Του Fabio Ashtar Telarico, Geopolitical Monitor

Στις 3 Ιανουαρίου, αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, κίνηση που πυροδότησε ευρύτερη συζήτηση για το πώς μπορεί να ασκηθεί γεωοικονομική πίεση στις ροές πετρελαίου. Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Ουάσιγκτον δηλώνει πως σκοπεύει να «διοικήσει» τη χώρα, περιφρουρώντας τα πετρελαϊκά έσοδα μέσω της κατάθεσής τους σε ειδικούς λογαριασμούς του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών (Treasury). Σε αυτό το πλαίσιο, και εν μέσω αυξανόμενης αβεβαιότητας γύρω από το Ιράν –έναν ακόμη παραγωγό πετρελαίου υπό κυρώσεις, συνδεδεμένο με την Κίνα– αρκετοί αναλυτές δημοσίευσαν εκθέσεις που προαναγγέλλουν ουσιαστική διατάραξη του πετρελαϊκού εφοδιασμού του Πεκίνου.

Στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να διακρίνει την «έκθεση» από την «εξάρτηση» χρησιμοποιώντας δημόσια διαθέσιμους δείκτες εμπορίου και διυλιστηρίων, και να αναδείξει μια απλή διάκριση: η Κίνα ωφελείται από το πετρέλαιο υπό κυρώσεις, αλλά δεν εξαρτάται από αυτό. Οι τιμές του Brent τον Ιανουάριο του 2026 παραμένουν αρκετά χαμηλότερα από τις κορυφές μετά το 2022, και η Κίνα προμηθεύεται αργό από μια ιδιαίτερα διαφοροποιημένη βάση προμηθευτών. Οι διαθέσιμοι δείκτες δείχνουν ότι το στρατηγικό ζήτημα δεν είναι η φυσική ασφάλεια εφοδιασμού, αλλά το πλεονέκτημα τιμολόγησης που συνδέεται με «οριακά» βαρέλια (marginal barrels) τα οποία εισέρχονται στην Κίνα μέσω διαύλων υψηλότερου ρίσκου. Αυτά τα βαρέλια έχουν σημασία, επειδή οι εκπτώσεις που παρέχουν οι προμηθευτές υπό κυρώσεις –για να αποζημιώσουν τους αγοραστές για νομικούς, εφοδιαστικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους– δίνουν ένα οριακό πλεονέκτημα που ευνοεί τους ανεξάρτητους κινεζικούς «teapot» διυλιστές. Υπό αυτό το πρίσμα, η αυστηρότερη αμερικανική πίεση σε Βενεζουέλα και Ιράν μπορεί να πετύχει να συμπιέσει τις εκπτώσεις και να αυξήσει το κόστος συναλλαγών στο οικοσύστημα παράκαμψης κυρώσεων που η Κίνα έχει μάθει να αξιοποιεί. Αντίθετα, είναι απίθανο τέτοιες κινήσεις να αποκόψουν πλήρως το Πεκίνο από το πετρέλαιο ή να προκαλέσουν συστημική έλλειψη.

Διάβρωση του πλεονεκτήματος τιμής της Κίνας

Με λίγα λόγια, η σχέση της Κίνας με το πετρέλαιο υπό κυρώσεις κατανοείται καλύτερα ως ευκαιριακή αρμπιτράζ (opportunistic arbitrage) και όχι ως δομική εξάρτηση. Το Brent κινείται αρκετά κάτω από τις αιχμές του 2022–23 πάνω από τα 100 δολάρια, κυμαινόμενο από τα μέσα των 60 δολαρίων έως τις χαμηλές τιμές των 70 δολαρίων τον Ιανουάριο του 2026, κάτι που περιορίζει τον βαθμό στον οποίο τα «εκπτωτικά» βαρέλια γίνονται «υπαρξιακά». Σε αυτό το πλαίσιο, η κλίμακα και η διαφοροποίηση επίσης έχουν σημασία: τα στοιχεία τελωνειακής καταγραφής τοποθετούν τις κινεζικές εισαγωγές αργού το 2025 περίπου στα 11,55 εκατ. βαρέλια/ημέρα (b/d), υπογραμμίζοντας τη δυνατότητά της να υποκαθιστά όγκους, εφόσον το επιτρέπουν οι τιμές και τα logistics.

Στα μέσα του 2025, ανεξάρτητες εκτιμήσεις αποτίμησαν την έκπτωση στο ιρανικό πετρέλαιο –λόγω κινδύνου επιβολής κυρώσεων– σε 3 δολάρια/βαρέλι κάτω από το Brent. Εν τω μεταξύ, η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA) τεκμηρίωσε τους μηχανισμούς της κινεζικής συμμετοχής στην παράκαμψη κυρώσεων, επισημαίνοντας ότι πολλά βαρέλια που αποδίδονται στη Μαλαισία είναι ιρανικής προέλευσης αργό, που έχει επανασημανθεί (re-labelled) για να αποφευχθεί ο εντοπισμός. Με αυτά τα δεδομένα, η αυστηρότερη αμερικανική πίεση σε Βενεζουέλα και Ιράν είναι απίθανο να αφαιρέσει το πετρέλαιο από την Κίνα πλήρως. Το πιο πιθανό αποτέλεσμα είναι να διαβρώσει το οικοσύστημα των «εκπτώσεων λόγω κυρώσεων» αυξάνοντας το κόστος συναλλαγών, περιορίζοντας τα περιθώρια (spreads) και αυξάνοντας τη μεταβλητότητα για τα οριακά βαρέλια. Αυτό ενισχύει το συμπέρασμα ότι οι προμηθευτές υπό κυρώσεις, όπως το Ιράν και η Βενεζουέλα, έχουν πρωτίστως σημασία για τους «teapot» διυλιστές λόγω της έκπτωσης με την οποία πωλούν.

