Διεθνή
Ουκρανία: Η ρωσική απειλή κάνει τη χώρα να νοσταλγεί τα πυρηνικά που απαρνήθηκε
Η Ουκρανία θέλει πίσω τα πυρηνικά που απαρνήθηκε;
Στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η τρίτη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη στον κόσμο δεν ήταν ούτε η Βρετανία, ούτε η Γαλλία, ούτε η Κίνα. Ήταν η Ουκρανία. Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, που ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 1991, η ανεξάρτητη Ουκρανία κληρονόμησε περίπου 5.000 πυρηνικά όπλα που η Μόσχα είχε τοποθετήσει στο έδαφός της. Υπόγεια σιλό στις στρατιωτικές βάσεις της χώρας περιείχαν πυρηνικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, που μπορούσαν να μεταφέρουν έως και δέκα πυρηνικές κεφαλές, η καθεμιά εκ των οποίων πολύ ισχυρότερη από τη βόμβα που ισοπέδωσε τη Χιροσίμα. Μόνο η Ρωσία και οι ΗΠΑ είχαν περισσότερα πυρηνικά στην κατοχή τους.
Η απομάκρυνση αυτού του οπλοστασίου από τη χώρα, συχνά χαιρετίζεται ως θρίαμβος του ελέγχου των εξοπλισμών. Διπλωμάτες και ακτιβιστές για την ειρήνη παρουσίασαν την Ουκρανία ως πρότυπο σε έναν κόσμο επίδοξων πυρηνικών δυνάμεων.
Όμως η ιστορία δείχνει ότι η αποπυρηνικοποίηση συνοδεύτηκε από χάος και αναστάτωση, με συγκρούσεις, υπαναχωρήσεις και δυσφορία στην κυβέρνηση και το στρατό της χώρας. Εκείνη την εποχή, ουκρανοί και αμερικανοί ειδικοί αμφισβητούσαν τη σοφία αυτής της απόφασης. Τα φονικά όπλα, υποστήριξαν ορισμένοι, ήταν το μόνο αξιόπιστο μέσο αποτροπής της ρωσικής επιθετικότητας.
Αμφισβητώντας τις αποφάσεις του παρελθόντος
Σήμερα, αν η Ουκρανία επιθυμούσε να παράγει πυρηνικά όπλα, θα αντιμετώπιζε δυνητικά ανυπέρβλητες δυσκολίες. Ακόμη κι έτσι, δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι αυτή θα ήταν η καλύτερη στρατηγική, τη στιγμή που ρώσοι στρατιώτες έχουν περικυκλώσει τη χώρα.
«Παραδώσαμε τις δυνατότητές μας για το τίποτα», λέει στους Times της Νέας Υόρκης ο Αντρέι Ζαχορόντνιουκ, πρώην υπουργός άμυνας της Ουκρανίας. Αναφερόμενος στις διαβεβαιώσεις ασφαλείας που είχε λάβει η Ουκρανία ως αντάλλαγμα για την παράδοση των πυρηνικών της, προσθέτει: «Τώρα, κάθε φορά που κάποιος μας δίνει να υπογράψουμε ένα κομμάτι χαρτί, η απάντησή μας είναι: Ευχαριστούμε πολύ. Υπογράψαμε ήδη ένα τέτοιο πριν από κάποιο καιρό».
Δυτικοί αναλυτές λένε ότι το σημερινό κλίμα στη χώρα παράγει μια ρομαντική οπτική επί του πυρηνικού παρελθόντος. «Το συμπέρασμα είναι ότι είχαμε τα όπλα, τα δώσαμε και τώρα κοίτα τι συμβαίνει», λέει στην αμερικανική εφημερίδα η Μαριάνα Μπουτζερίν, ουκρανή ειδικός στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. «Σε επίπεδο πολιτικής, δεν βλέπω κίνηση προς την αναθεώρηση αυτής της απόφασης. Όμως σε επίπεδο πληθυσμού, αυτό είναι το αφήγημα».
«Από τη μια πλευρά το μετανιώνουν», είχε προσθέσει σε συνέντευξή της. «Η άλλη πλευρά προκύπτει από την αδικία και τα συναισθήματα που προκαλεί στον καθένα».
Το χρονικό της αποπυρηνικοποίησης
Αρχικά, η Ουκρανία είχε βιαστεί να απομακρύνει τα σοβιετικά πυρηνικά από την επικράτειά της. Βόμβες, πύραυλοι μικρού βεληνεκούς και νάρκες ήταν τα πρώτα που έφυγαν, επειδή ήταν πιο εύκολο να πέσουν σε εχθρικά χέρια. Δεν ήταν εξίσου εύκολη, όμως, και η μετακίνηση των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, που μπορούσαν να ζυγίζουν ακόμη και 100 τόνους και να έχουν ύψος πάνω από 25 μέτρα.
