Άμυνα
Ο φετιχισμός για τα drones και η μεγάλη αυταπάτη του σύγχρονου πολέμου
Τα “μη επανδρωμένα” γέννησαν πλήθος προσδοκίες με την εμφάνισή τους. Πάνω σε αυτά οικοδομήθηκε η εικόνα του μελλοντικού πολέμου όπου μηχανή θα πολεμά τη μηχανή και όπου οι πολεμιστές θα χειρίζονται κονσόλες όπως τα παιδιά στα video-game. Ετούτη η πεποίθηση απλώθηκε ακαταμάχητη ενισχυμένη από το γεγονός ότι τα “μη επανδρωμένα” μεταδίδουν εύκολα “εικόνα”, εικόνα από τα έργα και τη δράση τους.
Στη δεκαετία του 1880 ο πόλεμος στην θάλασσα άλλαζε καταιγιστικά μορφή. Ο ατμός είχε πλέον επικρατήσει απόλυτα σε βάρος των ιστίων ως κινητήρια δύναμη των πλοίων με μόνο μειονέκτημα τον δραματικό περιορισμό της αυτονομίας των πολεμικών πλοίων. Το ξύλο, ως υλικό κατασκευής, είχε αντικατασταθεί από τον χάλυβα – με μία μικρή παρεκβολή του σιδήρου.
Τα πλοία έγιναν πιο σταθερά με το νέο υλικό και προπαντός πιο ελαφριά, γεγονός που επέτρεπε την αύξηση του μεγέθους, των υλικών και των όπλων που μπορούσαν να μεταφέρουν. Οι ταχύτητες των στόλων πέρασαν γρήγορα από τους 6-7 κόμβους των παλιών ιστιοφόρων στους 8-10 κόμβους των πρώτων ατμοπλοίων (του αμερικανικού εμφυλίου) και, αμέσως μετά, στους 16-18 κόμβους, ταχύτητα ικανοποιητική ως τις παραμονές του πρώτου παγκόσμιου πολέμου.
Έπειτα εμφανίστηκε η τορπίλη. Πειραματική στον Αμερικανικό Εμφύλιο, γνώρισε δόξες στις δύο επόμενες δεκαετίες αν και καμία σύγκρουση ανάμεσα στους ισχυρούς στόλους της εποχής δεν επισημοποίησε την πραγματική της ισχύ. Ο φόβος όμως που προκάλεσε ήρθε για να μείνει. Ξαφνικά η αύξηση του μεγέθους και της διαμέτρου των πυροβόλων δεν ήταν ασφαλές κριτήριο για την ισχύ των μεγάλων στόλων. Ένα ασήμαντο, διακριτικά μικρό σκάφος, μια ατμάκατος ικανή να μεταφέρει τορπίλες έθετε σε αμφισβήτηση όλη την αρχιτεκτονική των στόλων μάχης. Ούτε το μέγεθος, ούτε η ισχύς των πυροβόλων, ούτε οι θώρακες γύρω από την ίσαλο γραμμή αποτελούσαν πλέον επαρκείς εγγυήσεις για τις μάχιμες δυνατότητες των πλοίων μάχης.
Οι νέες απειλές προκάλεσαν ατελείωτες συζητήσεις τις οποίες τροφοδοτούσαν συνεχώς οι πρόοδοι της τεχνολογίας: οι εφαρμογές του ηλεκτρισμού ήταν το τότε πεδίο εντυπωσιακών εξελίξεων. Τα αντίμετρα απέναντι στον “ύπουλο” νέο εχθρό εμφανίστηκαν και εξαπλώθηκαν σχεδόν αμέσως. Τα ισχυρά πλοία πριν ακόμα παγιώσουν την νέα διάταξη του οπλισμού τους – ένας πύργος με ένα ή δύο βαριά πυροβόλα στην πλώρη και ένας αντίστοιχος στην πρύμνη – βρέθηκαν στην ανάγκη να επιστρέψουν σε προγενέστερες μορφές.
Ο πλευρικός οπλισμός επανεμφανίστηκε θριαμβευτικά. Όσο οι φόβοι μεγεθύνονταν τόσο ο “δευτερεύων” οπλισμός πολλαπλασιαζόταν. Σε πύργους ή σε θυρίδες εμφανίστηκαν πλήθος πλευρικά πυροβόλα κάθε είδους, διαμετρήματος και ταχυβολίας. Εκεί γύρω στα 1880 τα μεγάλα πλοία μάχης άρχισαν να θυμίζουν βαριά “δίκροτα” ή “τρίκροτα” ιστιοφόρα της ναπολεόντειας εποχής. Οι θυρίδες στα πλευρά τους πολλαπλασιάστηκαν, τα “ταχυβόλα” πλημμύρισαν τα καταστρώματά τους και οι θώρακες κατέβηκαν κάτω από την ίσαλο γραμμή. Τα πλοία της γενιάς αυτής θύμιζαν πλωτά φρούρια ή μάλλον “πλωτά ξενοδοχεία” (hotels flottants) όπως τα ονόμασαν οι ευφυείς Γάλλοι.