Η Βενεζουέλα δείχνει πώς η αμερικανική πίεση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο «τριβής» και όχι στέρησης για την Κίνα. Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα υπήρξε ο κυρίαρχος τελικός αγοραστής του βενεζουελάνικου αργού, συχνά μέσω κόμβων μεταφόρτωσης (trans-shipment hubs), με ροές προς την Κίνα που συχνά μετρώνται σε εκατοντάδες χιλιάδες βαρέλια την ημέρα. Σε σχέση με τις κινεζικές εισαγωγές αργού το 2025 (περίπου 11,55 εκατ. b/d), το στρατηγικό ζήτημα είναι συνεπώς το περιθώριο και ο κίνδυνος στα οριακά βαρέλια και όχι η ασφάλεια εφοδιασμού.

Οι πρόσφατες αμερικανικές ενέργειες εστίασαν στις υποδομές που καθιστούν εφικτές αυτές τις συναλλαγές. Στις 31 Δεκεμβρίου 2025, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) επέβαλε κυρώσεις σε τέσσερις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας και χαρακτήρισε τέσσερα συνδεδεμένα δεξαμενόπλοια ως «δεσμευμένη περιουσία» (blocked property), σηματοδοτώντας ρητά αυξημένο κίνδυνο κυρώσεων για όσους διευκολύνουν την παράκαμψη. Αμερικανικές δυνάμεις επίσης κατέσχεσαν πολλαπλά δεξαμενόπλοια συνδεδεμένα με τη Βενεζουέλα μέσα στον Ιανουάριο του 2026, αυξάνοντας την πιθανότητα διατάραξης για τις αποστολές της «γκρίζας αγοράς». Οι πιθανές εμπορικές επιπτώσεις περιλαμβάνουν υψηλότερα ασφάλιστρα ναύλων και ασφάλισης, αυξημένη εξάρτηση από αδιαφανείς διαδρομές και αναμίξεις (blending), και μικρότερη δεξαμενή μεσαζόντων πρόθυμων να διαχειριστούν βενεζουελάνικα βαρέλια. Η συνέπεια για την Κίνα δεν είναι έλλειψη πετρελαίου, αλλά μειωμένη πρόσβαση σε εκπτωτικό αργό και διάβρωση του πλεονεκτήματος που έκανε τα βενεζουελάνικα βαρέλια ελκυστικά εξαρχής.

Το Ιράν ταιριάζει στο ίδιο μοτίβο. Η Κίνα δεν εξαρτάται δομικά από το ιρανικό αργό· τα βαρέλια ιρανικής προέλευσης (συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν επανασημανθεί ή αναμιχθεί μέσω τρίτων χωρών) είναι κυρίως σημαντικά για την τιμολόγηση και τα περιθώρια και όχι για τη συνολική ασφάλεια εφοδιασμού. Η S&P Global ανέφερε προσφορές Iranian Light προς ανεξάρτητους κινεζικούς διυλιστές περίπου στο ICE Brent μείον 3 δολάρια/βαρέλι στα μέσα του 2025, με τις εκπτώσεις να διευρύνονται όταν αυξάνεται ο κίνδυνος επιβολής. Η αμερικανική πολιτική στοχεύει ολοένα και περισσότερο τα logistics και την εμπορική υποδομή που επιτρέπει αυτή την έκπτωση. Στις 18 Δεκεμβρίου, το OFAC στόχευσε 29 σκάφη «σκιώδους στόλου» (shadow fleet) και τις εταιρείες διαχείρισής τους, και το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών σημείωσε ότι οι κυρώσεις από τότε που η κυβέρνηση επανήλθε στην εξουσία έχουν αυξήσει τα κόστη για τους ιρανούς εξαγωγείς και έχουν μειώσει τα έσοδα που λαμβάνει το Ιράν ανά βαρέλι. Η πιθανή επίδραση της αυστηρότερης επιβολής κυρώσεων και της εσωτερικής αστάθειας δεν είναι η πλήρης διακοπή ιρανικών προμηθειών προς την Κίνα, αλλά μια αιφνίδια διάβρωση του πλεονεκτήματος τιμής που θα μπορούσε να κάνει πρόσθετα ιρανικά βαρέλια βιώσιμη αντικατάσταση για αντίστοιχα εκπτωτικές βενεζουελάνικες προμήθειες.

Τέλος, η επιταχυνόμενη ενεργειακή μετάβαση της Κίνας περιορίζει ακόμη περισσότερο το πόσο η πίεση στο πετρέλαιο υπό κυρώσεις μπορεί να μεταφραστεί σε στρατηγική μόχλευση. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι η Κίνα επένδυσε πάνω από 625 δισ. δολάρια σε καθαρή ενέργεια το 2024 και πέτυχε τον επίσημο στόχο της για το 2030 σε αιολική και ηλιακή ισχύ ήδη από το 2024, έξι χρόνια νωρίτερα από το προβλεπόμενο. Αυτή η ανάπτυξη αποτυπώνεται ολοένα και περισσότερο και στη ζήτηση. Ο IEA υποστηρίζει επίσης ότι η ζήτηση της Κίνας για τα βασικά καύσιμα μεταφορών με βάση το πετρέλαιο (βενζίνη, ντίζελ και καύσιμο αεροσκαφών) έχει φτάσει σε πλατό, ενώ η πιο πρόσφατη αύξηση στη συνολική ζήτηση πετρελαίου συνδέεται όλο και περισσότερο με πετροχημικές πρώτες ύλες και όχι με κινητήρες καύσης.

