Ακολουθήστε μας

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ

ΕΟΚΑ 1955-1959: Μια βρετανική έκθεση που δεν στερήθηκε μεροληψία και προκατάληψη εις βάρος των Ελλήνων της Κύπρου

«Emergency Exits: The Fight for Independence in Malaya Kenya and Cyprus».

Δημοσιεύτηκε στις

Γράφει η Φανούλα Αργυρού, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

To Imperial War Museum (IWM) στο Λονδίνο διοργάνωσε μια έκθεση με τίτλο «Emergency Exits: The Fight for Independence in Malaya Kenya and Cyprus», η οποία διήρκεσε μεταξύ 17 Οκτωβρίου 2025 και 29 Μαρτίου 2026. Είσοδος ελεύθερη.

Κύριες λεπτομέρειες που θα προβάλλονταν ήταν, οι αντι-αποικιακοί αγώνες σε τρεις πρώην αποικίες «κλειδιά», Malaya (σημερινή Μαλαισία), Κένυα (Μάου Μάου) και Κύπρο (ΕΟΚΑ). Αυτοί οι τρεις «πόλεμοι ονομάστηκαν από τη Βρετανία ως «Emergencies».

Το περιεχόμενο θα περιλάμβανε, όπως έγραψαν, ανθρώπους από όλες τις πλευρές και να άκουγαν απευθείας τις απόψεις τους, προσωπικές μαρτυρίες από αμφότερες τις πλευρές, έγγραφα Γραφείου Αποικιών και αρχειακό υλικό (χρησιμοποιώντας τα «Migrated Archives») σχετικά με τις βίαιες τελευταίες δεκαετίες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.

Παρόλα ταύτα, όσον αφορά την αποικία Κύπρο, οι διοργανωτές δεν έκρυψαν την μεροληψία και προκατάληψή τους εναντίον των Ελλήνων της Κύπρου.

Το πρώτο πράγμα που έβλεπε ο επισκέπτης πατώντας το πόδι του στο παράρτημα της έκθεσης για την Κύπρο, ήταν μια ταυτότητα μιας Τουρκοκυπρίας με τη φωτογραφία της, ονόματι Αλιμέ (Alime), και τρεις πίνακες που πλαισίωναν την Αλιμέ (βλέπε φωτο) και με ένα βίντεο το οποίο πατώντας ο επισκέπτης άκουγε την Αλιμέ…

Ο ένας πίνακας έγραφε:

«Κύπρος. Από το 1925 μέχρι το 1960. Η Κύπρος ήταν υπό βρετανική αποικιακή διοίκηση.

Το 1974, ένα ελληνικό στρατιωτικό πραξικόπημα στοχεύοντας την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα ανέτρεψε την Κυβέρνηση. Πολλοί Κύπριοι τουρκικής καταγωγής δεν ήθελαν να γίνουν ΄Ελληνες υπήκοοι. Η Τουρκία εισέβαλε, και ο πόλεμος επανήλθε και πάλι στην Κύπρο. Χωριά κοντά στο σπίτι της Αλιμέ καταστράφηκαν και ολόκληρες κοινότητες σκοτώθηκαν.

Το αποτέλεσμα διαίρεσης της Κύπρου εκτόπισε χιλιάδες Έλληνες και Τούρκους Κύπριους. Λόγω των αποικιακών δεσμών με το νησί, πολλοί διέφυγαν στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Οι αναφορές στο 1974 δεν έπρεπε να είχαν καμία σχέση με το 1955-59 και το Emergency με την ΕΟΚΑ.. Μια ενέργεια που ΑΜΕΣΑ προκαταλάμβανε αβίαστα τον επισκέπτη, ότι για όλα που ακολούθησαν μέχρι το 1974 (!) έφταιγαν οι Έλληνες της Κύπρου!

Ειδικά όσους δεν γνωρίζουν τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα…

Ο δεύτερος πίνακας εισήγαγε την Τουρκοκυπρία Αλιμέ. Έγραφε ότι η Αλιμέ είναι από το χωριό Yedkonuk, σε ηλικία 13 χρόνων κεντούσε με άλλες συγχωριανές της τραπεζομάνδυλο για την προίκα της, η Τ/κ οικογένειά της ζούσε δίπλα από Ε/κ και προσθέτει:

«Όμως το 1974 το νησί βυθίστηκε σε πόλεμο. Οι φοβερές αναμνήσεις εκείνων των χρόνων είχαν διαρκή επίδραση πάνω της. Ακόμα και τώρα, αποφεύγει να σταυρώσει στην Ελληνική πλευρά της Κύπρου… Η Αλιμέ έφερε μαζί της το τραπεζομάντυλο όταν μετανάστευσε στην Αγγλία στα αδέλφια της…».

Και ο τρίτος πίνακας έγραψε πως έλεγε η Αλιμέ: «Κάθε μέρα όταν ερχόταν ο ταχυδρόμος, διερωτώμουν αν είχα γράμμα από τη μητέρα μου».