Όλη η περίπλοκη όσο και θεαματική νέα αρχιτεκτονική των πλοίων ως αντίμετρα κατά των νέων όπλων αποδείχθηκε άνευ αντικειμένου. Η τορπίλη θα αποδείκνυε την αξία της πολύ αργότερα διαμέσου των υποβρυχίων και των αεροπλάνων. Τα τορπιλοβόλα έμειναν ως μικρής αξίας βοηθητικά πλοία στους στόλους των φτωχών ειδικά. Το παράξενο είναι ότι ο τύπος των πλοίων που γεννήθηκε από την ανάγκη αντιμετώπισής τους παρέμεινε και παραμένει ως βασικό στοιχείο σε κάθε πολεμικό ναυτικό: τα αντιτορπιλικά συνέχισαν να υπάρχουν μετά των τέλος των τορπιλοβόλων τα οποία επρόκειτο να καταδιώξουν.
Αλλαγή της μορφής του πολέμου
Η μακρά ετούτη ιστορική εισαγωγή ήρθε να υπενθυμίσει μια από τις πολλές συζητήσεις που έχουν ως τώρα γίνει, πάνω στα νέα όπλα, στα νέα τεχνολογικά επιτεύγματα και στην εκπορευόμενη από τις απειλές που αντιπροσωπεύουν αλλαγή της μορφής του πολέμου. Η σημερινή συζήτηση για τα “μη επανδρωμένα” οχήματα, εναέρια, θαλάσσια ή υποβρύχια, “αυτοκτονίας” ή μη και όλη την εκπορευόμενη “ρομποτική” μορφή και διάσταση του πολέμου δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από την παθιασμένη συζήτηση του προ-περασμένου αιώνα πάνω στις τορπίλες και την επίδραση τους στο ναυτικό πόλεμο.
Οι “ειδικοί” του πολέμου θαμπωμένοι από την υποτιθέμενη αποτελεσματικότητα και την προσιτή τιμή, σε σχέση με τις χαλύβδινες πλωτές πυροβολαρχίες των πλοίων μάχης, υπέθεσαν ότι ο πόλεμος άλλαζε μορφή: θα προσαρμοζόταν στις δυνατότητες του νέου όπλου. Έγινε το αντίθετο: η τορπίλη προσαρμόστηκε στα δεδομένα του πολέμου και έγινε μία ακόμα παράμετρος σε ένα οπλοστάσιο που συνεχώς εξελισσόταν.
Τα “μη επανδρωμένα” γέννησαν πλήθος προσδοκίες με την εμφάνισή τους. Πάνω σε αυτά οικοδομήθηκε η εικόνα του μελλοντικού πολέμου όπου μηχανή θα πολεμά τη μηχανή και όπου οι πολεμιστές θα χειρίζονται κονσόλες όπως τα παιδιά στα video-game. Ετούτη η πεποίθηση απλώθηκε ακαταμάχητη ενισχυμένη από το γεγονός ότι τα “μη επανδρωμένα” μεταδίδουν εύκολα “εικόνα”, εικόνα από τα έργα και τη δράση τους.
Καμία οβίδα πυροβολικού δεν μπορεί να κάνει κάτι παρόμοιο. Οι εικόνες πιστοποίησαν ότι οι “δρόνοι” σκοτώνουν ανθρώπους και καταστρέφουν υλικά! Κανονικά αυτό δεν θα έπρεπε να εντυπωσιάσει. Στον πόλεμο όλα τα όπλα σκοτώνουν ανθρώπους και καταστρέφουν υλικά. Επιπλέον δεν γνωρίζουμε τίποτα σχετικό με την “φονικότητά” τους. Αν δηλαδή σκοτώνουν και καταστρέφουν σε μεγαλύτερο βαθμό από τις “χαζές” οβίδες ή από όποιο άλλο οπλικό σύστημα. Οι σχετικές στατιστικές απουσιάζουν εκκωφαντικά από το πλούσιο σε άλλες πληροφορίες διαδίκτυο.
Οι ισοπεδωμένες πόλεις, οι σωροί των ερειπίων, τα χιλιοτρυπημένα από βλήματα πεδία των μαχών δεν οφείλουν την εικόνα τους σε δρόνους και “μη επανδρωμένα”. Οι οβίδες του πυροβολικού, οι ρουκέτες, οι βόμβες των αεροπλάνων, οι πύραυλοι, είναι προφανώς τα εργαλεία του ολέθρου στην περίπτωση αυτή. Σε τελευταία δε ανάλυση οι πόλεμοι εξακολουθούν να μετριόνται με “σημαίες στο έδαφος”, με παρουσία στρατιωτών δηλαδή. Την επιτυχία, τη νίκη την ορίζει η παρουσία ανθρώπων, όχι μηχανών.