Τον Ιανουάριο του 1992, ο ουκρανός πρόεδρος και υπουργός άμυνας διέταξε τους στρατιωτικούς διοικητές και τους άνδρες του να υποσχεθούν πίστη στη χώρα – μια κίνηση που θα του έδινε και τον διοικητικό έλεγχο επί των εναπομεινάντων πυρηνικών. Πολλοί αρνήθηκαν, και οι στρατιωτικοί που διαχειρίζονταν τις πυρηνικές δυνάμεις της Ουκρανίας βρέθηκαν σε μια περίοδο εντάσεων για τη μοίρα του οπλοστασίου.
«Ρομαντική και πρόωρη»
Ο Βολοντίμιρ Τολούμπκο, πρώην διοικητής πυρηνικής βάσης που είχε εκλεγεί βουλευτής, υποστήριξε ότι το Κίεβο δεν θα έπρεπε να παραδώσει ποτέ το πλεονέκτημα των πυρηνικών. Τον Απρίλιο του 1992, δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι η αποπυρηνικοποίηση της Ουκρανίας θα ήταν κίνηση «ρομαντική και πρόωρη» και επέμεινε στη διατήρηση έστω των πυρηνικών κεφαλών μεγάλου βεληνεκούς, ως μέσο αποτροπής της επιθετικότητας.
Παρόλο που η στάση του έχαιρε ευρείας αποδοχής, «ενίσχυσε τις προϋπάρχουσες εντάσεις». Το καλοκαίρι του 1993, ο Τζον Τζ. Μεαρσάιμερ, επιφανής θεωρητικός διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο που ήταν εξοικειωμένος με την υπόθεση, τοποθετήθηκε επί του ζητήματος. Γράφοντας στο Foreign Affairs δήλωσε ότι ήταν η παράδοση των πυρηνικών ήταν «απόλυτη ανάγκη» σε περίπτωση που η Ουκρανία επιθυμούσε «τη διατήρηση της ειρήνης». Η αποτροπή, πρόσθεσε, θα διασφάλιζε ότι η Ρώσοι «που έχουν ιστορικό κακών σχέσεων με την Ουκρανία, θα επιχειρήσουν να την καταλάβουν».
Η Ουκρανία απαίτησε στιβαρές διαβεβαιώσεις ασφαλείας, ως αντάλλαγμα για την αποπυρηνικοποίηση. Αυτή ήταν η καρδιά της συμφωνίας που συνυπέγραψαν στη Μόσχα στις αρχές του 1994 η Ρωσία, η Ουκρανία και οι ΗΠΑ.
Μνημόνιο της Βουδαπέστης
Στα τέλη του 1994, οι δεσμεύσεις έγιναν ξεκάθαρες. Η τελική συμφωνία, γνωστή ως Μνημόνιο της Βουδαπέστης, την οποία υπέγραψαν η Ρωσία, η Ουκρανία, η Βρετανία και οι ΗΠΑ, υποσχόταν ότι κανένα από τα κράτη αυτά δεν θα χρησιμοποιούσε δυνάμεις ή απειλές εναντίον της Ουκρανίας και ότι όλα τα μέρη θα σέβονταν τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τα υπάρχοντα σύνορά της. Η συμφωνία προέβλεπε επίσης ότι, σε περίπτωση επιθετικότητας, οι συνυπογράφοντες θα αναζητούσαν άμεσα την εμπλοκή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ προς υποστήριξη της Ουκρανίας.
Αν και το Κίεβο δεν κατάφερε να πάρει αυτό που ήθελε – δηλαδή, νομικές εγγυήσεις με τη μορφή επίσημης συνθήκης εγκεκριμένης από την αμερικανική γερουσία – έλαβε διαβεβαιώσεις ότι η Ουάσινγκτον θα αντιμετωπίσει τις πολιτικές της δεσμεύσεις τόσο σοβαρά όσο και τις νομικές της υποχρεώσεις, εξηγεί η Δρ. Μπουτζερίν.
Το Μάιο του 1996, η Ουκρανία είδε τα τελευταία πυρηνικά της να μεταφέρονται πίσω στη Ρωσία. Οι επαναπατρισμοί απαίτησαν συνολικά περίπου πέντε χρόνια.
Βλάντιμιρ Πούτιν: Ο αστάθμητος παράγοντας
Όμως το διπλωματικό κατόρθωμα δεν είχε λάβει υπόψη του την άνοδο στην ρωσική εξουσία ενός προσώπου όπως ο Βλάντιμιρ Πούτιν, λέει στους Times ο Στίβεν Πάιφερ, διπλωμάτης που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις του Μνημονίου της Βουδαπέστης που πλέον διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ. Μετά την εισβολή ρώσων στρατιωτών στην Κριμαία το 2014 και τον πόλεμο δια αντιπροσώπου στην ανατολική Ουκρανία, ο Πούτιν απέρριψε το Μνημόνιο ως κενό και άνευ νοήματος.