Αυτή η ενέργεια των υπευθύνων της έκθεσης δεν μπορεί να μην ήταν σκόπιμη, δεν είχε άλλο στόχο παρά να διδόταν άμεσα η προκατειλημμένη εντύπωση και ιστορικά λανθασμένη εντύπωση στον επισκέπτη, πατώντας το πόδι του στο παράρτημα για την Κύπρο…

ΦΑΝΟΥΛΑ 1.png

Στην Έκθεση υπάρχουν και 3 βίντεο με δηλώσεις τριών Ελληνοκυπρίων, της Μαρούλας Βιολάρη Ιακωβίδου (πρώτης γυναίκας δημοσιογράφου στην Κύπρο) που εργαζόταν στο ΡΙΚ, η οποία μίλησε για τους περιορισμούς στην κυκλοφορία που επέβαλαν οι αποικιοκράτες (curfews),

του Ανδρέα Μαϊμαρίδη, Πρόεδρου του Συμβουλίου Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959 ο οποίος μίλησε επίσης για την κατάσταση που επικρατούσε τότε με τους περιορισμούς, και,

του αγωνιστή της ΕΟΚΑ 1955-59 (και δικηγόρου) Ρένου Λυσιώτη. Οι αφηγήσεις του οποίου για τα βασανιστήρια που υπέστη στα χέρια των αποικιοκρατών βασανιστών, και τι του έλεγαν, είναι αποκαλυπτικές και ενοχοποιητικές για τους αποικιοκράτες και τους βάναυσους τρόπους που χρησιμοποιούσαν…

ΦΑΝΟΥΛΑ 2.png

Στην Έκθεση περιλαμβάνεται και η δήλωση του Υφυπουργού για αποικιακές υποθέσεις Χένρι Χοπκινσον του Αυγούστου 1954 ότι «υπήρχαν κάποιες περιοχές στην Κοινοπολιτεία που, λόγω των ιδιαίτερων περιστάσεών τους, δεν έπρεπε να αναμένουν ποτέ πλήρη ανεξαρτησία».

‘… there are certain territories in the Commonwealth which, owing to their particular circumstances, can never expect to be fully independent.’ Henry Hopkinson, Minister of State for Colonial Affairs, 1954.

Με την έναρξη της συντονισμένης δράσης της ΕΟΚΑ, έγραψαν, η Βρετανία απάντησε με αυξημένη στρατιωτική παρουσία στο νησί, επέβαλε κατοίκων περιορισμούς (curfews), έρευνες και συλλογική τιμωρία…

Τουλάχιστον, ανέφεραν και ότι « οι αποικιακές αρχές ενεθάρρυναν την ένταξη μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων Κυπρίων, χειροτερεύοντας δικοινοτικούς διαχωρισμούς σε όλη τη νήσο. Εκείνο που ήθελε η Βρετανία στην Κύπρο ήταν ένα σημαντικό ασφαλή στρατηγικό πόστο για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και Ανατολική Μεσόγειο…αλλά έπρεπε να πείσει τους Έλληνες Κύπριους ότι η συνέχιση του βρετανικού ελέγχου ήταν πολύ πιο καλός από την Ένωση».

Δεν είδαμε όμως τις απάνθρωπες τουρκικές δολοφονίες των Ελλήνων του Κοντεμένου, από την ενέδρα που τους έστησαν οι ίδιοι οι Βρετανοί…

Επίσης, έγινε αναφορά στις αυξημένες εξουσίες που είχαν δώσει στην αστυνομία και τον στρατό να χρησιμοποιούσαν αυξημένη μέτρα για να ανοίγουν πυρ, που επιτρεπόταν για αυτό-άμυνα, προστασία κυβερνητικών κτηρίων, διάλυση διαδηλωτών και συλλήψεων…

Δεν είδαμε όμως π.χ. τη δολοφονία στις 14 Μαρτίου 1956 από βρετανό στρατιώτη, του 7χρονου Δημητράκη Δημητριάδη, στη Λάρνακα…

ΦΑΝΟΥΛΑ 3.png

Διάφορες φωτογραφίες και φυλλάδια της ΕΟΚΑ πλαισίωναν την Έκθεση. Όπως μια επιστολή που επέκρινε τον Στρατηγό Γεώργιο Γρίβα…

Ανέφεραν ότι οι τουρκοκυπριακές παράνομες οργανώσεις όπως η ΤΜΤ (Turkish Resistance Organisation) που ήταν εναντίον της Ένωσης και προωθούσε διχοτόμηση (Ταξίμ), χρησιμοποιούσε βία εναντίον αμφοτέρων Ελλήνων και Τούρκων Κυπρίων που έβλεπε ως «προδότες». Μέλη της έστελναν χειρότερες απειλές θανάτου ως προειδοποίηση…

Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ΙΙΙ, ηγήθηκε της Ελληνικής Κυπριακής κοινότητας και της ΕΟΚΑ καλώντας για Ένωση, με τον πρώην αξιωματικό του Ελληνικού στρατού Γεώργιο Γρίβα…

Αμφότερες οι πλευρές – ΕΟΚΑ και βρετανικές αποικιακές αρχές –χρησιμοποίησαν προπαγάνδα για να πείσουν το λαό, έγραψαν.