Υπερκατανάλωση “δρόνων”
Ο ενθουσιασμός της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του ημέτερου υπουργείου Άμυνας ως προς τη “νέα μορφή του πολέμου” βρίσκεται μέσα στο πνεύμα των καιρών. Σε γερασμένεςινωνίες είναι οπωσδήποτε γοητευτική η ιδέα να πολεμούν μηχανές στη θέση των ανθρώπων. Από αυτό το σημείο όμως ως την επαγγελλόμενη “αλλαγή της μορφής του πολέμου” η απόσταση είναι τεράστια. Τα “μη επανδρωμένα” κάθε είδους και μορφής έκαναν με την εμφάνισή τους περισσότερο περίπλοκο το πεδίο της μάχης δεν έδειξαν όμως ικανά να κερδίσουν έναν πόλεμο.
Είναι αμφίβολο εάν η υπερκατανάλωση “δρόνων” έχει επηρεάσει τον πόλεμο στην Ουκρανία περισσότερο από ότι η καταχρηστική προσφυγή στο κλασσικό πυροβολικό στις πρώτες φάσεις του πολέμου. Η στασιμότητα στα μέτωπα του πολέμου αυτού δεν οφείλεται σε όποιες καινοτομίες αλλά σε κάτι που από καιρό γνωρίζει η στρατιωτική ιστορία: οι αντίπαλοι δεν επιθυμούν να “καταναλώσουν” -υπέρμετρα και πολιτικά επώδυνα- το μόνο “υλικό” που κερδίζει πολέμους: ανθρώπινες ζωές δηλαδή.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην Δυτική Ασία. Το Ισραήλ έχει προσφύγει σε γενοκτονία, έχει καταστρέψει και ισοπεδώσει το γύρω του σύμπαν. Δεν μπορεί όμως να πετύχει αποφασιστική νίκη καθώς δεν είναι πρόθυμο να “καταναλώσει” “δικό του” ανθρώπινο δυναμικό. Σε αυτό δε το αδιέξοδο ουδείς “δρόνος” μπορεί να πάρει την θέση των αναλώσιμων πολεμιστών.
Άμυνα
Συναγερμός στον Έβρο! Χειροπέδες σε δύο Τούρκους με 50 πιστόλια «φαντάσματα» σε φορτηγό – Πώς στήθηκε η επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ.
Σύμφωνα με τις πρώτες επίσημες εκτιμήσεις, τα όπλα αυτά είχαν ως τελικό προορισμό την ελληνική επικράτεια και την άμεση διοχέτευσή τους σε εγχώριες εγκληματικές ομάδες, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει λουτρό αίματος στον κόσμο της νύχτας και του οργανωμένου εγκλήματος.
Σε κατάσταση απόλυτου συναγερμού τέθηκαν οι διωκτικές αρχές στη Βόρεια Ελλάδα, μετά από μια εξαιρετικά κρίσιμη και συντονισμένη επιχείρηση της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος. Οι αστυνομικοί κατάφεραν να περάσουν χειροπέδες σε δύο υπηκόους Τουρκίας, οι οποίοι κατηγορούνται ότι εισήγαγαν από τα σύνορα του Έβρου έναν τεράστιο όγκο παράνομου οπλισμού. Σύμφωνα με τις πρώτες επίσημες εκτιμήσεις, τα όπλα αυτά είχαν ως τελικό προορισμό την ελληνική επικράτεια και την άμεση διοχέτευσή τους σε εγχώριες εγκληματικές ομάδες, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει λουτρό αίματος στον κόσμο της νύχτας και του οργανωμένου εγκλήματος.
Το χρονικό της αστυνομικής επιχείρησης
Η αντίστροφη μέτρηση για τη σύλληψη των δύο αλλοδαπών ξεκίνησε όταν στο Γραφείο Δίωξης Παράνομης Διακίνησης και Εμπορίας Αντικειμένων έφτασαν συγκεκριμένες, υψηλής αξιοπιστίας πληροφορίες. Οι πληροφοριοδότες έκαναν λόγο για ένα επικείμενο, μεγάλο «δρομολόγιο» θανάτου, το οποίο θα πραγματοποιούνταν με τη χρήση βαρέων οχημάτων διεθνών μεταφορών. Οι αστυνομικοί ανέλυσαν και σταχυολόγησαν τα δεδομένα, καταστρώνοντας άμεσα ένα ειδικό επιχειρησιακό σχέδιο.
Το βράδυ της Τετάρτης, 1 Ιουλίου 2026, οι δυνάμεις της αστυνομίας είχαν ήδη ακροβολιστεί σε στρατηγικά σημεία στην ευρύτερη περιοχή της Θράκης. Η υπομονή τους απέδωσε καρπούς όταν εντοπίστηκαν δύο μεγάλα φορτηγά διεθνών μεταφορών, τα οποία είχαν εισέλθει λίγη ώρα νωρίτερα στην ελληνική επικράτεια, περνώντας από Συνοριακό Σταθμό της περιοχής του Έβρου.
