγκη μελέτης των παραδοσιακών πρακτικών μέσα στο περιβάλλον στο οποίο τελούνταν, με σεβασμό στους συμβολισμούς και στις αντιλήψεις των ανθρώπων που τις διατήρησαν.

Η ποντιακή παράδοση δεν αποτελεί μόνο ένα σύνολο χορευτικών κινήσεων και μουσικών σκοπών. Είναι ένας ολόκληρος κόσμος εθίμων, τελετουργιών και κοινωνικών σχέσεων, που μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά και συνδέθηκε με την ιστορική πορεία του Ποντιακού Ελληνισμού.

Δημήτριος Τριανταφυλλίδης

Κυριακή 1 Νοεμβρίου | 12:00–12:15

Ιδιαίτερο ιστορικό και λαογραφικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εισήγηση του δασκάλου παραδοσιακών χορών Δημητρίου Τριανταφυλλίδη, ο οποίος θα αναφερθεί σε έναν χώρο που αποτέλεσε αντικείμενο μουσικοχορευτικής έκφρασης και πολιτισμικών μετασχηματισμών επί τέσσερις δεκαετίες.

Ο τίτλος της παρουσίασής του είναι:

«Ποντιακό Κέντρο “Κορτσόπον”: Ένα αστικό χοροστάσι (1971–2011). Τέσσερις δεκαετίες μουσικοχορευτικής έκφρασης και πολιτισμικών μετασχηματισμών».

Η αναφορά στο Ποντιακό Κέντρο «Κορτσόπον» ανοίγει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πεδίο μελέτης: τη λειτουργία των ποντιακών κέντρων ως χώρων κοινωνικής συνεύρεσης, μουσικής δημιουργίας και διατήρησης της πολιτιστικής ταυτότητας.

Με αφετηρία την περίοδο 1971–2011, η θεματολογία της εισήγησης προσφέρεται για την εξέταση των αλλαγών που γνώρισε η ποντιακή μουσικοχορευτική έκφραση στο αστικό περιβάλλον.

Τα ποντιακά κέντρα διασκέδασης υπήρξαν για πολλές γενιές τόποι συνάντησης, όπου η λύρα, το τραγούδι και ο χορός συνέχισαν να αποτελούν ζωντανά στοιχεία της συλλογικής ταυτότητας.

Η μελέτη της διαδρομής του «Κορτσόπον» μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ποντιακή παράδοση διατηρήθηκε, προσαρμόστηκε και μετασχηματίστηκε μέσα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.

Ο ρόλος του χοροδιδασκάλου στον 21ο αιώνα

Πέρα από τις τρεις ποντιακές εισηγήσεις, το συνέδριο περιλαμβάνει ένα ευρύ πρόγραμμα επιστημονικών παρουσιάσεων, συζητήσεων και βιωματικών εργαστηρίων.

Οι εργασίες θα ξεκινήσουν την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, στις 17:00, με την εισήγηση του προέδρου της ΠΕΔΔΗΧ, Βασίλη Δημητρόπουλου, για την ευθύνη του δασκάλου δημοτικού χορού και την πολιτισμική συνέχεια.

Μεταξύ των ζητημάτων που θα απασχολήσουν τους συνέδρους βρίσκονται:

• Η θέση του παραδοσιακού χορού στη σύγχρονη εκπαίδευση.

• Η δεοντολογία και η ευθύνη των χοροδιδασκάλων.

• Η σχέση της βιωμένης παράδοσης με τη σκηνική αναπαράσταση.

• Η προστασία του παραδοσιακού χορού ως στοιχείου της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

• Οι προκλήσεις που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη στην απεικόνιση και παρουσίαση της παράδοσης.

Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα κατέχουν τα βιωματικά εργαστήρια, τα οποία θα πραγματοποιηθούν στο 21ο Δημοτικό Σχολείο Λάρισας, απέναντι από τη Δημοτική Πινακοθήκη.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα ολοκληρωθούν την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, με σύνοψη των συμπερασμάτων και συζήτηση για τις προοπτικές του κλάδου.

Η παράδοση ως ζωντανή ιστορική μνήμη

Η παρουσία τριών εισηγήσεων με ποντιακή θεματολογία σε ένα πανελλήνιο επιστημονικό συνέδριο αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής μελέτης της μουσικοχορευτικής κληρονομιάς του Πόντου.

Από τα θρησκευτικά και τελετουργικά δρώμενα μέχρι τα ιδιαίτερα τοπικά χορευτικά ύφη και από το παραδοσιακό χοροστάσι μέχρι τα ποντιακά κέντρα της σύγχρονης Ελλάδας, αναδεικνύονται διαφορετικές όψεις της ίδιας πολιτιστικής διαδρομής.

Πρόκειται για μια κληρονομιά που μεταφέρθηκε στις νέες πατρίδες από τους πρόσφυγες και τους απογόνους τους και εξακολουθεί να αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητας του Ποντιακού Ελληνισμού.

Το ουσιαστικό διακύβευμα είναι η μετάδοση αυτής της παράδοσης με γνώση, ιστορική τεκμηρίωση και σεβασμό στην αυθεντικότητά της.

Γιατί οι ποντιακοί χοροί δεν είναι απλώς βήματα που επαναλαμβάνονται πάνω σε μια σκηνή. Είναι φορείς ιστορικής μνήμης, συλλογικών βιωμάτων και πολιτιστικής συνέχειας.