Υπήρχε και μια χειρόγραφη ζωγραφιά που αναφερόταν στο μάχη του Λιοπετρίου όπου 4 μέλη της ΕΟΚΑ σκοτώθηκαν σε μάχη με τα βρετανικά στρατεύματα τον Σεπτέμβριο του 1958…

«Πολλά όπλα της ΕΟΚΑ ήλθαν στο νησί κρυφά…» έγραψαν, όμως δεν αναφέρθηκαν στις κρυφές και παράνομες αποστολές οπλισμού από την Τουρκία στην Κύπρο που γνώριζαν οι αποικιακές αρχές στην Κύπρο…

Παραδέχθηκαν ότι «βασίζονταν πάνω στους Τούρκους αστυνομικούς …» (επικουρικούς).

Στα αντικείμενα που εκτέθηκαν και μια χειροποίητη ΣΗΜΑΙΑ με το σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος»…

Τέλος, στο χρονολογικό που παρουσίασαν για την Κύπρο (με σοβαρές παραλήψεις ιστορικών σταθμών και γεγονότων) ξεκίνησαν από το 1960 και ολοκλήρωσαν το 2008 με την προεδρία Δημήτρη Χριστόφια!

Αφού τόνισαν ότι το 2005 « Η Βουλή των Αντιπροσώπων καταδίκασε τις Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων ως «αποικιακά κατάλοιπα» (remnant(s) of colonialism)».

ΦΑΝΟΥΛΑ 4.png

Η φωτογραφία αυτή περιλαμβανόταν με το εξής κείμενο:

ΦΑΝΟΥΛΑ 5.png

«Χρήστος Σωκράτους, Ανδρέας Βουδάσκας και τα παιδιά του Χρήστου Κωνσταντίνου με τους δικηγόρους των και οικογένεια, κατά την πρώτη ακρόαση για αποζημιώσεις για τους ισχυρισμών των για επιθέσεις που διέπραξαν μέλη των βρετανικών δυνάμεων ασφαλείας.

Η κυβέρνηση του ΗΒ συμφώνησε να πληρώσει εκτός δικαστηρίου £1.000.000 αποζημίωση σε 33 Κύπριους που ισχυρίστηκαν ότι βασανίστηκαν από τα βρετανικά στρατεύματα, όμως δεν παραδέχθηκε (το ΗΒ) ευθύνη.

Σε δήλωση για την υπόθεση, η κυβέρνηση (ΗΒ) είπε ότι « Είναι λυπηρό για την κυβέρνηση του ΗΒ ότι η μετάβαση της Κύπρου από βρετανική διοίκηση στην ανεξαρτησία να πέρασε από πέντε χρόνια βίας και απώλεια ζωής, που επηρέασε όλους τους κατοίκους της νήσου»

Η ιστορία των «Migrated Archives»

Λίγα λόγια για τα «Migrated Archives», για όσους δεν γνωρίζουν.

Πολλά από αυτά τα έγγραφα στα οποία αναφέρθηκε η Έκθεση, δημοσιοποιήθηκαν στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο το 2011, μετά από μακρόχρονους νομικούς αγώνες που οφείλονται στην επιμονή μιας μικρής ομάδας Κενυατών, θυμάτων βασανισμού και των δικηγόρων τους.

Έτσι διασώθηκαν και ονομάστηκαν « Migrated archives» αφού πρώτα αναγκάστηκε ο τότε Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας, ενόρκως να παραδεχθεί στο δικαστήριο, την κρυφή ύπαρξή τους. Ενώ μέχρι τότε το Φόρεϊν Όφις αρνείτο την ύπαρξή τους. Και ουσιαστικά τα προόριζαν για ολοκληρωτική εξαφάνιση με καταστροφή σε… φούρνους!

Με την αποδοχή της ύπαρξής τους, το δικαστήριο διέταξε την αποδέσμευση και δημοσιοποίησή τους. Να σημειώσω, τα έγγραφα αυτά (“Migrated Archives”) ήταν έγγραφα που διατηρούσαν οι αποικιακές κυβερνήσεις στις κατά τόπους αποικίες. Μεταξύ αυτών και έγγραφα στην αποικία Κύπρο.

Η γράφουσα τα μελέτησε σε κάθε στάδιο αποδέσμευσής τους στο Εθνικό Αρχείο ξεκινώντας από το 2011 και καλύψαμε τα κυριότερα στην εφημερίδα «Σημερινή».

Πρέπει να λεχθεί όμως, ότι χιλιάδες έγγραφα που αναφέρονταν στην περίοδο εκείνη, είχαν προ πολλού αποδεσμευθεί τις δεκαετίες του 1980 και 1990, από το Αρχείο του Γραφείου Αποικιών στο Λονδίνο, και ήταν διαθέσιμα έκτοτε για έρευνα και μελέτη στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο.