Η εξηλεκτρισμένη μετάβαση ενισχύει αυτή την εικόνα, με αναλύσεις αγοράς να αναφέρουν ότι τα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα έφτασαν σε διείσδυση 51,1% στη λιανική αγορά της Κίνας τον Μάρτιο του 2025. Συνολικά, αυτές οι τάσεις μειώνουν το στρατηγικό όφελος του να περιοριστεί η πρόσβαση της Κίνας σε φθηνό αργό και ενισχύουν ότι το πετρέλαιο υπό κυρώσεις είναι κυρίως ζήτημα οριακού κόστους (περιθώρια διύλισης και πετροχημικές πρώτες ύλες), όχι μια συστημική ευπάθεια για τη συνολική ενεργειακή ασφάλεια της Κίνας.

Νέο επεισόδιο στον «πόλεμο των NAVTEX» εκτυλίχθηκε τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026, στο ανατολικό Αιγαίο, με αφορμή την προγραμματισμένη αεροναυτική άσκηση «Τρίαινα» του Πολεμικού Ναυτικού, σε συνεργασία με μέσα της Πολεμικής Αεροπορίας. Η εξέλιξη καταγράφεται μόλις δύο 24ωρα πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν, σε κλίμα αυξημένης τουρκικής ρητορικής για τα 12 ναυτικά μίλια και το γνωστό αφήγημα περί «αποστρατιωτικοποίησης».

Η ελληνική δέσμευση περιοχής για την «Τρίαινα»

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ο Υδρογραφικός Σταθμός του Π.Ν. στη Λήμνο εξέδωσε NAVTEX (ZCZC RA03), δεσμεύοντας θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Χίου έως το βόρειο τμήμα της Σάμου και της Ικαρίας για την άσκηση «Τρίαινα». Η δραστηριότητα έχει χαρακτήρα επιχειρησιακής εκπαίδευσης και, για σήμερα, προβλέπεται χωρίς χρήση πυρών.

Παράλληλα, για την ασφάλεια και τη ρύθμιση της εναέριας κυκλοφορίας, εκδόθηκε και σχετική ΝΟΤΑΜ (NOTAM A0244/26LGGG) από την ελληνική πλευρά, ώστε να «καθαρίσει» επιχειρησιακά η περιοχή και να διευκολυνθούν οι αεροπορικές συγκοινωνίες.

Η τουρκική κίνηση: αντι-NAVTEX με «Λωζάνη» και αποστρατιωτικοποίηση

Λίγη ώρα αργότερα, η Άγκυρα αντέδρασε εκδίδοντας παράνομη αντι-NAVTEX (A0388/26), επαναφέροντας την πάγια γραμμή ότι η Αθήνα δεν έχει αρμοδιότητα για την έκδοση οδηγιών στο ανατολικό Αιγαίο, ενώ «έντυσε» την κίνηση με αναθεωρητικές αναφορές στη Συνθήκη της Λωζάνης και ισχυρισμούς περί παραβίασης του καθεστώτος αποστρατιωτικοποίησης των νησιών.

Με απλά λόγια: η Τουρκία δεν “απαντά” επιχειρησιακά, αλλά πολιτικά — επιχειρεί να στήσει «νομικό» και επικοινωνιακό θόρυβο πάνω σε μία τυπική ελληνική άσκηση ετοιμότητας.

Η απάντηση της Αθήνας: «άκυρη και ανυπόστατη»

Η αντίδραση της ελληνικής πλευράς ήταν άμεση. Με νέα ΝΟΤΑΜ (A0262/26), η Αθήνα χαρακτήρισε την τουρκική αντι-NAVTEX άκυρη και ανυπόστατη, υπογραμμίζοντας ότι:

• μόνη αρμόδια αρχή για ΝΟΤΑΜ στο FIR Αθηνών είναι η ΥΠΑ, και

• για τις θαλάσσιες περιοχές η αρμοδιότητα ανήκει στην Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.

Τι είναι η «Τρίαινα» και γιατί “χτυπιέται” με αντι-NAVTEX

Η «Τρίαινα» περιγράφεται ως τακτική άσκηση επιχειρησιακής ετοιμότητας του Π.Ν., που συχνά περιλαμβάνει συνεκπαίδευση με μαχητικά, με σενάρια προστασίας μονάδων στόλου/αντιμετώπισης απειλών. Ακριβώς επειδή είναι συστηματική και προβλέψιμη, η Τουρκία τη χρησιμοποιεί ως «πάτημα» για να επαναλαμβάνει τις διεκδικήσεις της μέσω αντι-NAVTEX — όχι επειδή “αιφνιδιάστηκε”, αλλά επειδή θέλει να δείξει ότι αμφισβητεί στην πράξη την ελληνική αρμοδιότητα.

Το πραγματικό μήνυμα

Το επεισόδιο δεν αλλάζει τον επιχειρησιακό πυρήνα μιας άσκησης. Αλλά πολιτικά λέει κάτι καθαρό: η Άγκυρα ανεβάζει τον θόρυβο πριν από το τετ-α-τετ Μητσοτάκη-Ερντογάν, ώστε ο Έλληνας πρωθυπουργός να πάει στο τραπέζι με «φορτωμένη ατζέντα» και να κρατά ενεργό το αφήγημα περί «γκρίζων» αρμοδιοτήτων, ακόμη και σε διαδικασίες που περνούν μέσα από διεθνείς κανόνες αεροναυτιλίας.

