Ακολουθήστε μας

GEOPOLITICO

11 Σεπτεμβρίου 2001: Η ημέρα που κατέρρευσαν οι Δίδυμοι Πύργοι και άλλαξε ο κόσμος

Είκοσι πέντε χρόνια από τη μεγαλύτερη τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία των ΗΠΑ – Οι 2.977 νεκροί, ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας», η εισβολή στο Αφγανιστάν και η νέα εποχή της παγκόσμιας επιτήρησης

Δημοσιεύτηκε στις

FILE - Smoke billows from one of the towers of the World Trade Center and flames and debris explode from the second tower in New York, Sept. 11, 2001. (AP Photo/Chao Soi Cheong, File)

Το πρωινό της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 ο κόσμος παρακολούθησε ζωντανά μία τραγωδία που μέχρι εκείνη τη στιγμή θα μπορούσε να ανήκει μόνο στη σφαίρα της κινηματογραφικής φαντασίας. Μέσα σε 102 λεπτά, οι Δίδυμοι Πύργοι του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου χτυπήθηκαν και κατέρρευσαν, το Πεντάγωνο δέχθηκε επίθεση και ένα τέταρτο αεροσκάφος συνετρίβη στην Πενσιλβάνια.

Οι επιθέσεις της Αλ Κάιντα άφησαν πίσω τους 2.977 νεκρούς, πέραν των 19 αεροπειρατών. Άνθρωποι από περισσότερες από 90 χώρες χάθηκαν στη Νέα Υόρκη, στο Πεντάγωνο και στο Σάνκσβιλ. Ανάμεσά τους βρίσκονταν εκατοντάδες πυροσβέστες, αστυνομικοί και διασώστες που έτρεξαν προς τα φλεγόμενα κτίρια, την ώρα που χιλιάδες άνθρωποι προσπαθούσαν να απομακρυνθούν.

Η 11η Σεπτεμβρίου δεν υπήρξε απλώς ένα τρομοκρατικό χτύπημα. Αποτέλεσε ιστορική τομή. Άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αντιλαμβάνονται την ασφάλεια, τη λειτουργία των υπηρεσιών πληροφοριών, τις αεροπορικές μετακινήσεις, τα προσωπικά δεδομένα, τον πόλεμο και τελικά την ίδια τη σχέση ανάμεσα στην ελευθερία και τον φόβο.

Τα τέσσερα αεροσκάφη

Στις 8:46 το πρωί, η πτήση 11 της American Airlines προσέκρουσε στον Βόρειο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου.

Αρχικά, αρκετοί πίστεψαν ότι επρόκειτο για ένα τραγικό αεροπορικό δυστύχημα. Η ψευδαίσθηση διαλύθηκε 17 λεπτά αργότερα. Στις 9:03, η πτήση 175 της United Airlines χτύπησε τον Νότιο Πύργο, μπροστά στις κάμερες που ήδη μετέδιδαν ζωντανά τις εικόνες από τη Νέα Υόρκη.

Δεν υπήρχε πλέον αμφιβολία: οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονταν υπό συντονισμένη επίθεση.

Στις 9:37, η πτήση 77 της American Airlines προσέκρουσε στο Πεντάγωνο, το σύμβολο της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος. Λίγα λεπτά αργότερα, στις 9:59, κατέρρευσε ο Νότιος Πύργος. Ο Βόρειος Πύργος ακολούθησε στις 10:28.

Το τέταρτο αεροσκάφος, η πτήση 93 της United Airlines, συνετρίβη σε αγροτική περιοχή κοντά στο Σάνκσβιλ της Πενσιλβάνια στις 10:03. Επιβάτες και μέλη του πληρώματος, έχοντας πληροφορηθεί τηλεφωνικά όσα συνέβαιναν στη Νέα Υόρκη, επιχείρησαν να ανακτήσουν τον έλεγχο του αεροπλάνου από τους αεροπειρατές. Εκτιμάται ότι ο στόχος βρισκόταν στην Ουάσιγκτον, πιθανότατα το Καπιτώλιο.

Η ανείπωτη τραγωδία των διασωστών

Οι εικόνες των πυροσβεστών να ανεβαίνουν τις σκάλες των Πύργων ενώ οι εργαζόμενοι κατέβαιναν έμειναν ως ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα αυτοθυσίας της σύγχρονης ιστορίας.

Στις επιθέσεις σκοτώθηκαν 343 πυροσβέστες της Νέας Υόρκης, δεκάδες αστυνομικοί και μέλη υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Χιλιάδες ακόμη άνθρωποι εκτέθηκαν στη σκόνη και στα τοξικά υλικά που κάλυψαν το Μανχάταν μετά την κατάρρευση.