Τα “Migrated archives” όσον αφορά την Κύπρο, απλά ήλθαν να συμπληρώσουν τα ήδη αποδεσμευμένα έγγραφα του Γ. Αποικιών στο Λονδίνο, με ορισμένες πολύ χρήσιμες και σημαντικές λεπτομέρειες που δεν περιλάμβαναν τα πρώτα.

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

ΦΑΝΟΥΛΑ 6.png

 

7.png

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

GEOPOLITICO

«FREE CYPRUS»: Το σύνθημα για την απελευθέρωση της Κύπρου κατακλύζει τους τοίχους ευρωπαϊκών πόλεων – Σβήνουν το «Free Palestine»

Από το Παρίσι και το Μόναχο μέχρι το Εδιμβούργο, το σύνθημα «Free Cyprus» («Ελεύθερη Κύπρος») κάνει την εμφάνισή του σε δημόσιους χώρους, επαναφέροντας στο προσκήνιο την τουρκική εισβολή του 1974 και τη συνεχιζόμενη κατοχή του βόρειου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, άγνωστοι καλύπτουν γκράφιτι με το σύνθημα «Free Palestine» και τα αντικαθιστούν με μηνύματα υπέρ της Κύπρου.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια ασυνήθιστη σειρά παρεμβάσεων σε δημόσιους χώρους ευρωπαϊκών πόλεων καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες, με το σύνθημα «FREE CYPRUS» να εμφανίζεται σε τοίχους και περιφράξεις, συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον χρηστών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Οι σχετικές φωτογραφίες και τα βίντεο κυκλοφορούν κυρίως μέσω της πλατφόρμας Χ, με τον λογαριασμό Visegrád 24 να δημοσιοποιεί διαδοχικά υλικό από τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Σκωτία.

Η ιδιαίτερη διάσταση της υπόθεσης βρίσκεται στο γεγονός ότι ορισμένα από τα νέα συνθήματα γράφονται πάνω σε παλαιότερα γκράφιτι υπέρ της Παλαιστίνης, δημιουργώντας μια συμβολική αντιπαράθεση γύρω από την προβολή διαφορετικών διεθνών ζητημάτων στην ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα.

Από το Παρίσι στο Μόναχο και το Εδιμβούργο

Η πρώτη από τις συγκεκριμένες αναρτήσεις δημοσιεύθηκε στις 9 Νοεμβρίου 2026, όταν ο λογαριασμός Visegrád 24 παρουσίασε φωτογραφία που φέρεται να προέρχεται από το Παρίσι.

Στην εικόνα διακρίνεται το σύνθημα «FREE CYPRUS», γραμμένο με λευκό σπρέι πάνω σε μεταλλική επιφάνεια.

Μία ημέρα αργότερα, στις 10 Νοεμβρίου, ακολούθησε νέα φωτογραφία από το Μόναχο της Γερμανίας. Το ίδιο σύνθημα εμφανίζεται σε περίφραξη, ενώ η σχετική ανάρτηση υποστήριζε ότι τα μηνύματα υπέρ της Κύπρου πολλαπλασιάζονται σε ευρωπαϊκές πόλεις.

Στις 11 Νοεμβρίου δημοσιοποιήθηκε και τρίτο περιστατικό, αυτή τη φορά από το Εδιμβούργο της Σκωτίας. Σε βίντεο που κυκλοφόρησε στο Χ διακρίνεται άτομο να καλύπτει με σπρέι τη λέξη «Palestine» και να την αντικαθιστά με τη λέξη «Cyprus».

Η τουρκική κατοχή της Κύπρου ξανά στο προσκήνιο

Οι εικόνες προκάλεσαν συζητήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, με αρκετούς χρήστες να επισημαίνουν ότι η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη περισσότερα από 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή.

Η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου 1974, ενώ η δεύτερη φάση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, τον Αύγουστο του ίδιου έτους, οδήγησε στην κατάληψη σημαντικού τμήματος του νησιού.

Σύμφωνα με το κυπριακό υπουργείο Εξωτερικών, περισσότερο από το 36% της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή. Παράλληλα, η ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ εξακολουθεί να επιτηρεί τη νεκρή ζώνη που διαχωρίζει τις δύο πλευρές.

Υπό αυτό το πρίσμα, το μήνυμα «Free Cyprus» υπενθυμίζει μια εκκρεμότητα της ευρωπαϊκής ιστορίας που παραμένει άλυτη παρά τις δεκαετίες διπλωματικών προσπαθειών.

Γιατί αντικαθιστούν το «Free Palestine»;

Η αντικατάσταση συνθημάτων υπέρ της Παλαιστίνης αποτελεί το στοιχείο που διαφοροποιεί τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις από μια συνηθισμένη εκστρατεία γκράφιτι.

Το «Free Palestine» έχει αποκτήσει έντονη παρουσία σε δημόσιους χώρους της Ευρώπης, συνδεόμενο με διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις για το Παλαιστινιακό.

Η εμφάνιση του «Free Cyprus» στους ίδιους χώρους μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια να τεθεί το ερώτημα γιατί η συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους δεν συγκεντρώνει αντίστοιχη δημόσια προσοχή.