Και η ευθύνη να παραμείνουν ζωντανοί, χωρίς να χαθεί η ιδιαίτερη ταυτότητά τους, περνά σε μεγάλο βαθμό στα χέρια εκείνων που αναλαμβάνουν να τους διδάξουν στις επόμενες γενιές.

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε την επίσημη ιστοσελίδα sites.google.com

Ένα σύνθετο πλέγμα διπλωματικών επαφών, ενεργειακών ανταγωνισμών και πιέσεων γύρω από τη Λιβύη περιγράφει ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή Direct News, αναδεικνύοντας τις προεκτάσεις για τα ελληνικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κεντρικό θέμα αποτελεί η πληροφορία ότι ο Σαντάμ Χαφτάρ αναζητούσε επικοινωνία με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει την πρόσβασή της στο περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ. Ο δημοσιογράφος αναφέρει ότι το σχετικό ρεπορτάζ του Directus στηρίζεται σε δύο πηγές.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάζονται στην εκπομπή, η επιδιωκόμενη επικοινωνία αφορούσε τόσο τις πιέσεις που δεχόταν η ανατολική Λιβύη από την Τουρκία όσο και τη σύγκρουση συμφερόντων γύρω από την πετρελαϊκή εταιρεία Waha. Στην ίδια εξίσωση εντάσσεται η δραστηριότητα της αμερικανικής εταιρείας συμβούλων Ballard Partners, την οποία ο παρουσιαστής συνδέει με την προώθηση των συμφερόντων της οικογένειας Χαφτάρ στην Ουάσιγκτον.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας τοποθετεί την αναζήτηση επαφής περίπου μία εβδομάδα πριν από την απομάκρυνση της Γκίλφοϊλ που αναφέρει στην εκπομπή. Η χρονική αυτή αλληλουχία παρουσιάζεται ως στοιχείο προς διερεύνηση, χωρίς να τεκμηριώνεται αιτιώδης σύνδεση μεταξύ των δύο υποθέσεων. Ο ίδιος αφήνει επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο επαφών Χαφτάρ με στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης, διευκρινίζοντας ότι η συγκεκριμένη πληροφορία παραμένει υπό διασταύρωση.

Παράλληλα, η εκπομπή μεταφέρει πληροφορίες για αδιέξοδο στις συνομιλίες εκπροσώπων της Τρίπολης και της Βεγγάζης στην Άγκυρα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που επικαλείται ο παρουσιαστής, βασικό σημείο τριβής αποτέλεσε η κατανομή της πολιτικής και στρατιωτικής εξουσίας σε ένα ενδεχόμενο σχήμα ενοποίησης της Λιβύης.

Η αποχώρηση του Χαφτάρ από τις συνομιλίες και η δυσπιστία της πλευράς Ντμπεϊμπά περιγράφονται ως εμπόδια στην τουρκική διαμεσολάβηση. Ο δημοσιογράφος εκτιμά ότι οι δυσκολίες αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν τις ευρύτερες συνεννοήσεις Άγκυρας–Βεγγάζης, επισημαίνοντας πάντως ότι η διαπραγμάτευση μπορεί να συνεχιστεί.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αμερικανική στάση απέναντι στο τουρκολιβυκό. Όπως μεταδίδεται στην εκπομπή, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ χαρακτήρισε την ανακοινωθείσα επικύρωση του μνημονίου μη εποικοδομητική και προκλητική εξέλιξη, επαναλαμβάνοντας ότι η θέση των ΗΠΑ παραμένει αμετάβλητη. Ο παρουσιαστής συνδέει την αυστηρότερη διατύπωση με διπλωματικές παρεμβάσεις και πιέσεις στην Ουάσιγκτον, μεταξύ άλλων από την ελληνοαμερικανική κοινότητα.

Στο μέτωπο των ελληνικών ερευνών, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας επικαλείται λιβυκά δημοσιεύματα που αποδίδουν σε αξιωματούχο της Τρίπολης αίτημα να σταματήσουν οι έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η λιβυκή πλευρά χαρακτηρίζει αμφισβητούμενες. Ο δημοσιογράφος ζητά σαφή αντίδραση της Αθήνας, συνδέοντας το ζήτημα με τις εξελίξεις νότια της Κρήτης.

Η περιφερειακή διάσταση συμπληρώνεται από αναφορές σε αντιδράσεις στην Αίγυπτο και τη Μάλτα. Στην εκπομπή παρουσιάζονται δηλώσεις Αιγύπτιου γερουσιαστή για την προστασία των αιγυπτιακών συμφερόντων, καθώς και τοποθέτηση από τη Μάλτα για τις συνέπειες του τουρκολιβυκού στα θαλάσσια δικαιώματα κρατών της Μεσογείου.

Στην ευρύτερη ανάλυσή του, ο παρουσιαστής εξετάζει ακόμη τη ναυτική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, την παρουσία της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία και τις αναφορές σε ενδεχόμενη κλιμάκωση γύρω από το Ιράν. Παρουσιάζει επίσης ισραηλινές εκτιμήσεις για τις επιδιώξεις Τουρκίας και Κατάρ και τις πιθανές επιπτώσεις στον οικονομικό διάδρομο IMEC.

Κοινός άξονας της εκπομπής είναι η σύνδεση της λιβυκής κρίσης με τον ανταγωνισμό για την ενέργεια και τις περιφερειακές συμμαχίες. Κατά την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια, οι εξελίξεις απαιτούν ενεργή ελληνική διπλωματική παρουσία και συνεχή παρακολούθηση των διαπραγματεύσεων.