«Ήδη πολεμούν σε έναν πόλεμο χαμηλής έντασης εδώ και οκτώ χρόνια», παρατηρεί ο Πάιφερ. «Δεν μπορείς να βρεις σφαίρες στα καταστήματα. Οι πολίτες εξοπλίζονται».
Επιστροφή των πυρηνικών;
Στην Ουκρανία, η εισβολή στην Κριμαία και ο μακροχρόνιος πόλεμος που ακολούθησε, οδήγησε σε επανειλημμένες εκκλήσεις για επιστροφή των πυρηνικών, σύμφωνα με την Μπουτζερίν, συγγραφέα του βιβλίου «Κληρονομώντας τη Βόμβα» που θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις εκδόσεις του πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς.
Τον Μάρτιο του 2014, ο Βολοντίμιρ Οχρίζκο, πρώην υπουργός εξωτερικών, υποστήριξε ότι η Ουκρανία έχει πλέον και το ηθικό και το νόμιμο δικαίωμα να καταστεί εκ νέου πυρηνική δύναμη. Τον Ιούλιο, ένα υπερεθνικιστικό εκλεγμένο κόμμα του ουκρανικού κοινοβουλίου εισήγαγε νομοσχέδιο για την εκ νέου απόκτηση οπλοστασίου. Στα τέλη της ίδιας χρονιάς, δημοσκόπηση έδειξε ότι σχεδόν το 50% του πληθυσμού συμμεριζόταν αυτή την άποψη.
Πέρσι, ο ουκρανός πρέσβης στη Γερμανία, Αντρέι Μέλνικ, δήλωσε ότι το Κίεβο θα μπορούσε να εξετάσει το ζήτημα των πυρηνικών, σε περίπτωση που δεν ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. «Πώς αλλιώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε την άμυνά μας;», αναρωτήθηκε. Το υπουργείο εξωτερικών δήλωσε ότι δεν εξετάζονται τέτοιου είδους επιλογές.
Κενές απειλές και πραγματικοί κίνδυνοι
Δυτικοί αναλυτές, συμπεριλαμβανομένης της Μπουτζερί, αντιμετωπίζει τις ουκρανικές αναταραχές και απειλές ως κενές νοήματος, δεδομένου του πλέγματος επιστημονικών, εφοδιαστικών, οικονομικών και γεωπολιτικών προκλήσεων που θα αντιμετώπιζε το Κίεβο σε περίπτωση που επέλεγε τον εκ νέου εξοπλισμό. Το Κίεβο θα έπρεπε να απαντήσει στα ίδια διλήμματα που αντιμετωπίζει η Τεχεράνη, που εδώ και δεκαετίες παλεύει να αποκτήσει την τεχνογνωσία και τα υλικά για να κατασκευάσει τη βόμβα. Πράγματα που προφανώς λείπουν και από την Ουκρανία.
Ευρύτερα, οι ειδικοί φοβούνται ότι η τρέχουσα κρίση θα μπορούσε να μετατρέψει την Ουκρανία από πρότυπο αποπυρηνικοποίησης σε παράδειγμα προς αποφυγή και να κάνει τους Ιρανούς και τους Σαουδάραβες – μεταξύ πολλών ακόμη – να επιμείνουν στα πυρηνικά τους προγράμματα.
«Αν δεν επιτευχθεί διπλωματική επίλυση του προβλήματος, θα ενισχυθεί η εντύπωση ότι τα κράτη με πυρηνικό εξοπλισμό είναι σε θέση να εκφοβίζουν εκείνα που δεν τον διαθέτουν» και επομένως να «μειώσει τα κίνητρα» της αποπυρηνικοποίησης, σημειώνει στους Times ο Ντάριλ Κίμπαλ, εκτελεστικός διευθυντής της Ένωσης Ελέγχου Εξοπλισμών στην Ουάσινγκτον.
Ο Πάιφερ επαναλαμβάνει τα όσα είχε δηλώσει σε ανάλυση του 2019: Το υψηλό κόστος της ανάκτησης πυρηνικού εξοπλισμού, θα έφερνε τελικά την Ουκρανία στη δυσάρεστη θέση να αντιμετωπίζει μόνη της τη Ρωσία.
«Πολλές χώρες υποστηρίζουν την Ουκρανία», δήλωσε για τη σημερινή κρίση. Αν το κράτος στρεφόταν στα πυρηνικά «αυτή η υποστήριξη γρήγορα θα εξαφανιζόταν».
Πηγή: in.gr
GEOPOLITICO
Τουρκική οπλική υποστήριξη
Το σχέδιο TRIPP, οι νέες σιδηροδρομικές και ενεργειακές συνδέσεις, οι στρατηγικές επαφές στην Τεχεράνη και οι καταγγελίες από το Αζερμπαϊτζάν για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ κυριάρχησαν στο δελτίο «Η φωνή της Αρμενίας», με τη Λιάνα Μανουκιάν.