Γι’ αυτό και ο πραγματικός κατάλογος των θυμάτων δεν έκλεισε στις 11 Σεπτεμβρίου 2001. Διασώστες, εργαζόμενοι και κάτοικοι εξακολούθησαν για χρόνια να διαγιγνώσκονται με καρκίνους, αναπνευστικές παθήσεις και άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας που συνδέθηκαν με την έκθεσή τους στο Σημείο Μηδέν.

Το πλήγμα στην αμερικανική παντοδυναμία

Η Αλ Κάιντα δεν επέλεξε τυχαία τους στόχους της. Οι Δίδυμοι Πύργοι συμβόλιζαν την οικονομική δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών. Το Πεντάγωνο τη στρατιωτική τους ισχύ. Ο πιθανός στόχος της πτήσης 93 στην Ουάσιγκτον θα αντιπροσώπευε την πολιτική εξουσία.

Για πρώτη φορά μετά το Περλ Χάρμπορ, οι Αμερικανοί ένιωσαν ότι το έδαφός τους δεν ήταν απρόσβλητο. Μόνο που αυτήν τη φορά ο αντίπαλος δεν ήταν ένα συμβατικό κράτος με στρατό, αεροπορία και σαφή σύνορα. Ήταν ένα διακρατικό τρομοκρατικό δίκτυο, ικανό να χρησιμοποιήσει την ανοιχτή δυτική κοινωνία και τις υποδομές της ως όπλα εναντίον της.

Η επίθεση αποκάλυψε σοβαρές αδυναμίες στον συντονισμό των αμερικανικών υπηρεσιών. Η Επιτροπή της 11ης Σεπτεμβρίου εξέτασε εκατομμύρια σελίδες εγγράφων και περισσότερους από 1.200 μάρτυρες, καταγράφοντας θεσμικές αστοχίες, κενά στην ανταλλαγή πληροφοριών και αδυναμία σύνθεσης των προειδοποιητικών ενδείξεων πριν από το χτύπημα.

Ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας»

Η απάντηση των ΗΠΑ ήταν άμεση και παγκόσμια. Ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους κήρυξε τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», διατυπώνοντας ένα νέο στρατηγικό δόγμα: τα κράτη που φιλοξενούν ή υποστηρίζουν τρομοκρατικές οργανώσεις θα αντιμετωπίζονται ως εχθροί.

Τον Οκτώβριο του 2001 άρχισε η επέμβαση στο Αφγανιστάν, με στόχο την ανατροπή των Ταλιμπάν και τη διάλυση της Αλ Κάιντα. Ο Οσάμα μπιν Λάντεν σκοτώθηκε δέκα χρόνια αργότερα, τον Μάιο του 2011, σε αμερικανική επιχείρηση στο Αμποταμπάντ του Πακιστάν.

Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν, όμως, συνεχίστηκε επί δύο δεκαετίες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν το 2021 και οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία. Το αποτέλεσμα άφησε ένα οδυνηρό ερώτημα: μπορεί μία στρατιωτική υπερδύναμη να εξοντώσει τρομοκράτες, αλλά να αποτύχει στη δημιουργία ενός βιώσιμου κράτους;

Από την 11η Σεπτεμβρίου στο Ιράκ

Το 2003 οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέβαλαν στο Ιράκ, επικαλούμενες την υποτιθέμενη κατοχή όπλων μαζικής καταστροφής από το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν.

Δεν αποδείχθηκε επιχειρησιακή σύνδεση του Ιράκ με τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ενώ τα αποθέματα όπλων μαζικής καταστροφής που παρουσιάστηκαν ως βασικός λόγος του πολέμου δεν βρέθηκαν.

Η ανατροπή του Σαντάμ διέλυσε την παλιά κρατική δομή του Ιράκ, άνοιξε τον δρόμο για αιματηρές συγκρούσεις, ενίσχυσε την επιρροή του Ιράν και δημιούργησε συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύχθηκαν νέες τζιχαντιστικές οργανώσεις. Από το χάος γεννήθηκε αργότερα το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος.

Αυτή είναι μία από τις πιο σκληρές ιστορικές ειρωνείες της μετα-11ης Σεπτεμβρίου εποχής: η προσπάθεια εξάλειψης της τρομοκρατίας προκάλεσε σε ορισμένες περιπτώσεις κενά εξουσίας που επέτρεψαν σε ακόμη αγριότερες οργανώσεις να εμφανιστούν.