Γράφει ο Παναγιώτης Ήφαιστος

Η διαχρονική εμπειρία διδάσκει ότι στην διεθνή πολιτική και καθώς οι διακρατικές σχέσεις εξελίσσονται τα νομικά, θεσμικά, πολιτικά και στρατηγικά ζητήματα συμπλέκονται. Μείζον ζήτημα είναι κατά πόσο ένα κράτος σταθμίζει και εκτιμά ορθά  τον τρόπο που επηρεάζονται τα συμφέροντά του και οι αποφάσεις του. Αυτό απαιτεί αξιόπιστη εθνική στρατηγική, κρατικά επιτελεία στάθμισης και εκτίμησης των στρατηγικών εξελίξεων, προσδιορισμό των ιεραρχημένων εθνικών συμφερόντων και κοινωνικοπολιτική συναίνεση ως προς τα κύρια και σημαντικά. Καθώς κινούμαστε βαθύτερα στον 21ο αιώνα η όξυνση των ηγεμονικών ανταγωνισμών προκαλεί ανακατατάξεις κάθε είδους που επηρεάζουν όλα τα κράτη. Όπως εύστοχα επισήμανε ο Καναδός Πρωθυπουργός στην πρόσφατη εμβληματική ομιλία του στο Νταβόςαυξάνεται η σημασία της κυριαρχίας κάθε κράτους και απαιτείται επαναπροσδιορισμός των ιεραρχήσεων και προτεραιοτήτων:

«η κυριαρχία βασιζόταν σε κανόνες, αλλά [πλεον] θα βασίζεται όλο και περισσότερο στην ικανότητα αντοχής στην πίεση. .. Μια χώρα που δεν μπορεί να τραφεί, να τροφοδοτηθεί ή να αμυνθεί έχει λίγες επιλογές. Όταν οι κανόνες δεν σας προστατεύουν πλέον, πρέπει να προστατεύσετε τον εαυτό σας. Αυξήστε τις επιλογές. Αυτό ανοικοδομεί την κυριαρχία – κυριαρχία που κάποτε βασιζόταν σε κανόνες, αλλά θα βασίζεται όλο και περισσότερο στην ικανότητα αντοχής στην πίεση».

Όσον αφορά την Ελλάδα και την Κύπρο, λόγω όξυνσης και επιτάχυνσης των ανταγωνισμών μεταξύ των ηγεμονικών δυνάμεων καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν πολύ περισσότερες προκλήσεις. Προκλήσεις οι οποίες εξ αντικειμένου απαιτούν επαναπροσδιορισμό των διπλωματικών και στρατηγικών προσεγγίσεων τόσο σε αναφορά με τον Τουρκικό αναθεωρητισμό όσο και για τις σχέσεις τους με τις μεγάλες δυνάμεις και τα κράτη της περιφέρειάς μας. Όπως ισχύει για κάθε άλλο κράτος, αυτό είναι μια πρόκληση που απαιτεί επαναπροσδιορισμό σκοπών, μέσων και στρατηγικών προσεγγίσεων.

Όπως ισχύει για κάθε κράτος, για την Ελλάδα στην κορυφή των προτεραιοτήτων βρίσκεται η εθνική ασφάλεια και η ακεραιότητα της Επικράτειας που προβλέπουν οι πρόνοιες του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των προνοιών των Συνθηκών για τις θαλάσσιες ζώνες το οποίο όσον αφορά το Αιγαίο επί δεκαετίες παραμένει ανεκπλήρωτο. Για την Κυπριακή Δημοκρατία και επειδή η Τουρκία επανειλημμένα δηλώνεται ότι σκοπός είναι ο έλεγχός της ή και η πλήρης κατάληψή της τίθεται άμεσο ζήτημα κρατικής επιβίωσης.  Εδώ θα σταθούμε περισσότερο στο λεγόμενο «κυπριακό ζήτημα», το οποίο, σε κάθε περίπτωση αναπόδραστα είναι μείζονος σημασίας ζήτημα για την εθνική στρατηγική του Ελληνικού κράτους.

            Πιο συγκεκριμένα, μετά από μισό αιώνα αδιέξοδων κατευναστικών προσεγγίσεων, αδιέξοδων διαπραγματεύσεων, διαρκούς όξυνσης του Τουρκικού αναθεωρητισμού και εν μέσω ραγδαίων διεθνών εξελίξεων, λογικά είναι σε όλους αντιληπτό και κατανοητό ότι η επιβίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας και του ενός δέκατου του Ελληνισμού στην Μεγαλόνησο, εξαρτάται από την ριζική επανατοποθέτηση και από την υιοθέτηση αυτονόητων θέσεων, αποφάσεων και στάσεων που κάτι τέτοιο προϋποθέτει, μεταξύ άλλων:

1) Άρνηση αποδοχής των παράνομων τετελεσμένων, άρνηση διαπραγματεύσεων για νομική επικύρωση των παράνομων τετελεσμένων και κατ’ επέκταση άρνηση αποδοχής εφαρμογής δήθεν λύσεων που θα καταργήσουν το μόνο αναγνωρισμένο κράτος δημιουργώντας έτσι νομικές και πολιτικές προϋποθέσεις Τουρκικής επικυριαρχίας επί όλης της Επικράτειάς της σημερινής Κυπριακής Δημοκρατίας. Κάθε νοήμων αντιλαμβάνεται ότι αυτό θα είναι το αποτέλεσμα εάν αντί να τερματιστεί η παράνομη Τουρκική παρουσία και εάν η διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα δεν αποτελέσουν το πλαίσιο λύσης.