Η Αρμενία προσβλέπει στο άνοιγμα των συνόρων με την Τουρκία και στην αποκατάσταση των σιδηροδρομικών συνδέσεων με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ παράλληλα ενισχύει τον διάλογο με το Ιράν για τις μεταφορές, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια. Την ίδια στιγμή, οι αντιπαραθέσεις με το Μπακού παραμένουν ενεργές, με νέο σημείο αιχμής τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ.
Αυτή την εικόνα μετέφερε το δελτίο της δημόσιας ραδιοφωνίας της Αρμενίας, παρουσιάζοντας τις διπλωματικές κινήσεις του Ερεβάν και τις εξελίξεις γύρω από τις υποδομές που μπορούν να μεταβάλουν τον οικονομικό χάρτη του Νοτίου Καυκάσου.
Πασινιάν: Προσδοκίες για ανοιχτά σύνορα και νέες διασυνδέσεις
Μιλώντας στο Αρμενοβρετανικό Επιχειρηματικό Φόρουμ στο Ερεβάν, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν δήλωσε ότι αναμένει, στο άμεσο μέλλον και παράλληλα με την ανάπτυξη του έργου TRIPP, το άνοιγμα των αρμενοτουρκικών συνόρων και την έναρξη σιδηροδρομικών συνδέσεων Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας–Τουρκίας.
Οι δηλώσεις εκφράζουν τις προσδοκίες της αρμενικής κυβέρνησης, χωρίς στο δελτίο να αναφέρεται συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των συνδέσεων.
Ο Πασινιάν αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική σιδηροδρομικής σύνδεσης του Περσικού Κόλπου με τη Μαύρη Θάλασσα, ως αποτέλεσμα της ευρύτερης άρσης των μεταφορικών αποκλεισμών. Παρουσίασε έναν σχεδιασμό που περιλαμβάνει οδικές αρτηρίες, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα επικοινωνιών, στο πλαίσιο της αρμενικής πρωτοβουλίας «Σταυροδρόμι Ειρήνης».
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το δελτίο, εξετάζονται δυνατότητες κατασκευής πετρελαιαγωγού και αγωγού φυσικού αερίου, ενώ πραγματοποιούνται συζητήσεις για γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Αρμένιος πρωθυπουργός υπογράμμισε και τη σημασία των καλωδίων επικοινωνιών, συνδέοντας τις υποδομές με τις νέες επενδυτικές ευκαιρίες.
Επαφές στην Τεχεράνη για το TRIPP και την περιφερειακή ασφάλεια
Στην Τεχεράνη, ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας, Αραράτ Μιρζογιάν, έγινε δεκτός από τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην πορεία υλοποίησης του TRIPP, στην ανάπτυξη υποδομών για την άρση των αποκλεισμών και σε αμοιβαία επωφελή προγράμματα ενεργειακής συνεργασίας. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας, καθώς και η συμμετοχή του Ιράν σε υψηλό επίπεδο στην COP17 του Ερεβάν.
Ο Μιρζογιάν συναντήθηκε και με τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. Οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τον στρατηγικό χαρακτήρα των αρμενοϊρανικών σχέσεων και τη σημασία της διακοινοβουλευτικής συνεργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις υποδομές που συνδέουν τις δύο χώρες και στην απρόσκοπτη μεταφορά εμπορευμάτων. Ο Αρμένιος υπουργός παρουσίασε τις δυνατότητες ανάπτυξης του σιδηροδρομικού δικτύου που, κατά την αρμενική πλευρά, δημιουργεί η υλοποίηση του TRIPP.
Γέφυρα, ηλεκτρική διασύνδεση και εμπόριο με το Ιράν
Στις συνομιλίες του Μιρζογιάν με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, εξετάστηκαν η κατασκευή δεύτερης γέφυρας στα αρμενοϊρανικά σύνορα, η ταχεία ολοκλήρωση της τρίτης γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η απλοποίηση των εμπορευματικών μεταφορών.
Το δελτίο ανέφερε ότι το Ιράν επιβεβαίωσε την υποστήριξή του στην πρωτοβουλία «Σταυροδρόμι Ειρήνης», με έμφαση στην επίλυση των περιφερειακών προβλημάτων μέσω διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, μεταφέρθηκε εκτίμηση ειδικού σε θέματα Ιράν ότι στην ατζέντα της επίσκεψης ενδέχεται να βρίσκονται η στάση του Ερεβάν απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις, ειδικά στον τομέα των αερομεταφορών, και η πιθανή αύξηση των προμηθειών ιρανικού φυσικού αερίου. Πρόκειται για εκτίμηση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, χωρίς να αποδίδεται ως επιβεβαιωμένο περιεχόμενο των επίσημων συνομιλιών.
Ενεργειακές συνομιλίες Αρμενίας–Τουρκίας
Στο πεδίο των αρμενοτουρκικών επαφών, ο αρμόδιος υπουργός της Αρμενίας, Νταβίτ Χουντατιάν, υποδέχθηκε αντιπροσωπεία της τουρκικής εταιρείας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι συζητήσεις αφορούσαν την αποκατάσταση και λειτουργία της γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας Γκιουμρί–Καρς, στο πλαίσιο της διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων των δύο χωρών.