Από την πρώτη στιγμή της διακριτικής επιτήρησης των οχημάτων, έγινε εμφανές στους έμπειρους αστυνομικούς ότι οι δύο οδηγοί δεν κινούνταν τυχαία. Αντίθετα, εφάρμοζαν μια κλασική μέθοδο των διεθνών κυκλωμάτων λαθρεμπορίου:
-
Ο προπομπός: Ο οδηγός του πρώτου φορτηγού κινούνταν αρκετά πιο μπροστά, λειτουργώντας αποκλειστικά ως «μάτια» της οργάνωσης. Κατόπτευε το οδικό δίκτυο και έλεγχε τη διαδρομή για τυχόν παρουσία αστυνομικών μπλόκων ή τυχαίων ελέγχων.
-
Ο μεταφορέας: Το δεύτερο φορτηγό ακολουθούσε σε ασφαλή απόσταση, μεταφέροντας το πολύτιμο και παράνομο φορτίο, βασιζόμενο στις καθησυχαστικές ενδείξεις του προπομπού.
Η έφοδος και το «λαβράκι» στην καμπίνα
Όταν τα οχήματα έφτασαν στο προκαθορισμένο σημείο εγκλωβισμού, οι αστυνομικοί των Επιχειρησιακών Ομάδων της Υποδιεύθυνσης Οργανωμένου Εγκλήματος επενέβησαν ακαριαία, ακινητοποιώντας και τα δύο φορτηγά πριν οι οδηγοί προλάβουν να αντιδράσουν ή να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.
Ο έλεγχος στο πρώτο φορτηγό δεν απέδωσε κάτι μεμπτό, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως καθαρού προπομπού. Ωστόσο, η ενδελεχής έρευνα στο δεύτερο φορτηγό έβγαλε στο φως το μεγάλο «λαβράκι». Στο εσωτερικό της καμπίνας του οδηγού, επιμελώς κρυμμένα κάτω από το κρεβάτι ανάπαυσης και πίσω από το κάθισμα, βρέθηκαν ένας μεγάλος ταξιδιωτικός σάκος και μια βαλίτσα.
Όταν οι αστυνομικοί άνοιξαν τις αποσκευές, βρέθηκαν μπροστά σε ένα εντυπωσιακό εύρημα: 50 πιστόλια, αεροστεγώς συσκευασμένα σε ειδικές πλαστικές μεμβράνες για να μην ανιχνεύονται εύκολα και να προστατεύονται από την υγρασία, καθώς και 49 γεμιστήρες.
Το εύρημα που ανησυχεί τις αρχές: Κατά την πρώτη εξέταση των όπλων διαπιστώθηκε ότι κανένα από τα 50 πιστόλια δεν έφερε σειριακό αριθμό. Πρόκειται για τα λεγόμενα όπλα «φαντάσματα» (ghost guns), τα οποία έχουν κατασκευαστεί ή τροποποιηθεί έτσι ώστε να είναι αδύνατον να ιχνηλατηθεί η προέλευσή τους, το εργοστάσιο κατασκευής τους ή ο νόμιμος κάτοχός τους μέσω των διεθνών βάσεων δεδομένων.
Οι επόμενες κινήσεις και η δικαιοσύνη
Όλα τα ανευρεθέντα όπλα και οι γεμιστήρες κατασχέθηκαν άμεσα και εστάλησαν στα εγκληματολογικά εργαστήρια της αστυνομίας για βαλλιστική εξέταση, προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν σε εγκληματικές ενέργειες εκτός Ελλάδας. Παράλληλα, κατασχέθηκε και το φορτηγό όχημα ως μέσο μεταφοράς προϊόντων λαθρεμπορίου.
Σε βάρος των δύο Τούρκων υπηκόων σχηματίστηκε δικογραφία κακουργηματικού χαρακτήρα για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση και παράβαση της αυστηρής νομοθεσίας περί όπλων (εισαγωγή, μεταφορά και εμπορία με σκοπό τον εφοδιασμό εγκληματικών ομάδων). Οι συλληφθέντες οδηγούνται με τη διαδικασία του αυτοφώρου στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή, ενώ οι έρευνες της Ασφάλειας συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό, προκειμένου να ξετυλιχθεί το κουβάρι των διασυνδέσεών τους εντός της χώρας.
Άμυνα
Τα νέα υποβρύχια που θα κρίνουν την ελληνική αποτροπή για τις επόμενες δεκαετίες
Η νέα στρατηγική αναμέτρηση του Πολεμικού Ναυτικού δεν θα διεξαχθεί στην επιφάνεια της θάλασσας, αλλά στα μεγάλα βάθη του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Μετά την ενίσχυση του Στόλου με τις φρεγάτες FDI, την αναμενόμενη απόκτηση των ιταλικών Bergamini και την αναβάθμιση των υφιστάμενων μονάδων, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο πρόγραμμα των νέων υποβρυχίων, ένα από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά προγράμματα των επόμενων δεκαετιών.