2) Απόρριψη θέσεων που επικυρώνουν την Τουρκική επικυριαρχία και αδιαπραγμάτευτη αξίωση εφαρμογής των προνοιών του διεθνούς δικαίου που αφορούν την παραβίαση της διεθνούς τάξης στην Κύπρο.

3) Αδιαπραγμάτευτη αξίωση εφαρμογής της διεθνούς και Ευρωπαϊκής νομιμότητας σε όλη την Επικράτεια της Κύπρου όπως ρητά ορίζεται ότι ισχύει στην Πράξη Προσχώρησης της Κύπρου στην ΕΕ

4) Επειδή δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη ότι η Τουρκία θα αποδεχθεί τα πιο πάνω τερματίζοντας έτσι την παράνομη παρουσία της στην Κύπρο, απαιτείται η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία να προχωρήσουν άμεσα στην ολοκλήρωση του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΕΑΧ), στρατηγική προσέγγιση η οποία, ενώ είχε αποφασιστεί και σχεδιαστεί στην συνέχεια εγκαταλείφθηκε.

Ακολουθούν συνοπτικές επισημάνσεις για το πως συμπλέκονται τα νομικά, πολιτικά και στρατηγικά ζητήματα που αφορούν το Κυπριακό ζήτημα, ιδιαίτερα στην μεταβατική ιστορική φάση στην οποία βρισκόμαστε εν μέσω πολέμων, ηγεμονικών ανταγωνισμών, παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου ή ερμηνείας των προνοιών κατά το δοκούν, υποβάθμισης των διεθνών θεσμών και ρευστών ανακατατάξεων κάθε είδους πλανητικά και στις περιφέρειες.

ΠΡΩΤΟΝ, σε πολύ μεγάλο βαθμό και ιδιαίτερα όταν το ΣΑ δεν μεριμνά να τηρηθούν οι πρόνοιες της ισχύουσας διεθνούς τάξης που παραβιάστηκαν (όπως το ίδιο αποφάσισε όσον αφορά την ΚΔ με ψηφίσματά του το 1974,1975,1983), η εξισορρόπηση της Τουρκίας στην Κύπρο με την πλήρη υλοποίηση το Ενιαίου Αμυντικού Χώρου είναι προϋπόθεση αποτροπής επέκτασης των παράνομων τετελεσμένων. Είναι επίσης προϋπόθεση για να μπορεί να υπάρξει διπλωματική επανατοποθέτηση που θα απορρίπτει την ΔΔΟ και την αξίωση εκπλήρωσης των προνοιών του διεθνούς δικαίου που αφορούν την διεθνή τάξη.

ΔΕΥΤΕΡΟΝ, το Ελλαδικό κράτος είναι απόλυτα νομιμοποιημένο να εξισορροπήσει την παράνομη τουρκική παρουσία στην Κυπριακή Δημοκρατία:

α) Επειδή είναι εγγυήτρια δύναμη,

β) Επειδή στην Κύπρο βρίσκεται το ένα δέκατο του Ελληνισμού,

γ) Επειδή η Κύπρος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά πεδία του πλανήτη και τυχόν Τουρκική επικυριαρχία θα εκτινάξει την γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας αλλάζοντας τους στρατηγικούς συσχετισμούς Ελλάδας-Τουρκίας.

Αυτή η πτυχή είναι ακόμη πιο σημαντική επειδή σε μια ιστορική φάση καταμαρτυρούμενων ραγδαίων στρατηγικών ανακατατάξεων στον πλανήτη και στην περιφέρειά μας, εάν η Ελλάδα και η Κύπρος δημιουργούν παραστάσεις ότι η Επικράτειά τους είναι αναλώσιμη αναπόδραστα τοποθετούνται πάνω στην Κλίνη του Προκρούστη των ηγεμονικών συναλλαγών.

Παρενθετικά αναφέρεται ότι το ίδιο ακριβώς ισχύει όσον αφορά την εκπλήρωση των προνοιών του διεθνούς δικαίου για την Αιγιαλίτιδα ζώνη στο Αιγαίο. Επίσης, οι κατά τα άλλα σημαντικές πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών για στρατηγική σύγκλιση της Ελλάδας και της Κύπρου με κράτη της Ανατολικής Μεσογείου για δημιουργία υποδομών που αφορούν τους ενεργειακούς διαδρόμους, δεν θα επιτύχουν εάν η Ελληνική πλευρά κατευνάζει τις παράνομες αξιώσεις της Τουρκίας σε όλα τα πεδία από την Κύπρο μέχρι την Θράκη δημιουργώντας έτσι παραστάσεις μη αποτελεσματικής αναχαίτισης του Τουρκικού αναθεωρητισμού.

δ) Εάν δεν υπάρξει βιώσιμη λύση με εφαρμογή της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας, η άμεση εξισορρόπηση της Τουρκίας στην Κύπρο, όπως ήδη υπαινιχθήκαμε και υπογραμμίζεται, θα αποτρέψει το ενδεχόμενο η Άγκυρα να μεθοδεύσει την στρατιωτική κατάληψη όλης της Μεγαλονήσου. Ο σκοπός κατάληψης της Κύπρου από την Τουρκία, σημειώνεται, δηλώθηκε επανειλημμένα και επί μακρόν (Ερίμ, Νταβούτογλου, κ.α. με τελευταία περίπτωση πρόσφατη δήλωση του Ερντογάν που κατηγόρησε τον Ετσεβίτ ότι το 1974 παράλειψε να καταλάβει όλη την Κύπρο). Εάν η Κύπρος μείνει ανοχύρωτη και εάν επιχειρήσει κατάληψή της η Ελλάδα δεν έχει επιλογή και αναπόδραστα θα εμπλακεί σε πολεμική σύρραξη. Τουτέστιν, η εξισορρόπηση με εφαρμογή του ΕΑΧ 1) δημιουργεί προϋποθέσεις παραγωγικών διαπραγματεύσεων, 2) μειώνει τις δυνατότητες κατάληψης όλης της Μεγαλονήσου από την Τουρκία και 3) αποτρέπει το ενδεχόμενο εμπλοκής σε πόλεμο ο οποίος εάν λάβει χώρα δεν θα περιοριστεί μόνο στην Κύπρο.