Πρόκειται, ωστόσο, για ερμηνεία του συμβολισμού των παρεμβάσεων και όχι για διαπιστωμένη πρόθεση των προσώπων που τις πραγματοποιούν.

Οργανωμένη εκστρατεία ή μεμονωμένες ενέργειες;

Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί ποιοι βρίσκονται πίσω από τα συνθήματα, ούτε εάν οι παρεμβάσεις στις διαφορετικές ευρωπαϊκές πόλεις συνδέονται μεταξύ τους.

Δεν υπάρχουν επίσης ανεξάρτητα επιβεβαιωμένα στοιχεία για την πραγματική έκταση του φαινομένου. Οι διαθέσιμες αναφορές βασίζονται κυρίως σε φωτογραφίες και βίντεο που αναρτήθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα.

Σε κάθε περίπτωση, οι εικόνες από το Παρίσι, το Μόναχο και το Εδιμβούργο αναδεικνύουν την επανεμφάνιση του Κυπριακού στον δημόσιο διάλογο, αυτή τη φορά μέσα από συνθήματα στους δρόμους ευρωπαϊκών πόλεων.

Περισσότερο από μισό αιώνα μετά το 1974, το αίτημα για τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής παραμένει επίκαιρο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Διπλωματική απρέπεια Ερντογάν στην Αττάλεια! Απέφυγε τον Χριστοδουλίδη – Η αντίδραση της Λευκωσίας και η παρέμβαση στην Κομισιόν

Προκλητική στάση του Τούρκου προέδρου απέναντι στον Νίκο Χριστοδουλίδη κατά τη Σύνοδο Κορυφής COP31 για το Κλίμα στην Αττάλεια. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποχώρησε από τον χώρο της επίσημης υποδοχής λίγο πριν από την άφιξη του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφήνοντας τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να τον καλωσορίσει μόνος του. Η Λευκωσία αντέδρασε έντονα, ενώ το περιστατικό αναδείχθηκε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα διπλωματικό επεισόδιο με σαφείς πολιτικές προεκτάσεις σημειώθηκε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 στην Αττάλεια, στο περιθώριο της COP31, όταν ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέφυγε την καθιερωμένη χειραψία με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.

Η κίνηση του Τούρκου προέδρου προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς η Τουρκία φιλοξενεί μια διεθνή διοργάνωση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία συμμετέχουν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων.

Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα δεδομένου ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, παρά το γεγονός ότι αποτελεί κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος.

Αποχώρησε λίγο πριν από την άφιξη Χριστοδουλίδη

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βήματος και κυπριακών μέσων ενημέρωσης, ο Ερντογάν υποδεχόταν τους ξένους ηγέτες μαζί με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στον χώρο της συνόδου.

Ωστόσο, όταν έφτασε η στιγμή να προσέλθει ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Τούρκος πρόεδρος απομακρύνθηκε από το σημείο.

Στα τηλεοπτικά στιγμιότυπα ο Κύπριος πρόεδρος εμφανίζεται να περιμένει προτού προχωρήσει στον χώρο της υποδοχής. Η τηλεοπτική μετάδοση αλλάζει προσωρινά πλάνο, προβάλλοντας μια μεγάλη τουρκική σημαία, ενώ στη συνέχεια ο Χριστοδουλίδης εμφανίζεται να χαιρετά αποκλειστικά τον Αντόνιο Γκουτέρες.

Οι δύο άνδρες αντάλλαξαν χειραψία, συνομίλησαν για λίγα δευτερόλεπτα και φωτογραφήθηκαν.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο Ερντογάν επανεμφανίστηκε στο σημείο για την υποδοχή επόμενου ηγέτη, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι η απουσία του δεν ήταν τυχαία.

Την ίδια στιγμή, ο Τούρκος πρόεδρος είχε υποδεχθεί προσωπικά τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, με τον οποίο φωτογραφήθηκε. Κατά τη συγκεκριμένη υποδοχή δεν παρευρισκόταν ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ.

 

Η απάντηση της Λευκωσίας: «Επίδειξη περιφρόνησης προς τον ΟΗΕ»

Η αντίδραση της κυπριακής κυβέρνησης ήταν άμεση.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης χαρακτήρισε την αποχώρηση του Ερντογάν «επίδειξη περιφρόνησης προς τον ΟΗΕ», δίνοντας στο περιστατικό ευρύτερη θεσμική και διπλωματική διάσταση.

Με αυτή την τοποθέτηση, η Λευκωσία επέλεξε να μην περιορίσει το ζήτημα σε μια προσωπική προσβολή εις βάρος του Νίκου Χριστοδουλίδη, αλλά να αναδείξει την προβληματική συμπεριφορά της Τουρκίας ως διοργανώτριας χώρας διεθνούς συνόδου.

Άλλωστε, η COP31 δεν αποτελεί διμερή συνάντηση Κύπρου και Τουρκίας, αλλά διεθνή διάσκεψη στην οποία η Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει με την αναγνωρισμένη κρατική της ιδιότητα.