Σύμφωνα με το δελτίο, υπογραμμίστηκε η σημασία της σύνδεσης των ενεργειακών συστημάτων τόσο για τη διμερή όσο και για την περιφερειακή συνεργασία.
Αντιπαράθεση για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ
Ξεχωριστή θέση στο δελτίο είχε η αντιπαράθεση γύρω από τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ, ενόψει της COP17 για τη βιοποικιλότητα, που θα πραγματοποιηθεί στο Ερεβάν από τις 19 έως τις 30 Οκτωβρίου 2026.
Το δελτίο χαρακτήρισε τις πρόσφατες παρεμβάσεις από το Αζερμπαϊτζάν ως νέα ενημερωτική εκστρατεία κατά της Αρμενίας. Παρουσίασε δηλώσεις εκπροσώπων αζερικής περιβαλλοντικής οργάνωσης που ζητούν το κλείσιμο του σταθμού, επικαλούμενοι την παλαιότητα του εξοπλισμού και τον κίνδυνο διασυνοριακής ραδιενεργού ρύπανσης σε περίπτωση ατυχήματος.
Οι αιτιάσεις αυτές καταγράφονται ως ισχυρισμοί των συγκεκριμένων εκπροσώπων. Το δελτίο αντιπαρέβαλε τις αναφορές του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, κατά την επίσκεψή του στην Αρμενία το 2022, για τις βελτιώσεις στην ασφάλεια και τη συνέχιση της υποστήριξης του Οργανισμού.
Παρουσιάστηκαν επίσης καταγγελίες από την αζερική πλευρά για το μεταλλευτικό έργο Αμουλσάρ, τη χρήση υπόγειων υδάτων στην κοιλάδα του Αραράτ και τη λίμνη Σεβάν.
Το δελτίο υπενθύμισε ακόμη την απειλή που είχε διατυπώσει εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν τον Ιούλιο του 2020 για πιθανό πλήγμα στον Μετσαμόρ, αναδεικνύοντας το υπόβαθρο ασφαλείας της αντιπαράθεσης.
Τουρκική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο του Καραμπάχ
Στο τελευταίο θέμα παρουσιάστηκαν δηλώσεις Τούρκου αναλυτή για την υποστήριξη της Άγκυρας προς το Αζερμπαϊτζάν κατά τον πόλεμο στο Καραμπάχ.
Σύμφωνα με όσα του αποδίδει το δελτίο, η Τουρκία μετέφερε πυρομαχικά με μεταφορικά αεροσκάφη από δικές της αποθήκες και από ορισμένες συμμαχικές χώρες. Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι αφαιρούνταν ηλεκτρονικά συστήματα από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να παραδοθούν στο Αζερμπαϊτζάν.
Οι δηλώσεις παρουσιάζουν, κατά τον συγκεκριμένο αναλυτή, μια τουρκική εμπλοκή που υπερέβαινε την πώληση οπλικών συστημάτων και περιλάμβανε ενεργή υποστήριξη κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.
Αναλύσεις
Η Ινδία πληρώνει με αίμα τη δράση τρομοκρατικών οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν
Νεκροί, εκτοπισμένες οικογένειες, πλήγματα στον τουρισμό και διαρκείς ανάγκες στρατιωτικής ετοιμότητας συνθέτουν το κόστος της τρομοκρατίας για την Ινδία. Δημοσίευμα των European Times εξετάζει τη δράση οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν ως μηχανισμό παρατεταμένης φθοράς, ο οποίος επιβαρύνει την ασφάλεια, την κοινωνία και την ανάπτυξη της χώρας.
Το αποτύπωμα της τρομοκρατίας στην Ινδία εκτείνεται πολύ πέρα από τον άμεσο απολογισμό κάθε επίθεσης. Αφορά οικογένειες που χάνουν τους ανθρώπους τους, κοινότητες που εγκαταλείπουν τις εστίες τους και τοπικές οικονομίες που βλέπουν την προσπάθεια ανάκαμψης να ανατρέπεται μέσα σε λίγα λεπτά.
Σε δημοσίευμα της 3ης Οκτωβρίου 2026, οι European Times υποστηρίζουν ότι η διασυνοριακή δράση ένοπλων οργανώσεων αποτελεί εργαλείο έμμεσης αντιπαράθεσης του Πακιστάν με την Ινδία. Η βασική θέση του άρθρου είναι ότι οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις επιβάλλουν στο Νέο Δελχί μια διαρκή κατάσταση επιφυλακής, με σωρευτικό ανθρώπινο, στρατιωτικό και οικονομικό κόστος.