ΤΡΙΤΟΝ, Επειδή σκοπός του παρόντος δεν είναι να γίνει εκτεταμένη ανάλυση επί ζητημάτων που αναλύθηκαν εκτενώς αλλού, ολοκληρώνω την παρέμβαση υπογραμμίζοντας τα εξής, κατά την εκτίμησή μου πολύ σημαντικά:

            α) Εάν κανείς διαβάσει προσεκτικά τις προαναφερθείσες αποφάσεις του ΣΑ του 1974,1975 και 1983, γίνεται πλήρως κατανοητό πως ρητά δηλώνεται ότι τα παράνομα τετελεσμένα της παράνομης Τουρκικής εισβολής δεν μπορούν να αποτελέσουν βάση λύσης του Κυπριακού ζητήματος. Το ΣΑ πολύ σπάνια τόσο ρητά ζήτησε με ψηφίσματα την αποκατάσταση της διεθνούς τάξης και η Ελληνική πλευρά προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις και περιέργως αποδέχεται να συζητά για «λύσεις» που νομιμοποιούν τα παράνομα τετελεσμένα της παράνομης Τουρκικής εισβολής.

            β) Η ΚΔ δύναται και είναι πλέον νομικά και πολιτικά επάναγκες να δηλώσει ότι μόνο αυτές οι αποφάσεις ισχύουν και καμιά άλλη:  Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 7 του Κεφαλαίου Ι του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ όπου ορίζονται με ακρίβεια ο ρόλος και αρμοδιότητες του ΣΑ και των αντιπρόσωπων των Ηνωμένων Εθνών, νομικά, πολιτικά και θεσμικά η Κυπριακή πλευρά δικαιούται και είναι νομιμοποιημένη να απαιτεί να εφαρμοστούν οι αρχικές αποφάσεις του ΣΑ που αφορούν την διεθνή νομιμότητα και την συνεχιζόμενη παραβίαση της ισχύουσας διεθνούς τάξης από την Τουρκία. Οτιδήποτε άλλο είναι παράνομο και ασύμβατο με τον ρόλο του ΟΗΕ, του ΣΑ και των αντιπροσώπων τους. Πιο συγκεκριμένα:

1. Μεταγενέστερες «αποφάσεις» του ΣΑ είναι είδος «ανακοινώσεων» οι οποίες «καταγράφουν» εφήμερου χαρακτήρα υποχωρήσεις της κυπριακής πλευράς όταν με το «πιστόλι» των παράνομων Τουρκικών στρατευμάτων στον κρόταφο αποδεχόταν ως βάση συζήτησης των επόμενων συνομιλιών όλες τις προηγούμενες υποχωρήσεις της (και όπως ήδη αναφέρθηκε αυτές οι «αποφάσεις» με δική μας ανοχή που χρήζει να τερματιστεί παραβιάζουν τον Χάρτη του ΟΗΕ όσον αφορά τον ρόλο του ΣΑ).Πιο συγκεκριμένα, αντί νέων αποφάσεων και μέτρων για την αποκατάσταση της διεθνούς τάξης στην Κύπρο με αυτές τις «αποφάσεις/ανακοινώσεις» το ΣΑ βασικά και ουσιαστικά παραβιάζουν τον Χάρτη του ΟΗΕ επειδή αποτελούν επέμβαση στο εσωτερικό καθεστώς ενός κυρίαρχου κράτους-μέλους. Η Ελληνική πλευρά πολιτικά και νομικά είναι νομιμοποιημένη να τις παραμερίσει [άρθρο 2 παράγραφος 7 του Κεφαλαίου Ι του Χάρτη].
2. Ένα ακόμη μείζονος σημασίας ζήτημα είναι ότι, όπως συχνά υπογράμμιζε ο αείμνηστος Πρέσβης Μιχάλης Δούντας και όπως η διεθνής πρακτική καθημερινά καταμαρτυρεί, όταν διεξάγονται πολιτικές διαπραγματεύσεις που δεν τελεσφορούν, και στην περίπτωση της Κύπρου αυτό ισχύει επί μισό αιώνα, όταν αρχίζουν νέες συνομιλίες αποσύρονται τυχόν υποχωρήσεις του παρελθόντος και οι διαπραγματεύσεις αρχίζουν από μηδενική βάση, δηλαδή στην περίπτωση της Κύπρου την διεθνή τάξη για την οποίο υπάρχουν οι προαναφερθείσες αρχικές αποφάσεις του ΣΑ του 1974,1975 και 1983 που είναι συμβατές με τον Χάρτη του ΟΗΕ.

Συνοψίζοντας, Μισό αιώνα αδιεξόδων εν μέσω συνεχιζόμενης παραβίασης της διεθνούς τάξης είναι κυριολεκτικά περίεργο το γεγονός ότι η Ελληνική πλευρά δεν αποσύρει όλες τις αυτοκτονικές και αδιέξοδες υποχωρήσεις και δεν απαιτεί κάθε νέα διαπραγμάτευση να αρχίζει και να εδράζεται μόνο στις αποφάσεις του ΣΑ που αφορούν την διεθνή τάξη. Αποδοχή των παράνομων τετελεσμένων και της Τουρκικής συγκυριαρχίας/επικυριαρχίας με ΔΔΟ αποτελεί κρατική και εθνική αυτοκτονία. Επιπλέον, δημιουργούνται προϋποθέσεις μεγάλης αστάθειας που θέτει σε κίνδυνο την διεθνή ειρήνη και την διεθνή ασφάλεια στην περιφέρειά μας. Μισό αιώνα μετά την παράνομη εισβολή, λόγω παράλειψης εξισορροπητικών αποφάσεων για την εκπλήρωση του ΕΑΧ, λόγω αδιέξοδων διαπραγματεύσεων και εν μέσω ραγδαίων στρατηγικών ανακατατάξεων, απαιτείται νέος προσανατολισμός, λήψη αποφάσεων εξισορρόπησης της Τουρκίας και αδιαπραγμάτευτη αξίωση αποκατάστασης της διεθνούς και Ευρωπαϊκής νομιμότητας.  

Σημείωση: Το πιο πάνω κείμενο γράφτηκε για την εξής Διημερίδα:

Συναφείς αναρτημένες αναλύσεις

Republic of Cyprus: International and European Rule of Law as a cornerstone of peace, stability and a viable state [ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: Διεθνής και Ευρωπαϊκή Νομιμότητα ως ακρογωνιαίος λίθος βιώσιμου κράτους, σταθερότητας και ειρηνικών σχέσεων] https://wp.me/p3OqMa-3u9  CONTENTS /  . – Republic of Cyprus: International and European Rule of Law as a cornerstone of peace, stability and a viable state: CONTENTS / Περιεχόμενα: 1. Prerequisites for conflict resolution. 2. The Republic of Cyprus: Member of the UN and the European Union. The protocol of accession to the EU and the resolutions of the Security Council. 3. Prerequisites for productive negotiations and conflict resolution compatible to the Chapter of the UN. 4. International and European rule of law as a prerequisite for a viable Republic of Cyprus. 5. How could the EU membership prove decisive and the concept of national interest as a central criterion. 6. Two states trapped in inefficient and dysfunctional miniature state is not a Polity but a “prison” and a source of conflict and war 

·         «Κόκκινες διαπραγματευτικές γραμμές» επίλυσης του Κυπριακού ζητήματος: Η διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα». https://wp.me/p3OqMa-3AY

·         Πλαίσιο Αρχών για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού με γνώμονα το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Διεθνές Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων 4 LANGUAGES https://piotita.gr/2016/10/26/%ce%ba%cf%85%cf%80%cf%81%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%b7-%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%b1-%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%af%cf%83%ce%b9%ce%bf-%ce%b1%cf%81%cf%87%cf%8e%ce%bd-%ce%b3/

·         Ελληνική Εθνική Στρατηγική: Η τριπλή στρατηγική. Έννοια σκοποί προϋποθέσεις επιτυχούς εκπλήρωσης: η περίπτωση της ευρωπαϊκής προοπτικής της Κύπρου  https://piotita.gr/?p=2557

·         Τουρκία: Εγκλήματα πολέμου – Καταστατικός Χάρτης ΟΗΕ, Διεθνές Δίκαιο by Alfred de Zayas, Geneva, THE ANNAN PLAN AND THE IMPLANTATION OF TURKISH SETTLERS IN NORTHERN CYPRUS. https://piotita.gr/2016/10/19/by–alfred–de–zayas–geneva–the–annan–plan–and–the–implantation–of–turkish–settlers–in–northern–cyprus-%ce%ad%cf%80%ce%bf%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%b9-%ce%b5%ce%b3%ce%ba%ce%bb%ce%ae%ce%bc%ce%b1%cf%84/ 

·         Αυτοκτονία του ενός δέκατου του Ελληνισμού στην Κύπρο με ΔΔΟ. https://wp.me/p3OqMa-2Qq

·         Η Ελληνική πλευρά αυτοπαγιδευμένη. Συμφορά μας, ικετεύει για … ΔΔΟ και … μόνο ολίγον Αιγαίο. https://wp.me/p3OqMa-1Un

·                  Ελληνοτουρκικά, Κυπριακό και αυτοκτονικές τάσεις. https://wp.me/p3OqMa-2Rp –

·         Κυπριακή Δημοκρατία: Διαφύλαξη ή αυτοπαγίδευση; Γιατί κινδυνεύει να χαθεί η Κυπριακή Δημοκρατία. Πόσο κινδυνεύει η Κύπρος και η Ελλάδα. https://www.huffingtonpost.gr/entry/kepriake-demokratia-diafelaxe-e-aetopayideese_gr_5fe43a6dc5b6acb53456f25c

·         Κυπριακό: Η μεγάλη παγίδα https://piotita.gr/?p=8048

·         THE CYPRUS ISSUE: SLIDING ON A KNIFE-EDGE”, European Parliament, conference 31.1.2017 (it includes the report on «International and European law» in four languages) http://wp.me/p3OqMa-1kT

·         THE DEMOCRATIC CONSTITUTION OF THE REPUBLIC OF CYPRUS AS A CORNERSTONE OF RULE OF LAW AND REGIONAL STABILITY https://wp.me/p3OqMa-1Y7

·         Σταθερά και μεταβλητά κριτήρια του κυπριακού ζητήματος πριν και μετά το 1974 και τα αίτια του ελλείμματος εθνικής στρατηγικής Αλλαγή https://wp.me/p3OqMa-1gv (Κέντρο Μελετών Τάσσος Παπαδόπουλος, συνέδριο)