Το ΝΑΤΟ ενεργοποίησε για πρώτη φορά το Άρθρο 5

Μετά τις επιθέσεις, το ΝΑΤΟ ενεργοποίησε για πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα φορά στην ιστορία του το Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας. Η επίθεση εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών θεωρήθηκε επίθεση εναντίον ολόκληρης της Συμμαχίας.

Η απόφαση είχε τεράστια ιστορική σημασία. Το ΝΑΤΟ, το οποίο είχε δημιουργηθεί για την αντιμετώπιση της Σοβιετικής Ένωσης, άρχισε να αποκτά αποστολές πολύ πέρα από τα παραδοσιακά γεωγραφικά του όρια. Η τρομοκρατία αναδείχθηκε σε απειλή διεθνούς ασφάλειας και όχι απλώς σε ζήτημα αστυνομικής αντιμετώπισης.

Η εποχή της μαζικής επιτήρησης

Η 11η Σεπτεμβρίου άλλαξε ριζικά και την καθημερινότητα των πολιτών.

Οι έλεγχοι στα αεροδρόμια έγιναν αυστηρότεροι, οι υπηρεσίες πληροφοριών απέκτησαν μεγαλύτερες αρμοδιότητες και οι κυβερνήσεις επένδυσαν τεράστια ποσά σε τεχνολογίες παρακολούθησης, βιομετρικά δεδομένα και διασύνδεση βάσεων πληροφοριών.

Στις ΗΠΑ ψηφίστηκε ο Patriot Act, διευρύνοντας σημαντικά τις δυνατότητες των αρχών να παρακολουθούν επικοινωνίες και οικονομικές συναλλαγές. Η προστασία της εθνικής ασφάλειας έγινε το βασικό επιχείρημα για περιορισμούς και πρακτικές που πριν από τις επιθέσεις θα προκαλούσαν πολύ μεγαλύτερες αντιδράσεις.

Έτσι γεννήθηκε μία από τις κεντρικές αντιφάσεις της εποχής: πόση ελευθερία είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει μία δημοκρατική κοινωνία για να αισθανθεί ασφαλής;

Γκουαντάναμο, βασανιστήρια και μυστικές φυλακές

Η μάχη κατά της τρομοκρατίας συνοδεύτηκε από πρακτικές που τραυμάτισαν τη διεθνή εικόνα της Δύσης.

Το στρατόπεδο κράτησης στο Γκουαντάναμο, οι καταγγελίες για βασανιστήρια, οι μυστικές φυλακές της CIA και οι έκτακτες μεταγωγές υπόπτων έθεσαν κρίσιμα ζητήματα νομιμότητας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Δύση βρέθηκε να πολεμά έναν εχθρό που απέρριπτε τις δημοκρατικές αξίες, υιοθετώντας όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μεθόδους ασύμβατες με τις ίδιες τις αρχές που ισχυριζόταν ότι υπερασπιζόταν.

Η τρομοκρατία πέτυχε έτσι κάτι περισσότερο από την πρόκληση ανθρώπινων απωλειών. Υποχρέωσε τις δυτικές κοινωνίες να δοκιμάσουν τα όρια των θεσμών τους υπό το βάρος του φόβου.

Η σύγκρουση μεταφέρθηκε στο εσωτερικό των κοινωνιών

Μετά το 2001, η απειλή της ισλαμιστικής τρομοκρατίας έπαψε να θεωρείται μακρινό ζήτημα. Οι επιθέσεις στη Μαδρίτη το 2004, στο Λονδίνο το 2005, στο Παρίσι το 2015, στις Βρυξέλλες, στη Νίκαια και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις έδειξαν ότι ο κίνδυνος είχε περάσει στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών.

Παράλληλα, αυξήθηκαν η καχυποψία, η ισλαμοφοβία και οι γενικεύσεις εις βάρος μουσουλμανικών κοινοτήτων. Το μεταναστευτικό, η ενσωμάτωση, η θρησκευτική ελευθερία και η ασφάλεια συνδέθηκαν πλέον σε μία εκρηκτική πολιτική συζήτηση.

Η 11η Σεπτεμβρίου επηρέασε εκλογές, ανέδειξε κόμματα και μετακίνησε την πολιτική ατζέντα προς την ασφάλεια, τον έλεγχο των συνόρων και την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης.

Γιατί άλλαξε πραγματικά ο κόσμος

Η 11η Σεπτεμβρίου άλλαξε τον κόσμο για πέντε βασικούς λόγους.

Πρώτον, απέδειξε ότι μία μη κρατική οργάνωση μπορούσε να προκαλέσει στρατηγικό πλήγμα σε μία υπερδύναμη. Η ισχύς δεν μετριόταν πλέον μόνο με άρματα, αεροσκάφη και πυρηνικά όπλα.