Η Ινδία κατηγορεί επί χρόνια το Πακιστάν ότι υποστηρίζει οργανώσεις που πραγματοποιούν επιθέσεις στο έδαφός της. Το Ισλαμαμπάντ απορρίπτει τις κατηγορίες περί στήριξης της ένοπλης βίας στο Κασμίρ και δηλώνει ότι παρέχει πολιτική, διπλωματική και ηθική υποστήριξη στους Κασμιριανούς.
Η δράση οργανώσεων και η καταγγελία περί πολέμου δι’ αντιπροσώπων
Το δημοσίευμα περιγράφει ένα δίκτυο στρατολόγησης, εκπαίδευσης, χρηματοδότησης και διείσδυσης μαχητών μέσω της Γραμμής Ελέγχου στο Κασμίρ. Αποδίδει στις πακιστανικές υπηρεσίες πληροφοριών και σε τμήματα του στρατιωτικού μηχανισμού ρόλο υποστήριξης αυτής της δραστηριότητας.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν ισχυρισμούς του άρθρου και συνδέονται με τις ευρύτερες ινδικές καταγγελίες για τη διασυνοριακή τρομοκρατία. Χρειάζεται, ωστόσο, διάκριση ανάμεσα στην ευθύνη μιας ένοπλης οργάνωσης για συγκεκριμένη επίθεση και στην τεκμηρίωση κρατικής καθοδήγησης ή συμμετοχής.
Στην επιχειρηματολογία των European Times, η δράση οργανώσεων όπως η Lashkar-e-Taiba και η Jaish-e-Mohammed επιτρέπει τη συντήρηση της έντασης χωρίς διαρκή συμβατική πολεμική αναμέτρηση. Η Ινδία υποχρεώνεται έτσι να διαθέτει δυνάμεις και πόρους για την αντιμετώπιση μιας απειλής που μπορεί να εκδηλωθεί σε στρατιωτικούς στόχους, αστικά κέντρα ή χώρους συγκέντρωσης αμάχων.
Το Παχαλγκάμ και η εύθραυστη ασφάλεια του τουρισμού
Η επίθεση της 22ας Απριλίου 2025 στο Παχαλγκάμ ανέδειξε με δραματικό τρόπο την ευπάθεια των πολιτών και της τοπικής οικονομίας. Ένοπλοι επιτέθηκαν σε επισκέπτες στην κοιλάδα Μπαϊσαράν, σκοτώνοντας 26 ανθρώπους.
Οι ινδικές υπηρεσίες συνδέουν το Μέτωπο Αντίστασης, που εμφανίστηκε να αναλαμβάνει την ευθύνη, με οργανώσεις που έχουν έδρα στο Πακιστάν. Το Ισλαμαμπάντ αρνήθηκε εμπλοκή.
Η σφαγή προκάλεσε νέα κρίση στις διμερείς σχέσεις, με περιορισμούς στις μετακινήσεις και διπλωματικά μέτρα. Παράλληλα, επέφερε άμεσο πλήγμα στον τουρισμό του Κασμίρ: επισκέπτες εγκατέλειψαν την περιοχή και επιχειρήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με ακυρώσεις.
Για τους κατοίκους που ζουν από ξενοδοχεία, μεταφορές, εστίαση και υπηρεσίες προς τους ταξιδιώτες, μια τρομοκρατική επίθεση μετατρέπεται γρήγορα σε απώλεια εισοδήματος. Το πλήγμα αφορά ολόκληρη την αλυσίδα της τοπικής οικονομίας.
Οι πληγές στις οικογένειες και στις κοινότητες
Οι European Times δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις κοινωνικές συνέπειες της βίας. Η απώλεια συγγενών, ο φόβος επανάληψης μιας επίθεσης και η αναγκαστική απομάκρυνση από τον τόπο κατοικίας αφήνουν επιπτώσεις που διαρκούν για χρόνια.
Στο Κασμίρ, ο εκτοπισμός των Παντίτ κατά τη δεκαετία του 1990 παραμένει χαρακτηριστικό παράδειγμα της διάλυσης κοινοτήτων μέσα σε συνθήκες απειλών και ένοπλης βίας. Η εγκατάλειψη μιας εστίας συνεπάγεται απώλεια περιουσίας, επαγγελματικών δεσμών και καθημερινής επαφής με τον τόπο καταγωγής.
Για τα παιδιά εκτοπισμένων οικογενειών, οι συνέπειες επεκτείνονται στην εκπαίδευση και στις προοπτικές τους. Για τους επιζώντες επιθέσεων, η επιστροφή στην καθημερινότητα μπορεί να συνοδεύεται από επίμονο φόβο και ανάγκη μακροχρόνιας ψυχολογικής υποστήριξης.
Οι δαπάνες ασφαλείας και το κόστος των χαμένων ευκαιριών
Η οικονομική επιβάρυνση έχει πολλές μορφές. Περιλαμβάνει τη φύλαξη συνόρων, τις επιχειρήσεις πληροφοριών, την προστασία εγκαταστάσεων και τη διατήρηση στρατιωτικών δυνάμεων σε ετοιμότητα.