·         «Διαπραγματευτικό κεκτημένο», η διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα, το ΣΑ και ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ. https://piotita.gr/?p=36913

·         Η ριζική επανατοποθέτηση είναι μονόδρομος.  H κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας τίποτα δεν επιτυγχάνει, ενώ οδηγεί όλους σε παγίδα αστάθειας. https://www.huffingtonpost.gr/entry/e-rizike-epanatopothetese-einai-monodromos_gr_60950e61e4b0ae3c687cdddd

·         In Memoriam Γιάννου Κρανιδιώτη. “Ειρηνική” επίλυση των ελληνοτουρκικών “διαφορών” https://piotita.gr/?p=2730

·         Αλλαγή στρατηγικής για το Κυπριακό: Διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα. Επανατοποθέτηση του Κυπριακού στην βάση της διεθνούς και Ευρωπαϊκής νομιμότητας και το «Διαπραγματευτικό κεκτημένο» https://piotita.gr/?p=8066

·         ΚΥΠΡΙΑΚΟ: ΔΙΑΦΘΕΙΡΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΘΕΣΜΟΥΣ, ΑΥΤΟΚΤΟΝΟΥΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΑ / ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΡΟΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ. https://piotita.gr/?p=4101

·         Διπλωματία και στρατηγική: Οι ειδοποιοί διαφορές είναι η ουσία. Περί «Πολιτικής ισότητας», το ΣΑ και ο Χάρτης του ΟΗΕ. https://www.philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/1664801/diplomatia-kai-stratigki-oi-eidopoioi-diafores-einai-i-oysia?fbclid=IwAR1mGK7tYRM5XigthvvkuHlBUm_GH-dqrKcoM5JkxCdB41XSnv-9KLiA9iQ

·         Αλλαγή στρατηγικής για το Κυπριακό: Διεθνής και ευρωπαϊκή νομιμότητα. Επανατοποθέτηση του Κυπριακού στην βάση της διεθνούς και Ευρωπαϊκής νομιμότητας και το «Διαπραγματευτικό κεκτημένο» https://piotita.gr/?p=8066

·         Τουρκικός αναθεωρητισμός και Τουρκική στρατηγική. Πώς Μεταπολεμικά η Τουρκία σταδιακά αλλά σταθερά εκπληρώνει τους αναθεωρητικούς της σκοπούς (σε αναφορά με τον Εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων της Κύπρου)  https://wp.me/p3OqMa-3KB

Π. Ήφαιστος – P. Ifestos

www.ifestos.edu.gr  www.ifestosedu.gr  ifestosedu@gmail.com

Twitter https://twitter.com/ifestosedu

Linkedin https://www.linkedin.com/in/panayiotis-ifestos-0b9382131/

Instagram https://www.instagram.com/p.ifestos/

Προσωπικό προφίλ https://www.facebook.com/panayiotis.ifestos

Στρατηγική Θεωρία–Κρατική Θεωρία https://www.facebook.com/groups/StrategyStateTheory/

Θουκυδίδης–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/thucydides.politikos.stoxasmos/

«Κοσμοθεωρία των Εθνών» https://www.facebook.com/kosmothewria.ifestos

«ΤΟ ΕΘΝΟΚΡΑΤΟΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ. Παθογένειες, αδιέξοδα, αίτια, πολιτικός στοχασμός, μεταμοντέρνος εθνομηδενισμός versus Έθνος και Πολιτισμός» https://piotita.gr/?p=41774

Συλλογικός τόμος: Το διεθνές σύστημα σε ιστορική μετάβαση. 21 αναλύσεις για τις αναδυόμενες προκλήσεις (Εκδ. Ποιότητα) https://piotita.gr/product/to-diethens-sistima-se-istoriki-metav/  +  https://wp.me/p3OqMa-3PM

Φιλοπατρία, Δημοκρατία, Ελευθερία https://www.facebook.com/groups/philopatria/

Προσωπική σελίδα https://www.facebook.com/p.ifestos

Πολιτισμός, Περιβάλλον, Φύση, Ψάρεμα https://www.facebook.com/Ifestos.DimotisBBB

Διεθνής πολιτική 21ος  αιώνας https://www.facebook.com/groups/InternationalPolitics21century/

ΗΠΑ: Ιστορία, Διπλωματία, Στρατηγική https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/

Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρος: Ανισόρροπο τρίγωνο https://www.facebook.com/groups/GreeceTurkeyCyprusImbalance/

Διαχρονική Ελληνικότητα https://www.facebook.com/groups/Ellinikotita/

Άνθρωπος, Κράτος, Κόσμος–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/Ifestos.political.thought/

Παναγιώτης Κονδύλης – https://www.facebook.com/groups/Kondylis.Panagiotis/

Θολό Ευρωπαϊκό Βασίλειο των πρώην αποικιοκρατών και της Ευρωπαϊκής “Ένωσης” https://www.facebook.com/groups/TholoVasileioEU/

Μέγας Αλέξανδρος–Ιδιοφυής Στρατηγός και Στρατηλάτης https://www.facebook.com/groups/M.Alexandros/

Εκλεκτά βιβλία που αξίζουν να διαβαστούν https://www.facebook.com/groups/eklektavivlia/

Ειρηνική πολιτική επανάσταση https://www.facebook.com/groups/PolitPeacefulRevolution/

Τίτλοι-σύνδεσμοι αναρτημένων δοκιμίων, άρθρων https://wp.me/p3OqMa-26x

Πίνακες διαλέξεων και σημειώσεις διαλέξεων – πίνακες συντομογραφικής απεικόνισης πτυχών του διεθνούς συστήματος  https://wp.me/p3OqMa-1GG