Η τουρκική στάση έρχεται έτσι σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις σεβασμού της θεσμικής εκπροσώπησης των συμμετεχόντων σε μια διοργάνωση των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Χριστοδουλίδης έθεσε το ζήτημα στη φον ντερ Λάιεν

Η κυπριακή πλευρά επιχείρησε να αναδείξει το ζήτημα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με το Βήμα, ο Νίκος Χριστοδουλίδης έθεσε το περιστατικό στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη συνάντησή τους στο περιθώριο της συνόδου.

Στις επαφές τους εξετάστηκαν επίσης οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, οι ευρωτουρκικές σχέσεις και οι προσπάθειες ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στη ζώνη Σένγκεν.

Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη παρέμβαση της προέδρου της Κομισιόν προς την Άγκυρα για το επεισόδιο.

Η ανάδειξη του ζητήματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συμπεριφορά της τουρκικής ηγεσίας δεν αφορά αποκλειστικά τη Λευκωσία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται διεθνώς ένα κράτος μέλος της ΕΕ.

Η Τουρκία επιχείρησε να αποκλείσει την Κύπρο από τη σύνοδο

Το επεισόδιο δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, καθώς είχε προηγηθεί διπλωματικό παρασκήνιο σχετικά με τη συμμετοχή του Νίκου Χριστοδουλίδη στην COP31.

Σύμφωνα με κυπριακά δημοσιεύματα, τον Οκτώβριο η τουρκική πλευρά είχε επιχειρήσει να αποφύγει την αποστολή πρόσκλησης στον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, την ώρα που ο Ερντογάν είχε προσκαλέσει τους ηγέτες των υπόλοιπων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Λευκωσία προχώρησε σε διπλωματικές ενέργειες, εξασφαλίζοντας την υποστήριξη ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών.

Τελικά, η συμμετοχή Χριστοδουλίδη διασφαλίστηκε και ο Κύπριος πρόεδρος μετέβη στην Αττάλεια, όπου κατά την άφιξή του έγινε δεκτός από εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και τον πρέσβη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Άγκυρα.

Η προηγούμενη αυτή αντιπαράθεση προσδίδει πρόσθετη πολιτική σημασία στην απουσία του Ερντογάν από την επίσημη υποδοχή.

 

Ο Ερντογάν επικαλείται τον διάλογο, αλλά αποφεύγει την Κυπριακή Δημοκρατία

Η τουρκική συμπεριφορά σημειώθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό.

Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε συναντηθεί με τον Αντόνιο Γκουτέρες, με την τουρκική προεδρία να αναφέρει ότι συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι εξελίξεις στην Κύπρο.

Ο Ερντογάν είχε υπογραμμίσει τη σημασία της διπλωματίας και του διαλόγου για την αντιμετώπιση των διεθνών κρίσεων.

Ωστόσο, η επιλογή του να αποφύγει ακόμη και την εθιμοτυπική συνάντηση με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας αναδεικνύει την απόσταση ανάμεσα στις τουρκικές διακηρύξεις και στην πρακτική της Άγκυρας απέναντι στη Λευκωσία.

Είχε προηγηθεί, στις 9 Νοεμβρίου, συνάντηση του Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν και την προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

Οι επαφές αυτές εντάσσονται στις προσπάθειες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για νέα κινητικότητα στο Κυπριακό.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κίνηση Ερντογάν προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τη στάση που προτίθεται να τηρήσει η Άγκυρα στην περαιτέρω διαδικασία.

Το ουσιαστικό ζήτημα, πάντως, δεν είναι η χειραψία που δεν πραγματοποιήθηκε, αλλά η συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, την ώρα που επιδιώκει αναβάθμιση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και δηλώνει ότι υποστηρίζει τη διπλωματική επίλυση των διαφορών.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Παυλόπουλος: Μην πουλάτε φόβο στους Έλληνες

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος παραχωρεί συνέντευξη στον Μιχάλη Ψύλο, στην εκπομπή «Ψηλαφήσεις» της Ναυτεμπορικής, και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σαφείς προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις της γαλλικής διπλωματικής παρέμβασης στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου απηύθυνε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, μιλώντας στον Μιχάλη Ψύλο για τη «Ναυτεμπορική». Υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προκειμένου να ενισχύσει διεθνώς τις διεκδικήσεις της, ενώ επέκρινε τη δημιουργία κλίματος φόβου απέναντι στην Τουρκία.

Η συνέντευξη επικεντρώθηκε στις εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector, τη στάση του Παρισιού, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη στρατηγική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέπτυξε τη νομική και γεωπολιτική διάσταση του ζητήματος, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και μια φαινομενικά περιορισμένη διπλωματική ενέργεια μπορεί να αξιοποιηθεί από την Τουρκία για τη δημιουργία τετελεσμένων.