Σε περιόδους κλιμάκωσης προστίθενται οι μετακινήσεις μονάδων, η χρήση εξοπλισμού και πυρομαχικών, καθώς και οι ανάγκες ανεφοδιασμού. Παράλληλα, η αβεβαιότητα επηρεάζει επιχειρηματικές αποφάσεις, εμπορικές δραστηριότητες και τουριστικές ροές.
Το άρθρο παραθέτει υψηλές εκτιμήσεις για το συνολικό οικονομικό κόστος. Χωρίς σαφή παρουσίαση των πρωτογενών μελετών και της μεθοδολογίας τους, όμως, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ασφάλεια πόσο μεγαλύτερη θα ήταν σήμερα η ινδική οικονομία εάν δεν υπήρχαν οι συγκεκριμένες απειλές.
Το ουσιαστικό ζήτημα είναι η δέσμευση πόρων που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε υποδομές, εκπαίδευση και ανάπτυξη, καθώς και η δυσκολία διατήρησης σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος σε περιοχές που πλήττονται επανειλημμένα από τη βία.
Μόνιμη απειλή κλιμάκωσης στη Νότια Ασία
Κάθε μεγάλη επίθεση δημιουργεί επίσης κίνδυνο ευρύτερης αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο πυρηνικές δυνάμεις. Η ανάγκη απόδοσης ευθυνών, η πίεση για στρατιωτική απάντηση και οι αμοιβαίες κατηγορίες περιορίζουν τα περιθώρια διπλωματικής αποκλιμάκωσης.
Η κεντρική προειδοποίηση του δημοσιεύματος αφορά ακριβώς αυτή τη συσσώρευση συνεπειών. Η τρομοκρατία επιβαρύνει την Ινδία με ανθρώπινες απώλειες και ταυτόχρονα συντηρεί την ανασφάλεια που δυσκολεύει την κοινωνική αποκατάσταση και την οικονομική πρόοδο.
Για το Νέο Δελχί, η αντιμετώπιση της απειλής περιλαμβάνει την προστασία των πολιτών, την εξάρθρωση δικτύων και την αποτροπή νέων επιθέσεων. Περιλαμβάνει όμως και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις πληγείσες περιοχές, ώστε οι κάτοικοί τους να μπορούν να εργάζονται, να επενδύουν και να σχεδιάζουν το μέλλον τους.
Διεθνή
Ένοπλος Αζέρος πέρασε στην Αρμενία και πυροβόλησε μητέρα μπροστά στα παιδιά της! Σε πόλη αδελφοποιημένη με τη Νέα Σμύρνη το περιστατικό
Απαγγέλθηκαν συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, παράνομη διακίνηση όπλων και πυρομαχικών, παράνομη είσοδος σε κατοικία παρά τη θέληση του ιδιοκτήτη και πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης υπό επιβαρυντικές περιστάσεις, μεταξύ άλλων με τη χρήση πυροβόλου όπλου.
Αρμενικό δικαστήριο διέταξε την προφυλάκιση, για διάστημα δύο μηνών, του Αζέρου στρατιωτικού Νασίμ Ογλού Ραχίμ Μουσάγιεβ, ο οποίος κατηγορείται ότι πέρασε παράνομα στην Αρμενία και πυροβόλησε μια γυναίκα μέσα στο σπίτι της, στον οικισμό Σάκι της επαρχίας Σιουνίκ. Η πόλη απέχει 15 χιλιόμετρα από τα σύνορα και 3 χιλιόμετρα από την πόλη Σισιάν που είναι πόλη αδελφοποιημένη με την Νέα Σμύρνη.
Σε βάρος του Μουσάγιεβ έχουν απαγγελθεί συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, παράνομη διακίνηση όπλων και πυρομαχικών, παράνομη είσοδος σε κατοικία παρά τη θέληση του ιδιοκτήτη και πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης υπό επιβαρυντικές περιστάσεις, μεταξύ άλλων με τη χρήση πυροβόλου όπλου.
Δύο από τις κατηγορίες προστέθηκαν την Παρασκευή. Αρχικά, η Γενική Εισαγγελία είχε ανακοινώσει κατηγορίες για πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης με τη χρήση όπλου, παράνομη κατοχή πυροβόλου όπλου και παραβίαση του απαραβίαστου της κατοικίας. Η παράνομη διέλευση των συνόρων δεν περιλαμβανόταν αρχικά, παρά το γεγονός ότι το ίδιο το Αζερμπαϊτζάν είχε επιβεβαιώσει πως ο στρατιωτικός είχε περάσει στην Αρμενία.
Την Παρασκευή οι εισαγγελικές αρχές ξεκίνησαν ξεχωριστή ποινική διαδικασία για την παράνομη διέλευση των συνόρων και το λαθρεμπόριο όπλων, η οποία στη συνέχεια συγχωνεύθηκε με την κύρια υπόθεση.