Δεύτερον, μετέτρεψε την τρομοκρατία από πρόβλημα δημόσιας τάξης σε αιτία πολέμου. Οι απαντήσεις δεν περιορίστηκαν σε συλλήψεις και δικαστικές διαδικασίες, αλλά περιέλαβαν εισβολές, κατοχές και ανατροπές καθεστώτων.

Τρίτον, καθιέρωσε την πρόληψη ως βασική αρχή ασφαλείας. Τα κράτη δεν περίμεναν πλέον να εκδηλωθεί η απειλή. Επιχείρησαν να την εντοπίσουν και να την εξουδετερώσουν εκ των προτέρων, ακόμη και με προληπτικά πλήγματα.

Τέταρτον, επιτάχυνε τη δημιουργία ενός παγκόσμιου μηχανισμού επιτήρησης. Τα προσωπικά δεδομένα, οι επικοινωνίες και οι μετακινήσεις αντιμετωπίστηκαν ως δυνητικές πηγές πληροφοριών.

Πέμπτον, εγκλώβισε τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μακροχρόνιους πολέμους, οι οποίοι κόστισαν τεράστιους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους. Ενώ η Ουάσιγκτον ήταν στραμμένη στη Μέση Ανατολή, η Κίνα ενίσχυε σταθερά την οικονομική και στρατηγική της ισχύ και η Ρωσία προετοίμαζε την επιστροφή της ως αναθεωρητικής δύναμης.

Υπό αυτήν την έννοια, η 11η Σεπτεμβρίου δεν άλλαξε μόνο τη Μέση Ανατολή. Επηρέασε τη μετατόπιση του παγκόσμιου συσχετισμού δυνάμεων.

Η μνήμη απέναντι στον φόβο

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, το αποτύπωμα της 11ης Σεπτεμβρίου παραμένει ενεργό. Βρίσκεται στους πολέμους που ακολούθησαν, στους ελέγχους των αεροδρομίων, στις αντιτρομοκρατικές νομοθεσίες, στη λειτουργία των υπηρεσιών πληροφοριών και στη μόνιμη συζήτηση για τα όρια ανάμεσα στην ασφάλεια και την ελευθερία.

Πάνω απ’ όλα, όμως, η ημέρα ανήκει στους 2.977 ανθρώπους που δολοφονήθηκαν. Στους πυροσβέστες και στους αστυνομικούς που ανέβηκαν στους Πύργους γνωρίζοντας τον κίνδυνο. Στους επιβάτες της πτήσης 93 που αντιστάθηκαν. Στις οικογένειες που ακόμη ζουν με την απουσία.

Η ιστορία της 11ης Σεπτεμβρίου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ούτε για την καλλιέργεια μίσους ούτε για τη δικαιολόγηση κάθε κρατικής αυθαιρεσίας. Πρέπει να παραμένει προειδοποίηση για το τι μπορεί να προκαλέσει ο οργανωμένος φανατισμός — αλλά και για το πόσο εύκολα ο φόβος μπορεί να οδηγήσει ακόμη και τις ισχυρότερες δημοκρατίες σε λανθασμένες, ολέθριες αποφάσεις.

Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 υπήρξε η η ημέρα που έπεσαν οι Δίδυμοι Πύργοι. Ήταν όμως και η ημέρα κατά την οποία κατέρρευσε η βεβαιότητα ότι ο μεταψυχροπολεμικός κόσμος θα ήταν ασφαλέστερος, πιο σταθερός και περισσότερο ειρηνικός.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

GEOPOLITICO

Θεσσαλονίκη: Αλιείς «έσπασαν» την απεργία και αγόρασαν ψάρια από τουρκικό φορτηγό

Ένταση προκαλεί στη Θεσσαλονίκη υπόθεση αγοραπωλησίας αλιευμάτων εκτός ιχθυόσκαλας, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται σε κινητοποιήσεις. Βίντεο που παρουσίασε η ΕΡΤ δείχνει συναλλαγή σε χώρο κλειστού βενζινάδικου, με τα ψάρια να προέρχονται, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, από φορτηγό που είχε φτάσει από την Τουρκία.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

school of gray fish

Νέες διαστάσεις παίρνουν οι κινητοποιήσεις των αλιέων στη Θεσσαλονίκη, καθώς την ώρα που μεγάλο μέρος του κλάδου συνεχίζει την απεργία και ζητά μέτρα στήριξης, ορισμένοι επαγγελματίες φέρονται να επέλεξαν να κινηθούν διαφορετικά.