«Γιατί παρενέβη η Γαλλία;»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος έθεσε στο επίκεντρο της κριτικής του τη γαλλική πρωτοβουλία να ενημερώσει διπλωματικά την Άγκυρα για τις δραστηριότητες που συνδέονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Κατά την άποψή του, η Ελλάδα είχε ήδη προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδικασία έκδοσης NAVTEX, η οποία ήταν επαρκής για την ενημέρωση των ναυτιλλομένων σχετικά με τις έρευνες.

Ο πρώην Πρόεδρος διερωτήθηκε για ποιον λόγο χρειάστηκε πρόσθετη διπλωματική παρέμβαση της Γαλλίας, από τη στιγμή που το έργο υλοποιείται με φορέα τον ΑΔΜΗΕ και αφορά πρωτίστως την Ελλάδα και την Κύπρο.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε στη συμμετοχή της γαλλικής Nexans και στο ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», απορρίπτοντας το επιχείρημα ότι η γαλλική σημαία του πλοίου δικαιολογεί από μόνη της τη συγκεκριμένη διπλωματική πρωτοβουλία.

Διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει ποιος προκάλεσε τη γαλλική παρέμβαση ή τις ακριβείς συνεννοήσεις που προηγήθηκαν. Επέμεινε, ωστόσο, ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι οι συνέπειες που μπορεί να έχει η ενέργεια αυτή.

«Η Τουρκία θα χρησιμοποιήσει τη διακοίνωση διεθνώς»

Σύμφωνα με τον Προκόπη Παυλόπουλο, η ουσία του προβλήματος δεν βρίσκεται στο εάν η Ελλάδα αναγνωρίζει τις τουρκικές αξιώσεις. Η Αθήνα τις απορρίπτει, όπως υπογράμμισε.

Το πρόβλημα, κατά την εκτίμησή του, είναι ότι η Άγκυρα μπορεί να επικαλεστεί τη γαλλική διακοίνωση ενώπιον τρίτων κρατών, επιχειρώντας να παρουσιάσει την ειδική ενημέρωσή της ως έμμεση αναγνώριση των διεκδικήσεών της.

Συνέδεσε αυτή την τακτική με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο και ανυπόστατο, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία αναζητεί ευκαιρίες για να του προσδώσει διεθνή υπόσταση.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι η Γαλλία είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει απορρίψει τις τουρκικές αξιώσεις που απορρέουν από το συγκεκριμένο μνημόνιο.

Για τον πρώην Πρόεδρο, η ειδική ενημέρωση της Άγκυρας δημιουργεί ένα περιθώριο πολιτικής και διπλωματικής εκμετάλλευσης, ακόμη και αν το Παρίσι δηλώνει ότι δεν λαμβάνει θέση για τις θαλάσσιες ζώνες.

Οι τρεις μακροπρόθεσμοι στόχοι της Άγκυρας

Ο Προκόπης Παυλόπουλος παρουσίασε τη δική του εκτίμηση για τη μακροπρόθεσμη τουρκική στρατηγική, υποστηρίζοντας ότι οι κινήσεις της Άγκυρας εντάσσονται σε τρεις βασικούς στόχους:

  1. Κύπρος: Η επιδίωξη ελέγχου ολόκληρου του νησιού, ανεξάρτητα από τις μορφές διευθέτησης του Κυπριακού.

  2. Αιγαίο: Η επιδίωξη διχοτόμησης και συγκυριαρχίας, με σημείο αναφοράς τον 25ο μεσημβρινό και τις διεκδικήσεις επί των θαλάσσιων ζωνών.

  3. Θράκη: Η επιδίωξη αυτονομίας, μέσω της προβολής του ισχυρισμού περί «τουρκικής μειονότητας», σε αντίθεση, όπως επισήμανε, με τη θρησκευτική μειονότητα που προβλέπει η Συνθήκη της Λωζάννης.

Κατά τον ίδιο, η Τουρκία δεν εγκαταλείπει αυτούς τους στόχους, αλλά επιδιώκει την προώθησή τους σταδιακά, αξιοποιώντας ακόμη και φαινομενικά ασήμαντες διπλωματικές κινήσεις.

Για να καταδείξει τη σημασία τέτοιων χειρισμών, αναφέρθηκε στην ιστορία του Κυπριακού και στην τριμερή διάσκεψη του Λονδίνου το 1955, όταν η Τουρκία απέκτησε θέση στις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Κύπρου.

Η κριτική στη Διακήρυξη των Αθηνών

Απαντώντας σε ερώτηση για την πολιτική των «ήρεμων νερών», ο πρώην Πρόεδρος επανέλαβε τις επιφυλάξεις του για τη Διακήρυξη των Αθηνών.

Υποστήριξε ότι, παρότι το κείμενο δεν έχει δεσμευτική νομική ισχύ, περιλαμβάνει ασάφειες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από την Τουρκία.

Κατά την εκτίμησή του, η πεποίθηση ότι η τουρκική ηγεσία θα εγκαταλείψει τις αναθεωρητικές επιδιώξεις της λόγω της προσέγγισης με την Ελλάδα δεν επιβεβαιώνεται από την ιστορική εμπειρία.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στον κίνδυνο «φινλανδοποίησης» της Ελλάδας, δηλαδή της διαμόρφωσης μιας κατάστασης στην οποία η Αθήνα θα υπολογίζει εκ των προτέρων τις πιθανές αντιδράσεις της Άγκυρας πριν ασκήσει τα δικαιώματά της.