Η νέα στρατηγική αναμέτρηση του Πολεμικού Ναυτικού δεν θα διεξαχθεί στην επιφάνεια της θάλασσας, αλλά στα μεγάλα βάθη του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Μετά την ενίσχυση του Στόλου με τις φρεγάτες FDI, την αναμενόμενη απόκτηση των ιταλικών Bergamini και την αναβάθμιση των υφιστάμενων μονάδων, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο πρόγραμμα των νέων υποβρυχίων, ένα από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά προγράμματα των επόμενων δεκαετιών.
Η απόφαση δεν αφορά μόνο την αντικατάσταση των παλαιών Type 209, αλλά θα καθορίσει το νέο επιχειρησιακό δόγμα του Πολεμικού Ναυτικού, την ελληνική αποτρεπτική ισχύ και τη βιομηχανική συμμετοχή της χώρας για τα επόμενα 30 έως 40 χρόνια.
Τα υποβρύχια παραμένουν το ισχυρότερο ελληνικό όπλο
Τα υποβρύχια αποτελούν διαχρονικά το μεγαλύτερο στρατηγικό πλεονέκτημα της Ελλάδας στο Αιγαίο.
Τα Type 214HN κλάσης «ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ» απέδειξαν την αξία τους χάρη στη χαμηλή ακουστική υπογραφή, την αναερόβια πρόωση (AIP), τα προηγμένα συστήματα μάχης και την υψηλή επιχειρησιακή αξιοπιστία.
Ωστόσο, η σταδιακή απόσυρση των παλαιότερων Type 209, σε συνδυασμό με τη συνεχή ενίσχυση του τουρκικού υποβρυχιακού στόλου, δημιουργεί την ανάγκη για μια νέα γενιά υποβρυχίων που θα διατηρήσει την ελληνική υπεροχή.
Το μεγάλο δίλημμα: Στρατηγική κρούση ή συνέχεια των 214;
Η απόφαση που καλείται να λάβει το Πολεμικό Ναυτικό δεν είναι μόνο τεχνική, αλλά αφορά το συνολικό αμυντικό δόγμα της χώρας.
Η Ελλάδα καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο διαφορετικές φιλοσοφίες:
- υποβρύχια μεγαλύτερου εκτοπίσματος με δυνατότητα στρατηγικής κρούσης και επιχειρήσεων μεγάλης ακτίνας, ή
- μικρότερα, εξαιρετικά αθόρυβα και ευέλικτα υποβρύχια, που θα συνεχίσουν τη γερμανική φιλοσοφία των Type 214.
Η επιλογή αυτή θα επηρεάσει όχι μόνο τις επιχειρήσεις στο Αιγαίο, αλλά και τη δυνατότητα της Ελλάδας να προβάλλει ισχύ στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα από αυτή.
Η γαλλική πρόταση: Blacksword Barracuda
Η Naval Group προωθεί δυναμικά το Blacksword Barracuda, παρουσιάζοντάς το ως υποβρύχιο νέας γενιάς στρατηγικού ρόλου.
Με εκτόπισμα περίπου 3.300 τόνων, έξι τορπιλοσωλήνες και μεγάλη αυτονομία, το Barracuda σχεδιάστηκε ώστε να επιχειρεί όχι μόνο στο Αιγαίο αλλά και σε μεγάλες θαλάσσιες αποστάσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση μπαταριών ιόντων λιθίου, αντί της κλασικής αναερόβιας πρόωσης AIP, προσφέροντας:
- μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία,
- υψηλότερες ταχύτητες σε κατάδυση,
- ταχύτερη φόρτιση,
- αυξημένη επιχειρησιακή ευελιξία.
Στρατηγικά όπλα από τον βυθό
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα της γαλλικής πρότασης είναι η δυνατότητα μεταφοράς όπλων στρατηγικής κρούσης.
Η Naval Group προβάλλει τη δυνατότητα αξιοποίησης φιλοσοφίας αντίστοιχης με τον πύραυλο MdCN/SCALP Naval, ο οποίος μπορεί να πλήττει στόχους ξηράς σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.
Εάν η Ελλάδα αποκτήσει τέτοια δυνατότητα, ο ρόλος των ελληνικών υποβρυχίων θα αλλάξει ριζικά, καθώς θα μπορούν να λειτουργούν ως πλατφόρμες στρατηγικής αποτροπής, ικανές να απειλούν κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές χωρίς να αποκαλύπτουν τη θέση τους.
Μια τέτοια επιλογή, ωστόσο, θα απαιτήσει νέο επιχειρησιακό δόγμα, νέες υποδομές, εκπαίδευση προσωπικού και σημαντικές επενδύσεις σε υποστήριξη και διοίκηση.
Η κορεατική πρόταση KSS-III
Η Νότια Κορέα προτείνει το KSS-III, ένα υποβρύχιο μεγάλου εκτοπίσματος με AIP, μεγάλη αυτονομία και δυνατότητα ενσωμάτωσης κάθετων εκτοξευτών πυραύλων.
Η κορεατική πρόταση συνοδεύεται από:
- ανταγωνιστικό κόστος,
- υψηλή βιομηχανική συμμετοχή,
- δυνατότητα ναυπήγησης στην Ελλάδα,
- χρηματοδοτικές διευκολύνσεις.
Οι Κορεάτες έχουν ήδη κινηθεί προς τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, επιδιώκοντας να αποκτήσουν ισχυρή παρουσία στο ελληνικό πρόγραμμα.
Παραμένουν, όμως, σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη διαλειτουργικότητα με τα νατοϊκά συστήματα και την πλήρη επιχειρησιακή ενσωμάτωση στο Πολεμικό Ναυτικό.
Η γερμανική λύση των Type 212CD
Στην αντίπερα όχθη βρίσκεται η γερμανική πρόταση των Type 212CD, που βασίζεται στη μακρόχρονη εμπειρία του Πολεμικού Ναυτικού με τα Type 209 και Type 214.
Το μεγάλο πλεονέκτημα της συγκεκριμένης επιλογής είναι η ομοιογένεια.
Η Ελλάδα διαθέτει ήδη:
- εκπαιδευμένα πληρώματα,
- τεχνική τεχνογνωσία,
- υποδομές συντήρησης,
- διαδικασίες επιχειρησιακής υποστήριξης, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί γύρω από τη γερμανική σχολή.
Η μετάβαση στα 212CD θα ήταν σαφώς ομαλότερη, μειώνοντας σημαντικά το επιχειρησιακό ρίσκο.
Το βασικό ερώτημα αφορά το κατά πόσο η γερμανική πλευρά μπορεί να προσφέρει δυνατότητα στρατηγικής κρούσης, εφόσον αυτό αποτελέσει βασική απαίτηση της ελληνικής πλευράς.
Τα ελληνικά ναυπηγεία στο επίκεντρο
Κοινός παρονομαστής όλων των προτάσεων αποτελεί η ισχυρή συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η Αθήνα επιδιώκει:
- ουσιαστική ναυπήγηση στην Ελλάδα,
- μεταφορά τεχνογνωσίας,
- δημιουργία γραμμών υποστήριξης,
- μακροχρόνια συντήρηση των νέων υποβρυχίων.
Η Naval Group έχει ήδη αναπτύξει συνεργασία με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, αξιοποιώντας και το πρόγραμμα των φρεγατών FDI.
Οι Γερμανοί διαθέτουν την εμπειρία των προηγούμενων προγραμμάτων των Type 214, ενώ οι Κορεάτες επενδύουν στη συνεργασία με τα Ναυπηγεία Ελευσίνας.
Η απόφαση που θα καθορίσει το μέλλον του Στόλου
Το πρόγραμμα των νέων υποβρυχίων αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη ναυτική απόφαση μετά την απόκτηση των φρεγατών FDI.
Το Πολεμικό Ναυτικό καλείται να επιλέξει ανάμεσα:
- στην ασφαλή συνέχεια της γερμανικής σχολής, με έμφαση στην ομοιογένεια και τη χαμηλή επιχειρησιακή μετάβαση,
- ή στη μετάβαση σε μια νέα εποχή στρατηγικής αποτροπής, με μεγαλύτερα υποβρύχια, αυξημένη αυτονομία και δυνατότητα μεταφοράς όπλων στρατηγικής κρούσης.
Όποια επιλογή κι αν γίνει, δεν θα πρόκειται απλώς για αγορά νέων υποβρυχίων, αλλά για μια απόφαση που θα διαμορφώσει την ελληνική ναυτική ισχύ, την αμυντική βιομηχανία και την αποτρεπτική στρατηγική της χώρας για πολλές δεκαετίες.
directus.gr
Άμυνα
Η Τουρκία στοχεύει σε σχεδόν 300 μαχητικά
Ο επισμηναγός ε.α. Στέφανος Καραβίδας παρεμβαίνει στο Σίγμα και αναλύει τη νέα αεροπορική εξίσωση Ελλάδας–Τουρκίας.
Σοβαρή προειδοποίηση για την εξέλιξη της τουρκικής αεροπορικής ισχύος, το πρόγραμμα του μαχητικού KAAN και την ανάγκη η Κύπρος να ενταχθεί ουσιαστικά στον ελληνικό αεροπορικό σχεδιασμό απηύθυνε ο επισμηναγός ε.α. Στέφανος Καραβίδας, μιλώντας στο Σίγμα.
Ο στρατιωτικός αναλυτής στάθηκε στην τάση, όπως είπε, είτε να υπερπροβάλλονται οι τουρκικές δυνατότητες είτε να υποτιμούνται ως αποτέλεσμα «κοπτοραπτικής». Η πραγματικότητα, κατά την εκτίμησή του, βρίσκεται ανάμεσα στις δύο αυτές προσεγγίσεις.
«Είναι μία πλατφόρμα η οποία πετάει», σημείωσε αναφερόμενος στο KAAN, υπογραμμίζοντας ότι τα τελευταία δύο χρόνια υπάρχουν πρωτότυπα που έχουν περάσει από επιθετικές δοκιμές. Κατά τον ίδιο, ακόμη και αν επαληθευθεί μόνο μέρος των σχεδιασμών που ανακοινώνει η Τουρκία, η εξέλιξη αυτή πρέπει να απασχολεί σοβαρά την Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο Στέφανος Καραβίδας επισήμανε ότι το τουρκικό μαχητικό σχεδιάζεται να λειτουργεί ως πλατφόρμα μεταφοράς οπλικών συστημάτων αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους. Το κρίσιμο ζήτημα, όπως ανέφερε, δεν είναι μόνο το ποιοτικό σκέλος, το οποίο θα αποδειχθεί στην πράξη, αλλά και η αριθμητική διάσταση του αεροπορικού ισοζυγίου.
Όπως τόνισε, οι πρόσφατες συγκρούσεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και γύρω από το Ιράν ανέδειξαν ότι οι αριθμοί έχουν ιδιαίτερη σημασία, ειδικά σε κρίσεις που δεν διαρκούν λίγες ώρες ή ημέρες, αλλά παρατείνονται.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τουρκία διαθέτει σήμερα περίπου 230 F-16, ενώ συνεχίζει να επενδύει στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, στην ανάπτυξη δικτύων και σε δυνατότητες ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Άγκυρα κινείται σε μια πορεία η οποία, εφόσον υλοποιηθούν οι σχεδιασμοί της για το KAAN, τις προμήθειες Eurofighter και άλλες ενισχύσεις, θα μπορούσε να τη φέρει κοντά στα 300 μαχητικά αεροσκάφη προς το τέλος της δεκαετίας.
Απέναντι σε αυτή την προοπτική, εκτίμησε ότι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα κινείται αριθμητικά σε επίπεδο περίπου 170 έως 200 αεροσκαφών, με τα F-16 Viper, τα Rafale και τα F-35 να προσδίδουν ποιοτικά πλεονεκτήματα.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν αμφισβητεί την επιχειρησιακή ικανότητα των Ελλήνων πιλότων ούτε την ποιοτική υπεροχή που μπορεί να προσφέρουν τα σύγχρονα αεροσκάφη. Υπογράμμισε, όμως, ότι η αριθμητική υπεροχή αποτελεί από μόνη της παράγοντα ισχύος.
Κατά τον κ. Καραβίδα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η Τουρκία έχει επενδύσει σοβαρά σε τομείς όπως το ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, τα ηλεκτρονικά συστήματα και η αντοχή υλικών, με τη συνδρομή ξένων επιστημόνων. «Τα μισά από όσα έχουν διακηρύξει είναι σοβαρά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στο Κυπριακό και στο ενδεχόμενο η Κύπρος να μείνει ξανά εκτός του πραγματικού αεροπορικού ισοζυγίου. Όπως είπε, δεν αρκεί η ύπαρξη Rafale ή άλλων σύγχρονων αεροσκαφών στην Ελλάδα. Το ζήτημα, κατά την άποψή του, είναι πρωτίστως πολιτικής βούλησης.
Προειδοποίησε ότι, εάν η Τουρκία αποκτήσει μεγάλο αριθμό μαχητικών και παράλληλα αναπτύξει μη επανδρωμένα συστήματα, πυραυλικές δυνατότητες και μέσα στοχοποίησης στόχων εδάφους, θα έχει τη δυνατότητα να διατηρεί μεγάλο μέρος του στόλου της προσανατολισμένο στην αεροπορική υπεροχή απέναντι στην Ελλάδα.
Αντίθετα, η ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα πρέπει να καλύπτει ταυτόχρονα αποστολές αέρος-αέρος και προσβολής στόχων εδάφους. Για τον λόγο αυτό, ο Στέφανος Καραβίδας υποστήριξε ότι το ζήτημα της Κύπρου πρέπει να αντιμετωπιστεί τώρα, ώστε να μη χρησιμοποιηθεί στο μέλλον η αριθμητική ανεπάρκεια ως πρόσχημα για απουσία αεροπορικής υποστήριξης.
Συνέδεσε αυτή την ανησυχία με το 1974, μιλώντας για ένα επιχείρημα που τότε χρησιμοποιήθηκε για να μην έρθει η ελληνική Πολεμική Αεροπορία προς υποστήριξη της Κύπρου. Κατά την εκτίμησή του, αυτή η συζήτηση πρέπει να κλείσει προτού διαμορφωθούν νέα δυσμενή δεδομένα.
Αναφερόμενος στους κινητήρες, εξήγησε ότι η ανάπτυξη ενός εγχώριου τουρκικού κινητήρα για το KAAN αποτελεί τεχνικά εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Οι απαιτήσεις σε υλικά, θερμοκρασίες, πιέσεις και μηχανική αξιοπιστία είναι τεράστιες.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο τουρκικός σχεδιασμός προβλέπει ότι η ανάπτυξη εγχώριου κινητήρα θα μπορούσε να αρχίσει να αποδίδει μετά το 2032, με ωρίμαση γύρω στο 2036. Δήλωσε επιφυλακτικός για το κατά πόσο αυτό το χρονοδιάγραμμα θα τηρηθεί, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν πρέπει να υποτιμάται η σοβαρότητα με την οποία η Τουρκία έχει προσεγγίσει το πρόγραμμα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι κινητήρες F110 της General Electric, οι οποίοι είναι γνώριμοι τόσο στην ελληνική όσο και στην τουρκική πλευρά μέσω των F-16, μπορούν να εξυπηρετήσουν τις πρώτες φάσεις του προγράμματος KAAN. Η ύπαρξη ενός διαθέσιμου κινητήρα που κινεί το αεροσκάφος και επιτρέπει την εξέλιξη του συνολικού οπλικού συστήματος, όπως είπε, είναι καθοριστικής σημασίας.
Στο σκέλος των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, αναφέρθηκε στις αντιδράσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στο Κογκρέσο απέναντι σε ενδεχόμενες εξελίξεις υπέρ της Τουρκίας. Ωστόσο, εκτίμησε ότι η διαδικασία μπλοκαρίσματος μιας απόφασης είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς απαιτούνται κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί και, σε περίπτωση προεδρικού βέτο, αυξημένες πλειοψηφίες για την ανατροπή του.
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο επισμηναγός ε.α. σχολίασε την παρουσία Έλληνα ακολούθου Αεροπορίας σε τουρκική άσκηση, όπου βρισκόταν και εκπρόσωπος του ψευδοκράτους.
Ο Στέφανος Καραβίδας χαρακτήρισε υπερβολικές τις αναφορές περί έμμεσης αναγνώρισης του ψευδοκράτους. Όπως εξήγησε, επρόκειτο για εθνική τουρκική άσκηση και ο Έλληνας ακόλουθος όφειλε να βρίσκεται εκεί προκειμένου να συλλέξει πληροφορίες.
«Η επίσημη μορφή κατασκοπίας κάθε κράτους είναι οι ακόλουθοι», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η παρουσία του Έλληνα αξιωματικού δεν συνιστά αναγνώριση. Διευκρίνισε ότι διαφορετική θα ήταν η περίπτωση μιας εκδήλωσης πρεσβείας ή διεθνούς οργανισμού, όπου η ταυτόχρονη παρουσία εκπροσώπων Ελλάδας και ψευδοκράτους θα δημιουργούσε σαφώς άλλο πολιτικό και διπλωματικό ζήτημα.
Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης ήταν σαφές: ούτε πανικός ούτε εφησυχασμός. Η Τουρκία εξελίσσει μεθοδικά τις αεροπορικές και αμυντικές της δυνατότητες και Ελλάδα–Κύπρος οφείλουν να προετοιμαστούν έγκαιρα, με σχέδιο, πολιτική βούληση και πραγματική αντίληψη των αριθμητικών δεδομένων.
-
Πολιτική3 μήνες πριν«Μπλόκο» από τις ελληνικές αρχές στην Ισίν Καρατζά στο «Ελευθέριος Βενιζέλος»! Απέλαση με φόντο την Κομοτηνή και το επεισόδιο του 2024
-
Άμυνα2 μήνες πρινΣυναγερμός στη Λευκάδα για Μυστηριώδες «Σκάφος-Φάντασμα» σε Σπηλιά – Εντόπισαν θαλάσσιο drone ουκρανικής κατασκευής
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΑϋφαντής: Έρχεται πολεμική σύγκρουση
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΠροειδοποίηση του Ισραηλινού αναλυτή Σάι Γκαλ για το νομοσχέδιο της “Γαλάζιας Πατρίδας! «Η θαλάσσια φαντασίωση της Άγκυρας θα έχει τίμημα»
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΓιώργος Ασλάν στη Βουλή της Τουρκίας: «Τι απέγιναν οι Χριστιανοί αυτής της γης;»
-
Άμυνα3 εβδομάδες πρινΣάλος με εικόνες από τον «Θαλασσόλυκο 2026»: Τούρκοι δείχνουν Έλληνα αξιωματικό δίπλα σε αξιωματικό του ψευδοκράτους – Χαραλαμπίδης στο Geopolitico: “Φέρουν ευθύνες Δένδιας και Α’ΓΕΕΘΑ”
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΓενοκτονία των Γιαζίντι: Ένα αιώνιο έγκλημα του ISIS κατά της ανθρώπινης συνείδησης
-
Άμυνα2 μήνες πρινΔικαίωση μετά από 5,5 χρόνια γραφειοκρατικού «γολγοθά»: Ο Έλληνας κατασκευαστής Γιάννης Αραπκούλες πήρε την άδεια παραγωγής ραβδωτών όπλων