Σύμφωνα με βίντεο-ντοκουμέντο που έφερε στη δημοσιότητα η ΕΡΤ, αλιεύματα άλλαξαν χέρια εκτός ιχθυόσκαλας, λόγω της απεργιακής κινητοποίησης.

Η συναλλαγή φέρεται να πραγματοποιήθηκε σε κλειστό βενζινάδικο, όπου κατέληξαν επαγγελματίες προκειμένου να προμηθευτούν ψάρια.

Το στοιχείο που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη συζήτηση είναι ότι τα αλιεύματα, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, προέρχονταν από ένα από τα φορτηγά που είχαν φτάσει από την Τουρκία.

Απεργία και αγοραπωλησίες εκτός ιχθυόσκαλας

Οι κινητοποιήσεις των αλιέων έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα στην τροφοδοσία και στη λειτουργία της αγοράς, με εμπόρους να στηρίζουν τις διαμαρτυρίες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η εικόνα αλιέων να προμηθεύονται ψάρια εκτός του κανονικού χώρου διακίνησης δημιουργεί ένταση στον κλάδο, καθώς εκλαμβάνεται ως κίνηση που υπονομεύει την κοινή απεργιακή γραμμή.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή οι ίδιοι οι επαγγελματίες της αλιείας περιγράφουν εδώ και ημέρες μια κατάσταση οικονομικής ασφυξίας.

 

«Χρεοκοπήσαμε»

Στις κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο παραλιακό μέτωπο της Θεσσαλονίκης συμμετείχαν περισσότερα από 150 αλιευτικά σκάφη, με τους επαγγελματίες να προειδοποιούν ακόμη και για κινητοποιήσεις διαρκείας.

Βασικό αίτημα αποτελεί η αντιμετώπιση του υψηλού κόστους των καυσίμων, το οποίο έχει εκτοξεύσει τα λειτουργικά έξοδα.

Ο πρόεδρος των Παράκτιων Αλιέων Νέας Κρήνης Καλαμαριάς, Δημήτρης Τσιπούρας, περιέγραψε με χαρακτηριστικό τρόπο την κατάσταση:

«Χρεοκοπήσαν οι ψαράδες. Να το καταλάβουν καλά».

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Μηχανοτρατών Νέας Μηχανιώνας και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας, Κώστας Νταουλτζής, ανέφερε ότι οι ημερήσιες ανάγκες ενός αλιευτικού σκάφους μπορεί να φτάσουν από 1.000 μέχρι και 3.000 λίτρα πετρελαίου.

Δεμένα τα σκάφη, αλλά ψάρια στην αγορά

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αντιφατική.

Από τη μία, μηχανότρατες και αλιευτικά παραμένουν δεμένα, με τους επαγγελματίες να καταγγέλλουν ότι το κόστος έχει καταστήσει τη δουλειά τους μη βιώσιμη.

Από την άλλη, το βίντεο που δημοσιοποιήθηκε εμφανίζει αλιεύματα να διακινούνται εκτός ιχθυόσκαλας και μάλιστα από εισαγωγή που, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, έφτασε από την Τουρκία.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προκαλέσει νέα συζήτηση στο εσωτερικό του κλάδου, την ώρα που οι αλιείς επιχειρούν μέσω των κινητοποιήσεων να αυξήσουν την πίεση για την ικανοποίηση των αιτημάτων τους.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.

«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.

Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα

Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».

Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.

«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.

«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»

Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.

«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.

Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.

Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.

Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό

Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.

«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.

Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.

Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά

Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.

Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.

Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης

Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.

Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.

Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Δημοσιεύτηκε

στις

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.

Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.

Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.

Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:

Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:

Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!

Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.

Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.

Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.

Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;

Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.

Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).

Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.

Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

school of gray fish school of gray fish
GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Θεσσαλονίκη: Αλιείς «έσπασαν» την απεργία και αγόρασαν ψάρια από τουρκικό φορτηγό

Ένταση προκαλεί στη Θεσσαλονίκη υπόθεση αγοραπωλησίας αλιευμάτων εκτός ιχθυόσκαλας, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται σε κινητοποιήσεις. Βίντεο που παρουσίασε...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά,...

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου...

Διεθνή6 ώρες πριν

Ένοπλος Αζέρος πέρασε στην Αρμενία και πυροβόλησε μητέρα μπροστά στα παιδιά της! Σε πόλη αδελφοποιημένη με τη Νέα Σμύρνη το περιστατικό

Απαγγέλθηκαν συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και...

Πολιτική8 ώρες πριν

Μονή Σινά: Στο Ευρωκοινοβούλιο το ζήτημα – Ο διπλωματικός αγώνας

Υστερα από την επίσκεψη του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη στο Σινά και στο Υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου.

Δημοφιλή