Διευκρίνισε ότι η Τουρκία επιδιώκει μια τέτοια κατάσταση, αλλά θεωρεί ότι μπορεί να αποτραπεί με αποφασιστική ελληνική στάση.

«Δεν θα έχουμε πόλεμο όταν είμαστε αποφασισμένοι»

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Προκόπης Παυλόπουλος απέναντι στην καλλιέργεια φόβου για ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και αναφέρθηκε στις φρεγάτες Belharra και στα μαχητικά Rafale ως μέσα που ενισχύουν αποφασιστικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας.

Μάλιστα, αναγνώρισε στην κυβέρνηση και στην ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας την ενίσχυση των ελληνικών εξοπλισμών.

Εξέφρασε, όμως, την αντίθεσή του στη διαμόρφωση της εντύπωσης ότι η Ελλάδα πρέπει να αποφεύγει την άσκηση των δικαιωμάτων της υπό τον φόβο μιας τουρκικής αντίδρασης.

Κατά την εκτίμησή του, η αποφασιστικότητα αποτελεί παράγοντα αποτροπής και όχι αναγκαστικά κλιμάκωσης.

Ο πρώην Πρόεδρος επικαλέστηκε επίσης περιστατικό του 2018, κατά το οποίο, σύμφωνα με την αφήγησή του, ελληνική φρεγάτα αντέδρασε σε τουρκικές ερευνητικές δραστηριότητες, προκειμένου να υποστηρίξει την ανάγκη έμπρακτης υπεράσπισης των ελληνικών δικαιωμάτων.

Οι αμερικανικές εκλογές και τα τουρκικά F-35

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Μιχάλης Ψύλος έθεσε το ζήτημα των πολιτικών εξελίξεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και των συνεπειών τους για τις σχέσεις Ουάσιγκτον–Άγκυρας.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος εκτίμησε ότι οι ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές περιορίζουν τα περιθώρια της τουρκικής ηγεσίας στο Κογκρέσο, ιδιαίτερα σε ζητήματα αμυντικών εξοπλισμών.

Αναφέρθηκε ειδικότερα στην προοπτική απόκτησης μαχητικών F-35 από την Τουρκία, καθώς και στα ζητήματα αναβάθμισης των F-16.

Συνέδεσε τις εξελίξεις αυτές με τις διεθνείς αντιδράσεις απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση και επιχειρεί να αντισταθμίσει τη δυσμενή θέση της μέσω νέων διπλωματικών πρωτοβουλιών.

Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να αντιμετωπίζει τις τουρκικές κινήσεις με προσοχή, χωρίς να υποτιμά τη σημασία τους, αλλά και χωρίς να επιτρέπει στον φόβο να καθορίζει την εξωτερική της πολιτική.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

Οι Τούρκοι έδειξαν με το καλημέρα τις προθέσεις τους για το Καλώδιο – Παρέμβαση πολεμικού πλοίου στο Abeille Marengo, άμεση απάντηση από τη φρεγάτα «Λήμνος»

Το πρώτο επεισόδιο με τουρκική στρατιωτική παρουσία σημειώθηκε μόλις το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo εισήλθε σε διεθνή ύδατα, εντός...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

Δένδιας από την Κρήτη: «Η απειλή προέρχεται από χώρα 10 φορές μεγαλύτερη από εμάς» – 150.000 έφεδροι και drones στην πρώτη γραμμή της αποτροπής

Σαφές μήνυμα για την ανάγκη ενίσχυσης της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος έστειλε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, από το Ρέθυμνο,...

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Συντονιστείτε στις 23:00 στο ΕΡΤnews! «Οι Αλεβίτες της Θράκης» στις «365 στιγμές» με τη Σοφία Παπαϊωάννου

Μια εκπομπή για μια ιδιαίτερη κοινότητα της Θράκης, την ιστορία της, τα δικαιώματά της και τη γεωπολιτική διάσταση της αναγνώρισής...

Διεθνή13 ώρες πριν

Η Ινδία χτυπά την εξάρτηση από την Κίνα! Κατασκευάζει δικά της μηχανήματα διάνοιξης σηράγγων – Στο επίκεντρο τα στρατηγικά έργα στα Ιμαλάια

Σε μια νέα προσπάθεια ενίσχυσης της βιομηχανικής και τεχνολογικής της αυτονομίας προχωρά η Ινδία, με την κρατική αμυντική και μηχανολογική...

GEOPOLITICO14 ώρες πριν

Εθνική ασφάλεια ή ανεξέλεγκτη επιτήρηση; Η τεχνητή νοημοσύνη δοκιμάζει τα όρια του κράτους δικαίου

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των μυστικών υπηρεσιών, προσφέροντας πρωτοφανείς δυνατότητες μαζικής παρακολούθησης, ανάλυσης προσωπικών δεδομένων και...

Δημοφιλή