Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στον δημοσιογράφο Γιώργο Ευγενίδη και την εφημερίδα «Πρώτο Θέμα», ο επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος, προχώρησε σε αποκαλύψεις για τις ελληνοτουρκικές κρίσεις της περιόδου 2020-2023, τα εξοπλιστικά προγράμματα, τη συνεργασία του με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά και τη στρατιωτική στρατηγική αποτροπής της χώρας.

Το Δόγμα Αποτροπής και η «Καμία Σημειακή Κρίση»

Ο πρώην Α/ΓΕΕΘΑ επιβεβαίωσε ότι η πολυσυζητημένη δήλωσή του παραμένει στο ακέραιο το πυρήνα της ελληνικής αποτροπής:

«Όποιος πατήσει ελληνικό έδαφος, πρώτα θα τον κάψουμε και μετά θα τον ρωτήσουμε ποιος είναι.»

Όπως εξήγησε, η φράση αυτή αποτελεί τη μοναδική αποτελεσματική απάντηση απέναντι σε τουρκικές απειλές του τύπου «θα έρθουμε μια νύχτα». Παράλληλα, υπογράμμισε μια θεμελιώδη επιχειρησιακή αρχή: για την Ελλάδα δεν υφίσταται «σημειακή κρίση».

Επέκταση Μετώπου: Αν η Τουρκία προκαλέσει επεισόδιο στο πιο αδύναμο σημείο, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα επεκτείνουν αμέσως τις επιχειρήσεις σε ολόκληρο το μέτωπο, από το Ορμένιο του Έβρου έως το Καστελόριζο.

Ο 3ετής «Πόλεμος» (2020–2023) & οι Κρίσεις σε Έβρο και «Oruc Reis»

Ο Στρατηγός Φλώρος χαρακτήρισε την περίοδο 2020–2023 ως την πλέον παρατεταμένη και έντονη φάση τουρκικών προκλήσεων από το 1974, τονίζοντας ότι η Ελλάδα εξήλθε νικήτρια από το πεδίο.

Υβριδική Επίθεση στον Έβρο (2020): Υπήρξε άμεση και αποφασιστική αντίδραση χωρίς κανέναν δισταγμό από την κυβέρνηση. Με εντολή του Πρωθυπουργού ανεστάλησαν οι αιτήσεις ασύλου, ενισχύθηκαν τα σύνορα με επιπλέον δυνάμεις και διεθνοποιήθηκε το ζήτημα με την επίσκεψη της ευρωπαϊκής ηγεσίας στις Καστανιές.

Κρίση του Oruc Reis & Επακούμβηση «Λήμνος»: Αποκάλυψε ότι υπήρχαν πλήρως εγκεκριμένοι και αποδεσμευμένοι Κανόνες Εμπλοκής από την πολιτική ηγεσία. Οι Ένοπλες Δυνάμεις αποσύρθηκαν από το πεδίο με αίσθηση υπεροχής, έχοντας επιβάλει τη βούλησή τους.

Η Συνεργασία με τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Περιγράφοντας τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη σε περιόδους διαχείρισης κρίσεων, ο κ. Φλώρος σημείωσε:

«Ηγέτης που θέλεις να έχεις σε περίοδο κρίσεων»: Αντιλαμβάνεται άμεσα την κατάσταση, ζητά επιχειρησιακές λεπτομέρειες, ακούει τις εισηγήσεις των ειδικών και λαμβάνει γρήγορες αποφάσεις χωρίς αμφιταλαντεύσεις.

Σχέση Εμπιστοσύνης: Αποκάλυψε ότι στο τελευταίο ΚΥΣΕΑ υπενθύμισε στον Πρωθυπουργό πως η υπόσχεση που του είχε δώσει κατά την ανάληψη των καθηκόντων του —να λειτουργήσει με γνώμονα την πατρίδα, τη συνείδησή του και τις εντολές της κυβέρνησης— τηρήθηκε απαρέγκλιτα μέχρι την τελευταία ημέρα.

Εξοπλιστικά, F-35 και Τουρκία

Ο επίτιμος Α/ΓΕΕΘΑ αναφέρθηκε εκτενώς στο 15ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα (2021–2034) που συντάχθηκε επί θητείας του, το οποίο απέδωσε τα Rafale, τις φρεγάτες FDI, τα Viper, τα Romeo, τα Spike NLOS και την είσοδο στο πρόγραμμα των F-35.

Η Φύση του Πολέμου: Drones vs Κύρια Οπλικά Συστήματα

Σχετικά με την εξέλιξη των σύγχρονων επιχειρήσεων (με αφορμή τους πολέμους σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή), ο Στρατηγός Φλώρος υπογράμμισε:

Τα Drones είναι επικουρικά: Δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τα κύρια οπλικά συστήματα (άρματα μάχης, αεροσκάφη, πολεμικά πλοία, πυροβολικό) ή το Πεζικό, το οποίο παραμένει ο «βασιλιάς του πεδίου».

Αντίμετρα: Όπως σε κάθε νέο όπλο στην ιστορία, έτσι και στα drones θα υπάρξει άμεσα αποτελεσματικό αντίμετρο, εκτιμώντας ότι αυτό θα είναι τα συστήματα Laser.

Αμυντική Βιομηχανία: Υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη άμεσης εξυγίανσης και ανάπτυξης της εθνικής αμυντικής βιομηχανίας (δημόσιας και ιδιωτικής), αξιοποιώντας ευρωπαϊκά κονδύλια όπως το SAFE και το RearmEU.

Σε προχωρημένες συζητήσεις με το Ισραήλ για την πιθανή απόκτηση αρμάτων μάχης Merkava βρίσκεται η Κυπριακή Δημοκρατία, σύμφωνα με ανάλυση του διπλωματικού συντάκτη της «Καθημερινής», Βασίλη Νέδου.

Η υπό εξέταση προμήθεια αρμάτων των εκδόσεων Merkava III ή Merkava IV αποσκοπεί στην αντικατάσταση των παλαιότερων ρωσικής κατασκευής αρμάτων που διαθέτει η Εθνική Φρουρά.

Μια τέτοια συμφωνία θα σηματοδοτούσε σημαντική αλλαγή στην ισχύ των κυπριακών τεθωρακισμένων, αλλά και ένα ακόμη βήμα απομάκρυνσης της Κυπριακής Δημοκρατίας από τα ρωσικά οπλικά συστήματα, τα οποία αποτελούσαν επί δεκαετίες βασικό τμήμα του οπλοστασίου της.

Οι πληροφορίες για συζητήσεις μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ σχετικά με μεταχειρισμένα Merkava είχαν εμφανιστεί ήδη από το 2023. Οι συνομιλίες επηρεάστηκαν από τον πόλεμο που ακολούθησε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, καθώς το Ισραήλ χρειαζόταν να διατηρήσει επιχειρησιακά διαθέσιμο το σύνολο των τεθωρακισμένων δυνάμεών του. Το ζήτημα φαίνεται τώρα να επανέρχεται στο προσκήνιο.

Τι θα αλλάξει με τα Merkava

Τα Merkava αποτελούν τον βασικό τύπο άρματος μάχης των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων και έχουν σχεδιαστεί με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του πληρώματος και στην επιβίωση στο πεδίο της μάχης.

Η πιθανή ένταξή τους στην Εθνική Φρουρά θα ενίσχυε σημαντικά τις δυνατότητες των κυπριακών τεθωρακισμένων, τα οποία σήμερα στηρίζονται κυρίως στα ρωσικής κατασκευής T-80U.

Πέρα από την επιχειρησιακή αξία, η επιλογή ενός ισραηλινού άρματος θα δημιουργούσε μακροχρόνιους δεσμούς στους τομείς της εκπαίδευσης, της συντήρησης, των πυρομαχικών, της τεχνικής υποστήριξης και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας.

Η υπόθεση, πάντως, παραμένει στο επίπεδο των συζητήσεων. Δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία, αριθμός αρμάτων, οικονομικό κόστος ή χρονοδιάγραμμα παράδοσης.

Από τα Aerostar στο BARAK-MX

Η περίπτωση των Merkava δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση. Εντάσσεται στη σταδιακή διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας Λευκωσίας και Ιερουσαλήμ.

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη αποκτήσει ισραηλινά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Aerostar, τα οποία χρησιμοποιούνται για επιτήρηση και συλλογή πληροφοριών. Παράλληλα, έχει εντάξει στο οπλοστάσιό της το BARAK-MX, ένα προηγμένο σύστημα αεράμυνας που μπορεί να αντιμετωπίζει αεροσκάφη, ελικόπτερα, μη επανδρωμένα μέσα και διαφορετικές κατηγορίες πυραυλικών απειλών.

Η ανάπτυξη του BARAK-MX θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενισχύει την προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, κρίσιμων υποδομών και ενεργειακών εγκαταστάσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Την ίδια στιγμή, Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ έχουν συμφωνήσει να αυξήσουν τις κοινές ναυτικές και αεροπορικές ασκήσεις, καθώς και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας για την αντιμετώπιση συμβατικών και ασύμμετρων απειλών.

Η στρατιωτική συνεργασία με τη Γαλλία

Παράλληλα με το Ισραήλ, η Λευκωσία ενισχύει τη συνεργασία της με τη Γαλλία, η οποία διατηρεί έντονη στρατιωτική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και σημαντικά ενεργειακά συμφέροντα στην κυπριακή ΑΟΖ.

Η διμερής συμφωνία για τη χρήση κυπριακών στρατιωτικών εγκαταστάσεων από γαλλικές δυνάμεις αυξάνει τη στρατηγική σημασία του νησιού. Η Κύπρος μπορεί να λειτουργήσει ως βάση ανεφοδιασμού, υποστήριξης και προσωρινής ανάπτυξης δυνάμεων για επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Η παρουσία του Ισραήλ και της Γαλλίας δεν αναιρεί τον κεντρικό ρόλο της Ελλάδας. Δημιουργεί, όμως, ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών που περιορίζει την απομόνωση της Κυπριακής Δημοκρατίας απέναντι στην τουρκική κατοχή και στις διεκδικήσεις της Άγκυρας.

Γιατί η Τουρκία στρέφεται προς τον Λίβανο

Η «Καθημερινή» εντάσσει την τουρκική προσέγγιση προς τη Βηρυτό στο πλαίσιο της ανησυχίας της Άγκυρας για τη γεωπολιτική αναβάθμιση της Κύπρου.

Η πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, στην Άγκυρα και οι συνομιλίες του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέδειξαν την προσπάθεια της Τουρκίας να αυξήσει την επιρροή της στον Λίβανο.

Βασικός στόχος της Άγκυρας είναι η Βηρυτός να διατηρήσει τουλάχιστον ουδέτερη στάση στον ανταγωνισμό Τουρκίας και Ισραήλ. Η τουρκική πλευρά ανησυχεί, επίσης, για το ενδεχόμενο συμμετοχής του Λιβάνου σε τριμερή ή πολυμερή σχήματα συνεργασίας με την Κύπρο και την Ελλάδα.

Μια σταθερή σύνδεση Λευκωσίας, Αθήνας και Βηρυτού θα μπορούσε να επεκταθεί σε τομείς όπως η ενέργεια, η ηλεκτρική διασύνδεση, η θαλάσσια ασφάλεια και οι μεταφορές. Θα δημιουργούσε, επομένως, ένα ακόμη περιφερειακό σχήμα στο οποίο η Τουρκία δεν θα είχε κεντρικό ρόλο.

Η συμφωνία ΑΟΖ που χάλασε τα σχέδια της Άγκυρας

Καθοριστική εξέλιξη αποτέλεσε η υπογραφή, στις 26 Νοεμβρίου 2025, της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Λιβάνου.

Η συμφωνία έκλεισε μια εκκρεμότητα που υπήρχε από το 2007 και συμπλήρωσε το δίκτυο θαλάσσιων οριοθετήσεων που οικοδομεί η Λευκωσία με τα γειτονικά κράτη. Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις για έρευνες υδρογονανθράκων, ενεργειακές συνεργασίες και ηλεκτρική διασύνδεση των δύο χωρών.

Η εξέλιξη αυτή αντιστρατεύεται τη «Γαλάζια Πατρίδα» και την προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει τη δική της αντίληψη για τις θαλάσσιες ζώνες μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Η Τουρκία επιχειρεί παράλληλα να επηρεάσει τη Συρία, ώστε μια ενδεχόμενη μελλοντική συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης να αγνοεί ή να περιορίζει την επήρεια της Κύπρου. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθεί να αποδομήσει το δίκτυο συμφωνιών που έχει δημιουργήσει η Κυπριακή Δημοκρατία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Νέα συζήτηση για ελληνική ναυτική παρουσία

Ένα ακόμη στοιχείο που επισημαίνεται είναι η προοπτική λήξης της ναυτικής αποστολής της UNIFIL στον Λίβανο.

Η εξέλιξη ανοίγει συζήτηση για συχνότερη παρουσία μονάδων του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στην Κύπρο και στην ευρύτερη περιοχή. Μια τέτοια παρουσία θα μπορούσε να συνδεθεί με την επιτήρηση των θαλάσσιων διαδρόμων, την προστασία ενεργειακών υποδομών και την ενίσχυση της αποτρεπτικής εικόνας του Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η πιθανή απόκτηση των Merkava είναι, επομένως, ένα μόνο κομμάτι μιας μεγαλύτερης εικόνας. Η Κύπρος ενισχύει την άμυνά της, αποκτά προηγμένα ισραηλινά συστήματα, ανοίγει τις εγκαταστάσεις της στη Γαλλία, εμβαθύνει τη συνεργασία της με την Ελλάδα και κατοχυρώνει τις θαλάσσιες ζώνες της μέσω διεθνών συμφωνιών.

Αυτό είναι που προκαλεί πραγματική ανησυχία στην Άγκυρα: όχι μόνο τα ισραηλινά άρματα, αλλά η μετατροπή της Κυπριακής Δημοκρατίας από θεωρούμενο «αδύναμο κρίκο» σε ενεργό στρατηγικό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου.

Ένα δεύτερο κύμα καταργήσεων στρατοπέδων και συγχωνεύσεων στρατιωτικών σχηματισμών προετοιμάζει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, συνεχίζοντας την αναδιάρθρωση που άρχισε με το κλείσιμο ή την ενοποίηση 187 δομών.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Χρήστου Μαζανίτη στο enikos.gr, οι περισσότερες αλλαγές θα αφορούν, όπως αναμένεται, τον Στρατό Ξηράς. Ο ακριβής αριθμός των στρατοπέδων που θα καταργηθούν δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, αλλά θα είναι μικρότερος από εκείνον της πρώτης φάσης και θα παραμείνει σημαντικός.

Οι ανακοινώσεις τοποθετούνται χρονικά τον Σεπτέμβριο και θα συνδυαστούν με την παρουσίαση της Νέας Δομής Δυνάμεων, καθώς και του ανανεωμένου Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών για τη δεκαετία 2027-2037.

Η νέα φιλοσοφία των πολυστρατοπέδων

Κεντρική αλλαγή αποτελεί η δημιουργία των αποκαλούμενων «πολυστρατοπέδων». Πρόκειται για μεγαλύτερες εγκαταστάσεις στις οποίες θα συγκεντρώνονται διαφορετικές μονάδες, υπηρεσίες και ειδικότητες, αντί να διασπείρονται σε πολλά μικρά στρατόπεδα.

Η συγκέντρωση αυτή αναμένεται να περιορίσει τις ανάγκες φύλαξης, συντήρησης, διοικητικής υποστήριξης και μεταφορών. Κυρίως, όμως, θα απελευθερώσει προσωπικό το οποίο σήμερα απασχολείται για τη λειτουργία εγκαταστάσεων με ελάχιστη ή ανύπαρκτη επιχειρησιακή αξία.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση που περιέγραψε ανώτατη πηγή στο enikos.gr: στρατόπεδο στο οποίο φυλάσσονταν κυρίως μεταλλικά υλικά απαιτούσε την καθημερινή διάθεση 20 ατόμων μόνο για τη φύλαξή του.

Σε μία περίοδο κατά την οποία οι μονάδες πρώτης γραμμής χρειάζονται μεγαλύτερη στελέχωση, η απασχόληση εκπαιδευμένου προσωπικού για τη φύλαξη παλαιών κτιρίων και αποθηκών αποτελεί επιχειρησιακή πολυτέλεια.

Από τα 807 στρατόπεδα στις πληρέστερα επανδρωμένες μονάδες

Πριν από την έναρξη της μεταρρύθμισης, οι Ένοπλες Δυνάμεις διέθεταν συνολικά 807 στρατόπεδα σε ολόκληρη την επικράτεια.

Το δίκτυο αυτό είχε διαμορφωθεί σε διαφορετικές ιστορικές και δημογραφικές συνθήκες. Αρκετές εγκαταστάσεις παρέμεναν ενεργές για λόγους που σχετίζονταν περισσότερο με τοπικές ισορροπίες και μικροπολιτικές πιέσεις παρά με τις πραγματικές ανάγκες της εθνικής άμυνας.

Η διατήρησή τους απορροφούσε ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους, διασπώντας το διαθέσιμο προσωπικό σε υποστελεχωμένες μονάδες. Σε πολλές περιπτώσεις, οπλίτες και μόνιμα στελέχη αναλώνονταν σχεδόν αποκλειστικά σε υπηρεσίες φύλαξης και συντήρησης.

Η νέα φιλοσοφία επιδιώκει να αντιστρέψει αυτή την κατάσταση: λιγότερα στρατόπεδα, αλλά μεγαλύτερες, πληρέστερα στελεχωμένες και πραγματικά επιχειρησιακές μονάδες, ιδιαίτερα στις κρίσιμες περιοχές της επικράτειας.

Η δημογραφική μέγγενη

Πίσω από την αναδιάρθρωση βρίσκεται και μία σκληρή πραγματικότητα: η Ελλάδα δεν διαθέτει πλέον τη δεξαμενή στρατευσίμων των προηγούμενων δεκαετιών.

Τη δεκαετία του 1980 ο μέσος ετήσιος αριθμός οπλιτών θητείας κυμαινόταν μεταξύ 110.000 και 120.000. Στη δεκαετία του 1990 μειώθηκε στις 80.000-90.000 και τη δεκαετία του 2000 υποχώρησε στις 50.000-60.000.

Σήμερα στις τάξεις των Ενόπλων Δυνάμεων εισέρχονται κατά μέσο όρο μόλις 25.000 έως 30.000 στρατεύσιμοι ετησίως.

Με αυτά τα δεδομένα, η διατήρηση της παλιάς δομής δεν είναι απλώς οικονομικά ασύμφορη. Παράγει μονάδες «φαντάσματα», οι οποίες υπάρχουν στα οργανογράμματα αλλά δεν διαθέτουν το προσωπικό που απαιτείται για να εκτελέσουν την αποστολή τους.

Τι απέφερε η πρώτη φάση

Στην πρώτη φάση έκλεισαν ή συγχωνεύθηκαν συνολικά 187 στρατόπεδα και σχηματισμοί. Πριν από τις παρεμβάσεις, αρκετές μονάδες παρουσίαζαν ποσοστά επάνδρωσης μόλις 20% έως 30%.

Με τη μετακίνηση προσωπικού σε μονάδες προκάλυψης και κρίσιμους σχηματισμούς, η επάνδρωση των δομών που παρέμειναν ενεργές φέρεται να αυξήθηκε σε επίπεδα άνω του 70% έως 80%.

Η επιχειρησιακή σημασία αυτής της αλλαγής είναι μεγαλύτερη από τον αριθμό των στρατοπέδων που έκλεισαν. Μία πλήρως επανδρωμένη μονάδα σε περιοχή υψηλής στρατηγικής αξίας προσφέρει ουσιαστικότερη αποτροπή από πολλές διάσπαρτες μονάδες με ελάχιστο προσωπικό.

Εξοικονόμηση άνω των 100 εκατ. ευρώ

Το οικονομικό όφελος από την πρώτη φάση εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.

Η εξοικονόμηση προήλθε από τη μείωση των δαπανών για ηλεκτροδότηση, θέρμανση, μεταφορές, φύλαξη και συντήρηση παλαιωμένων εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του υπουργείου, οι πόροι αυτοί πρέπει να κατευθύνονται από τα «ντουβάρια» στην επιχειρησιακή ετοιμότητα και στο ανθρώπινο δυναμικό.

Μέρος των κονδυλίων αξιοποιήθηκε για αυξήσεις, επιδόματα και οικονομικά κίνητρα στα στελέχη, ιδιαίτερα σε όσους υπηρετούν σε μονάδες πρώτης γραμμής και απομακρυσμένες περιοχές. Παράλληλα, αυξήθηκαν οι αποζημιώσεις των οπλιτών και δρομολογήθηκαν βελτιώσεις στις συνθήκες διαβίωσης, σίτισης και ένδυσης.

Το δεύτερο κύμα αναμένεται να δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, μέρος του οποίου σχεδιάζεται να χρηματοδοτήσει νέο κύκλο αυξήσεων για το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Νέες χρήσεις για παλιές στρατιωτικές εγκαταστάσεις

Η αναδιάρθρωση δεν συνεπάγεται ότι κάθε εγκατάσταση που παύει να λειτουργεί με την παλιά της μορφή θα εγκαταλειφθεί.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το στρατιωτικό κέντρο της Τρίπολης, το οποίο μετατράπηκε σε κέντρο εκπαίδευσης drones και UAV. Αντίστοιχα, στις εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις της Μαλακάσας θεμελιώθηκε το 309 Εργοστάσιο κατασκευής μη επανδρωμένων συστημάτων.

Η αλλαγή χρήσης αποτυπώνει τη μετάβαση από τη δομή του μαζικού στρατού των προηγούμενων δεκαετιών σε ένα τεχνολογικά προηγμένο μοντέλο, στο οποίο τα μη επανδρωμένα συστήματα, η διακλαδικότητα και η ταχεία συγκέντρωση ισχύος αποκτούν καθοριστική σημασία.

Το κρίσιμο στοίχημα

Η λογική της κατάργησης στρατοπέδων δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με λογιστικούς όρους. Το πραγματικό κριτήριο είναι εάν κάθε αλλαγή αυξάνει ή μειώνει την ικανότητα αντίδρασης των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η συγκέντρωση μονάδων και προσωπικού μπορεί να εξαλείψει τις δομές «φαντάσματα» και να βελτιώσει την επάνδρωση. Απαιτεί, όμως, προσεκτικό σχεδιασμό ώστε να μη δημιουργηθούν κενά στην παρουσία, στην επιστράτευση, στη διασπορά και στην ταχύτητα αντίδρασης, ιδίως σε παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές.

Η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα κριθεί επομένως όχι από το πόσα στρατόπεδα θα κλείσουν, αλλά από το τι δυνάμεις θα προκύψουν μετά τις συγχωνεύσεις: πόσο επανδρωμένες, πόσο σύγχρονες και πόσο γρήγορα διαθέσιμες θα είναι απέναντι σε μία πραγματική απειλή.

Οι ανακοινώσεις του Σεπτεμβρίου θα δείξουν την έκταση της δεύτερης φάσης και, κυρίως, εάν η Νέα Δομή Δυνάμεων θα μετατρέψει την εξοικονόμηση πόρων σε μετρήσιμη επιχειρησιακή ισχύ.