Σύμφωνα με τις αρμενικές αρχές, ο Μουσάγιεβ πέρασε παράνομα τα σύνορα και εισήλθε σε κατοικία στον οικισμό Σάκι την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου. Όταν έγινε αντιληπτός, άνοιξε πυρ. Η 39χρονη ιδιοκτήτρια του σπιτιού τραυματίστηκε από σφαίρα στο πόδι, μπροστά στα τρία παιδιά της. Η γυναίκα διακομίστηκε αρχικά στο Ιατρικό Κέντρο Σισιάν και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο Γερεβάν. Η κατάστασή της είναι σταθερή και η ζωή της δεν διατρέχει κίνδυνο.
Κατά τη διάρκεια του περιστατικού τραυματίστηκαν επίσης δύο από τα παιδιά της. Σύμφωνα με το Armenpress, πρόκειται για ένα 15χρονο παιδί, το οποίο υπέστη κάταγμα στον δεξιό καρπό, και ένα 12χρονο, που υπέστη κάκωση μαλακών μορίων. Η κατάσταση της υγείας τους χαρακτηρίζεται ικανοποιητική, ενώ τα παιδιά έλαβαν ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη.
Μετά το περιστατικό, ο Μουσάγιεβ διέφυγε από το σπίτι. Εντοπίστηκε αργότερα σε άλλη διεύθυνση στον ίδιο οικισμό και συνελήφθη. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, όταν εντοπίστηκε δεν φορούσε στρατιωτική στολή. Οι αστυνομικοί ακολούθησαν ίχνη αίματος που είχε αφήσει πίσω του, καθώς και ο ίδιος είχε τραυματιστεί. Μετά τη σύλληψή του μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο υπό αστυνομική φρουρά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το περιστατικό σημειώθηκε μόλις δύο ημέρες μετά την επίσημη ενημέρωση της αρμενικής πλευράς από την Υπηρεσία Κρατικής Ασφάλειας του Αζερμπαϊτζάν. Στις 29 Σεπτεμβρίου, το Μπακού είχε ενημερώσει την Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας της Αρμενίας ότι ένας στρατιώτης είχε εγκαταλείψει τη μονάδα του υπό άγνωστες συνθήκες και ότι δεν μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να είχε περάσει στην Αρμενία.
Μετά την ενημέρωση αυτή, αρμενικές και αζερικές υπηρεσίες ξεκίνησαν επιχειρήσεις για τον εντοπισμό του. Ωστόσο, ο Μουσάγιεβ κατάφερε να φτάσει σε κατοικημένη περιοχή του Σιουνίκ και να εισέλθει σε σπίτι, όπου άνοιξε πυρ εναντίον μιας οικογένειας.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ερωτήματα για το πώς ένας ένοπλος στρατιωτικός, για την παρουσία του οποίου είχε ήδη ενημερωθεί το Γερεβάν, κατάφερε να φτάσει μέχρι κατοικημένη περιοχή χωρίς να εντοπιστεί. Παραμένει επίσης άγνωστο εάν οι κάτοικοι του Σάκι και των γειτονικών κοινοτήτων είχαν ενημερωθεί για την πιθανή παρουσία ένοπλου Αζέρου στρατιωτικού στην περιοχή.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Αρμενία. Την Παρασκευή, η νεολαία της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας (ARF) πραγματοποίησε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το κτίριο της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας στο Γερεβάν. Οι διαδηλωτές ζήτησαν να μην παραδοθεί ο Μουσάγιεβ στο Αζερμπαϊτζάν χωρίς όρους και προϋποθέσεις και να εξεταστεί το ενδεχόμενο ανταλλαγής του με Αρμένιους που κρατούνται στο Αζερμπαϊτζάν.
Η Γενική Εισαγγελία του Αζερμπαϊτζάν ανακοίνωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι ξεκίνησε δική της ποινική έρευνα σχετικά με την παράνομη είσοδο του στρατιωτικού στην Αρμενία. Το υπουργείο Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν, ωστόσο, δεν έχει μέχρι στιγμής προβεί σε επίσημη δήλωση για την υπόθεση.
Το περιστατικό θυμίζει ανάλογη υπόθεση που σημειώθηκε στο Σιουνίκ τον Απρίλιο του 2023, όταν δύο Αζέροι στρατιωτικοί εγκατέλειψαν τις θέσεις τους και πέρασαν στην Αρμενία. Ο ένας, ο Χουσεΐν Αχούντοφ, καταδικάστηκε αργότερα σε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία Αρμένιου φρουρού ασφαλείας, ενώ ο δεύτερος καταδικάστηκε σε 11 χρόνια φυλάκισης. Τον Δεκέμβριο του 2023, και οι δύο επέστρεψαν στο Αζερμπαϊτζάν στο πλαίσιο ανταλλαγής κρατουμένων, κατά την οποία το Μπακού απελευθέρωσε 32 Αρμένιους κρατουμένους.
Πηγή: Εφημερίδα Αζάτ Ορ
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας