Αναλύσεις
Το Τρίγωνο Σουδάν-Λιβύη-Αίγυπτος: Μια Άμεση Κρίση Ασφαλείας για το Ισραήλ
Στις νότιες και δυτικές περιφέρειες του Ισραήλ, διαμορφώνεται μια καταστροφή σε αργή κίνηση.
Ο βασικός κίνδυνος είναι απλός και τρομακτικός: Οι διαδρομές λαθρεμπορίου υψηλής χωρητικότητας που διέρχονται από την τρι-συνοριακή περιοχή Σουδάν-Λιβύη-Αίγυπτος προσφέρουν πλέον σε εχθρικούς παράγοντες μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση έναντι του θαλάσσιου και υπόγειου λαθρεμπορίου. Αυτές οι χερσαίες διαδρομές παρακάμπτουν τις παραδοσιακές προσπάθειες παρεμπόδισης και καθιστούν δυνατή τη μεταφορά εξελιγμένου οπλισμού στη Λωρίδα της Γάζας και το Σινά. Shutterstock
Στις νότιες και δυτικές περιφέρειες του Ισραήλ, μια καταστροφή σε αργή κίνηση διαμορφώνεται. Κρίσεις που άλλοτε ήταν διακριτές σε Σουδάν και Λιβύη έχουν συγχωνευθεί σε ένα ενιαίο, επικίνδυνο μέτωπο που φτάνει μέχρι τα σύνορα του Ισραήλ.
Η εδραίωση των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) στο Σουδάν, σε συνδυασμό με την εδραία πολιτική διάσπαση της Λιβύης και την επισφαλή και πολιτικά περιορισμένη αντίδραση της Αιγύπτου, έχουν δημιουργήσει έναν ανθεκτικό χερσαίο διάδρομο για όπλα, καύσιμα και μαχητές.
Αυτός ο διάδρομος δεν είναι ένα μακρινό πρόβλημα. Είναι μια άμεση, δομική απειλή για την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ.
Ο Κίνδυνος Ασφαλείας από το Σουδάν, τη Λιβύη και την Αίγυπτο
Ο βασικός κίνδυνος είναι απλός και τρομακτικός: Οι διαδρομές λαθρεμπορίου υψηλής χωρητικότητας που διέρχονται από την τρι-συνοριακή περιοχή Σουδάν-Λιβύη-Αίγυπτος προσφέρουν πλέον σε εχθρικούς παράγοντες μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση έναντι του θαλάσσιου και υπόγειου λαθρεμπορίου.
Αυτές οι χερσαίες διαδρομές παρακάμπτουν τις παραδοσιακές προσπάθειες παρεμπόδισης και καθιστούν δυνατή τη μεταφορά εξελιγμένου οπλισμού στη Λωρίδα της Γάζας και το Σινά.
Χρήματα από χρυσό και πετρέλαιο, διαδρομές που προστατεύονται από τοπικές πολιτοφυλακές και εξωτερική υλικοτεχνική υποστήριξη μετατρέπουν αυτό που θα μπορούσε να ήταν μια περιφερειακή εξέγερση σε έναν ανθεκτικό αγωγό διάδοσης όπλων.
Αυτό που ξεκίνησε ως περιστασιακή διακίνηση έχει γίνει θεσμοθετημένη εφοδιαστική αλυσίδα: οργανωμένες κομβόι, σκληροπυρηνικά κέντρα διοίκησης και εξωτερική χορηγία τροφοδοτούν μια μόνιμη ροή υλικού. Εν ολίγοις, η περιφέρεια αναδιαμορφώνεται σε μια οικονομία πολέμου.
Στο κέντρο αυτής της αναδιαμόρφωσης βρίσκονται οι RSF. Τα κέρδη τους στο πεδίο της μάχης έχουν μετατραπεί σε ελέγχου της εφοδιαστικής αλυσίδας. Κέντρα διοίκησης όπως το Μπιρ Μιργκουί (Bir Mirgui) και ζώνες διέλευσης γύρω από τη νότια Λιβύη και την Κούφρα (Kufra) λειτουργούν πλέον ως κόμβοι που συνδέουν το Νταρφούρ, το ανατολικό Τσαντ και τη βόρεια Λιβύη. Δεν πρόκειται για τυχαίους δρόμους διέλευσης. Είναι οι αρτηρίες μιας νέας περιφερειακής αλυσίδας εφοδιασμού που μετακινεί καύσιμα, οχήματα, βαρέα όπλα και, κυρίως, προηγμένα συστήματα, όπως φορητά αντιαεροπορικά συστήματα (MANPADS) [γνωστά και ως «αντιαεροπορικοί πύραυλοι ώμου»].
Εξωτερικοί υποστηρικτές – κρατικοί προστάτες και δίκτυα μισθοφόρων – έχουν μετατρέψει τις RSF σε έναν επαγγελματικά εξοπλισμένο παράγοντα.
Η κατάρρευση της Λιβύης αποτελεί πολλαπλασιαστή ισχύος αυτής της απειλής.
Χρόνια αποτυχημένων διαμεσολαβήσεων του ΟΗΕ έχουν αφήσει τους λιβυκούς θεσμούς κενούς και τις ανταγωνιστικές αξιώσεις κυριαρχίας άλυτες. Τα δίκτυα πολιτοφυλακών στο νότο, συμμαχικά με τον Λιβυκό Εθνικό Στρατό (LNA) και πρόσωπα συνδεδεμένα με τον Χάφταρ, λειτουργούν πλέον ως διευκολυντές. Οι εμπορικές τους σχέσεις με τις RSF καθιστούν τη Λιβύη τόσο βάση εφοδιασμού όσο και μεσάζοντα.
Οι ανατρεπτικοί θαλάσσιοι ελιγμοί της Τουρκίας και η αμφισβητούμενη θαλάσσια συμφωνία του 2019 προσθέτουν ένα δεύτερο, θαλάσσιο μέτωπο στο πρόβλημα: Οι ενεργειακές διαδρομές και τα έργα αγωγών από τα οποία εξαρτάται το Ισραήλ μπλέκονται πλέον με την ίδια πολιτική διάσπαση που τροφοδοτεί τον χερσαίο διάδρομο. Το αποτέλεσμα είναι ένα ολοκληρωμένο θέατρο αστάθειας που συνδέει όπλα, ενέργεια και πολιτική.
Η Αίγυπτος βρίσκεται μεταξύ αυτών των απειλών και της νότιας πλευράς του Ισραήλ, αλλά τα χέρια του Καΐρου είναι περιορισμένα.
Αυτό που ξεκίνησε ως περιστασιακή διακίνηση έχει γίνει θεσμοθετημένη εφοδιαστική αλυσίδα: οργανωμένες κομβόι, σκληροπυρηνικά κέντρα διοίκησης και εξωτερική χορηγία τροφοδοτούν μια μόνιμη ροή υλικού.
Η εισροή προσφύγων από το Σουδάν εξαντλεί τους πόρους. Ο πραγματιστικός υπολογισμός ασφαλείας της Αιγύπτου – η εξισορρόπηση των σχέσεων με περιφερειακούς προστάτες που διευκολύνουν τις RSF και τον LNA του Χάφταρ – σημαίνει ότι το Κάιρο επιλέγει συχνά την πορεία της συνετής ανάσχεσης αντί της αποφασιστικής σύγκρουσης. Το χειρότερο είναι ότι οι διμερείς σχέσεις με το Ισραήλ παραμένουν τεταμένες λόγω του Πολέμου Ισραήλ-Χαμάς στη Γάζα και της διαμάχης για το πέρασμα της Ράφα. Αυτή η διπλωματική ρήξη αποδυναμώνει τη συνεργασία πληροφοριών ακριβώς τη στιγμή που ο απρόσκοπτος συντονισμός είναι απαραίτητος.
Για το Ισραήλ, οι επιπτώσεις είναι άμεσες και στρατηγικές. Η νότια πλευρά έχει επεκταθεί από το Σινά για να περιλάβει μια τεράστια τρι-συνοριακή περιοχή που φτάνει στο Σαχέλ. Το λαθρεμπόριο όπλων μέσω αυτών των χερσαίων διαδρόμων απειλεί να αναβαθμίσει τις ικανότητες που είναι διαθέσιμες στη Χαμάς και την Ισλαμική Τζιχάντ.
Η πιθανή εισροή MANPADS και άλλων προηγμένων συστημάτων στο οπλοστάσιο της Γάζας θα άλλαζε το παιχνίδι τόσο για την αεροπορική ευπάθεια όσο και για τον κίνδυνο περιφερειακής κλιμάκωσης. Η κατάρρευση της σταθερότητας στη Λιβύη θέτει επίσης σε κίνδυνο τις ενεργειακές συνεργασίες και τα έργα του Ισραήλ που στηρίζουν τις περιφερειακές συμμαχίες, μετατρέποντας την οικονομική επιρροή σε πεδίο μάχης.
Τρεις Άξονες Δράσης
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ αυτή τη σύγκλιση, το Ισραήλ πρέπει να δράσει σε τρία μέτωπα ταυτόχρονα: πληροφορίες, διπλωματία και στρατηγική ενσωμάτωση.
Πρώτον, η συγχώνευση πληροφοριών με την Αίγυπτο είναι αδιαπραγμάτευτη. Η επιχειρησιακή συνεργασία για τη χαρτογράφηση, την παρακολούθηση και τη διακοπή του άξονα Μπιρ Μιργκουί-Κούφρα πρέπει να αναβαθμιστεί και να μονωθεί από πολιτικές διαμάχες χαμηλού επιπέδου.
Η στοχευμένη διακοπή των κόμβων εφοδιαστικής αλυσίδας και των χρηματοοικονομικών δικτύων που ενδυναμώνουν τις πολιτοφυλακές που είναι σύμμαχοι του Χάφταρ πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα, ώστε οι αλυσίδες εφοδιασμού να καταστούν δαπανηρές και αναξιόπιστες.
Δεύτερον, το Ισραήλ χρειάζεται μια σταθμισμένη περιφερειακή διπλωματική εκστρατεία.
Αυτό δεν αφορά την απομόνωση των εταίρων, αλλά την ευθυγράμμιση των κινήτρων. Η πίεση προς εξωτερικούς χορηγούς που επωφελούνται από την αστάθεια – είτε πρόκειται για κρατικούς προστάτες είτε για μισθοφορικούς πληρεξούσιους – πρέπει να συνδυαστεί με προσφορές πρακτικής υποστήριξης για την ενοποίηση της Λιβύης υπό υπεύθυνους θεσμούς.
Το Ισραήλ θα πρέπει να πιέσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και άλλους παράγοντες με επιρροή να αναπροσαρμόσουν τη στάση τους στη Λιβύη προς τη σταθεροποίηση της χώρας και την άρνηση παροχής ασφαλούς καταφυγίου σε παράγοντες διάδοσης.
Τα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ απαιτούν ένα λιβυκό πολιτικό σώμα λιγότερο επιδεκτικό στο να χρηματίζεται από πολέμαρχους.
Τρίτον, ο ισραηλινός στρατηγικός μηχανισμός πρέπει να ενσωματώσει επίσημα το Σαχέλ και τη Βόρεια Αφρική στον υπολογισμό του για την ανάσχεση του Ιράν.
Ο διάδρομος των RSF δεν είναι μια μεμονωμένη ανωμαλία. Είναι ένα συνεχές στοιχείο ενός ευρύτερου άξονα διάδοσης που εκτείνεται από την Τεχεράνη μέχρι το Χαρτούμ και σε όλη τη Μεσόγειο. Η κατανομή των πόρων, οι συνεργασίες με την Αιθιοπία και την Ερυθραία, και οι επενδύσεις κατά της διάδοσης πρέπει να αντικατοπτρίζουν αυτή την πραγματικότητα.
Τέλος, το Τελ Αβίβ πρέπει να επιδιορθώσει τις διπλωματικές του σχέσεις με το Κάιρο ως επείγουσα επιταγή ασφαλείας, και όχι ως δευτερεύουσα πολιτική παραχώρηση. Η σταθεροποίηση της διμερούς σχέσης θα αποκαταστήσει την επιχειρησιακή ραχοκοκαλιά που απαιτείται για να κοπεί ο διάδρομος στα πιο ευάλωτα σημεία του. Χωρίς αυτή την πολιτική εμπιστοσύνη, η ανταλλαγή πληροφοριών και οι συντονισμένες εκστρατείες παρεμπόδισης θα παραμείνουν αποσπασματικές και αναποτελεσματικές.
Το στρατηγικό τρίγωνο του Σουδάν, της Λιβύης και της Αιγύπτου δεν είναι μια αφηρημένη ακαδημαϊκή κατασκευή. Είναι μια ζωντανή, θανατηφόρα γεωγραφία που διαμορφώνει πλέον τον ορίζοντα ασφαλείας του Ισραήλ. Εάν αφεθούν ανεξέλεγκτα, τα δίκτυα εφοδιαστικής αλυσίδας που έχουν αναδυθεί θα παγιώσουν μια νέα εποχή διάδοσης και θα καταστήσουν τις κρίσεις στη Γάζα και το Σινά συχνότερες και πιο θανατηφόρες.
Η απάντηση του Ισραήλ πρέπει να είναι ταχεία, πολυδιάστατη και αδιαμφισβήτητα πραγματιστική: πρώτα οι πληροφορίες, δεύτερον η διπλωματία και τρίτον η στρατηγική ενσωμάτωση.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Αναλύσεις
Συρία: Μυστικές υπηρεσίες και διπλωματία στο προσκήνιο – Η Τουρκία επιχειρεί να εδραιώσει τον ρόλο της απέναντι στο Ισραήλ
Σημαντική διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται στον άξονα Άγκυρας–Δαμασκού, με τον υπουργό Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι να πραγματοποιεί διαδοχικές επαφές με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, τον επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν και τον Αμερικανό απεσταλμένο Τομ Μπάρακ. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ενοποίηση των στρατιωτικών και διοικητικών δομών της Συρίας, η αντιμετώπιση ένοπλων οργανώσεων και η ισραηλινή στρατιωτική παρουσία στον νότο.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Συρία προσπαθεί να σταθεροποιήσει το εσωτερικό της πολιτικό και στρατιωτικό περιβάλλον, η Τουρκία εντείνει τις επαφές της με τη νέα συριακή ηγεσία.
Στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι συναντήθηκε στην Άγκυρα με τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και τον διοικητή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν.
Η παρουσία του επικεφαλής της ΜΙΤ στις συνομιλίες επιβεβαιώνει τη σημασία που αποδίδει η Άγκυρα στη διάσταση της ασφάλειας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποίησαν τουρκικές πηγές ασφαλείας, οι συζητήσεις αφορούσαν τη συνεργασία των δύο χωρών, τις εξελίξεις στο εσωτερικό της Συρίας και την αντιμετώπιση οργανώσεων που θεωρούνται απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα.
Στο επίκεντρο οι κουρδικές δυνάμεις
Ένα από τα βασικά θέματα ήταν η διαδικασία ενσωμάτωσης των στρατιωτικών και πολιτικών δομών της βορειοανατολικής Συρίας στην κεντρική κρατική διοίκηση.
Το ζήτημα συνδέεται με το μέλλον των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), στις οποίες οι κουρδικές δυνάμεις έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει επί χρόνια τις κουρδικές ένοπλες οργανώσεις στη βόρεια Συρία ως σοβαρό πρόβλημα ασφαλείας, λόγω των δεσμών που τους αποδίδει με το PKK.
Για τη Δαμασκό, το ζητούμενο είναι η αποκατάσταση ενιαίας κρατικής διοίκησης και στρατιωτικής διοίκησης σε ολόκληρη τη χώρα.
Η σύγκλιση των δύο πλευρών ως προς την ανάγκη ενοποίησης των δομών δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχουν διευθετηθεί όλες οι διαφωνίες για τον τρόπο ενσωμάτωσης των τοπικών δυνάμεων, την πολιτική εκπροσώπηση και τον έλεγχο των περιοχών της βορειοανατολικής Συρίας.
Η ΜΙΤ στον πυρήνα των συνομιλιών
Η συνάντηση Καλίν–Σαϊμπάνι επικεντρώθηκε επίσης στη συνεργασία κατά του Ισλαμικού Κράτους και στην ανταλλαγή πληροφοριών για απειλές ασφαλείας.
Για την Άγκυρα, η δυνατότητα επιρροής στον τρόπο με τον οποίο θα ανασυγκροτηθούν οι συριακοί μηχανισμοί ασφαλείας έχει άμεση στρατηγική αξία.
Η αναδιοργάνωση της Συρίας επηρεάζει τον έλεγχο των συνόρων, την παρουσία ένοπλων ομάδων και τις ισορροπίες ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση και τις τοπικές δυνάμεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν να λειτουργήσουν ως δίαυλος στενότερου συντονισμού με τη συριακή ηγεσία, εφόσον οι δύο πλευρές προχωρήσουν σε συγκεκριμένες συμφωνίες.
Το Ισραήλ και η νότια Συρία
Παράλληλα με τις επαφές στην Άγκυρα, η Δαμασκός κλιμακώνει τις δημόσιες αντιδράσεις της απέναντι στις ισραηλινές στρατιωτικές ενέργειες στη νότια Συρία.
Σύμφωνα με ανάλυση του Seth Frantzman στο Long War Journal, η συριακή πλευρά κατήγγειλε μέσα στην πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου την κατασκευή νέας οχυρωμένης γραμμής ασφαλείας από το Ισραήλ σε περιοχή ανατολικά των κατεχόμενων από το Ισραήλ Υψιπέδων του Γκολάν.
Στις 6 Οκτωβρίου, ο εκπρόσωπος της Συρίας στον ΟΗΕ Ιμπραήμ Ολάμπι επέκρινε τις ισραηλινές δραστηριότητες, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
Το Ισραήλ αντιμετωπίζει τη νότια Συρία μέσα από το πρίσμα της προστασίας των βόρειων συνόρων του και της αποτροπής εγκατάστασης εχθρικών ένοπλων δυνάμεων.
Η διαφορετική αντίληψη της Δαμασκού και του Ισραήλ για την ασφάλεια δημιουργεί μία ακόμη εστία έντασης σε μια χώρα που εξακολουθεί να προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος στο διπλωματικό παρασκήνιο
Πριν από τις συναντήσεις στην Άγκυρα, ο Σαϊμπάνι είχε συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη με τον Αμερικανό απεσταλμένο για τη Συρία και το Ιράκ, Τομ Μπάρακ.
Οι επαφές αφορούσαν τις περιφερειακές εξελίξεις, την ασφάλεια και τη σταθεροποίηση της Συρίας.
Η παράλληλη επικοινωνία της συριακής ηγεσίας με τις ΗΠΑ και την Τουρκία δείχνει ότι η Δαμασκός επιδιώκει να εξασφαλίσει διεθνή υποστήριξη για την πολιτική και στρατιωτική της ανασυγκρότηση.
Για την Ουάσιγκτον, το ζήτημα περιλαμβάνει την αποτροπή αναβίωσης του Ισλαμικού Κράτους, την περιφερειακή ασφάλεια και τις ισορροπίες ανάμεσα στους τοπικούς συμμάχους και τις γειτονικές χώρες.
Οι ανταγωνιστικές επιδιώξεις Τουρκίας και Ισραήλ
Οι εξελίξεις αναδεικνύουν τη διαφορετική στρατηγική οπτική Άγκυρας και Ιερουσαλήμ για το μέλλον της Συρίας.
Η Τουρκία ενδιαφέρεται για τη δημιουργία ενός συριακού κρατικού μηχανισμού με τον οποίο θα μπορεί να συνεργάζεται στενά στον τομέα της ασφάλειας και για τον περιορισμό οργανώσεων που θεωρεί εχθρικές.
Το Ισραήλ δίνει προτεραιότητα στην αποτροπή στρατιωτικών απειλών κατά μήκος των βόρειων συνόρων του και στη διατήρηση δυνατότητας άμεσης αντίδρασης.
Δεν προκύπτει από τις συγκεκριμένες συναντήσεις ότι οι δύο χώρες βρίσκονται μπροστά σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση. Ωστόσο, οι διαφορετικές επιδιώξεις τους αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τη μελλοντική ασφάλεια της Συρίας.
Η διπλωματική κινητικότητα της 8ης Οκτωβρίου υπογραμμίζει ότι το συριακό ζήτημα παραμένει ανοικτό και ότι ο συσχετισμός ισχύος διαμορφώνεται ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα: στην εσωτερική πολιτική και στρατιωτική ανασυγκρότηση, στις περιφερειακές παρεμβάσεις και στη διπλωματία των μεγάλων δυνάμεων.
GEOPOLITICO
Κίνδυνος βαριάς εθνικής ήττας
Η τουρκική απαίτηση για συνεννόηση με την Άγκυρα, η γαλλοτουρκική αμυντική συνεργασία και οι δηλώσεις Μητσοτάκη και Ρούμπιο στο επίκεντρο της εκπομπής της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026.
Το διακύβευμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου ξεπερνά την υλοποίηση ενός ενεργειακού έργου και αγγίζει την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Αυτή ήταν η κεντρική προειδοποίηση του Σάββα Καλεντερίδη στην εκπομπή της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026, στην οποία άσκησε έντονη κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς και εξέτασε τι σημαίνουν στην πράξη η γαλλική συμμετοχή και η αμερικανική στήριξη στο καλώδιο.
Ο αναλυτής υποστήριξε ότι, εάν η Τουρκία κατορθώσει να επιβάλει τις αξιώσεις της στην περιοχή ανατολικά της Κρήτης και πέρα από τα χωρικά ύδατα των νησιών, οι συνέπειες θα επεκταθούν στο Αιγαίο. Κατά την εκτίμησή του, η αποδοχή της τουρκικής λογικής για την Κρήτη μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για την αμφισβήτηση των δικαιωμάτων και άλλων ελληνικών νησιών ανατολικά του 25ου μεσημβρινού.
Η απαίτηση της Άγκυρας πίσω από τη λέξη «συντονισμός»
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε σε άρθρο του Οζάι Σεντίρ στη Milliyet, το οποίο ο Καλεντερίδης παρουσίασε και σχολίασε εκτενώς και μπορείτε να το διαβάσετε στο Geopolitico.
Σύμφωνα με το κείμενο που ανέγνωσε, η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να μην αντιτίθεται γενικά στην πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων, θέτει όμως ως προϋπόθεση τη διπλωματική επικοινωνία του κράτους της σημαίας του πλοίου με την Άγκυρα για εργασίες σε περιοχές που η ίδια χαρακτηρίζει ως «τουρκική θαλάσσια δικαιοδοσία».
Για τον Καλεντερίδη, αυτή ακριβώς η διατύπωση αποκαλύπτει το πρόβλημα: η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τις μονομερείς διεκδικήσεις της σε αποδεκτό πλαίσιο συνεννόησης. Έτσι, μια διαδικασία που παρουσιάζεται ως τεχνικός «συντονισμός» μπορεί, κατά την ανάλυσή του, να αποκτήσει πολιτικό βάρος αναγνώρισης τουρκικής δικαιοδοσίας.
Ο ίδιος απέρριψε την ανάγκη τουρκικής άδειας για το συγκεκριμένο έργο και επέμεινε ότι η Αθήνα οφείλει να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της στην περιοχή που συνδέει με την ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση.
Το προηγούμενο που επικαλείται ο τουρκικός Τύπος
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο καλώδιο οπτικών ινών Blue Raman. Στο άρθρο που παρουσιάστηκε, ο Σεντίρ επικαλείται προηγούμενη ιταλοτουρκική συνεννόηση, το 2023, ως παράδειγμα της διαδικασίας που επιθυμεί η Άγκυρα.
Ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για τη χρησιμοποίηση ενός τέτοιου προηγουμένου, αναγνωρίζοντας πάντως ότι δεν είχε εξετάσει την ακριβή διαδρομή του καλωδίου και δεν ήταν βέβαιος για τη σύνδεσή της με την περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Το ερώτημα που έθεσε αφορά την ελληνική αντίδραση: πώς αντιμετωπίζονται συνεννοήσεις τρίτων χωρών με την Τουρκία, όταν η Άγκυρα τις επικαλείται για να ενισχύσει διεκδικήσεις που η Ελλάδα απορρίπτει;
«Να βγάλουμε μαζί το φίδι από την τρύπα»
Ο αναλυτής ζήτησε να τεθεί το θέμα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνοντας έκτακτη σύνοδο κορυφής. Το επιχείρημά του ήταν ότι ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, το οποίο χρηματοδοτείται από την ΕΕ, χρειάζεται αντίστοιχη πολιτική στήριξη όταν παρεμποδίζεται.
«Ελάτε εδώ να βγάλουμε μαζί το φίδι από την τρύπα», ήταν η χαρακτηριστική διατύπωση με την οποία περιέγραψε τη στάση που θεωρεί ότι πρέπει να υιοθετήσει η Αθήνα απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους.
Παράλληλα, επέκρινε την προσδοκία ότι η γαλλική συμμετοχή αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι τουρκικές πιέσεις. Κατά την άποψή του, η ευθύνη υπεράσπισης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων παραμένει στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως της εθνικότητας του επενδυτή ή της σημαίας του πλοίου που εκτελεί τις εργασίες.
Η Γαλλία έχει και δικά της συμφέροντα
Στο ίδιο πλαίσιο, παρουσίασε αναφορές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας για οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Τουρκίας–Γαλλίας. Oι προβλέψεις του περιλαμβάνουν διαβουλεύσεις για θέματα ασφάλειας, ανταλλαγή πληροφοριών, συνεργασία στην αεράμυνα, κοινή εκπαίδευση και επαφές στην αμυντική βιομηχανία.
Ο Καλεντερίδης χρησιμοποίησε αυτές τις αναφορές για να υπογραμμίσει ότι το Παρίσι διατηρεί δικές του σχέσεις και συμφέροντα με την Άγκυρα. Συνεπώς, εκτίμησε, οι ελληνικές αγορές γαλλικών οπλικών συστημάτων δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους ότι κάθε γαλλική απόφαση θα ευθυγραμμίζεται με τις ελληνικές επιδιώξεις.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι θα υποδεχθεί θετικά την ολοκλήρωση του έργου, εφόσον γίνει χωρίς να κατοχυρώσει η Τουρκία οποιοδήποτε κυριαρχικό δικαίωμα στις επίμαχες περιοχές. Το κριτήριο που έθεσε είναι το αποτέλεσμα και οι όροι με τους οποίους θα προχωρήσει το καλώδιο.
Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή
Το «πιστεύω» Μητσοτάκη και οι επιφυλάξεις Καλεντερίδη
Σχολιάζοντας τη συνέντευξη του πρωθυπουργού στον Άρη Πορτοσάλτε, ο Καλεντερίδης στάθηκε στη δήλωση:
«Πιστεύω ότι υπάρχει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο το καλώδιο μπορεί να προχωρήσει χωρίς καμία έκπτωση στα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
Ο αναλυτής έκρινε ότι η διατύπωση «πιστεύω» δεν συνιστά τη σαφή διαβεβαίωση που απαιτεί η σοβαρότητα του ζητήματος. Ζήτησε συγκεκριμένες εγγυήσεις για το πλαίσιο υλοποίησης, αντί μιας γενικής έκφρασης αισιοδοξίας.
Στην εκπομπή μεταφέρθηκαν επίσης οι πρωθυπουργικές αναφορές στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου, στην ευρωπαϊκή επιδότηση άνω των 600 εκατομμυρίων ευρώ και στη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam.
Για τον Καλεντερίδη, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ποιος υπερασπίζεται στην πράξη τα ελληνικά δικαιώματα και με ποιους όρους θα συνεχιστούν οι εργασίες.
Ρούμπιο: Στήριξη στο έργο και «λεπτές ισορροπίες»
Εκτενής ήταν και ο σχολιασμός των δηλώσεων του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τόσο στη συνέντευξη Τύπου όσο και στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά.
Ο Καλεντερίδης αναγνώρισε τις αναφορές του Ρούμπιο στην ενεργειακή ασφάλεια, στη διαφοροποίηση των οδών εφοδιασμού και στη σημασία της Ελλάδας ως εταίρου. Εστίασε, όμως, στις επισημάνσεις για «λεπτές ισορροπίες», εμπλοκή άλλων χωρών και ανάγκη αθόρυβης διπλωματικής διαχείρισης.
Ο Αμερικανός υπουργός, όπως παρουσιάστηκε στην εκπομπή, δεν κατονόμασε τις χώρες αυτές. Ο Καλεντερίδης ερμήνευσε την αναφορά ως μήνυμα που αφορά την Τουρκία και προειδοποίησε ότι η αμερικανική επιδίωξη αποφυγής μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης δεν εγγυάται αυτομάτως την προάσπιση των ελληνικών θέσεων.
«Όταν τηρείς ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον επιτιθέμενο και τον αμυνόμενο, στην ουσία στηρίζεις τον επιτιθέμενο», υπογράμμισε.
Επικαλούμενος την κρίση των Ιμίων ως ιστορικό παραλληλισμό, εξέφρασε τον φόβο ότι η αποτροπή της κλιμάκωσης μπορεί να επιδιωχθεί μέσω συμβιβασμών εις βάρος της ελληνικής πλευράς. Πρόκειται για την προειδοποίηση του αναλυτή σχετικά με το ενδεχόμενο μιας τέτοιας διαχείρισης.
Πώς ερμήνευσε η Τουρκία τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών από την Αθήνα;
Ιράν: Στρατιωτικά σχέδια και πολιτικός δισταγμός
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής, ο Καλεντερίδης παρουσίασε διεθνή δημοσιεύματα για σχεδιασμούς νέων αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν και για τη δήλωση Τραμπ ότι δεν θα προηγηθεί επίθεση των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.
Μεταφέροντας πληροφορίες που απέδωσε στους New York Times, αναφέρθηκε σε σχέδιο σύντομης αλλά σφοδρής επιχείρησης, με στόχους πυραυλικά συστήματα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενεργειακές εγκαταστάσεις και δομές διοίκησης.
Τόνισε τις δυσκολίες που, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα που παρουσίασε, δημιουργούν η βελτίωση των ιρανικών τακτικών και η πίεση στα αμερικανικά αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων. Παράλληλα, συνέδεσε τις δηλώσεις περί επίθεσης ή αναβολής της με τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου.
Η εκτίμησή του ήταν ότι η στρατιωτική προετοιμασία δεν προδικάζει την απόφαση για πόλεμο, όσο συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες.
Ουκρανία: Οι διαπραγματεύσεις και οι ενεργειακές επιδιώξεις
Στο κλείσιμο, παρουσίασε πληροφορίες που απέδωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο για σχεδιαζόμενες συνομιλίες στο Μαϊάμι μεταξύ Αμερικανών απεσταλμένων, Ουκρανών διαπραγματευτών και Ευρωπαίων αξιωματούχων.
Αναφέρθηκε επίσης σε ουκρανικά πλήγματα στη ρωσική ενδοχώρα και στις αμερικανικές ενεργειακές επιδιώξεις στην Ευρώπη. Κατά την ερμηνεία του, οι προσπάθειες τερματισμού του πολέμου συνδέονται και με επιχειρηματικά συμφέροντα που διαμορφώνουν τις επιλογές της Ουάσιγκτον.
Επιστρέφοντας στο ελληνικό ζήτημα, υπογράμμισε ότι το καλώδιο αποτελεί δοκιμασία για την αξιοπιστία της χώρας. Προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη απώλεια δικαιωμάτων ανατολικά της Κρήτης θα συνιστούσε βαριά εθνική ήττα: η Ελλάδα, όπως είπε, έχει υπογράψει μια επώδυνη συμφωνία με την Αίγυπτο και οφείλει να μπορεί να την υποστηρίξει στην πράξη.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
